
78
Archived Theses
0
DOIs Assigned
0%
DOI Rate
Discipline
PD-L1 durumu bilinen mide adenokarsinomlarında tümörtomurcuklanması, mikroçevre ve beta-2 mikroglobulin ekspresyonununklinikopatolojik değerlendirmesi
Mide kanseri dünyada en sık görülen 5. Kanserdir ve kansere bağlı ölümlerde dördüncü sıradadır. Pembrolizumab mide kanserlerinde klinik araştırmalar kapsamında olup metastaz veya rekürrens gösteren hastalarda çeşitli basamaklarda kullanılmaktadır. Çalışmamızda programlı ölüm ligandı 1 ekspresyon durumu önceden belirlenmiş mide adenokarsinomlarında Beta-2 Mikroglobulin ekspresyonu ve CD 8 pozitif tümör ilişkili lenfosit düzeyi ile klinikopatolojik veriler 204 vakada çalışılarak karşılaştırılmıştır. Vakalara ait Hematoksilen & Eozin boyalı lamlarda tümör tomurcuğu, perinöral invazyon, lenfatik invazyon, vasküler invazyon, histolojik alt tip, histolojik derece, primer tümör ve lenf nodu evresi, patolojik evresi değerlendirilmiştir. Olguların yaş, cinsiyet, tümör lokalizasyonu, tümör boyutu, genel sağ kalım ve hastalıksız sağ kalım bilgileri kaydedilmiştir. Elde edilen bulgulara göre programlı ölüm ligandı 1 ekspresyonu, Beta-2 Mikroglobulin ekspresyonu ve yüksek CD 8 tümör ilişkili lenfosit düzeyi arasında istatiksel anlamlı ilişki saptanmıştır. CD 8 tümör ilişkili lenfosit düzeyiyle sağkalım arasında istatiksel anlamlı ilişki saptanmasada yüksek düzeyli olan grubun daha avantajlı olduğu görülmüştür. Tomurcuk düzeyi yüksek grup daha düşük CD 8 tümör ilişkili lenosit düzeyiyle ilişkili saptanmıştır. Yüksek tomurcuklanma olan grupta progresyonsuz ve genel sağ kalım süreleri düşük tomurcuklanma olan gruba göre anlamlı olarak düşük saptanmıştır. Sonuçta promgramlı ölüm ligandı 1 ekspresyon durumu billinen mide adenokarsinomlarında, programlı ölüm ligandı 1, CD 8 tümör ilişkili lenfosit ve Beta-2 mikroglobulin ekspresyonu arasındaki ilişkinin immünoterapiden fayda görecek grupların belirlenmesinde ve yeni tedavi hedeflerinin belirlenmesinde yararlı olabileceği; programlı ölüm ligandı 1, tomurcuk ve beta-2 mikroglobulin arasındaki ilişkinin aydınlatılabilmesi için geniş vaka serilerinin değerlendirildiği klinik çalışmalara ihtiyaç duyulduğu ve tomurcuklanmanın mide adenokarsinomlarında olumsuz prognostik faktör olarak klinik önem taşıdığı düşünülmektedir.
Mide adenokarsinomlarında tümör stroma oranı ve mikroçevresinin PDL-1 ekspresyonu ve prognostik parametreler ile ilişkisi
Tümör stroma oranı mikroçevre değerlendirmesinin önemli bir komponentidir. Çalışmamızda literatür ile uyumlu olarak tümör stroma oranı yüksek grupta perinöral invazyon, Tümör-Nod-Metastaz evrelemesine göre derin invazyon ve artmış lenf nodu metastazı , yüksek klinik evre izlendi. Midede yaygın tümörlerde yüksek stroma oranı olduğu görüldü. Zayıf koheziv ve mikst tiplerde yüksek stroma oranları saptandı. Stroma oranı yüksek grupta progresyonsuz sağkalım ve genel sağkalımın düşük olduğu görüldü. Tümöral hücreler farklılaşma kümesi 8 (+) T lenfositler tarafından tanınarak sitotoksik aktiviteleriyle ortadan kaldırılır. Dolayısıyla farklılaşma kümesi 8 (+) lenfosit miktarı tümör gerilemesinin bir göstergesidir. Çalışmamızda istatistiksel olarak anlamlı olmasa da farklılaşma kümesi 8 (+) lenfosit yüksek grupta yüksek progresyonsuz ve ortalama sağkalım izlenmiştir. Yüksek farklılaşma kümesi 8 (+) lenfosit oranına sahip grup artmış Programlanmış Hücre Ölüm Ligandı-1 ekspresyonu ve düşük stroma oranı ile ilişkilidir. Programlanmış Hücre Ölümü Proteini-1/ Programlanmış Hücre Ölüm Ligandı-1 yolunun blokajı bağışıklık sisteminin antitümör fonksiyonunun aktifler. Bu en sık kullanılan immünoterapidir. Programlanmış Hücre Ölüm Ligandı-1 ekspresyonu bu tedaviden fayda görecek hastaları tespit eder. Çalışmamızda 3 farklı kombine pozitif skor eşik değeri kullanılmıştır. Tümünde kombine pozitif skor pozitifliği farklılaşma kümesi 8 (+) T lenfosit yoğunluğu ile pozitif korele, tümör stroma oranu ile negatif koreledir. Kombine pozitif skor eşik değerini 1 olarak belirlediğimiz değerlendirmemizde istatistiksel olarak anlamlı olmasa da Programlanmış Hücre Ölüm Ligandı-1 ekspresyonun daha iyi sağkalım gösterdiğinden bahsedilebilir. Çalışmamız mide adenokarsinomlarında tümör mikroçevresi konseptine kapsayıcı bir bakış açısı sunmaktadır ve tümör mikroçevresinin önemini ortaya koymaktadır. Bu konuda yeni çalışmalara ihtiyaç devam etmektedir. Anahtar kelimeler: Programlanmış Hücre Ölüm Ligandı-1, CD8, Tümör Stroma Oranı, Tümör Mikroçevresi
Yüksek dereceli seröz over karsinomlarında histopatolojik alt tiplendirmenin ve PDL-1 durumunun klinikopatolojik ve prognostik veriler ile karşılaştırılması
Yüksek dereceli seröz over karsinomları, TCGA'ya göre farklı prognoz ve tedavi yanıtlarına sahip gen ekspresyonuna dayalı dört moleküler alt tipe ayrılırlar. Murakami ve arkadaşları bu gen ekspresyonuna dayalı alt tipleri, histopatolojik ve immunohistokimyasal değerlendirme ile mezenkimal, immünoreaktif, solid proliferatif ve papilloglandüler alt tipler olarak sınıflandırmış ve sağkalım sonuçlarında farklılıklar bulmuşlardır. Miyagawa ve arkadaşları bu kriterlerde değişiklik yapmışlardır. Çalışmamızda 158 adet yüksek dereceli seröz over karsinomu olgusu Hematoksilen Eozin boyalı lamlarda histopatolojik değerlendirme ve farklılaşma kümesi 8 immunohistokimyası ile Murakami ve ark. kriterleri ile Miyagawa ve ark. kriterlerine göre dörtlü ve ikili histopatolojik sınıflandırma yapılmıştır. Programlanmış Hücre Ölüm Ligandı-1 immunohistokimyasal çalışma ile ekspresyon durumu değerlendirilmiştir. Oluşturulan histopatolojik alt tipler ile Programlanmış Hücre Ölüm Ligandı-1 ekspresyonun birbiri ile ilişkisi ve klinikopatolojik özellikleri, sağkalım verileri karşılaştırılmıştır. Dörtlü sınıflamada hem Murakami ve ark. kriterlerine göre hem de Miyagawa ve ark. kriterlerine göre dört alt tip arasında progresyonsuz ve genel sağkalımda anlamlı istatistiksel fark bulunmamıştır. İkili sınıflama yapıldığında mezenkimal alt tipin progresyonsuz ve genel sağkalımının non-mezenkimal alt tipe göre istatistiksel olarak anlamlı kısa olduğu görülmüştür. İmmunoreaktif alt tip ile Programlanmış Hücre Ölüm Ligandı-1 immunekspresyonu anlamlı ilişkili olduğu izlenmiştir. Programlanmış Hücre Ölüm Ligandı-1 pozitif olguların, negatif olgulara göre daha uzun sağkalıma sahip olduğu bulunmuş ancak istatistiksel olarak anlam elde edilememiştir. Sonuç olarak dörtlü sınıflama yapmak için mevcut kriterlerde değişiklikler yapmak gerektiğini ve öncelikle mezenkimal ve non-mezenkimal olarak ikili histopatolojik sınıflama yapmanın prognostik ve tedavi seçenekleri açısından yararlı olacağı ve immunoreaktif alt tipteki olgular ile Programlanmış Hücre Ölüm Ligandı-1 ekspresyonunun, standart tedaviye eklenebilecek immunoterapi ajanlarının endikasyonunun belirlenmesinde faydalı olabileceği düşünülmektedir.
BCR-ABL negatif miyeloproliferatif neoplazilerde fibrozisin mikroçevre ve ek mutasyonlar ile ilişkisi
Miyeloproliferatif neoplaziler miyeloid seri hücrelerinde proliferasyon izlenen klonal kök hücre hastalığıdır. Tanıda temel olan kemik iliği biyopsisi olmakla birlikte mutasyonların varlığı tanıyı destekler. Miyeloproliferatif Neoplazide görülen mutasyonlar çoğunlukla tanımlanmış olmasına rağmen kemik iliği fibrozisinin hücresel hedefleri hala belirsizliğini korumaktadır. Çalışmamızda Esansiyel Trombositemi, Polistemia Vera, Primer miyelofibrozis tanılı 44 vakada yaş, cinsiyet, kemik iliği mikroçevresi, megakaryosit morfolojisi, fibrozis derecesi, mutasyon varlığı ve prognostik verileri karşılaştırılmıştır. Mikroçevre Gliom İlişkii Onkogen 1, Trombosit Faktörü 4, Stromal Hücre Kaynaklı Faktör 1 antikorlarıyla immünohistokimyasal boyama ile değerlendirilmiştir. Çalışma sonuçlarına göre mikroçevre değerlendirmesinde megakaryositlerde bulut benzeri nükleus varlığıyla derece 2 fibrozis ve Gliom İlişkili Onkogen 1 boyanma varlığı arasında anlamlı ilişki saptanmıştır. Mikroçevrenin immünohistokimyasal değerlendirmesinde ise Gliom İlişkili Onkogen 1 boyanma yüzdesi ile fibrozis derecesi arasında istatistiksel olarak anlamlı ilişki bulunmuştur. Gliom İlişkili Onkogen 1 boyanma varlığı ile yüksek blast yüzdesi ve Janus Kinaz 2 mutasyon varlığı arasında anlamlı ilişki görülmüştür. Trombosit Faktörü 4 boyanması ile fibrozis derecesi ve Kalretikülin, Tet Metilsitozin Dioksijenaz 2, U2 Small Nuclear Auxiliary Factor 1 ve Enhancer of Zeste Homolog 2 mutasyon varlığı arasında anlamlı ilişki saptanmıştır. Ek mutasyon varlığına bakıldığında özellikle Enhancer of Zeste Homolog 2 ve Additional Sex Combs Like 1 gen mutasyonu ile mortalite arasında istatistiksel anlamlı ilişki mevcuttur. Tümör Protein p53 ek mutasyon varlığı blast yüzdesi ile ilişkili bulunmuştur. Sonuç olarak çalışmamızda kemik iliği fibrozisinin altında yatan mekanizmaları açıklamak, moleküler hedefleri belirlemek ve yeni terapötik geliştirilmesine katkı sağlamak amaçlanmıştır. Miyelofibroz tedavisinde yüksek mortalite ile riskli bir prosedür olan kemik iliği naklinin yanında fibrozisin tedavisinde Gliom İlişkili Onkogen 1 antagonistlerinin de faydalı olabileceği düşünülmektedir.
