Zihinsel engelli çocukların doğal sayıları gerçek nesneleri kullanarak eşleme, resimleri işaret ederek gösterme, rakamlar gösterildiğinde söyleme becerilerinin gerçekleştirilmesinde bireyselleştirilmiş öğretim materyalinin basamaklandırılmış yöntemle sunulmasının etkililiği

ÖZET Bu araştırma, Sayı öncesi Kavramlar ölçü Aracı'ndaki önkoşul davranışları yerine getiren zihinsel engelli öğrencilerin, 1-2-3-4-5-6-7-8-9-10 doğal sayılarında, Doğal Sayı Ölçü Araçlarfnda belirlenen performans düzeylerine göre hazırlanan "Bireyselleştirilmiş Doğal Sayı öğretim Materyali'nin Basamaklandırılmış Yöntemle Sunulmasrnın, bu sayıların gerçek nesnelerle eşleme, resimlerle eşleme, sayı sembolleri gösterildiğinde söyleme basamakları ile ilgili alt amaçların gerçekleştirilmesinde ve öğrencilerde gerçekleşen alt amaçların sürekliliğinde, geleneksel yönteme göre etkililiğini belirlemeyi amaçlamaktadır. Araştırmanın deseni iek-denek deneysel desenlerinden dönüşümlü sağaltımlar desenidir. Araştırmanın deneklerini 1991-1992 öğretim yılında Anadolu Üniversitesi Eğitim Fakültesi Zihinsel Engelliler Eğitim ve Araştırma Birimi'nde grup eğitimine devam eden öğrencilerden Sayı Öncesi Kavramlar Ölçü Aracı'ndaki gerçek nesnelere göre çok, az ile ritmik sayma ön koşul davranışlarını yerine getiren 8 zihin engelli öğrenciden 6'sı oluşturmaktadır. Deney ve değerlendirme süreçlerinde araştırma verilerinin toplanabilmesi için "Doğal Sayı Ölçü Araçları" geliştirilmiştir. Her bir sayı için hazırlanan "Doğal Sayı Ölçü ûrorı " b:r.bir'me dpy?'- " Doğal Sayıları Gerçek Nesneleri Kullanarak F^lem» ölçü Aracı", "Doğal Sayıları Resimli Kartlardan Yararlanarak Eşleme Ölçü Aracı", "Sayı Sembolleri Gösterildiğinde ya da Söylendiğinde Söyleme Ölçü Aracı" olmak üzere üç araçtan oluşmaktadır. Doğal Sayı Ölçü Araçları ele alınan sayının öğretim öncesi, öğretim sonunda ve izleme aşamasında olmak üzere üç ayrı oturumda uygulanmıştır. 1 ve 10 arasındaki doğal sayılar, öğrencilerin herbirine "Basamaklandırılmış Yöntemle Sunulan Bireyselleştirilmiş Sayı Öğretim Materyali" ve "Geleneksel Yöntemle Sunulan Sayı Öğretim Materyali" ile dönüşümlü olarak sunulmuştur. Doğal sayı öğretimine, üç öğrenciye "Basamaklandırılmış Yöntemle Sunulan Bireyselleştirilmiş Sayı Öğretim Materyali" iie başlanırken, diğer üç öğrenciye de "Geleneksel Yöntemle Sunulan Sayı Öğretim Materyali" ile başianmış ve izleyen sayının öğretiminde materyaller değiştirilerek sunulmuştur.Araştırmada elde edilen verilerin analizinde grafiksel analiz kullanılmıştır. Araştırmada elde edilen verilerin görsel incelenmesinde öğretim öncesindeki performans düzeyinin, öğretim sonrasındaki değişiklikleri ve bu değişikliklerin izleme aşamalarında devamlılılğına bakılmıştır. Araştırmada elde edilen başlıca bulgular şunlardır: Zihinsel engelli öğrencilerin her birinde 1-2-3-4-5-6-7-8-9-10 sayılarının gerçek nesnelerle eşleme, resimlerle eşleme, semboller gösterildiğinde söyleme basamaklarının alt amaçlarının gerçekleştirilmesinde "Basamaklandırılmış Yöntemle Sunulan Bireyselleştirilmiş Doğal Sayı Öğretim Materyallerinin, "Geleneksel Yöntemle Sunulan Sayı Öğretim Materyallerinden daha etkili olduğu izlenimini vermektedir. "Basamaklandırılmış Yöntemle Sunulan Bireyselleştirilmiş Sayı Öğretim Materyali" 1-10 arasındaki sayıların herbirinin gerçek nesnelerle ve resimlerle