Zeytin yaprağı ekstraktı yüklü nanofitozomların üretimi ve depolama stabilitesinin belirlenmesi

Amaç: Tez çalışmasının amacı ince tabaka hidrasyon yöntemi ile zeytin yaprağı ekstraktı nanofitozomu üretmektir. Materyal ve Yöntem: Zeytin yaprağı ekstraktı nanofitozomu D-optimal birleşik dizayn deneme deseninde yer alan farklı fosfatidilkolin ve ektrakt oranları ile farklı sonikasyon güç ve süreleri kullanılarak üretilmiştir. İşlem koşulları partikül boyutu minimum ve enkapsülasyon etkinliği maksimum olacak şekilde optimize edilmiştir. Optimum koşullarda üretilen zeytin yaprağı ekstraktı nanofitozomu polidispersite indeksi, zeta potansiyeli, morfolojik yapısı, FTIR spektrumu ile 4 ve 25 °C sıcaklıktaki depolama stabilitesi açısından değerlendirilmiştir. Bulgular: Elde edilen bulgular nanofitozomal yapıdaki zeytin yaprağı ekstraktı oranı arttıkça partikül boyutunun küçüldüğünü ortaya koymuştur. Zeytin yaprağı ekstraktı nanofitozomu üretimi için optimum koşullar 79,75 mg fosfatidilkolin, 20,25 mg zeytin yaprağı ektraktı ile 379 W sonikasyon gücü ve 10,5 dk sonikasyon süresi olarak belirlenmiştir. Optimum koşullarda üretilen nanofitozomun polidispersite indeksi 0,24, zeta potansiyeli ise -19,05 mV olarak belirlenmiştir. SEM görüntüleri nanofitozomal yapıların kürecik yapısında olduğunu gösterirken, FTIR spektrumları ise zeytin yaprağı ekstraktının O-H grupları ile fosfolipitin polar grupları arasında hidrojen bağı oluştuğunu, dolayısıyla fitozom yapısının oluştuğunu ortaya koymuştur. Depolama süresince 4 °C sıcaklıkta partikül boyutu 28 gün süresince sabit kalırken, 25 °C sıcaklıkta artış göstermiştir. Zeta potansiyeli ve polidispersite indeksinde ise her iki sıcaklık derecesinde önemli bir fark oluşmamıştır. Nanofitozom yapısıyla enkapsüle edilen zeytin yaprağı ekstraktının antioksidan kapasitesi, enkapsüle edilmemiş forma kıyasla daha yüksek bulunmuştur. Depolama ile birlikte her iki formda da antioksidan kapasitesi düşüş göstermiştir. Sonuç: Bu çalışmada zeytin yaprağı ekstraktı nanofitozomu üretimi optimize edilmiş; optimum koşullarda üretilen nanofitozomal yapıların enkapsüle edilmemiş ekstrakta kıyasla daha yüksek depolama stabilitesine sahip olduğu bulgulanmıştır. Anahtar Kelimeler: Enkapsülasyon etkinliği, nanofitozom, partikül boyutu, stabilite, zeytin yaprağı ekstraktı