5
Archived Theses
0
DOIs Assigned
0%
DOI Rate
Discipline
Üniversite öğrencilerinin organik gıda satın alma isteğini etkileyen faktörlerin belirlenmesi
Bu araştırmada üniversite öğrencilerinin sağlık bilinci, çevre duyarlılığı, gıda güvenliği ve organik gıda tutumlarının organik gıda satın alma isteği üzerindeki etkisi incelenmiştir. Araştırmanın materyali, Afyon Kocatepe Üniversitesi'nde öğrenim gören 431 öğrenciden yüz yüze anket yoluyla elde edilmiştir. Her bir tutumda yer alan katılımcı ifadeleri için Likert-tip ölçeklendirme yapılmıştır. Tutum ölçekleri için belirlenen ortalama puanların katılımcıların demografik ve sosyo-ekonomik özellikleri ile karşılaştırılmasında t testi (iki grup içeren değişken için) ve varyans analizi (ikiden fazla grup içeren değişkenler için) uygulanmıştır. Sağlık bilinci, çevre duyarlılığı, gıda güvenliği ve organik gıda tutumlarının organik gıda satın alma isteği üzerindeki etkisini belirlemek üzere regresyon analizi yapılmıştır. Katılımcıların yaklaşık %59'unun sosyal bilimler alanında öğrenim gördüğü, yaklaşık %84'ünün 20-23 arası yaş aralığında bulunduğu ve cinsiyet oranının birbirine eşit olduğu belirlenmiştir. Ayrıca katılımcıların yaklaşık %78'inin 1000 TL ve altında aylık gelire sahip olduğu, yaklaşık %91'inin aylık gelirini aile ve burs/kredi kaynaklarından temin ettiği, yaklaşık %61'inin yurt ve pansiyon gibi mekanlarda konakladığı ve yaklaşık %94'ünün 500 TL ve altında aylık gıda harcamasında bulunduğu tespit edilmiştir. Organik gıda satın alma isteği ile aylık gelir ve gelir kaynağı arasındaki farklılık önemli (p<0,05); cinsiyet, yaş, eğitim alanı, barınma ve aylık gıda harcaması arasındaki farklılık önemsiz (p>0,05) bulunmuştur. Organik gıda satın alma isteği üzerinde sağlık bilinci, çevre duyarlılığı ve gıda güvenliğinin etkisiz (p>0,05), organik gıda tutumunun etkili (p<0,05) olduğu tespit edilmiştir. Sonuç olarak; katılımcıların organik gıda tutumlarının satın alma tercihlerinde belirleyici olduğu, genç bireylerin gelir düzeyi düşük olsa bile organik gıda satın alma isteklerinin bulunduğu anlaşılmıştır.
Afyonkarahisar ili'nde IPARD kapsamında kurulan süt sığırcılığı işletmelerinin teknik ve ekonomik performansı
Bu araştırmada, Afyonkarahisar İli'nde IPARD kapsamında kurulan süt sığırcılığı işletmelerinin teknik ve ekonomik performansı incelenmiştir. Araştırmanın materyali, 2014-2018 yılları arasında kurulan 11 adet işletmenin yatırım projesi verileri ve 1 yıllık (2019-2020 yılları arasında) yetiştirme faaliyeti sonuçlarıdır. İşletmeler proje sağmal kapasitelerine göre; I. Grup (48-80 baş) ve II. Grup (120 baş) şeklinde kategorize edilmiştir. Teknik performansın değerlendirilmesinde işletmelerin sürü yönetimi, laktasyon verimleri ve yem kaynakları tedariki incelenmiştir. Ekonomik performansın ölçümünde maliyet, gelir, ekonomiklik ve karlılık düzeyleri analiz edilmiştir. Tüm işletmeler sürü yenilemede ihtiyacı olan hayvan materyalini işletme içinden karşılamaktadır. İncelenen dönemde işletmelerin ortalama inek sayısı 79,64 baş, ortalama sürü varlığı 143,82 baş saptanmıştır. Sağılan inek başına laktasyon verimi I. Grupta 6 062,86 Kg, II. Grupta 6 775,00 Kg, tüm işletmelerde 6 321,82 Kg tespit edilmiştir. Kaba yem olarak; yonca, mısır silajı ve saman kullanıldığı belirlenmiştir. Mısır silajının tamamını ve önemli bir kısmını kendisi üreten 6 adet işletme bulunmaktadır. Yonca ve samanı kendisi