Zihinsel engelli öğrencilere renk ve şekil kavramlarının açık anlatım ve basamaklandırılmış yöntemle sunulmasının etkililiği

ÖZET Bu araştırmada, renk (kırmızı, sarı) ve şekil (daire, üçgen) kavramlarında eşleme ön koşul davranışlarını yerine getiren zihinsel engelli öğrencilere, "Açık Anlatım Yöntemiyle Sunulan Bireyselleştirilmiş Öğretim Materyali" ve "Basamaklandırılmış Yöntemle Sunulan Bireyselleştirilmiş Öğretim Materyali"yle yapılan üçer oturumluk öğretimin, renk ve şekil kavramlarıyla ilgili alt amaçların gerçekleştirilmesine yol açıp açmadığı ve hangisinin daha etkili olduğunu belirlenmek amaçlanmaktadır. Araştırmanın deseni, tek denekli deneysel desenlerden "dönüşümlü sağaltımlar deseni"dir. Araştırmanın deneklerini, 1998-1999 öğretim yılında Çağdaş Eğitim Uygulama Okulu ve Mesleki Eğitim Merkezi'nde Özbakım I ve Özbakım II sınıflarına devam eden, eşleme ön koşul davranışlarını yerine getiren 4 öğrenci oluşturmaktadır. Araştırma verilerinin toplanabilmesi için, zihinsel engelli öğrencilerin kırmızı, sarı, daire ve üçgen kavramlarındaki düzeylerini belirlemek amacıyla Kavram Ölçü Araçları geliştirilmiş ve her kavramın öğretimi öncesi ve sonrasında olmak üzere üçer kez uygulanmıştır. Öğrencilerin açık anlatım yöntemiyle öğretimi yapılacak kavramlardaki düzeylerini belirlemede de aynı Kavram Ölçü Araçları kullanılmıştır. Ayrıca, öğrencilerin Basamaklandırılmış Yöntemle öğretimi yapılacak kavramlarda düzeylerini belirlemek amacıyla, Basamaklandırılmış Yönteme Göre Kavram Ölçü Araçları geliştirilmiş ve ele alınan kavramın öğretimi öncesinde bir kez uygulanmıştır.in Araştırmanın verileri grafiklerle gösterilmiş ve grafikler niteliksel olarak yorumlanmıştır. Araştırma bulguları, "Açık Anlatım Yöntemiyle Sunulan Bireyselleştirilmiş Öğretim Materyali" ile yapılan üçer oturumluk öğretiminin, "Basamaklandırılmış Yöntemle Sunulan Bireyselleştirilmiş Öğretim Materyali" ile yapılan üçer oturumluk öğretimden daha fazla alt amacın gerçekleşmesine ve bazı öğrencilerde kavramların kazanılmasına yol açtığı için daha etkili olduğu bulunmuştur.