Erişkin tipi diffüz gliomların tiplendirilmesinde moleküler yöntemlere alternatif olarak immünhistokimyasal biyobelirteçlerin kullanımı
Erişkin tipi IDH (izositrat dehidrogenaz)-mutant difüz gliomlar, 1p/19q kodelesyonunun varlığı ya da yokluğuna göre astrositom, IDH-mutant ve oligodendrogliom, IDH-mutant ve 1p/19q kayıplı olarak iki gruba ayrılmaktadır. Astrositomların derecelendirmesinde 2021 Dünya Sağlık Örgütü (DSÖ) sınıflamasında yer alan değişikliğe göre CDKN2A/B homozigot delesyonu (HD) içeren tümörler, mikrovasküler proliferasyon ve/veya nekroz içermeseler dahi derece 4 olarak sınıflandırılmaktadır. Günümüzde IDH-mutant difüz gliomların tanısında ve derecelendirmesinde erişimi zor ve pahalı moleküler yöntemlerin kullanımı zorunlu hale gelmiştir. Biz bu çalışmada moleküler yöntemlere alternatif olabilecek erişimi daha kolay ve ucuz immünhistokimyasal (İHK) vekil biyobelirteçler bulmayı hedefledik. Hacettepe Üniversitesi Tıbbi Patoloji Anabilim Dalı'nda 2014-2021 yılları arasında tanı almış 93 astrositom ve 73 oligodendrogliom vakası kullanılarak doku mikrodizinleri hazırlanmıştır. Bunlardan elde edilen kesitlere 1p/19q ve CDKN2A FISH çalışmaları ile H3K27me3 ve MTAP İHK çalışmaları yapılmıştır ve boyamalar iki gözlemci tarafından değerlendirilmiştir. CDKN2A HD ile MTAP ekspresyon kaybı arasındaki ilişki ve 1p/19q kodelesyonu ile H3K27me3 ekspresyon kaybı arasındaki ilişki incelenmiştir. CDKN2A HD bakılan 161 tümörün 25'inde (%15,1) delesyon saptanmışken, birinci gözlemci 164 tümörün 30'unda (%18,1), ikinci gözlemci 29'unda (%17,5) MTAP kaybı saptamıştır. CDKN2A FISH'e alternatif olarak MTAP'ın sensitivitesi %88, spesifisitesi %95,52-96,27 olarak hesaplanmıştır. Oligodendrogliomların %67,1-68,5'inde, astrositomların ise %21,1-22,6'sinde H3K27me3 ekspresyon kaybı görülmüştür. 1p/19q FISH'e alternatif olarak H3K27me3'ün sensitivitesi %77,42-76,34, spesifisitesi %65,75-67,12 olarak hesaplanmıştır. Sonuç olarak, MTAP İHK çalışması CDKN2A FISH için güvenilir bir vekil biyobelirteç iken; H3K27me3 İHK çalışması 1p/19q FISH çalışmasına alternatif olabilecek sensitif ve spesifik bir belirteç değildir.
Kolumnar hücreli lezyon, benign proliferatif meme lezyonları ve meme karsinomlarında PI3K/AKT/mTOR yolak aktivasyonunun immünohistokimyasal değerlendirmesi
Kolumnar hücreli lezyonlar (KHL), kolumnar epitel hücreleri ile döşeli, değişken derecede genişlemiş asinuslarla karakterize terminal duktolobüler ünitelerin (TDLÜ) klonal değişikliğidir. Atipili kolumnar hücreli lezyon olan flat epitelyal atipi (FEA), meme karsinomu için zorunlu olmayan preneoplastik lezyon olup, düşük dereceli meme karsinogenezinin ilk basamak lezyonu olarak düşünülmektedir. Burada, KHL'ler, KHL içerebilen benign proliferatif meme lezyonları, preneoplastik lezyonlar ve meme karsinomlarında, meme karsinogenezinde en sık mutasyon görülen PI3K/AKT yolağına ait bileşenlerin immünohistokimyasal profili irdelenmiştir. HÜTF Tıbbi Patoloji AD'de, KHL, benign meme lezyonları, preneoplastik lezyonlar, in-situ ve invaziv karsinom tanıları olan 188 olguya ait 452 lezyon incelenmiştir. Doku mikrodizinleri immünohistokimyasal olarak pAKT, INPP4B, pSGK3 ve PTEN antikorları ile boyanmıştır. Lezyonların 61/380'i (%16) pAKT ve 306/408'i (%75) pSGK3 pozitiftir. PTEN kaybı 205/376 (%54,5), INPP4B kaybı 131/416 (%31,5) olguda görülmüştür. pAKT ekspresyonu invaziv tümörlerden en fazla lobüler karsinomda (%70) görülmekteyken, intraduktal papiller karsinom, enkapsüle papiller karsinom, sklerozan adenozis ve şiddetli duktal epitel hiperplazisinde görülmemiştir. Nükleer pAKT ekspresyon oranı en çok intraduktal papillomda (%77,7) ve bifazik lezyonlarda (%63,6) izlenmiştir. INPP4B kaybı, malign lezyonlarda benign lezyonlardan daha fazladır (%49,1'e karşı %19,1, p<0,05); metaplastik karsinom ve kompleks apokrin metaplazilerin tamamında, invaziv lobüler karsinomların %60,7'sinde görülmektedir. KHL'de PTEN kaybı, tümöre yakın FEA'de (%22,2), tümör eşlik etmeyen FEA'dan (%5,1) sıktır (p=0,049). FEA'de, atipik duktal hiperplazi ve düşük dereceli invaziv karsinoma kıyasla, pAKT ekspresyonu (%9,9), PTEN kaybı (%53), INPP4B kaybı (%6) daha az, pSGK3 ekspresyonu (%93) daha sıktır. KHL'de kolumnar hücre içeren papiller lezyonlar ve bifazik lezyonlara göre daha fazla PTEN kaybı (%52,5) görülürken daha az INPP4B kaybı (%5,9) mevcuttur. pSGK3 ekspresyonu, KHL'de (%94,1) bifazik lezyonlarla (%96,9) benzer ve papiller lezyonlardan (%70) daha yüksektir. INPP4B pozitif lezyonlarda pSGK3'ün (%85,9) yüksek olduğu (p<0,05), pAKT'nin (%13,5) azaldığı izlenmiştir (p=0.023). Sonuç olarak, FEA'nın lezyon yerleşimine göre değişen ve tümörigenezde daha ileri lezyonlardan ayrılan immünekspresyon paterni ile düşük dereceli meme karsinogenez basamaklarındaki rolü vurgulanmıştır. INPP4B, PI3K/AKT yolağında ambivalan davranış göstermektedir: pAKT inhibiyonu ile tümör supresör rolü ve pSGK3 indüklemesi ile onkogenik rolü açığa çıkarılmıştır.
Malign plevral mezotelyomalarda histolojik tip, nükleer derece, BAP1 ve PD-L1 ekspresyonu arasındaki ilişkinin ve prognoz üzerine etkisinin değerlendirilmesi
Diffüz plevral mezotelyomalar (DPM) nadir görülen, agresif biyolojik davranışa sahip tümörlerdir. Bu tümörlerin prognozunu öngörmek ve tedavi alternatiflerini arttırmak için tümörü derecelendirmek, prognoz ilişkili morfolojik özellikleri belirtmek ve BAP1 ve PD-L1 gibi bazı yardımcı tetkikleri uygulamak önerilmektedir. Bu çalışma ile prognozu öngörmeye yardımcı morfolojik parametrelerin ve bu tümörlerdeki BAP1 ve PD-L1 ekspresyon durumunun, birbirleri ile ilişkisinin ve sağkalıma etkili olup olmadıklarının sorgulanması amacıyla 2000-2022 yılları arasında DPM tanısı almış hastalar arasından eksizyon materyalleri değerlendirmeye uygun 52 hasta seçilmiştir. Morfoloji yeniden değerlendirilmiş, epitelioid tipteki olgular için nükleer derecelendirme ve tümör derecelendirmeleri uygulanmış, BAP1 ve PD-L1 immünohistokimyasal çalışmaları tamamlanmıştır. Morfolojik değerlendirmelerin sonucunda yüksek nükleer derece, nekroz varlığı ve tümörün yüksek dereceli oluşu kısa sağkalımla ilişkili bulunmuştur. BAP1 nükleer ekspresyon kaybı oranı %69'dur. Sitoplazmik boyanma gösteren olguların çoğunlukla %50'nin üzerinde PD-L1 ekspresyonu gösterdiği tespit edilmiştir. PD-L1 değerlendirmesi 73-10 klonu kullanılarak yapılmıştır. Değerlendirilebilen 50 olgunun 20'si (%40) negatif olup, 19'unda (%38) %1-49 arası, 5'inde (%10) %50-79 arası ve 6'sında (%12) %80 ve üzerinde pozitiflik saptanmıştır. Düşük PD-L1 ekspreyonu gösteren ve PD-L1 negatif olguların çoğunluğu olumlu biyolojik davranışla ilişkilendirilen tübülopapiller paterni göstermektedir. Literatüre oranla yüksek PD-L1 pozitifliği görülmesi klonun yüksek duyarlılığı ile açıklanabilir, ancak bu klonun kullanıldığı daha geniş serilerle yapılan çalışmalar ve kanıta dayalı veriler gereklidir.