üreten işletme sayısı daha azdır (3-4 işletme). Toplam 3 işletme kaba yemin tamamını işletme dışından satın almaktadır. IPARD desteğinin aktif sermaye içerisindeki payı I. Grupta %28,61, II. Grupta %22,57 ve tüm işletmelerde %26,41 hesaplanmıştır. Toplam maliyetler içerisinde yemin oranı I. Grup, II. Grup ve tüm işletmelerde sırasıyla; %58,20; %66,58 ve %62,93 belirlenmiştir. Gayri safi üretim değerinde ilk sırayı alan sütün payı I. Grup, II. Grup ve tüm işletmelerde sırasıyla; %67,62; %71,69 ve %70,25 saptanmıştır. Tüm işletmelerde 1 TL masraf karşılığında 0,04 TL net gelir, I. Grupta 0,09 TL negatif net gelir ve II. Grupta 0,26 TL net gelir elde edilmiştir. İncelenen dönemde sadece II. Grup işletmelerin mali (%10,01) ve ekonomik (%8,56) rantabilite değerlerinin piyasa reel faiz oranından (%7,53) yüksek olduğu görülmüştür. Sonuç olarak, birim süt maliyeti (1,78 TL/Kg) daha düşük, birim süt geliri (2,62 TL/Kg) daha yüksek, aktif sermaye kazancının piyasa reel faiz oranının üzerinde olduğu II. Grup işletmeler hem teknik hem de ekonomik açıdan başarılı bulunmuştur.
Hayvansal gıdaların tüketim düzeyi ve tüketici tercihlerinin belirlenmesi üzerine bir araştırma: Afyon Kocatepe Üniversitesi personeli örneği
Bu araştırma, Afyon Kocatepe Üniversitesinde görevli personelin hayvansal gıda tüketim düzeyi ve tüketim tercihlerinin belirlenmesi amacıyla yapılmıştır. Araştırma için gerekli olan verilerin elde edilmesinde yüz yüze anket yöntemi uygulanmıştır. Araştırmaya dahil edilecek katılımcıların belirlenmesinde tabakalı örnekleme yöntemi kullanılmış ve toplam 348 kişiyle yüz yüze anket yapılmıştır. Çalışma, Haziran 2012-Şubat 2013 arasında yürütülmüştür. Hayvansal gıda tüketimi ile gelir düzeyi, toplam gıda harcaması ile gelir düzeyi ve gıda harcaması içerisinde hayvansal ürünlerin payı ile gelir düzeyi arasındaki ilişkiler ki-kare (?2) testi ile incelenmiştir. Araştırma sonucunda, hanelerdeki ortalama birey sayısı 3,36 ± 1,26, ortalama çalışan birey sayısı 1,64 ± 0,57, aylık ortalama gelir 3000 ± 1009,7 TL ve aylık ortalama gıda harcaması 715 ± 342,7 TL olarak hesaplanmıştır. Aylık gıda harcaması içerisinde hayvansal ürünlerin aldığı ortalama pay %22,4 bulunmuştur. İçme sütü ve süt ürünlerinde yıllık kişi başı ortalama tüketimlerin içme sütünde 29 ± 12,45 kg, peynirde 5,7 ± 2,33 kg, yoğurtta 10,1 ± 3,35 kg, ayranda 5,4 ± 3,07 kg, tereyağında 1,75 ± 0,83 kg ve süt kaymağında 1,1 ± 0,45 kg olduğu tahmin edilmiştir. Katılımcı hanelerinde kişi başı yıllık ortalama kırmızı et tüketimi 18,84 ± 6,28 kg, ortalama kanatlı eti tüketimi 15,12 ± 4,32 kg ve ortalama balık eti tüketimi de 9,42 ± 3,73 kg tahmin edilmiştir. Sucuk dışında diğer et ürünlerinde önemli bir tüketim değerine rastlanmamıştır. Hanelerin yıllık kişi başı ortalama yumurta tüketimi 29 ± 45,24 adet, bal tüketimi ise ortalama 1,7 ± 0,94 kg tahmin edilmiştir. Ki-kare testi (?2) sonuçlarına göre, hanelerdeki gelir artışı ile gıda harcaması (p<0,001), bu harcamanın içerisinde hayvansal ürünlerin payı (p<0,05), içme sütü (p<0,05), yoğurt (p<0,05), sığır-dana eti (p<0,05), balık eti (p<0,01), yumurta (p<0,001) ve bal tüketimleri (p<0,05) arasındaki ilişkiler anlamlı bulunmuştur. Sonuç olarak eğitim ve gelir seviyesi itibariyle toplumda belirli bir konumda yer alan üniversite personelinin hayvansal gıda tüketim düzeyi ve tüketici tercihlerinin anlamlı farklılıklar ortaya koyduğu belirlenmiştir.
