Zihinsel işyükünün ölçülmesi

Bu araştırmada, zihinsel işyükünün gözbebeği çapında değişimlere yol açtığıolgusundan hareketle, görevin taleplerinin zihinsel işyükünde ve dolayısıylegözbebeğinde meydana getirdiği boyutsal değişimleri ölçerek, zihinsel yükünsayısal olarak belirlenmesi amaçlanmıştır. Bunun için zihinsel işyükü meydanagetireceği düşünülen görevler bilgisayar ekranından deneklere sunulmuş,görevlerin yapılması sırasında gözbebeği başa sıkı bir şekilde takılan deriçembere monte edilen minyatür kamerayla sabit uzaklıktan taranmıştır.Yapılan işi etkilemeden doğrudan gözbebeğinde meydana gelen büyüme-küçülmeler ölçülmüştür. Bu ölçümler denek bazında belirlenen standartgözbebeği ölçüm değerleriyle karşılaştırılarak işyükünden ileri geldiğidüşünülen sapmalar tespit edilmiştir. Beynin uyarılması için sorulan 6 grupta11 tane genel yetenek sorusu farklı güçlük seviyelerinde hazırlanmış olup,deneklere karışık bir şekilde sorulmuştur. Ek olarak, bilgisayar klavyesinin oktuşlarının kullanıldığı psikomotor görevi yaptırılmıştır. Diğer taraftan, bilişselgörevlerde zihinsel işyükünün ölçülmesinde yaygın bir şekilde kullanılanNASA-TLX işyükü endeksi subjektif ?genel işyükü? değerlerinin belirlenmesiiçin soru bazında uygulanmıştır. Her iki ölçümden sonra belirlenen değerlerinbirbirini doğrulaması esas olmakla birlikte, ayrışmaların nedenleribelirlenmeye çalışılmıştır. Bu deneyde kullanılan ölçüm yönteminin, işyaşamında zihinsel yüklenmeye yol açan belirli tür işlerden daha az etkilenenkişilerin belirlenmesi ya da kişilerin daha az yüklenmeyle yapabilecekleri işlerinbelirlenmesi çalışmalarında gerekli numerik değerlerin üretilmesi için faydalıolacağı düşünülmektedir. Ayrıca yöntem giderek personel seçme ve yerleştirmeçalışmalarına ait yönetim karar sürecinde bir araç olarak yer alabilir. Zihinselişyükünün ölçülmesi için uygulanan yöntemlerin araştırıldığı, literatürtaramasına dayalı deneysel bir çalışma yapılmıştır. Bu konuda daha önceyapılmış araştırmalardan da esinlenerek, birinci bölümünde problem durumu,amaç, sınırlılıklar ve tanımlara yer verilmiş, ikinci bölümde literatürçalışmasında konu ile ilgili çalışmaların gözden geçirilmesine dayalı kuramsalçerçeveye yer verilmiş, üçüncü bölümde materyal ve yöntem açıklanmış,dördüncü bölümde yapılan deneylere ait bulgular ortaya konulmuş, sonbölümde ise sonuç ve önerilere yer verilmiştir.