2
Archived Theses
0
DOIs Assigned
0%
DOI Rate
Discipline
A'raf suresinin din eğitimi açısından değerlendirilmesi
Kur'an, Yüce Allah'ın insanlara olan emir ve buyruklarını içeren bir kitaptır. Bu hedef çerçevesinde nazil olan Kur'an insanlığa hidayeti ulaştırmak için birçok yol ve yöntem kullanır. İndiği her çağda, o çağın ihtiyaç ve şartlarına göre yöntem ve yaklaşımlar içeren Kur'an'ın yöntemlerinin en belirgin özelliği bir ahenk ve denge içinde sunulmasıdır. Yerine göre insanlar ahiretteki azapla sakındırılırken yerine göre de ümitsizliğin bir kafir alameti olduğuna değinilir. Bazı vahyi bilgilerin verilmesinde yumuşak bir üslubun kullanılmasını telkin ederken bazı noktalarda da hidayete kapı aralamayan kişilere karşı daha üst perdeden bir üslup kullanılır. Kur'an'ın geneline dağılmış olan bu ahenk, insanların hidayetine vesile olmak adına makul bütün yöntem ve teknikleri kullanmaktadır. Bu bağlamda hem geçmiş ümmetlerin kıssalarından söz edilir hem de salih kişilerin varacakları Cennetlere işarette bulunulur. Aynı yaklaşımı A'raf suresi özelinde de gördüğümüz Kur'an, bu sure içinde Din Eğitim ve öğretiminin öncelediği birçok yöntem ve tekniği ihtiva eder. Surenin hemen başında tebliğ eden konumunda olan Hz. Peygamberin bu davaya inanması gerekliliğinden bahsedilerek, din eğitimcisinin de anlatacağı şeye, her şeyden önce kendisinin de inanması gerektiğine işarette bulunur. Şeytanın isyan etmesiyle düştüğü durum anlatılırken, şeytan tipolojisi üzerinden kibrin kötülüğüne; Hz. Adem ile Havva'nın tövbe etmesi üzerine Allah'ın onları affetmesi özelinde de Yüce Allah'ın merhameti yöntemsel bir yaklaşım olarak ele alınmaktadır. Geçmiş ümmetlerin kıssalarının anlatıldığı A'raf suresi, aynı zamanda din öğretiminde kullanılan 'hikayelerle din öğretimi' ilkesine değinir. Şükür, tevazu, israftan kaçınma, tevekkül, af duygusuna sahip olma gibi birçok pozitif insani yönünün ele alındığı A'raf suresi, din eğitim ve öğretimi teknikleri noktasında da birçok örnek barındırmaktadır. Bu anlamda, kıssa ile anlatma metodu, takrir metodu, soru-cevap metodu, ödül-ceza metodu, örnek olma metodu gibi birçok din öğretimi metodunu içermektedir. Bu çerçevede A'raf suresi Kur'an'ın genel yaklaşımını içine alan bir içeriğe sahiptir.
Dini davranışların kazandırılmasında rol modellerin etkisi
Sosyal bilişsel öğrenme kuramının ortaya koyduğu "davranışlar gözlemleyerek öğrenilebilir" söylemi, dini davranışların kazandırılmasında da gözlem yoluyla öğrenmenin etkili olabileceği fikrini güçlendirmiştir. Bu fikir, sosyal bilişsel öğrenme kuramının dini davranışlara uygulanabileceği konusu üzerinde etkili olmuştur. Dolayısıyla bu çalışma dini davranışların bireylere kazandırılmasında izlenen süreçlerin sosyal öğrenme ışığında değerlendirilmesi niteliğindedir. Bu araştırma, dini davranışların sosyal bilişsel öğrenme kuramı ile kazandırılmasının mümkün olup olmadığını, teorik düzeyde sorunsallaştırarak ortaya koymaya çalışmaktadır. Ayrıca bu çalışma, sosyal bilişsel öğrenme kuramının dini davranış kazandırmasının yanında, bireyin dini gelişimine de katkı sağlamayı hedeflemektedir. Bunu yaparken, temel gelişimsel özellikler göz önüne alınarak kişinin olumlu davranışlar geliştirmesi, ahlaki beceriler elde etmesi olumsuz her türlü davranıştan da uzaklaşmasını sağlamayı amaçlamaktadır. Ayrıca bu çalışmada, hızla ilerleyen teknoloji ve buna bağlı olarak değişen metotlar ile İslam dininin teşvik ettiği tutum ve davranışların kazandırılmasının yol ve yöntemleri aranmıştır. Çalışma kaynak tarama şeklinde olup, kuramsal olarak ilerleyeceğinden literatür yöntemine yer verilmiştir. Araştırma, rol modelin önemine dikkat çeken sosyal bilişsel öğrenme kuramını din alanına uyarlayarak, dini davranışların rol model vasıtasıyla öğrenilebileceğini ortaya koymuştur. Dolayısıyla bu çalışmanın sosyal bilişsel öğrenme kuramı ve din ilişkisi alanında uygulamalı olarak yapılacak araştırmalar için kavramsal bir çerçeve sunma hedefi bulunmaktadır.