Meme kanserinde neoadjuvan kemoterapi öncesi ve sonrası patolojik parametrelerin, hormon reseptörü, CerbB2 ve Ki67 profilinin karşılaştırılması
Amaçlar: Meme kanseri, dünya üzerinde ve kadınlarda en sık görülen ve en sık ölüme neden olan kanser türüdür. Tümörün histolojik alt tipi, hormon reseptörü, CerbB2, Ki67 durumu ve tümörün evresine göre hastalara farklı tedaviler uygulanmaktadır. Başlangıçta kısıtlı bir hasta grubuna verilen neoadjuvan kemoterapi (NAK), giderek daha çok tercih edilen bir tedavi yöntemi olmaya başlamıştır Çalışmamızda, NAK uygulanmış invaziv meme karsinomlu hastalarda, NAK öncesi ve sonrası patolojik parametreler, hormon reseptörü, CerbB2 ve Ki67 profillerinin karşılaştırılması ve her iki grup arasındaki ortaya çıkan farklılığın, tedavi seçimine, dozuna, hastanın prognozunun önceden tahmin edilebilmesine yardımcı olabilecek ek bir parametreyi tesbit edebilmek amaçlanmıştır. Gereç ve Yöntem: İstanbul Üniversitesi Cerrahpaşa-Cerrahpaşa Tıp Fakültesi Tıbbi Patoloji Ana Bilim Dalında, 2016-2023 yılları arasında, kemoterapi öncesi meme biyopsisi ve kemoterapi sonrası ameliyat materyali raporlanan vakalar tarandı. Kemoterapi öncesi ve sonrası histolojik grade, immünhistokimyasal Östrojen reseptörü (ER), Progesteron reseptörü (PR), CerbB2 ve Ki67 verilerine ulaşılabilen, primer meme kanseri tanısı almış 174 hasta çalışmaya dahil edildi Bulgular: NAK öncesi histolojik grade'i yüksek vakaların NAK'a yanıt derecelerinin daha fazla olduğu saptandı. NAK öncesi ve sonrası karşılaştırmada PR'nin anlamlı düşüş gösterdiği görüldü. Ayrıca NAK öncesi CerbB2 skoru 3+ olan ve skor 2+ olup Sish ile HER2 amplifikasyonu saptanan vakalar birbiriyle karşılaştırıldığında ise, başlangıçta Skor 3+ hastaların NAK'a daha iyi yanıt verdiği saptandı. Sonuç: Tüm bu bulgular ile NAK kararı verirken, hastanın ilk tanı aldığı aşamada, bazı histopatolojik parametrelerin ve moleküler subgruplar arasındaki ayrıntılı incelemenin, NAK kararını, tedavi dozunu ve hastanın prognozunu ilk tanı aşamasında öngörmek açısından önemli bilgiler içerdiği ve kişisel tedaviyi planlamak açısından büyük katkı sağlayacağı düşünülmüştür.
Tiroidin kapsüllü folliküler paternli tümörlerinde EZH1 ekspresyonunun ve kapsül özelliklerinin ayırıcı tanıya katkısının araştırılması
Tiroidin folliküler paternli tümörleri; folliküler adenom, folliküler karsinom, papiller karsinomun folliküler ve enkapsüle varyantları, hurthle hücreli adenom ve hurhtle hücreli karsinomdur. Bu antitelerin tanıları histopatolojik inceleme ile mümkündür, tedavi ve prognozları ise farklılık gösterir. Histopatolojik tanıda bazen teknik sebepler bazen de gözlemciler arası farklılıklar zorluk yaratabilir. Bu sebepten bu antitelerin ayırımlarını daha objektif bir temele oturtacak yeni çalışmalara ihtiyaç vardır. Enhancer of zeste homolog 1 geni (EZH-1), histon H3 trimetilasyonunda görev alan polycomb kompleksinin subuniti olarak görev yapar ve hücre proliferasyonunda etkili olur. EZH-1 mutasyonlarının malign tümörlere kıyasla benign tiroid tümörlerinde daha çok izlendiğine dair çalışmalar mevcuttur. Bu çalışmalar referans alınarak folliküler paternli tiroid tümörlerinde EZH1 ekspresyonu hem immünohistokimyasal hem de real time PCR yöntemi ile araştırılacak bu ekspresyonun klinik ve histopatolojik verilerle ilişkisi değerlendirilecek ve sonucuna göre günlük pratikte kullanım imkanlar ve ayırıcı tanıya katkısı araştırılacaktır. Çalışmanın bir diğer amacı da bu tümörlerin kapsüllerinin nitelik ve nicelik özelliklerinin yine ayırıcı tanıya katkısının araştırılmasıdır.
Küçük hücreli dışı akciğer kanserlerinde immunhistokimyasal CMTM6 ve PD-L1 'in klinikopatolojik ve prognostik önemi
Akciğer kanseri dünya çapında en sık görülen 2. kanserdir ve kanser nedenli ölümlerin en sık nedenidir. İmmün kontrol noktalarının tespit edilmesi ve immünoterapinin geliştirilmesiyle birlikte akciğer kanseri tedavisinde umut verici gelişmeler meydana gelmiştir. Programlanmış ölüm 1 (PD-1) / Programlanmış ölüm ligandı 1 (PD-L1) yolu, tümör mikroçevresi içinde immün toleransın başlatılmasını ve sürdürülmesini kontrol eder. CKLF-like MARVEL transmembrane domain containing 6 (CMTM6) bir tip 3 transmembran proteini olup PD-L1 protein düzenleyicisi olarak rol alır. Çalışmamızda Meram Tıp Fakültesi Patoloji Anabilim Dalında 2015-2021 yılları arasında tanı almış 100 adet küçük hücreli dışı akciğer karsinomu (KHDAK) vakası değerlendirildi. Vakalara immünhistokimyasal CMTM6 ve PD-L1 boyaları uygulanarak veriler klinikopatolojik parametrelerle istatiksel olarak karşılaştırıldı. Çalışmaya dahil edilen tüm hastaların H- PD-L1 skoru ortancası 10,00 (1. çeyrek:0,00- 3. Çeyrek:70,00), H-CMTM-6 skoru ortancası ise 40,00 (1. çeyrek:10,00- 3. Çeyrek:100,00) olarak tespit edildi. Tümör çapı ≥5 cm olan hastaların H-PD-L1 ve H-CMTM6 skorları tümör çapı <5 cm olan hastalara göre istatistiksel olarak anlamlı yüksekti (p=0,014, p=0,013). Histolojik tipi adenokarsinom olan hastaların hem H-PD-L1 hem de H-CMTM6 skorları skuamöz hücreli karsinom ve diğer karsinom tiplerine göre istatistiksel olarak anlamlı düşük saptandı (p=0,004, p=0,001). Tüm KHDAK vakaları için Grade 1 hastaların H-PD-L1 ve H-CMTM6 skorlarının, Grade 2 ve Grade 3 hasta gruplarına göre istatistiksel olarak anlamlı düşük olduğu bulundu (p=0,011, p=0,043). Klinik evre 1 hastaların H-PD-L1 skoru diğer evre (evre 2-3-4) hastalara göre istatistiksel olarak anlamlı düşük saptandı (p=0,020). H-PD-L1 ve H-CMTM6 skorları arasında pozitif yönde iyi derecede korelasyon saptandı (r=0,636, p<0,001).Visseral plevra invazyonu olan hastaların visseral plevra invazyonu olmayan hastalara göre 2,478 kat (%95 GA=1,086-5,658, p=0,031), uzak metastazı olan hastaların ise uzak metastazı olmayan hastalara göre 2,202 kat (%95 GA=1,026-4,727, p=0,043) daha fazla ölüm riski olduğu belirlendi. Literatürde PD-L1 ile ilgili çok sayıda çalışma mevcut olup PD-L1'in düzenlenmesiyle ilgili sınırlı bilgi mevcuttur. Çalışmamızda H-PD-L1 ve H-CMTM6 skorları arasında pozitif yönde iyi derecede korelasyon saptanmıştır. Akciğer kanserinde CMTM6'yı prognostik bir belirteç ya da terapötik bir ajan olarak kullanabilmek için daha kapsamlı çalışmalar yapılması önemlidir.
Renal allograft biyopsilerde aktivite ve kronisite skorlarının klinik parametreler ile ilişkisi
Amaç: Böbrek allograft biyopsilerinin değerlendirilmesinde iki senede bir güncel literatür verilerine göre yenilenen Banff sınıflandırılması kullanılmaktadır. Banff sınıflaması graft böbrek biyopsisinde belli histolojik lezyonları yaygınlık ve şiddetine göre değerlendirmektedir. Güncel Banff 2019 konferansında sınıflandırmanın karmaşık ve yanlış yorumlamaya açık olduğu ile ilgili tartışmalar olmuştur. Graft sağ kalımını öngörmede Banff sınıflandırmasında yıllardır süregelen hücresel ve humoral rejeksiyon için ayrı ayrı oluşturulan aktif/akut, kronik aktif ve kronik kategorilerinin yerine ISN/RPS Lupus nefriti klasifikasyonundakine benzer şekilde rejeksiyon tipi + aktivite ve kronisite skorlarının bildirilmesi önerisi gelmiştir. Bu çalışmada canlı ya da kadavradan böbrek nakilli erişkin hastalarda allograft endikasyon biyopsisi sırasında kaydedilen histopatolojik ve klinik özellikler incelenecek, hastalık aktivitesi ve kronisitesini yansıtan histolojik lezyonların varlığı ve yaygınlığı ile elde edilecek aktivite ve kronisite skorlarının graft kaybını öngörmede etkili olup olmadığı araştırılacaktır. Gereç ve Yöntem: 2005-2021 yılları arasında AÜTF Tıbbi Patoloji Anabilim dalında incelenmiş yetişkin alıcılara ait 341 adet renal allograft endikasyon biyopsisi çalışmaya dahil edilmiştir. Biyopsilere ait renal allograft biyopsilerin rutin histopatolojik değerlendirmesinde kullanılan Hematoksilen&Eozin, PAS (Periodic acid schiff), PASM (Periodic acid methenamine silver), trikrom boyalı histolojik preparatlar ile C4d, CMV, SV40 özel immünhistokimya boyalı preparatlar arşivden çıkartılarak ışık mikroskobik olarak güncel Banff sınıflamasına göre tekrar değerlendirilmiştir. Banff elementer lezyonları yaygınlık ve şiddetine göre skorlanmıştır. M.Haas ve ark.larının önerdiği yöntem ile aktivite ve kronisite skorları belirlenmiştir. Alternatif olarak S. Sethi ve ark.larının native biyopsilerde kullanılmasını önerdikleri kronisite skoru da hesaplanmıştır. Hastalara ait demografik veriler, prognozla ilişkili klinik değişkenler hastane bilgi sisteminden ve hasta takip formlarından elde edilmiştir. Aktivite ve kronisite skorlarının graft prognozu ile korelasyonu, duyarlılık ve seçicilik değerleri hesaplanmıştır. Verilerin analizi "SPSS for Windows 11,5" paket programında yapılmış, p<0,05 istatistiksel olarak anlamlı kabul edilmiştir. Bulgular: Çalışmamızda rejeksiyon tipinin graft kaybı ve graft sağkalım süresi ile ilişkisi saptanmamıştır. Graft kaybı olan ve olmayan gruplar arasında Kronisite skoru-Haas, total biyopsi skoru, kronisite skoru-Sethi anlamlı olarak farklı bulunmuştur. Aktivite skoru ise sınırda anlamlı düzeyde fark göstermiştir. Graft kaybı olan grupta, olmayan gruba göre biyopsi anındaki kreatinin (Cr) düzeyleri daha yüksek, eGFR düzeyleri daha düşük ve nakil-biyopsi arası süre daha uzun bulunmuştur. Graft sağkalım süresi kronisite skorları ve total biyopsi skoru ile ters yönlü ilişki göstermiştir. Biyopsi sonrası 1. yıl Cr değeri kronisite skorları ve total biyopsi skoru arttıkça istatistiksel anlamlı olarak artış göstermektedir. Aktivite skoru graft sağkalım süresi ve biyopsi sonrası 1.yıl Cr değeri ile ilişkisiz bulunmuştur. Sonuç: Çalışmamızda rejeksiyon tipi ile graft prognozu açısından ilişki saptanmamıştır. M. Haas ve S. Sethi'nin önerdiği kronisite skoru ve total biyopsi skoru hesaplamasının graft sağkalım süresi ile ilişkisinin bulunması sebebi ile biyopsi raporunda tanı kategorisi yanında aktivite ve kronisite skorunun bildirilmesinin faydalı olacağı düşünülmüştür. Bu şekilde Banff sınıflandırmasının tanısal sınıflandırma sistemi olması ile birlikte bu sınıflandırmanın prognostik performansı da artabilir. Hastaların tekrar eden biyopsilerinde lezyon skorlarındaki değişim ile progresyon ya da regresyon daha kolay takip edilebilir. Bu haliyle raporlamanın klinisyenler için hasta izlemi ve tedavi yönetiminde standardizasyonu kolaylaştıracağı öngörülmüştür.
