Zorunlu göçte refakatsiz çocuk olmak: Türkiye ve İtalya örnekleri

Bu çalışmada Türkiye ve İtalya'da uluslararası koruma altında bulunan refakatsiz çocukların deneyimleri ve bu çocuklara yönelik uygulanan politika ve uygulamalar araştırılmıştır. Uluslararası koruma altındaki refakatsiz çocukların Türkiye ve İtalya'da neden fazla olduğu incelenmiştir. Her iki ülke de kriz bölgelerine sınırdır ve göç rotalarında bulunmaktadır. Ancak bu nedenlerin ağrılığı ve başka hangi unsurların etki ettiği de ortaya konmaya çalışılmıştır. Araştırmada Türkiye ve İtalya'nın göç ve uluslararası korumaya dair politikaları, kurumsal yapıları ve süreçler de ortaya konmuş, refakatsiz çocuklar bağlamında nasıl farklılaştığı irdelenmiştir. Çalışmada yarı yapılandırılmış mülakat yöntemi, literatür ve veri tabanı taraması ve katılımcı gözlem tekniği kullanılmıştır. Türkiye'de 14, İtalya'da 12 kişi ile olmak üzere toplam 26 kişi ile yarı yapılandırılmış mülakat gerçekleştirilmiştir. Türkiye'de 14 kişinin 8'i daha önce uluslararası koruma altında bulunan refakatsiz çocuk yani ex-minor'dır. 5'i sivil toplum çalışanı, 1'i ise göç idaresindendir. İtalya'da ise 3 akademisyen, 2 devlet görevlisi ve 7 sivil toplum çalışanı ile mülakat gerçekleştirilmiştir. Araştırmanın merkezinde refakatsiz çocuklar bulunmaktadır. Göç olgusu içinde aktif bir özne olarak ele alınan refakatsiz çocukların öznellikleri de araştırılmaktadır. Refakatsiz çocukların öznelliklerinin incelenmesi aynı zamanda onların göç ve uluslararası koruma öncesinde, koruma boyunca ve sonrasında elde ettikleri deneyimlerini de analiz etmeyi gerektirmektedir. Bu nedenle sırasıyla i) çocukların/görüşmecilerin genel profilleri ve göç etme nedenleri, ii) göç yolculukları ve sınır deneyimleri, iii) uluslararası korumaya erişmeleri ve koruma süreci, iv) beklentileri, hedefleri ve duyumları, v) uluslararası koruma boyunca edindikleri deneyimler ve aldıkları hizmetler, vi) yetişkinliğe geçiş süreçleri incelenmiştir. Çocukların öznelliğinin ortaya konabilmesi için makro-mezo-mikro seviyeler arasındaki doğrudan, dolaylı ve ters ilişkiler de incelenmiştir. Anahtar Kelimeler: Refakatsiz Çocuk, Uluslararası Koruma, Türkiye, İtalya, Uluslararası Göç