Zeytin sineği, Bactrocera oleae (Rossi) (Diptera: Tephritidae) popülasyonlarına farklı tuzak tip ve renklerinin etkilerinin araştırılması

Bactrocera oleae (Rossi) (Diptera: Tephritidae) zeytinde ana zararlı olan önemli kayıplara yol açan bir zararlıdır. Bu zararlının mücadelesinde genellikle kimyasal mücadele ve biyoteknik mücadele yöntemi kullanılmaktadır. Fakat son zamanlarda tarımsal ilaçların çevreye, insan ve hayvan sağlığına oluşturdukları olumsuz etkileri nedeniyle daha çevreci mücadele yöntemlerinin kullanımına gereksinim duyulmuş bu da biyoteknik mücadele yöntemlerini ön plana çıkarmıştır. Bu çalışmada Mersin İlinin Çavdarlı Köyü'nde 2019 ve 2020 yılları içerisinde farklı tuzak tip ve renklerinin B. oleae mücadelesinde kullanım olanakları araştırılmıştır. Çalışmada 9 farklı renk ve 3 farklı büyüklükte tuzak tipi karşılaştırılmıştır. Öncelikle en etkili renkler belirlendikten, sonra bu renklerin farklı boylarda olan kombinasyonlarının etkinliği ayrı ayrı karşılaştırılmıştır. Ayrıca çalışmada Zeytin sineği feromonu bunimal (1 ,7-dioxaspiro-(5 ,5) undecane-Spiroketal) içeren dispenserler Rebell tuzakları ile çekicilik etkisi kıyaslanmıştır. Çalışmanın sonucunda renklerin tek başına etkinliklerine bakıldığında, 2019 yılında toplam bireylerin %30 unu yakalayan sarı renkli tuzaklar en iyi sonucu vermiş, 2020 yılında ise %28 yakalama oranı ile en iyi renk sarı beyaz olmuştur. Tuzak boyutların tek başına etkinliğine bakıldığında ilk yılda küçük boyutlu tuzaklar (77 adet), ikinci yılda da küçük boyutlu tuzakların (299 adet) ergin birey yakalayarak en etkili tuzak boyu olduğu gözlemlenmiştir. İkili kombinasyonlarda ilk yılda sarı küçük boyutlu tuzaklar (21 adet), ikinci yılda sarı beyaz orta boyutlu (84 adet) tuzakların kombinasyonu en yüksek çekiciliği sağlamıştır. İki yıl boyunca yapılan sayımlar sonucunda küçük sarı ve orta sarı-beyaz tuzakların Rebell tuzaklara göre daha etkili olduğu gözlemlenmiştir. Anahtar Kelimeler: Biyoteknik mücadele, Bunimal, cezbedici. Rebell tuzak, Zeytin sineği