Çölyak hastalığında duodenal mukozal patoloji spektrumunun değerlendirilmesinde intraepitelyal lenfositlerin değeri
Amaç: Çalışmamızda TCRδ monoklonal H-41 antikoru kullanılarak duodenal mukozada γδ+ İEL varlığının değerlendirilmesi; klinik ve serolojik tanı güçlüğü yaşanan ÇH olgularında γδ+ İEL'lerin tanısal öneminin belirlenmesi, hafif villus değişikleriyle karakterli çölyak olgularının non-çölyak İELozislerden ayrımının sağlanması ve H&E, CD3+ ve γδ+ İEL sayılarını diğer morfometrik histopatolojik veriler ile kombine ederek diskriminant analiz eşliğinde ÇH'nin histopatolojik tanısının kesinliği ve güvenirliğinin arttırılması amaçlanmıştır. Gereç ve Yöntem: AÜTF Erişkin ve Çocuk Gastroenteroloji Bilim Dallarında 2010-2021 yılları arasında tanı almış 117 aktif çölyak hastası (29 tip 1, 29 tip 2, 39 tip 3) ile glutensiz diyet ile takip ve tedavi edilen 20 tedavili çölyak olgusu çalışmanın 'çölyak' grubu olarak seçilmiştir. Serolojisi negatif, dispepsi, anemi veya diyare gibi çeşitli nedenlerle biyopsi alınan, biyopside normal villus/kript yapısı olmasına karşın İEL artışı gösteren 26 non-çölyak İELozis olgusu ile dispeptik nedenlerle duodenum biyopsisi alınıp normal olarak değerlendirilen 24 kontrol olgusu da 'çölyak-dışı' tanı gruplarını oluşturmuştur. Bu hastalara ait duodenum biyopsilerinin H&E ve CD3 boyalı kesitlerine patoloji arşivinden ulaşılmış, ÇH tanı biyopsilerinin tümü 'güncellenmiş Marsh klasifikasyonuna' göre tekrar tiplendirilmiştir. Olgulara ait parafin bloklardan alınan kesitlere γδ T hücre markerı olan anti-TCRδ antikoru uygulanmıştır. Kantitatif ve morfometrik incelemeler ışık mikroskobunda ve AÜ BAP A14023003 nolu BAP projesi ile kurulan dijital patoloji ünitesinde preparatların taranmasıyla bilgisayar ortamında değerlendirilmiş, İEL sayı ve dağılımları ile villus yüksekliği, kript derinliği ve villus/kript oranı ölçülerek kaydedilmiştir. Verilerin analizi "SPSS for Windows 11.5" paket programında yapılmış, p<0,05 istatistiksel olarak anlamlı kabul edilmiştir. Bulgular: "Çölyak" grubunda TCRγδ+ İEL sayısı ve TCRγδ+ İEL'lerin toplam İEL sayısına oranı "non-çölyak" grubuna göre anlamlı yüksektir. TCRγδ+ İEL sayısı CD3 ve H&E-İEL sayısına göre "çölyak" ve "non-çölyak" gruplarını biribirinden ayırmada daha yüksek performans göstermiştir. "Çölyak" grubunu "non-çölyak" grubundan ayırmada en yüksek sensitivite ve spesifisiteye sahip kesim noktalarını belirlemek için yapılan ROC analizi sonucunda TCRγδ+ İEL sayısının "çölyak-dışı" grubu "çölyak" grubundan ayırmada bir kriter olarak kullanılabileceği gözlenmiştir. γδ+ İEL sayısı için eşik değerin %84,54 sensitivite ve %84 spesifisite ile 9,5 İEL/100 enterosit olduğu saptanmıştır. Sonuç: Çalışmamızda aktif çölyak hastalığında ve glutensiz diyet tedavisi altındaki çölyak tanılı olgularda TCRγδ+ İEL sayısının çölyak dışı olgulara göre anlamlı şekilde yüksek olduğu ve monoklonal H-41 antikorunun γδ+ İEL'leri spesifik olarak saptayabildiği izlenmiştir. Serolojik ve histopatolojik bulguların "borderline" olduğu durumlarda rutin histopatolojik ve immünohistokimyasal incelemeye ek olarak TCRδ antikoru ile γδ+İEL'lerin değerlendirilmesinin doğru tanıya ulaşmayı kolaylaştıracağını öngörmekteyiz. Sonuç olarak, çalışmamızda kullanılan yöntemin çölyak hastalığının tanısında kullanılacak bir 'histopatolojik algoritma' olarak rutin patoloji pratiğine katkı sağlayacağı kanısındayız.
Mikrobt solid paternli akciğer tümörlerinin birbirinden ayrımında kullanılabilir mi?
Amaç: Akciğer kanseri dünyada ve ülkemizde oldukça sık görülen ölümcül bir kanserdir. Mikroskopik inceleme, diğer tümörlerde olduğu gibi, tanı için altın standarttır. Farklı patternler gösteren akciğer tümörleri arasında bir grup tümör solid organizasyon gösterir. Solid paternli adenokarsinomlar, yassı hücreli karsinomlar ve tipik karsinoid tümörler bunlar arasında bulunmaktadır. Mikro bilgisayarlı tomografi (mikroBT), X-ışınları kullanan bir tomografik yöntemdir. Normal bilgisayarlı tomografiye benzer bir çalışma prensibi vardır; ancak mikroBT'nin voksel boyut hassasiyeti 1-50 mikrometre arasında değişmektedir. Bu da BT'lerde görüntülenebilenlerden çok daha hassas çözünürlüğe ulaşmaya fırsat verir. MikroBT ile histopatolojik görüntülere benzer görüntüler elde edilmesi mümkündür. Bu çalışmada mikroBT ile solid paternli farklı tip akciğer tümörünün birbirinden ayrılıp ayrılamayacağının analizi, tümöral ve non-tümöral akciğer parankiminin ayrılmasının araştırılması amaçlanmıştır. Gereç ve Yöntem: Bu çalışmada daha önce anabilim dalımızda tanı almış olan solid patern gösteren üç ayrı tip akciğer tümörüne ait birer hematoksilen-eozin kesit 3D HISTECH, Panoramic P250 Flash 3, Version Panoramic Scanner 3.0.2. ile taranarak tüm lam görüntüler ("whole slide image"/WSI) elde edilmiştir. Bu tümörlerin kesitlerine ait parafin bloklardan Bruker Skyscan 1275, (Kontich, Belgium) ile mikroBT görüntüleri elde edilmiştir. Bu görüntüler WSI'ler ile karşılaştırılarak incelenmiştir ve WSI'ler üzerinde seçilen "region of interest" (ROI) alanları ile elde edilen mikroBT görüntüleri üzerine aktarılmıştır. Elde edilen "volume of interest" (VOI) sahaları üzerinde yapılan hesaplamalar ile ortaya çıkan yapısal parametreler (yüzde nesne hacmi, yapısal kalınlık, kesişim yüzeyi, doğrusal yapı yoğunluğu, bağlantılılık, bağlantılılık yoğunluğu, açık gözeneklilik, kapalı gözeneklilik, yapı model indeksi) kullanılarak tümör alanlarının non-tümöral alanlardan ve tümörlerin birbirinden ayırt edilip edilemeyeceği araştırılmıştır. Verilerin analizinde IBM SPSS Statistics for Windows 23 programı kullanılmıştır. Kruskal Wallis testi, Mann-Whitney U testi, kümeleme analizi, Cohen's Kappa katsayısı, receiver operating characteristic (ROC) eğrisi, duyarlılık, seçicilik, 2 "univariate" lojistik regresyon analizi, Spearman's rho korelasyon katsayısı analizleri yapılmıştır. P<0.05 istatistiksel olarak anlamlı kabul edilmiştir. Bulgular: Bu yöntemle, parafin blok düzeyinde, tümöral ve non-tümöral sahaların ayırıcı tanısının, mikroBT'den elde edilen sayısal parametreler aracılığıyla güvenle ayrılabileceği bulunmuştur (tüm p değerleri=0.00). Ayrıca solid akciğer adenokarsinomlarının, tipik karsinoid tümörlerden, yüzde nesne hacmi (YNH) parametresi açısından ayrıldığı bulunmuştur (p=0.011). Ayrıca bu çalışmada mikroBT ile hesaplanan yapısal parametreler ile bunların histolojik karşılıkları arasındaki ilişkiler ortaya konmuştur. Sonuç: MikroBT insan tümörlerinin tanısında kullanılma potansiyeli taşıyan bir yöntemdir. Bu yöntem rutin histopatolojik incelemeye yardımcı bir yöntem olarak kullanılabileceği gibi, üç boyutlu bir incelemeyi kısa sürede ve doku bütünlüğünü bozmadan yapabilme yeteneği ile gelecekte bazı alanlarda histopatolojik incelemenin yerine geçebileceği düşünülebilir. Tümörlü alanların tümörsüz alanlardan mikroBT parametreleri aracılığı ile ayrılabildiğini gösteren çalışmalar bulunmakla birlikte, mevcut çalışma literatürde solid paternli akciğer tümörlerinin birbirinden ayrılmasını araştıran ülkemizdeki ve dünyadaki ilk çalışma niteliğindedir. Bu çalışma ile henüz çok az veri bulunan bir alanda bu yeni yöntemin kullanımı ve olası yararına ait bilgi elde edilmiştir. Akciğer kanserinin sıklığı düşünüldüğünde bu yöntem Türkiye'de ve dünyada milyonlarca hasta için kullanılabilecek bir bilgiyi üretme potansiyelini taşımaktadır. Anahtar Kelimeler: akciğer karsinomu, histopatoloji, mikro bilgisayarlı tomografi, parafin blok, yapısal parametreler
Küçük hücreli dışı akciğer kanserlerinin farklımetastatik alanlarda yeni nesil dizileme ile tespitedilen mutasyon profilinin değerlendirilmesi veklinikopatolojik parametrelerle ilişkisi
en sık nedeni olup, tedavilerdek lerlemelere rağmen, tanı anında hastaların çoğunluğu metastat k olduğundan sağkalım oranları oldukça düĢüktür. KHDAK'ler nde hedefe yönel k tedaviler için gerekli olan moleküler çalıĢmalarda, primer tümör ve metastazları arasında heterojenlik vardır ve metastazlardaki mutasyonlar, primerden daha fazladır. Literatürde akciğer kanserinin farklı metastatik alanlardaki mutasyon profillerini ele alan az sayıda çalıĢma mevcuttur. Bu çalıĢmada, KHDAK tanılı olguların farklı metastat k alanlarından elde edilen biyopsilerde, Yeni Nesil Dizileme (YND) ile saptanan somatik mutasyonların belirlenmesi ve klinikopatoloj k parametrelerle l Ģk s n n değerlend r lmes amaçlanmıĢtır. Aydın Adnan Menderes Üniversitesi Tıp Fakültesi Tıbbi Patoloji Anabilim Dalında, Moleküler Patoloji laboratuvarında YND ile, 2019-2022 arasında KHDAK tanılı, farklı metastatik alanlardan elde edilen biyopsileri değerlendirilen 128 olgu çalıĢmaya alındı. YaĢ, cinsiyet, histopatolojik tanılar, metastatik alanlar, sigara içme ve mutasyon durumları, YND sistemine ait panelde yer alan toplam 72 gen ve 4149 primer analiz sonuçları kaydedildi. Olgularda ortalama yaĢ 62.02 idi (YaĢ aralığı 31-89, SD:9.87). Erkek baskınlığı (%69) mevcut olup, olguların çoğunluğu Adenokarsinom (%91.4) morfolojisindeydi. Olguların 69 (%53.9)'unda sigara içme öyküsü mevcutken, erkeklerde bu oran %63.6 ile istatistiksel anlamlı olarak daha yüksekti (p=0.002). Beyinde metastaz saptananlarda sigara içme oranı daha yükseti (p=0.000). En sık lenf nodu metastazı (%39.8) saptanmıĢ olup, bunu beyin (%19.5), kemik (%13.3) ve karaciğer (%11.7) takip etmekteydi. Mutasyon varlığı ile karaciğer (p=0.012), kemik (p=0.002) ve plevra (p=0.008) metastazı arasında anlamlı iliĢkili mevcuttu. En sık saptanan mutasyonlar sırasıyla KRAS, NF1, TP53, EGFR, PTEN ve BRAF'tı. Erkeklerde KRAS (p=0.044), kadınlarda EGFR (p=0.000), sigara içenlerde ise KRAS (p=0.000) ve TP53 (p=0.001) mutasyonları daha sıktı. Beyin metastazlarında NF1 (p=0.001), karaciğerde ise BRAF mutasyonu (p=0.000) istatistiksel olarak anlamlıydı. En sık görülen mutasyon birliktelikleri; NF1-TP53, PTEN-TP53, NF1-PTEN'di. En sık XIII metastatik organ olan beyinde NF1-PTEN ve NF1-TP53 sık olup, lenf nodunda KRASTP53 ve NF1-TP53, kemikte ise NF1-TP53 daha sıktı. Sonuçlarımız saptanan mutasyonların kapsamlı bir Ģekilde değerlendirilmesinin, özellikle akciğer ADK'nun organ tropizm metastazlarını öngörmede ve bu mutasyonlara sahip hastaların takip ve tedavisinde, metastatik organlardaki tümörün mutasyonel durumunun da göz önüne alınması gerektiğini göstermektedir. Gelecekte KHDAK'ini tedavi etmek için NF1 gibi daha nadir ancak metastazlarda daha sık saptadığımız mutasyonları hedef alan yeni tedavi ajanları olacaktır. Bu nedenle bunları ve iliĢkili yolakları hedef alan ajanların ortaya konması, metastaz riskini azaltarak hastaların sağkalımı uzatabilecektir. Primer tümörler ve metastazlar arasında ortaya çıkan farklılıklar, tedavi stratejilerine ve yeni ilaçların geliĢtirilmesine rehberlik edecektir.
