Zonguldak bölgesinde maden işçilerinde leptospiroz seroprevalansının araştırılması

Amaç: Leptospiroz, dünya çapında en yaygın görülen zoonozlardandır. Enfeksiyona Leptospira cinsi patojen bir spiroket neden olmaktadır. İnsanlarda hastalık genellikle non-spesifik kendini sınırlayan ateşli hastalık şeklinde görülür; ancak olguların %5-10'nunda Weil hastalığı (sarılık, akut böbrek yetmezliği, kanama diyatezi ile karakterize) ve şiddetli pulmoner hemorajik sendrom şeklinde hastalığın şiddetli formları da gelişebilmektedir. Bu çalışmada amaç, Zonguldak bölgesinde kömür madeni işçilerinde leptospiroz seroprevalansının belirlenmesidir. Yöntem: Çalışma kapsamında 20 Haziran 2013- 20 Temmuz 2013 tarihleri arasında Zonguldak Türkiye Taşkömürü Kurumu'na bağlı 5 farklı kömür madeninde çalışan toplam 185 maden işçisinden, gönüllülük esasına göre 5 cc kan örneği alınmıştır, serum örnekleri -80°C'de saklanmıştır. Maden işçilerine yaş, yerleşim bölgesi, madende çalışma yılı, madende haftalık çalışma saati, halen başka bir meslekle uğraşma, önceden başka bir meslekle uğraşma, madende fare görme ve görme sıklığı, farenin en sık görüldüğü mevsimler, madende fare pisliği görme, madende eşyalarda fare yeniği görme, madende farenin yiyecek ve içeceklerle teması, madende el temizliği hakkında soruların bulunduğu bir anket formu da doldurulmuştur. 09.06.2014- 10.06.2014 tarihlerinde T.C Gıda Tarım ve Hayvancılık Bakanlığı Veteriner Kontrol Merkez Araştırma Enstitüsü Müdürlüğü Spiroket Hastalıkları Teşhis Laboratuvarı'nda, leptospiroz yönünden seroepidemiyolojik çalışmalarda referans test yöntemi olarak kullanılan mikroskobik aglütinasyon testi (MAT) ile serum örneklerinde 8 ayrı serotipte Anti-Leptospira antikor düzeyleri araştırılmıştır. Bulgular: Yapılan bölgesel seroprevalans çalışmasında leptospiroz açısından risk grubunda bulunan maden işçilerinin serum örneklerinin hiçbirisinde MAT ile seropozitiflik saptanmamıştır. Yapılan anket ile maden işçileri ile ilgili olarak demografik veriler ortaya konulmuştur. %100'ü erkek olan işçilerin yaş ortalamaları 36±6 yıl olarak saptandı. Madende yeraltında çalışma yılı ortalamaları 11±6 idi. Yeraltında haftalık olarak ortalama çalışma saatleri 44±6 idi. İşçilerin %18.9'unun köyde, %50.3'ünün ilçede, %30.8'inin il merkezinde ikamet etmekte olduğu tespit edildi. Maden işçilerinin %7.0'si çiftçilik, %2.7'si avcılık, %0.5'i gemicilik ve %0.5'i besicilik yapmaktaydı. Maden işçiliği öncesinde işçilerin %13.5'i çiftçilik, %3.8'i avcılık, %1.1'i gemicilik ve %2.7'si besicilik yapmıştı. Farelerin madenler içerisinde işçilerin %82.7'si tarafından her gün görüldüğü tespit edildi. İşçilerin %65.4'ü farelerin her mevsim aynı oranda görüldüğünü, %20.0'si farelerin en çok yaz mevsiminde görüldüğünü belirtti. Çevrenin kontaminasyonu ile ilgili olarak işçilerin %35.7'si madende fare pisliği gördüğünü belirtti. Madene götürülen giyeceklerde, yiyecek ve içecek kaplarında fare yeniği görme, işçilerin %68.1'i tarafından belirtildi. İşçilerin %55.7'si tarafından farelerin madene götürülen yiyeceklerle ve içeceklerle temasının olduğu belirtildi. Madene götürülen yiyeceklerin yemek vaktine kadar işçilerin %91.9'u tarafından poşet/kese kağıdı içerisinde saklandığı tespit edildi. Madende işçilerin %76.2'sinin el temizliği yaptığı, bunların da %94.3'ünün sadece su ile el temizliği yaptığı saptandı. Sonuç: Çalışmamızda maden işçilerinin serum örnekleri leptospiroz açısından MAT ile Türkiye'de rutinde kullanılan 8 leptospira serotipi ile test edilmiştir. Yukarıda belirtilen tüm risk oluşturacak durumlara ve sonuçlara rağmen hiçbirinin serum örneğinde leptospiroz açısından teması göstermesi bağlamında seropozitiflik saptanmamıştır.