eşleme, semboller gösterildiğinde söyleme basamaklarındaki ali amaçların öğretiminde etkili olduğu bulunmuştur. "Geleneksel Yöntemle Sunulan Sayı Öğretim Materyali" 1-10 arasındaki sayıların herbirinin gerçek nesnelerle eşleme basamağında alt amaçların öğretiminde nisbeten etkili olurken, resimlerle eşleme ve sayı sembolleri gösterildiğinde söyleme basamaklarında alt amaçların öğretiminde etkili olmadığı izlenimini vermektedir. "Easamaklanrîtrîlrnış Ycntem-p ?unulan Bireyselleştirilmiş Sayı Öğretir-; Materyali" ile yapılan öğretim sonucu sayıların gerçek nesnelerle eşleme, resimlerle eşleme, semboller gösterildiğinde söyleme basamaklarının alt amaçlarında oluşan değişikliklerin bir hafta ile beş aylık bir aradan sonrada artarak devam etmektedir. "Geleneksel Yöntemle Sunulan Sayı Öğretim Materyali" ile yapılan öğretim sonucu sayıların gerçek nesnelerle eşleme, resimlerle eşleme, semboller gösterildiğinde söyleme basamaklarının alt amaçlarında oluşan değişikliklerin bir hafta ile beş aylık bir aradan sonrada gerçek nesnelerle eşleme basamağında daha çok.resimlerle eşleme ve sayı sembolleri gösterildiğinde söyleme basamağında ise nisbeten artarak devam etmektedir.SUMMARY In this research, it was aimed to determine, in terms of implementation and constancy of the subaims in the phases of matching the numbers with real objects, with pictures and of telling when the number-symbols are shown, whether the presentation of "Individualized Cardinal Number Teaching Material through Graded Method" to the mentally retarded students, who fulfilled the preconditions in the Prenumber Concept Measurement Device regarding the numbers 1-2-3-4-5-6- 7-8-9-10, was more effective in comparison with Traditional Method. The design of the research is the Alternating Treatment Design which is one of the Single-Subjet Designs six out of eight students, who were attending group-training at the Unit for Research and Education of the Mentally Retarded at the Education Faculty of Anadolu University in the academic year 1991-1992 and who fulfilled many, few and rhythmic counting preconditions in Prenumber Concept Measurement Devices constituted the subjets of the research. During egperiment and evaluation, "Cardinal Number Measurement Devices" were developed in order to collect data. "Cardinal Number Measurement Device" prepared for each single number consisted of three dependent (on one another) devices: "Measurement Device for Matching the "Cardinal lumbers with Real Objects", "Measurement Device for Matching the Cardinal Numbers with Pictures" and "Measurement Device for Telling when Number-Symbols are Shown" Cardinal Number Measurement Devices were applied in three different sesssions: Before teaching, after teaching and during the observation phase. Numbers between 1 and 10 were presented to each of the subjects in turns, in "Individualized Number Teaching Material Presented through Graded Method" and in "Number Teaching Material Presented through Traditional Method". Three students started learning cardinal numbers through "individualized Number Taeching Material Presented through Graded Method" whereas the other three subjects stared being taught through "Number Teaching Material Presented through Traditional Method". In teaching the folowing numbers, the materials were presented interchangeably.