Echinococcus granulosus kistlerinde nekrozla bağlantılı doku değişiklikleri
Ekinokokkozis tarım ve hayvancılığın yaygın olduğu toplumlarda sıklıkla görülen paraziter bir hastalıktır. Türkiye'de Doğu Anadolu, İç Anadolu, Marmara ve Trakya bölgelerinde daha sık izlenmektedir. Klinik olarak yerleştiği organda basıya bağlı semptomlar gelişebileceği gibi bazı vakalarda rüptür, alerjik reaksiyonlar ve enfeksiyon gelişimi de görülebilmektedir.Bu çalışmada 63 olgu yaş, cinsiyet, lokalizasyon, histopatolojik incelemesi ve konak doku reaksiyonu olarak belirtilen alanda görülen nekrozun KE'daki tanısal değeri ve bunun diğer parametrelerle ilişkisi araştırılmıştır.Histopatolojik olarak kist komşuluğundaki nekrozlu dokuda eozinofil varlığı, diğer inflamatuar hücrelerden (nötrofil lökosit, dev hücre, mononükleer hücreler) daha belirgin olarak izlendi. Karaciğer ve akciğer yerleşimli kist hidatiklerdeki nekrozun, diğer lokalizasyonlara göre daha sık olduğu saptandı.İmmunohistokimyasal olarak nekroz izlenen ve izlenmeyen olgularda inflamatuar hücrelerin HLA DR DP DQ boyanma yaygınlığı karşılaştırılmış olup, nekroza uzak alanlardaki olgular ile nekroz izlenmeyen olguların yaygınlığı açısından sonuç anlamlı bulunmuştur. Dokularda meydana gelen nekrozun oluş mekanizması ve klinik önemi daha ileri çalışmalara gerek duymaktadır. Bu konuda nekrozla ilgili ek verilere gereksinim olduğu kanaatine varılmıştır.Anahtar sözcükler: Kistik ekinokokkozis, Echinococcus granulosus, Nekroz
Endometrioid endometrial karsinom ve atipili hiperplazi/endometrioid intraepitelyal neoplazi olgularında PFK-P (Fosfofruktokinaz-platelet) ve PEA-15 (Phosphoprotein enriched in astrocytes-15kDa) ekspresyonunun önemi
Endometrial kanser, kadınlarda sık görülen kanserlerden biridir. Endometrial atipili hiperplazi/endometrioid intraepitelyal neoplazi (EAH/EIN) ise endometrial endometrioid karsinomun (EEK) prekanseröz lezyonudur ve ortak genetik değişiklikler içerir. PFK-P glikolizde görevli bir enzim olup hız kısıtlayıcı basamakta yer alır. PEA-15, hücre büyümesi ve metabolizması üzerinde etkileri olan ölüm efektör domain ailesi üyesidir. Kanserlerde PFK-P ve PEA-15'in ekspresyonun arttığı, sağkalım ile ilişkili olduğu bildirilmektedir. Çalışmamızda normal endometrium, EAH/EIN ve EEK gruplarında immünohistokimyasal olarak PFK-P ve PEA-15 ekspresyonunun farklı olup olmadığının belirlenmesi amaçlandı. Ek olarak, karsinom olgularında ekspresyon düzeyinin prognostik faktörler ile ilişkilisinin ortaya konması hedeflendi. Çalışmaya 2010-2015 yılları arasında EEK tanısı almış hastalar dâhil edildi. Küretaj materyalinde EAH/EIN, rezeksiyonunda EEK tanısı alan 32 hasta ile neoplazi dışı nedenle opere edilen 19 hastanın histerektomi materyalleri kontrol grubu olarak dâhil edildi. EEK grubunda PFK-P ekspresyonu EAH/EIN ve normal endometriuma göre daha yüksekti. PFK-P'nin karsinomlarda yüksek ekspresyonu karsinogenezde rol oynadığını düşündürmektedir. EAH/EIN'lerde PEA-15 boyanan tümöral hücre yüzdesi karsinoma göre daha düşüktü. PFK-P ve PEA-15 ekspresyon düzeyi EEK olgularında klinikopatolojik özellikler ve sağkalım ile ilişkili değildi. PFK-P ve PEA-15 ekspresyonunun karsinogenez sürecindeki rolünün ortaya konması ve prognostik öneminin belirlenmesi için ek çalışmalara ihtiyaç vardır. Anahtar Kelimeler: PFK-P, PEA-15, endometrioid endometrial karsinom, endometrioid intraepitelyal neoplazi, prognoz
İnvaziv meme karsinomlarında klinikopatolojik özelliklerin değerlendirilmesi
Meme karsinomları kadınlarda en sık görülen ve en sık kansere bağlı ölüme yol açan neoplazilerdir. İnvaziv meme karsinomlarında patolojik inceleme ile hastaların tedavi ve takip sürecini etkileyen prognostik faktörler değerlendirilmektedir. . Hem histolojik tip hem de genetik çalışmaların yerine kullanılabilir hale gelen moleküler alt tiplendirme hastanın tedavi ve takip sürecini etkilemektedir. Bütün prognostik parametrelerin birlikte yorumlanarak kişiye yönelik, hastanın yararını artıracak tedavi seçeneklerinin belirlenmesi sık görülen bu tümörde önem kazanmaktadır. Bu çalışmada 2015- 2021 yılları arasında invaziv meme karsinomu tanısı alan 618 vakanın klinikopatolojik özellikler değerlendirildi. Vakalarımızda en sık görülen histolojik tip 453 (%73,3) vaka ile özel tip içermeyen invaziv meme karsinomlarıdır. Vakalar 13.St. Gallen Konsensus Konferansında kabul gören immünohistokimya temelli moleküler alt tiplere ayrıldığında en sık Luminal B benzeri HER2 pozitif alt tipte (216 vaka, %35,9) vaka mevcuttur. Tümör boyutu arttıkça aksiller lenf nodu metastazı görülme oranı artmaktadır (p<0,05). Moleküler alt tiplere göre bakıldığında Luminal A benzeri grupta düşük histolojik dereceli tümörler; HER2 pozitif ve üçlü negatif grupta ise yüksek histolojik dereceli tümörler daha fazladır (p<0,05). Tümörü infiltre eden lenfositlerin görüldüğü ve aktif inflamatuar yanıt derecesinin yüksek olduğu vaka sayısı; ER negatif, HER2 pozitif ve Ki-67 proliferasyon indeksi yüksek vakalarda daha fazla saptandı (p<0,05). İnvaziv meme karsinomlarının histopatolojik incelenmesinde prognozu etkileyen özellikler birlikte değerlendirilmelidir. Bu çalışma kurumumuzda yapılacak çalışmalar için bir kaynak olarak kullanılabilir. Genişletilerek yapılacak ek çalışmalar, sağkalım analizleri ve tedavi süreçlerinin değerlendirilmesine de katkı sağlayacaktır.
Oral kavite skuamöz hücreli karsinomlarında çeşitli klinikopatolojik parametrelerin prognoza olan etkisinin araştırılması
Oral skuamöz hücreli karsinom, gelişmekte olan ülkelerde sık rastlanan, son yıllarda gelişmiş ülkelerde de görülme sıklığı artan agresif bir kanser türüdür. Oral skuamöz hücreli karsinomlarda zaman içerisinde sağkalım açısından önemli ilerlemeler kaydedilememiştir. Farklı tedavi stratejilerine rağmen genel sağkalım oranları %50'nin altındadır. Bu nedenle, nüks riskini ve prognozu tahmin edebilecek düşük maliyetli, basit ve tekrarlanabilir histopatolojik parametrelere ihtiyaç duyulmaktadır. Çalışmamızda 2005 ve 2022 yılları arasında oral kavitede konvansiyonel skuamöz hücreli karsinom tanısı alan 78 olguda, standart klinikopatolojik prognostik parametreler yanı sıra son yıllarda gündeme gelen invazyon derinliği, tümör tomurcuklanması, tümör ilişkili lenfositler, tümör-stroma oranı, ekstranodal uzanım ve metastatik lenf nodu oranı gibi çeşitli parametrelerin prognostik önemi değerlendirildi. Tümörün yerleşim yeri, invazyon derinliği, tümör tomurcuklanması, perinöral invazyon, T evreleri, kemik ve/veya cilt invazyonu ve ekstranodal uzanımın hastalıksız sağkalım ile ilişkili olduğu görüldü. Kemik ve/veya cilt invazyonu ve ekstranodal uzanımın hastalıksız sağkalım açısından bağımsız değişken olduğu saptandı. Hastanın yaşı, tümör boyutu, invazyon derinliği, tümör tomurcuklanması, tümör ilişkili lenfositler, lenfovasküler invazyon, perinöral invazyon, cerrahi sınır durumu, T evreleri, kemik ve/veya cilt invazyonu, lenf nodu metastazı, metastatik lenf nodu oranı ve ekstranodal uzanımın genel sağkalım ile ilişkili olduğu görüldü. Hastanın yaşı, tümör boyutu, kemik ve/veya cilt invazyonu ve ekstranodal uzanımın genel sağkalım açısından bağımsız prognostik faktör olduğu saptandı. Çalışmamızda hasta sayısının nispeten az olması nedeni ile bulguların daha geniş hasta sayılarını içeren çalışmalar ile desteklenmesi gereklidir.
