Zeytin sineği, Bactrocera oleae (Rossi) (Diptera: Tephritidae) populasyonlarında farklı cezbedici ve kombinasyonlarının etkilerinin araştırılması

Bactrocera oleae (Rossi) (Diptera: Tephritidae) zeytinde cok ciddi kayıplara neden olan önemli bir zararlıdır. Bu zararlının mücadelesinde genellikle kimyasal mücadele yöntemi kullanılmaktadır. Ancak son yıllarda zararlıdaki yoğunluk artışları ve mevcut olarak kullanılan insektisitlere karşı direnç oluşması nedeniyle biyoteknik mücadele önem kazanmıştır. Çalışma 2019-2020 yıllarında Mersin iline bağlı Tarsus ilçesinde bulunan Çavdarlı mahallesindeki Sarıulak çeşidi iki farklı zeytin bahçesinde yürütülmütür. Bu çalışmada farklı cezbedici ve karışımlarının B. oleae'yı kitle yakalanma amacıyla kullanılma potansiyellerinin belirlenmesi amaçlanmıştır. Çalışmada 10 farklı cezbedici kullanılmıştır. Bu cezbedicilerden en etkili olan beş tanesi tespit edilip ikili ve üçlü karışımlarının başarı durumları karşılaştırılmıştır. Kullanılan tuzak Mcphail tipi tuzak olup içerisinde farklı cezbediciler kullanılmıştır. Çalışmanın sonucunda cezbedicilerin tek başına etkinliklerine bakıldığında, her iki yılda, en etkili cezbedici CU/TZL-202 olarak belirlenmiştir. İkili karışımlarda iki yılda CU/TZL-202+206 numaralı cezbedicilerin kombinasyonu en fazla kitle yakalamayı sağlamıştır. Üçlü karışımlarda ise denemenin yürütüldüğü her iki yılda CU/TZL-202+204+205 numaralı cezbedicilerin kombinasyonu en etkili olarak tespit edilmiştir. Bunun yanı sıra çalışmada ruhsatlı olarak kullanılan 4 ayrı tuzak-cezbedici kombinasyonunun kitle yakalama etkisi araştırılmıştır. Çalışmanın yapıldığı her iki yılda da olipe trap cezbedicisinin buluduğu tuzaklarda en fazla zeytin sineği ergin bireyleri yakalandığı tespit edilmiştir. Anahtar Kelimeler: Zeytin sineği, biyoteknik mücadele, cezbedici, tuzak