Zom erkek kuzularının besi performansı, karkas özellikleri ve et kalitesinin belirlenmesi

Bu tez çalışmasında, entansif koşullarda besiye alınan Zom erkek kuzularının besi performansı, kesim, karkas ve et kalite özellikleri ile birlikte yağ asidi kompozisyonu belirlenmiştir. Araştırmada 2, 3, 4 ve 5 yaşlı koyunlardan doğan toplam 20 baş erkek kuzu hayvan materyali olarak kullanılmıştır. Çalışma 2021 yılında Diyarbakır ili Dicle Üniversitesi Ziraat Fakültesi Koyunculuk İşletmesi'nde yürütülmüştür. Kuzular 22.62 kg canlı ağırlıkta (yaklaşık 2.5-3 aylık yaşta) besiye alınmış ve alıştırma süresinden sonra 56 gün süreyle ad libitum kesif yeme ek olarak hayvan başına günlük 200 g civarında mercimek samanı verilmiştir. Araştırma materyali kuzularda, besi başı ve besi sonu canlı ağırlık 22.62 kg ve 34.52 kg olarak bulunmuştur. Çalışma sonucunda kuzuların ortalama günlük canlı ağırlık artışı, yem tüketimleri ve besi toplam canlı ağırlık artışı sırasıyla 212.50 g, 1.34 kg ve 11.90 kg olarak hesaplanmıştır. Kuzularda ana yaşının doğum ağırlığına, besi başı ve besi sonu canlı ağırlık ve vücut ölçüleri üzerine, etkisi önemsiz bulunmuştur (p>0.05). Kesim ağırlığı 34.52 kg, sıcak karkas ağırlığı 16.41 kg, soğuk karkas ağırlığı 15.70 kg ve soğuk karkas randımanı ise %45.97 olarak saptanmıştır. Soğuk sol yarım karkas özelliklerinden, kol ağırlığı, etek ağırlığı, boyun ağırlığı, omuz başı ağırlığı, sırt-bel ağırlığı ve but ağırlığı ortalamaları sırasıyla 1.30, 1.20, 0.53, 0.35, 1.05 ve 2.28 kg olarak bulunmuştur. Yağ asitleri kompozisyonu ile ilgili olarak MLD kasında (SFA) doymuş yağ asitleri oranı % 44.54, (MUFA) tekli doymamış yağ asitleri oranı %48.68, (PUFA) çoklu doymamış yağ asitleri oranı %6.45, P/S oranı %0.14, ꞷ6 /ꞷ3 oranı ise 4.51 olarak bulunmuştur. Bu çalışmada, Zom erkek kuzularının besi, kesim, karkas ve et kalite özellikleri ile yağ asitleri yönünden ırkı tanımlayıcı bilgiler elde edilmiştir. Yerli koyun varyetelerimizden Zom koyununun tanımlama ve tescili yönünden çalışmaların yapılması bu koyun üzerine uygulanacak ıslah programlarına da yol gösterici olacaktır.