Primer tümör ve beyin metastazlarında PD-L1 ve VEGF-A ekspresyonunun korelasyonu ve prognostik parametreler ile ilişkisinin değerlendirilmesi
Kanserler, erken evrede, yani henüz lokalize olduklarında tespit edilirse, tedavi genellikle başarılı olur. Ancak tümörler metastaz yapmaya başladığında, ölüm kaçınılmazdır. Tedavi, pek çok metastatik tümörü uzun süreler boyunca kontrol altında tutabilir, ancak beyin metastazları için bu durum farklıdır. PD-1/PD-L1 yolunun inhibe edilmesinin, ileri evre solid tümörlere sahip hastalarda belirgin regresyondan kalıcı remisyona kadar fayda sağlayabileceği gösterilmiştir. Antianjiyojenik (anti-VEGF) tedavinin düşük dozunun, TMÇ'yi immünosüpresiften immünstimülana yeniden programladığı gösterilmiştir. Çalışmamıza 2010-2022 yılları arasında primer tümör ve santral sinir sistemi metastaz tanısını merkezimizde almış 112 hasta dahil edildi. Primer-metastaz PD-L1 karşılaştırmasında istatistiksel olarak anlamlı ilişkiler bulundu. Ancak uygunluk/uyumluluk ölçütüne göre en fazla zayıf uyum saptandı. Primer-metastaz VEGF şiddeti arasında istatistiksel olarak anlamlı ilişki bulundu. Fakat uygunluk/uyumluluk ölçütüne göre çok zayıf uyum saptandı. PD-L1 ve VEGF arasındaki tek anlamlı ilişki, metastatik odakta VEGF boyanma oranı ile TPS arasında orta düzey pozitif korelasyonu olarak saptandı. Çalışmamız sonucunda PD L1 immünohistokimyasal belirleyicisinin metastatik odakta farklı ekspresyon gözlenebileceğinden hem primer tümöre hem de metastatik odağa uygulanması gerektiğini ortaya koymaktadır. PD-L1 ve VEGF immünohistokimyasal belirleyicileri arasındaki ilişkinin daha net saptanması açısından daha homojen ve daha geniş hasta serilerini içeren çalışmalara ihtiyaç olduğunu düşünüyoruz.
Rezeksiyon uygulanmış primer karaciğer kanserlerinin patolojik özellikleri
Hepatoselüler karsinom dünyada dördüncü sıklıkta görülen kanserdir. Bu çalışmada etyopatogenezdeki etkili olan faktörler (yaş, cinsiyet HBV gibi) tümörün paterni, diferansiasyonu, lenfovasküler invazyon ve prognostik parametreler arasındaki ilişki araştırılmıştır.İnönü Üniversitesi Tıbbi Patoloji Anabilim Dalı'nda 2005-2010 yılları arasında hepatoselüler karsinom tanısı almış 82 olgu çalışmaya dahil edilmiştir. Hematoksilen eozin (HE) boyalı kesitler tümörün histopatolojik özel tipi, diferansiasyonu, paterni, anjiolenfatik invazyonu, perinöral invazyonu, kapsül invazyonu, büyük damar invazyonu, tümör dışı karaciğer dokusunda siroz varlığı, displastik nodül varlığı ile yaş, cinsiyet dağılımı ve etyoloji tekrar değerlendirildi.Olguların yaşları 11-76 arasında değişmekteydi. Olguların % 89'u erkek, %11'i kadındı. Hem erkeklerde hem de kadınlarda en sık etken kronik HBV enfeksiyonu %73,1 idi.Olguların %43,9'u iyi diferansiye, %45'i orta derecede diferansiye, %9,7'si az diferansiyeydi. Erkeklerde HSK en sık orta derece diferansiye, kadınlarda en sık iyi diferansiyeydi.Hepatoselüler karsinom özel tipleri içerisinde yer alan Fibrolameller karsinom sadece bir olguda görüldü.Prognoz hakkında fikir vermek için hepatoselüler karsinom raporlarında, en büyük tümör çapı, diferansiasyon, özel tipleri, lenfovasküler invazyon, büyük damar invazyonu, kapsül invazyonu, zemine siroz varlığı belirtilmelidir.Anahtar Kelimeler: Hepatoselüler karsinom, fibrolameller karsinom, siroz, kronik viral hepatit, HBV.
Kolonun prekanseröz lezyonları ve adenokarsinomlarında suprabasin ekspresyonunun araştırılması
Kolorektal kanserler, en sık görülen üçüncü kanser türü olup kansere bağlı ölümlerde ise 2. sırada yer almaktadırlar. Yaşam tarzı değişiklikleri nedeniyle insidansı artmaktadır. Yaklaşık %90'ı adenokarsinomlardan oluşmaktadır. Kolon adenokarsinomlarının çoğunluğu adenomlardan köken alırken daha küçük bir kısmı serrated yolaktan gelişmektedir. Adenomlar, en sık görülen neoplastik poliplerdir. Hiperplastik polipler ise en sık görülen serrated lezyondur. Suprabasin, epidermisin suprabazalindeki keratinositlerde ekspresyonu tanımlanan bir gen olup son yıllarda tümör invazyonu, progresyonu, metastazında işlevinin olduğu ve birçok kanserde yukarı regülasyon gösteren bir protoonkogen olduğu gösterilmiştir. Çalışmamızda kolon adenokarsinomları ve prekanseröz lezyonlarının Suprabasin ekspresyon düzeylerindeki farklılıkları ortaya koymayı amaçladık. Çalışmaya, hastanemiz arşivinden seçilen 45 kolon adenokarsinomu (15 iyi diferansiye, 15 orta derecede diferansiye, 15 az diferansiye), 45 adenom (15 tübüler adenom, 15 tübülovillöz adenom, 15 villöz adenom), 15 hiperplastik polip ve 15 normal kolon mukozası örneği alındı. Kesitlere immünohistokimyasal olarak Suprabasin uygulanarak gruplar arasındaki immünreaktivite farklılıkları araştırıldı. İyi diferansiye, orta derecede diferansiye ve az diferansiye adenokarsinom gruplarının immünreaktivite düzeyleri, diğer çalışma gruplarına göre istatistiksel anlamlı şekilde yüksek iken (p<0,001) bu gruplar arasında anlamlı bir fark elde edilememiştir. Tübüler adenom, tübülovillöz adenom ve villöz adenom grupları, hiperplastik polip ve kontrol ile kıyaslandığında ise immünreaktivitede hafif artış görülmekle birlikte istatistiksel anlamlı bir fark saptanamamıştır. Bu gruplar arasında da anlamlı bir farklılık elde edilememiştir. Hiperplastik polipler ile kontrol grupları arasında benzer immünreaktivite saptanmıştır. Sonuç olarak, kolon adenokarsinomlarında Suprabasin immünreaktivitesi diğer lezyonlar ve normale göre önemli şekilde artmaktadır. Tüm bu bulgularla kolon adenokarsinomlarının prekanseröz lezyonlarından ayrımında Suprabasin'in biyobelirteç olarak kullanılabileceği ve ayrıca Suprabasin'in adenokarsinom patogenezinde rolü olabileceği değerlendirilmiştir.
Sık görülen renal hücreli karsinom tiplerinde ve renal onkositomada podokaliksin ve asprosin ekspresyonunun değerlendirilmesi
Renal hücreli karsinomlar (RHK), ürogeniteal sistemin ölüm oranı en yüksek neoplazisidir. Böbrek tümörlerinin %80'den fazlasını RHK'lar, %10'dan az bir kısmını onkositomlar oluşturur. RHK'lar arasında en çok görülenler berrak hücreli (BHRHK), papiller (PRHK) ve kromofob RHK (KRHK)'lardır. Onkositomlar en sık görülen benign renal neoplazilerdir. Podokaliksin (PODXL), esas olarak podositlerin apikal yüzeyinde bulunur. Fizyolojik işlevlerinin yanında tümöral gelişimde de rol alır. Asprosin (ASP), adipoz dokudan salgılanan bir adipokindir. İnsülin direnci, obezite ve diyabetle ilişkilidir. Çeşitli malignitelerde de varlığı gösterilmiştir. Çalışmamızda sık görülen RHK'larda ve onkositomada Podokaliksin ve Asprosin ekspresyonlarını belirlemeyi amaçladık. Çalışmamıza hastane arşivimizden seçilen 15 BHRHK, 15 PRHK, 15 KRHK, 15 onkositoma tanılı 60 olgu ile tümör dışı alanlardan normal böbrek dokusu değerlendirilebilen 15 olgu alındı. Parafin kesitlerine immünohistokimyasal PODXL ve ASP antikorları uygulandı. BHRHK, PRHK, KRHK, onkositoma, normal böbrek dokusu glomerül ve tübül (NBDG, NBDT) gruplarından NBD grubunda PODXL immünreaktivitesi daha fazla izlenmiş olup istatistiksel olarak anlamlı fark saptanmıştır (p<0,001). Ancak tümör grupları arasında anlamlı farklılık izlenmemiştir. Gruplar arası en yüksek ASP immünreaktivitesi onkositomlarda izlenmiş olup istatistiksel anlamlı fark saptanmıştır (p<0,001). BHRHK, PRHK ve KRHK ile NBDT grupları karşılaştırıldığında NBDT'de daha yüksek ASP immünreaktivitesi izlenmiştir. BHRHK ve KRHK ile NBDT arasında, BHRHK ile PRHK arasında istatistiksel anlamlı fark bulunmuştur(p<0,001). PRHK'da ASP immünreaktivitesi daha fazla izlenmiştir. ASP ekspresyonu NBD'de yalnızca tübüllerde görülmüştür. Bu çalışma ile PODXL'in BHRHK, KRHK ve onkositomlar için negatif yönde etkin olduğu, ASP'nin ise onkositomlar ile sık görülen RHK'ların ayrımı ve BHRHK ile PRHK ayrımında yararlı bir belirteç olabileceği düşünülmüştür.