Balıkesir, Bolu ve Sakarya illerinde etlik piliç yetiştiriciliğinin ekonomik ve ekonometrik analizi
Bu tez çalışmasında, ülkemizde üretim hacmi itibariyle ilk üç merkez olan Balıkesir, Bolu ve Sakarya İllerindeki piliç eti üretiminin ekonomik ve ekonometrik analizi yapılmıştır. Araştırmanın ana materyalini, adı geçen illerden tabakalı rastgele örnekleme yöntemiyle belirlenen 125 adet etlik piliç işletmesinin 2012-2013 faaliyet dönemine (1 yıllık) ait üretim verileri oluşturmuştur. Anket yoluyla sağlanan verilerin ekonomik analizinde, işletmelerin yıllık faaliyet sonuçları yanında karlılık ve verimlilikleri incelenmiştir. Ekonometrik analizde ise CA karı (Y) ile kara etkisi olduğu düşünülen değişkenler arasındaki ilişkinin yönünü ve niceliğini tahmin etmek amacıyla çoklu regresyon modeli kurulmuştur. İşletmeler kapasitelerine göre küçük (1-10 000), orta (10 001-30 000) ve büyük (30 001 ve üzeri) olarak ölçeklendirilmiştir. Tüm işletmeler için üretime ilişkin teknik sonuçlar incelendiğinde, ölüm oranı %6,16; ortalama CA 2,434 kg; ortalama besi süresi 42,33 gün; ortalama besi devresi 5,28 adet/yıl; FCR 1,7983 kg; kapasite kullanımı ise %99,56 olarak hesaplanmıştır. İncelenen dönemde işletmelerin tümünde toplam üretim maliyetinin %93,84'ü değişken, %3,25'i sabit nitelikte meydana gelmiştir. Üretim maliyetleri içinde ilk sırayı yem (%67,44) alırken, bunu sırasıyla civciv (%13,81), enerji (%4,59), diğer (%3,69), genel idare (%2,91), sağlık (%1,58), bakım-onarım (%1,41), işgücü (%1,25), altlık materyali (%1,16), temizlik-dezenfeksiyon (%0,90), yakalama-yükleme (%0,68) ve amortisman (%0,59) kalemleri takip etmiştir. 1 kg CA maliyeti 2,47 TL, mali rantabilite ise 2,03 olarak hesaplanmıştır. Araştırmaya dahil edilen işletmelerde yem kısmi verimliliği 0,6179 kg; işgücü kısmi verimliliği 1 133,35 kg ve Avrupa Verimlilik Faktörü de 312,27 olarak tespit edilmiştir. Oluşturulan tahmini regresyon denklemine göre, kg CA başına civciv, yem, işçilik, sağlık, enerji, diğer ve bina + genel idare masrafları maliyetinde görülen %1'lik artışın kg CA karını sırasıyla %1,022; %1,010; %0,995; %1,089; %1,001; %1,016 ve %0,994 oranlarında azalttığı tespit edilmiştir. Diğer taraftan kg CA satış fiyatındaki %1'lik artışın ise kg CA karını %1,012 oranında arttırdığı belirlenmiştir. Sonuç olarak; üretimin teknik performanslarında ölçekler ve araştırma merkezleri itibariyle işletmeler arasında belirgin farkların olmadığı, ekonomik performanslar açısından ölçek büyüklüğünün önemli olduğu, ekonometrik analize göre ise işletme ölçeği ve araştırma merkezlerinde değişkenler arasında benzer ilişkiler görüldüğü söylenebilir.
