Zonguldak Bülent Ecevit Üniversitesi Tıp Fakültesi Aile Hekimliği araştırma görevlilerinin obezite konusundaki farkındalıklarının obezite ön yargılarına etkisinin değerlendirilmesi

Amaç: Bu çalışma, Zonguldak Bülent Ecevit Üniversitesi Tıp Fakültesi Aile Hekimliği Anabilim Dalı araştırma görevlilerinin obezite konusundaki farkındalık düzeylerini belirlemek ve bu farkındalık düzeylerinin obeziteye yönelik önyargılar üzerindeki etkisini değerlendirmek amacıyla yapılmıştır. Yöntem: Kesitsel ve tanımlayıcı nitelikte tasarlanan araştırmaya, gönüllü katılım esasına göre belirlenen 50 aile hekimliği araştırma görevlisi dahil edilmiştir. Katılımcıların demografik ve antropometrik verileri toplanmış, obezite farkındalık düzeyleri Obezite Farkındalık Ölçeği (OFÖ) ve obeziteye yönelik önyargı düzeyleri GAMS-27 Obezite Önyargı Ölçeği (GAMS-27) kullanılarak değerlendirilmiştir. Elde edilen veriler uygun istatistiksel yöntemlerle analiz edilmiştir. Bulgular: Katılımcıların %58'i kadın, %42'si erkektir. Ortalama yaş 29,6±2,5 yıl, ortalama VKİ 24,7±3,8 kg/m²'dir. OFÖ puanlarına göre katılımcıların %40'ı "iyi" düzeyde, %60'ı "yüksek" düzeyde farkındalığa sahiptir. GAMS-27 önyargı ölçeği sınıflamasına göre ise katılımcıların %14'ü "önyargısız", %76'sı "önyargıya eğilimli", %10'u "önyargılı" kategorisinde yer almıştır. Öz bildirim olarak, katılımcıların %70'i kendilerini "önyargısız", %30'u ise "önyargılı" olarak tanımlamıştır. Ancak, önyargısız olduğunu beyan eden katılımcıların GAMS-27 puan ortalamalarının, önyargılı olduğunu beyan edenlere göre daha yüksek olduğu görülmüştür. OFÖ toplam puanları ile GAMS-27 toplam puanları arasında pozitif yönlü ancak zayıf ve istatistiksel olarak anlamlı olmayan bir korelasyon saptanmıştır (r=0,184; p=0,156). "Beslenme (B)" ve "Obezite Farkındalık (OF)" alt boyutları ile GAMS-27 arasında zayıf pozitif; "Fiziksel Aktivite (FA)" alt boyutu ile zayıf negatif korelasyon bulunmuştur. Cinsiyet, yaş, vücut kitle indeksi (VKİ) ve kilo algısı ile ölçek puanları arasında anlamlı bir ilişki bulunmamıştır (p>0,05). Sonuç: Araştırmanın bulguları, obeziteye ilişkin farkındalık düzeyinin yüksek olmasının, önyargı düzeylerini doğrudan ve anlamlı şekilde azaltmadığını göstermektedir. Bu durum, yalnızca bilgi artırmaya yönelik yaklaşımların yeterli olmadığını ve sağlık profesyonellerinde tutum değişikliği yaratmak için daha bütüncül müdahale programlarına ihtiyaç duyulduğunu ortaya koymaktadır. Anahtar Kelimeler: Obezite, Obezite Farkındalığı, Obezite Önyargısı, Aile Hekimliği, GAMS-27 Obezite Önyargı Ölçeği, Obezite Farkındalık Ölçeği