Kronik lenfositik tiroiditin IGG4 ilişkili hastalık ile ilişkisinin retrospektif olarak araştırılması
IgG4-İlişkili hastalık (IgG4-İH) iki binli yıllarda tanımlanmış, pek çok organ sistemini tutan, yoğun lenfoplazmositer infiltrasyon içinde artmış IgG4 pozitif plazma hücreleri içeren, fibrozis ile karakterize otoimmün bir hastalıktır. Kronik lenfositik tiroidit, tiroid bezinde lenfosit infiltrasyonu gösteren pek çok hastalığı kapsayan histopatolojik bir tanımlamadır. Literatürde IgG4-İH'ın tiroid bezini tutabildiğini gösteren yayınlar mevcuttur. Bu tutulum sonucu IgG4-Tiroiditi denen yeni bir antite tanımlanmıştır. Çalışmamızın amacı kronik lenfositik tiroidit tanısı verdiğimiz hastaların tiroid dokularını immünohistokimyasal olarak inceleyip; IgG4-ilişkili ve IgG4-ilişkisiz olarak ayırarak bu iki grubu histopatolojik, serolojik ve klinik farklılıkları açısından araştırmaktır. Çalışmamızda Uludağ Üniversitesi Tıp Fakültesi Patoloji Anabilim Dalı'nda 2017-2019 yılları arasında KLT tanısı almış 84 olgu incelenerek immünohistokimyasal olarak IgG4-ilişkili ve ilişkisiz olarak iki gruba ayrıldı. IgG4-ilişkili olarak değerlendirilen 9 olguda, diğer 75 olguya göre immünohistokimyasal olarak IgG4 pozitif plazmosit sayısı, IgG4/IgG pozitif plazmosit oranları (sırasıyla p<0,0001, p<0,0001); histopatolojik olarak lenfoplazmositer infiltrasyon, fibrozis (sırasıyla p<0,0001, p<0,0001); serolojik olarak anti-Tiroid peroksidaz ve anti-Tiroglobulin düzeyleri (sırasıyla p<0,0001, p<0,0001); klinik olarak hipotiroidi sıklığı açısından anlamlı bir yükseklik (p<0,0001) saptanırken; lenfoid folikül formasyonu, eşlik eden benign lezyonlar, tiroid bezi ağırlıkları, yaş ve cinsiyet ile anlamlı bir farklılık olmadığı görülmüştür. Sonuç olarak çalışmamızda IgG4-Tiroiditinin kronik lenfositik tiroiditlerin kalanına göre anlamlı histopatolojik, immünohistokimyasal, klinik ve serolojik farklılıkları olduğu ortaya konmuştur. Yeni bir tiroidit grubu olarak kabul edilmesi için genetik ve immünolojik farklılıklarının ortaya konacağı yeni çalışmalarla konunun incelenmesi gerekmektedir.
Mesane kaynaklı papiller ürotelyal karsinomlarda mast hücre yoğunluğunun grade, invazyon derinliği ve rekürrens ile ilişkisi
Bu retrospektif çalışmada; mesane kaynaklı papiller ürotelyal karsinomlardaki mast hücre sayısının, bazı prognostik parametrelerle ilişkisini araştırmayı amaçladık. Bu parametreleri, grade (tümör derecesi), invazyon derinliği (evre) ve rekürrens olarak belirledik. Gaziantep Üniversitesi Tıp Fakültesi Patoloji Anabilim Dalı'nda, papiller ürotelyal karsinom tanısı alan 203 olgu, çalışmaya dahil edildi. Bu olgular, düşük ve yüksek dereceli, pTa, pT1, pT2, pT3 ve rekürrens var/yok olarak yedi alt gruba ayrıldı. Hastaların parafin bloklarına, histokimyasal boya olan "toluidine blue" uygulandı. Her vaka için elli büyük büyütme alanı sayılarak mast hücre sayıları hesaplandı. Mast hücre sayılarının, yaş, cinsiyet, grade, invazyon derinliği ve rekürrens varlığı/yokluğu ile ilişkilerine bakıldı. Mast hücre sayıları, yüksek dereceli noninvaziv tanılı grupta düşük dereceli noninvaziv gruba göre daha yüksekti ve istatistiksel olarak yüksek düzeyde anlamlıydı (p<0,01). Yüksek dereceli pTa, pT1, pT2 ve pT3 tanılı gruplar arasında evre arttıkça artan mast hücre sayıları izlendi ve aralarında istatistiksel olarak yüksek düzeyde anlamlı ilişki saptandı (p<0,01). Düşük dereceli noninvaziv hastalar, rekürrens olan ve olmayan olarak ayrıldı. Rekürrens olan grupta mast hücre sayıları, rekürrens olmayan gruba göre istatistiksel olarak anlamlı şekilde yüksekti (p<0,05). Mast hücrelerinin, tümörün invazivleşmesini sağlayan mediatörler salgıladığı ve anjiyogenezise sebep olduğu birçok çalışma ile gösterilmiştir. Papiller ürotelyal karsinom tanılı hastalarda, rutinde bakılacak olan mast hücre sayıları ile tümörün davranışı hakkında bilgi sahibi olunabilir. Ayrıca mast hücrelerini ve işlevlerini hedef alacak c-kit inhibitörü ilaçlar da, mesane kanserinde uygulanan kemoterapötik ajanlarla kullanılarak sağkalım oranları artırılabilir.
Kolorektal adenokarsinomlarda lizil oksidaz ve maspin ekspresyonun, tümör mikroçevresi, moleküler profili ve prognostik parametreler ile ilişkisi
Giriş: Kolorektal kanserler, dünyada ve ülkemizde sık görülen mortalite nedenlerindendir. Hastalığın yönetiminde ve prognoz tayininde mevcut prognostik parametreleri destekleyecek yeni belirteçlere ihtiyaç duyulmakta olup bu konu araştırmacıların ilgi odağını oluşturmaktadır. Son zamanlarda tümörün mikroçevresi ve moleküler profili daha yakından incelenmeye başlanmıştır. Bu bağlamda tümör progresyonunu aydınlatmaya yönelik maspin ve lizil oksidaz (LOX) gibi yeni immün belirteçler gündeme gelmektedir. Kolon karsinomları da dahil olmak üzere birçok tümörde maspin ve LOX ekspresyonunun tümör progresyonu ve hasta prognozuyla ilişkili farklı sonuçlara sahip araştırmalar mevcuttur. Amaç: Bu retrospektif çalışmada amacımız epitelyal mezenkimal transizyon (EMT) ve onkogenezde rolü olduğu bildirilen LOX ve maspin'in kolorektal karsinomlarda ekspresyonunu değerlendirerek tümör tomucuklanması, tümöre karşı gelişen immün ve desmoplastik yanıt gibi histopatolojik verilerle; mismach repair protein (MMR) ekspresyon profili ve moleküler özellikleri ile ilişkisini değerlendirmektir. LOX ve maspin arasındaki ilişkiyi inceleyerek bu antikorların immunohistokimyasal patolojik prognostik bir belirteç olarak önemini ortaya koymak ve sağkalım üzerine etkisini incelemek amaçlanmıştır. Tümör tomucuklanmasının, tümöre karşı gelişen immün yanıtın ve desmoplastik stroma paterninin prognozu yansıtmadaki rolünü değerlendirmek hedeflenmiştir. Materyal ve metod: Çalışmamıza, Ankara Şehir Hastanesi'nde Şubat 2019 tarihinden itibaren Eylül 2021 tarihine kadar laboratuvarımıza gönderilmiş kolorektal rezeksiyon materyalinde kolorektal adenokarsinom tanısı almış, MMR ekspresyonu ve KRAS, NRAS, BRAF mutasyon analizi yapılmış 101 olgu dahil edilmiştir. Tümör tomurcuklanması, desmoplastik stroma paterni, az diferansiye hücre kümeleri, tümöre karşı gelişen immün yanıt gibi özellikle mikroçevreyi yansıtan histopatolojik özellikler için patoloji arşivinden çıkarılan tümör içeren lamlar yeniden değerlendirilmiştir. Seçilen bloklardan her bir tümör örneğinden iki adet olacak şekilde tümör merkezinden ve invaziv kenarından uygun alanlar işaretlenip 3 mm çapında doku korları parafin bloklardan çıkarılıp doku mikro dizilimi bloğu oluşturulmuştur. İmmünohistokimyasal olarak maspin ve LOX antikorları uygulanıp sonuçlar değerlendirilmiştir. Elde edilen tüm sonuçlar istatiksel olarak incelenmiştir. Bulgular: LOX ekspresyonu ile ADK (az diferansiye hücre kümeleri) derecesi arasında anlamlı ilişki tespit edilmiştir. Tümörün epitelyal komponentinde LOX ekspresyonu arttıkça stromadaki LOX ekspresyonun da arttığı gözlenmiştir. Stromadaki LOX ekspresyonu ile tümör tomurcuklanması arasında anlamlı ilişki saptanmış olup yüksek LOX ekspresyonunda yüksek tomurcuklanma dereceleri tespit edilmiştir. LOX'un hem tümör epitelyal hem stromal ekspresyonu ile maspin ekspresyonu arasında anlamlı ilişki izlenmiştir. Stromada kuvvetli LOX ekspresyonu saptanan vakalarda mikst ve nükleer maspin ekspresyonunda artış dikkati çekmiştir. Evre IV hastalarda yüksek LOX ekspresyonu azalmış progresyonsuz sağkalım ile ilişkili bulunmuştur. Maspinin nükleer ekspresyonu ile tümör tomurcuklanması, mikst ekspresyonu ile lenfovasküler invazyon arasında anlamlı ilişki saptanmıştır. Sitoplazmik maspin ekspresyonun genel sağkalım ve hastalıksız sağkalımda azalma ile ilişkisi olduğu tespit edilmiştir. Çalışmamızda yüksek tümör tomurcuklanması ile kötü diferansiyasyon, sık lenfovasküler invazyon ve korunmuş MMR ekspresyonu arasında anlamlı ilişki saptanmıştır. Yüksek dereceli tümör tomurcuklanmasında azalmış genel sağkalım izlenmiştir. Desmoplastik stroma paterni değerlendirildiğinde immatür stromada yüksek tümör tomurcuklanması ve sık lenfovasküler invazyon gözlenmiştir. Tümör lokalizasyonu ile moleküler özellikler, tümör subtipi, MMR ekspresyon durumu ve genel sağkalım arasında anlamlı ilişki saptanmıştır. Moleküler profil ile tümör subtipi ve genel sağkalım ilişkili bulunmuştur. Sonuçlar: Bulgular, kolorektal kanserlerde tümör tomurcuklanmasının evreden bağımsız prognozla ilişkili olduğunu ve stroma paterni ile ilişkisi nedeniyle EMT (Epitelyal-mezenkimal transizyon) ile yakından ilişkili olabileceğini göstermektedir. LOX ve maspin arasındaki ilişki tespit edilmiş olup tümör progresyonunda kritik öneme sahip EMT ile yakından ilişkili olduğunu destekleyen sonuçlar elde edilmiştir. Tümörün histolojik özelliklerinin ve yerleşim yerinin moleküler profilini yansıtabileceği gösterilmiş, histolojik ve moleküler özelliklerin prognoza olan etkisi belirlenmiştir.