Afyonkarahisar ili merkez ilçe yumurta tavukçuluğu işletmelerinin yapısal özellikleri ve işletmelerde karşılaşılan sorunlar
1ÖZETAfyonkarahisar İli Merkez İlçe Yumurta Tavukçuluğu İşletmelerinin YapısalÖzellikleri ve İşletmelerde Karşılaşılan SorunlarBu araştırma, Afyonkarahisar İli Merkez İlçe yumurta tavukçuluğuişletmelerinin, yapısal özellikleri itibariyle işletme düzeylerinin belirlenmesi, yapısaldüzeylerinin oluşumuyla ilişkili bazı faktörlerin incelenmesi ve işletmelerdekarşılaşılan sorunların değerlendirilmesi amacıyla yapılmıştır.Araştırma materyali, 2004 yılı Mayıs ayında, Merkez İlçe ve bağlı köylerindeyumurta tavukçuluğu faaliyetinde bulunan, toplam 54 işletmeyle yüz yüzegerçekleştirilen anket yoluyla sağlanmıştır. Anket uygulanacak işletmeler tabakalırastgele örnekleme metoduyla belirlenmiştir.Yapısal özellikleri itibariyle işletme düzeylerinin belirlenmesi amacıyla birpuanlama sistemi uygulanmıştır. Bunun sonucunda ortaya çıkan işletme düzeyleri;üreticilerin eğitim durumu, yaşı, Avrupa Birliği mevzuatına hazır olup olmadıkları,mevcut koşullar altında üretime devam edip etmeyecekleri gibi bazı kriterlerleilişkilendirilmiştir. Ayrıca üretimdeki devamlılık kararlarının Avrupa Birliğimevzuatına hazırlık dereceleriyle olan ilgisi de araştırılmıştır. Bunlar için Ki-Kareanalizinden faydalanılmıştır.Yapılan analizler sonucunda; 12 işletme düşük, 25 işletme orta ve 17 işletmede yüksek düzeyde yapısal özelliğe sahip olarak tespit edilmiştir. İşletmelerin yapısaldüzeyleri ile üreticilerin eğitim durumu ve Avrupa Birliği mevzuatına hazırlıkdereceleri arasında anlamlı (P<0.05); üreticilerin yaşı ve üretimde devamlılıkkararları arasında anlamsız (P>0.05) bir ilişki gözlenmiştir. Ayrıca işletmelerinüretimde devamlılık kararlarında, Avrupa Birliği mevzuatına hazırlık yönündekicevaplarının da bir etkisinin olduğu belirlenmiştir (P<0.01).Araştırmaya dahil edilen işletmelerin karşılaştıkları sorunların aslında ülkegenelindeki sektör sorunlarıyla bir paralellik arz ettikleri ve çözülmesi halinde,özellikle bölge üreticisinin önemli bir rekabet gücüne kavuşacağı tespit edilmiştir.Yaşanan ekonomik krizler, uygulanan ekonomi politikaları ve sektöre yönelikdesteklemelerin yetersiz kalması, sektördeki gelişmeyi olumsuz yöndeetkilemektedir. Ancak işletmelerin mevcut yapısal özelliklerinin, uygulanacak doğruPDF created with pdfFactory trial version www.pdffactory.com2ve etkili politikalarla daha iyi koşullara getirilmesiyle, bölge üreticisinin de AB'yedaha güçlü bir pozisyonda uyum sağlayabileceğini ortaya koymaktadır.Anahtar Kelimeler: Yumurta Tavukçuluğu, Yapısal Özellikler, AB, AfyonkarahisarPDF created with pdfFactory trial version www.pdffactory.com