Zülfü Livaneli'nin "Mutluluk" adlı romanındaki kültürel öğelerin kaynak metin, erek metin ve sinema bağlamında irdelenmesi

Edebiyat ve edebi eserler, toplum ve bireylerin hayatında her zaman var olmuşlardır ve sonsuza dek var olmaya devam edeceklerdir. Toplum ve birey merkezli olan edebi eserlerin içeriğinin de topluma özgü kültürel öğelerle oldukça yoğun bir şekilde donatıldığını gözlemlemek mümkündür. Eserin kurgusunda, seçilen mekân ve zamanda özellikle de yazarın üslubunda kültürel yoğunluğa tanık olmak mümkündür. Edebiyat eserlerinde kültürün bu kadar belirgin bir şekilde kendini hissettirmesi, edebiyat eserlerinin çevirisini güçleştirmektedir. Bu yüzden de yapılacak olan bir edebi eser çevirisi alelacele bir şekilde herhangi bir çevirmen tarafından değil, alanında uzmanlaşmış edebiyat çevirmenleri, tarafından yapılmalıdır. Yaratıcılığını kullanabilen, mevcut dil ve kültür üzerinde hâkimiyet kurabilen, çevirisini yapacağı eserin bütün detaylarını, dilsel oyunlarını anlayan, alımlayan ve yorumlayan çevirmen, başarılı bir edebi eser çevirisi gerçekleştirecek demektir.Edebi eserler, farklı dil ve kültüre aktarılmanın yanı sıra, aynı dil ve kültür içerisinde farklı bir sanat dalına da uyarlanabilmektedirler. Edebiyatın zengin ve köklü bir geçmişinin olması özellikle görselliğe dayanan sinema sanatını cezp etmiş ve bu sanatın, edebiyata yönelmesine sebep olmuştur. Bu yönelimin sonucunda ise özellikle roman türündeki birçok eser sinemaya aktarılmaya başlanmıştır. Çeviri çerçevesinde dil içi çeviri başlığı altında değerlendirmenin mümkün olduğu bu uyarlamalar esnasında eserler, bazı değişiklikler yaşamakta ve bu eserlerin daha çok görselliğe dayanan yönleri ön plana çıkarılmaktadır.Bu çalışmada da edebi eserlerin erek dile ve kendi kültürü içerisinde başka bir sanat dalına aktarılırken ne tür aşamalardan geçtiği, aktarım esnasında çevirmen ve senaristin yaşadığı zorluklar ve uygulanan sansürler, roman örneğinde incelenmeye çalışılacaktır.Anahtar Kelimeler: Edebiyat, Edebiyat Çevirisi, Sinema ve Kayıplar