Zonguldak ili evsel ısınma ve motorlu taşıtlardan kaynaklanan hava kirleticilerinin emisyon envanteri yöntemi ile hesaplanması

Bu çalışmada 2019 yılında Zonguldak ilinde konutların ısıtılması ve motorlu taşıtlardan kaynaklanan emisyonlar envanter yöntemi ile hesaplanmıştır. Emisyonların hesaplanmasında Avrupa Çevre Ajansı (EEA) tarafından yayımlanan EMEP/EEA 2016 hava kirletici emisyon envanteri kılavuzu kullanılmıştır. Konutların ısıtılmasında kullanılan lavvarlanmış ve lavvarlanmamış kömür kullanımı sonucu ortaya çıkan azot oksit (NOx), metan dışı uçucu organik bileşik (NMVOC), kükürt oksit (SOx) ve partikül madde (PM) emisyonları miktarları ortaya koyulmuştur. Buna göre İl genelinde konutların ısıtılması ile oluşan kirleticilerin kaynağı olarak lavvarlanmamış kömür kullanımı görülmüş, en yüksek kirletici konsantrasyonu SOx emisyonlarında (7995.36 ton/yıl) gözlenmiştir. Bununla birlikte diğer kirletici emisyonları NOx emisyonu 1042.45 ton/yıl, NMVOC emisyonu 4301.96 ton/yıl ve PM emisyonu 3590.4 ton/yıl olarak hesaplanmıştır. Zonguldak'ta 2019 yılında evsel ısınmada doğal gaz kullanımının artması ile kirletici emisyonlarının azaldığı görülmüştür. Diğer yandan aynı yöntemle motorlu taşıtlardan kaynaklanan azot oksit (NOx), metan dışı uçucu organik bileşik (NMVOC), karbon monoksit (CO) ve partikül madde (PM) emisyonları emisyon envanteri yöntemi ile hesaplanmıştır. Motorlu taşıtlardan kaynaklanan emisyonlar il genelinde kullanımda olan taşıtların cinsleri, silindir hacimleri ve kullandıkları yakıt türlerine göre bulunmuştur. Motorlu taşıtlardan kaynaklanan NOx NMVOC, CO ve PM emisyonları sırası ile 991.49, 239.26, 1655.17 ve 22.79 ton/yıl olarak hesaplanmıştır. CO emisyonlarının benzinli ve LPG'li araç kullanımından kaynaklandığı, NMVOC emisyonlarının büyük bir kısmının LPG'li araçlardan kaynaklandığı görülmüştür. NOx ve PM emisyonlarına ise dizel araçlar yol açmaktadır. Yapılan bu çalışma sonucunda emisyon envanteri yöntemi ile elde edilen veriler Zonguldak hava kalitesi seviyelerinin zamana göre değişiminin değerlendirilmesinde önemli bir katkı sunacaktır.