Servikal sitolojilerde tanısal doğruluk açısından thin prep manuel tarama ve thin prep görüntüleme sisteminin karşılaştırılması
III. ÖZET SERVİKAL SİTOLOJİLERDE TANISAL DOĞRULUK AÇISINDAN THİN PREP MANUEL TARAMA VE THİN PREP GÖRÜNTÜLEME SİSTEMİNİN KARŞILAŞTIRILMASI Dr. Özge Dilara ÇOLAKKADIOĞLU Uzmanlık Tezi, Patoloji Anabilim Dalı Tez Yöneticisi: Prof. Dr. Suna ERKILIÇ 2014, 83 Sayfa Serviks karsinomları kadınlarda en yaygın görülen malignitelerden biridir. Pap Test servikal kanser taramasında kullanılan ve çok yaygın olan bir prosedürdür. Basit, güvenilir ve maliyet etkin bir yöntem olması nedeniyle servikal lezyonların değerlendirilmesinde ilk sırada yer alır. Bu çalışmada servikovajinal yaymalarda yaygın kullanılan Thin Prep manuel (TPM) tarama yöntemi ve son yıllarda kullanımı artmış yeni bir metod olan Thin Prep Görüntüleme Sisteminin (TGS) tanısal doğruluk açısından karşılaştırılması amaçlanmıştır. Manuel tarama ile önceden taranmış 1300 yayma, TGS ile yeniden incelenmiştir. Sonuçlar bunlardan doku tanısı olan 290 olgunun histolojik tanıları ve manuel tarama sonuçları ile karşılaştırılmıştır. TGS ile TPM arasında sensitivite açısından belirgin farklılık bulunmuş olup (TGS: 94.1, TPM: 62.7), spesifite açısından belirgin farklılık bulunmamıştır (TGS: 99.5, TPM: 99.1). TGS servikovajinal yaymalarda yararlı bir metoddur. Dezavantajları olmasına rağmen bu yönteme uyum sağlandığı zaman avantajları fazladır. Anahtar Kelimeler: Servikal sitoloji, Thin Prep, Görüntüleme Sistemi
Endometrial karsinomlarda hücre adezyon moleküllerinin prognostik önemi
Giriş ve amaç: Endometrial karsinom gelişmiş ülkelerde post-menopozal kadınlarda en sık görülen jinekolojik kanserdir. Endometrial kanser tedavisinde karşılaşılan en büyük zorluklardan biri, adjuvan tedaviden fayda görebilecek hastaların cerrahi sonrası ek tedavi gerektirmeyen hastalardan ayırt edilmesidir. Güncel verilere göre klinikopatolojik kriterlerle belirlenen risk grupları ve hastalarda görülen rekürrrens oranları arasında uyumsuzluk bulunmaktadır. L1 hücre adezyon molekülü (L1CAM; CD171) ve beta katenin gibi hücre adezyon moleküllerinin hasta rekürrens ve prognozlarını tahmin edebilecek potansiyel biyobelirteçler olabileceği yönünde çalışmalar mevcuttur. Bu çalışmanın amacı endometrium karsinomunun en sık görülen alt tipi endometrioid endometrial karsinom tanısı alan olgularda L1CAM ve beta katenin ekspresyonunun klinikopatolojik parametreler, prognoz, nüks ve sağkalımla ilişkisini incelemektir. Gereç ve yöntem: Çalışmada Bezmialem Vakıf Üniversitesi Tıp Fakültesi Hastanesi Patoloji Anabilim Dalı arşivinde, Ocak 2013- Aralık 2023 tarihleri arasında evreleme cerrahisi uygulanmış, patolojik incelemesi sonucu endometrioid endometrial karsinom tanısı almış toplam 141 olgunun tümör hacmi, fiksasyon ve takip kalitesi bakımından en uygun lamları seçildi. Olguların histolojik tanı, histolojik derece, myometrium invazyon varlığı/derinliği, lenfovasküler invazyon ve servikal stromal invazyon varlığı yeniden değerlendirildi. İmmünohistokimyasal olarak uygulanan L1CAM ekspresyonu için tümörde görülen %10'un üzerindeki membranöz boyanma, beta katenin için nükleer boyanma pozitif kabul edildi. Olgulara ait yaş, hastalığın evresi, tümör derecesi, lenfovasküler invazyon, lenf nodu metastazı durumu, nüks varlığı, genel sağkalım ve hastalıksız sağkalım verileri kaydedildi. L1CAM ile beta katenin ekspresyonuyla klinikopatolojik parametreler arası ilişki ve sağkalıma etkisi istatistiksel analizle hesaplandı. Bulgular: Çalışmaya dahil edilen 141 olgunun 28'inde (%19,9) L1CAM pozitifliği, 20'sinde (%14,2) beta katenin pozitifliği görüldü. L1CAM ekspresyonu ile hastalık progresyonu ve nüks arasında istatistiksel olarak anlamlı ilişki saptandı. Log Rank test ile analiz edildiğinde L1CAM ekspresyonu gösteren olguların düşük hastalıksız sağkalım sürelerine sahip olduğu saptandı. Beta katenin ekspresyonu ile genç yaş ve %50'den düşük myometrial invazyon arasında istatistiksel olarak anlamlı ilişki saptandı. Beta katenin pozitif olguların tümöral evrelere göre düzenlenen risk grupları arasında, düşük riskli grupta daha çok, düşük-orta riskli grupta daha az görüldüğü istatistik olarak anlamlı bulundu. Sonuç: L1CAM hastalık progresyonu ve nüksü tahmin etmede önemli bir biyobelirteç olmaya adaydır. Çalışmamızda L1CAM pozitif olgularda daha sık nüks görülmesi ve hastalıksız sağkalım sürelerinin düşük olması gelecekte adjuvan terapi alacak hastaların daha isabetli belirlenmesi ve hasta yönetimi için umut vaat edicidir. Beta katenin adezyon molekülünün genç ve düşük riskli hastalarda görülmesine rağmen literatürde bahsedildiği gibi nüksü ön görmesi çalışmamızda doğrulanamamıştır. Bu sonuç metastaz/nüks patogenezinden sorumlu CTNNB1 mutasyonu ve onun öncüsü olarak gösterilen immünohistokimyasal beta katenin boyanmasının yeterli duyarlılıkta örtüşmeyebileceğini akla getirmektedir.
R-CHOP ve CHOP kemoterapi rejimi alan diffüz büyük B hücreli lenfomalı hastalarda sitogenetik ve immünfenotipik özelliklerin araştırılması ve bu özelliklerin sağkalım üzerine etkisinin belirlenmesi
Amaç: Diffüz Büyük B hücreli lenfomalar (DBBHL) erişkinlerde en sık görülen Non-Hodgkin lenfoma histolojik alt tipidir. Bu lenfomalar; tedavi edilmediğinde ölümcül seyreden, klinik, morfolojik, immunfenotipik ve sitogenetik olarak heterojen bir gruptur. Hastaların yarısından fazlası Ritüksimab ile kombine edilmiş antrasiklin bazlı kemoterapi rejimi; R-CHOP (siklofosfamid, doksorobusin, vinkristin, prednizon+ritüksimab; immünoterapi) ile kür edilirken cevaplar heterojen olup birçok hasta, hastalık nedeniyle kaybedilmektedir. Bu çalışmanın amacı; R-CHOP ve CHOP tedavisi almış DBBHL olgularında klinik özellikler, MYC, BCL2, BCL6 translokasyonunu ve BCL2, CD5, Siklin D1, Ki67 protein ekspresyonunun sağkalım ile ilişkisini araştırmaktır. Gereç ve Yöntem: Çalışmamızda 268 R-CHOP ve CHOP tedavisi almış DBBHL olgusu değerlendirilmiştir. Bu olgularda immunhistokimyasal yöntem ile BCL6, CD10, MUM1, BCL2, CD5, Siklin D1 ve Ki-67 protein ekspresyonu belirlendi. Floresan İn Situ Hibridizasyon (FİSH) yöntemiyle MYC, BCL2, BCL6 gen yeniden düzenlenmesi varlığı araştırılarak Double Hit ve Triple Hit lenfoma olguları belirlendi. Tüm DBBHL olgularında ve Double Hit/Triple Hit lenfoma olgularında sağkalıma etkili olabilecek immünfenotipik ve sitogenetik özellikler araştırıldı. Bulgular: Tüm olguların; yaş, cinsiyet, tutulum yeri ve immünfenotipik subtipleri ile sağkalımları arasındaki ilişkiler değerlendirildiğinde; nodal tutulum yeri ile sağkalım süresi arasında istatistiksel olarak anlamlı sonuç bulundu (p=0,011). Bununla birlikte MYC, BCL2, BCL6 gen yeniden üzenlenmesi varlığı 18 olguda (% 6,7) saptanırken MYC translokasyon varlığının kısa sağkalım süresi ile ilişkili olduğu saptandı (p=0,021). Double hit ve Triple hit olarak belirlenen olgular ile bu kompleks karyotipik anomaliyi içermeyen olgular arası yapılan sağkalım analizinde DHL/THL olan grupta sağkalım süresinin istatistiksel olarak daha kısa olduğu görüldü (p=0,044). Ayrıca DHL/THL olan 18 olguda (% 6,7) Ki67 proliferasyon indeksinin daha yüksek olduğu dikkati çekti (p=0,005). Tüm olgularda BCL2, CD5, Siklin D1 protein ekspresyonu, Ki-67 proliferasyon indeks yüksekliği ve BCL6, BCL2 translokasyon varlığı ile sağkalım arasında istatistiksel olarak anlamlı sonuç bulunmadı. Sonuç: DBBHL'lar; histomorfolojik ve genetik olarak heterojen bir grubu oluşturduklarından farklı klinik gidişe, tedavide farklı yanıta ve sağkalıma sahiptirler. Etkili tedavi rejimlerinin belirlenmesi ve sağkalımın uzatılabilmesi için bu genetik farklılıkların özellikle proliferatif indeksi yüksek olgularda ortaya konması gerektiğini düşünmekteyiz. Anahtar Sözcükler: Diffüz Büyük B hücreli Lenfoma, Double Hit lenfoma, Triple Hit lenfoma, MYC, BCL2, BCL6 gen yeniden düzenlenmesi, Sağkalım analizi.
Endometrial endometrioid karsinomunun myoinvazyon paternlerinin rutin histopatolojik, immunohistokimyasal ve prognostik parametreler ile ilişkisi
Amaç: Çalışmamızda endometriumun endometrioid karsinomu olgularında myoinvazyon paternlerinin, diğer histopatolojik ve immunohistokimyasal parametreler, rekkürrens, lenf düğümü metastazı, uzak metastaz ve genel sağkalım ile karşılaştırılması yanı sıra tanımlanan bu paternlerin birbiriyle karşılaştırılması ve literatürdeki verilerle değerlendirilmesi amaçlanmıştır. Gereç ve Yöntem: Manisa Celal Bayar Üniversitesi Tıp Fakültesi Tıbbi Patoloji Anabilim Dalı arşivinde yer alan, histerektomi materyallerinden endometrial endometrioid karsinomu olan 144 olgu seçildi. Olgularda literatürde tanımlanan itici, diffüz-infiltratif, MELF, adenomyozis benzeri ve adenoma malignum tipi myoinvazyon paternleri yanı sıra klasik histopatolojik parametreler değerlendirildi. Elde edilen veriler diğer histopatolojik ve immunohistokimyasal parametreler, rekkürrens, lenf düğümü metastazı, uzak metastaz ve genel sağkalım ile karşılaştırıldı. Bulgular: Myometrial invazyon paternleri incelendiğinde itici patern gösteren tümörlerin, daha erken evrede (p<0,001) olduğu, daha az servikal stromal tutulum (p=0,02) oluşturduğu izlendi. Ayrıca daha az myometrial invazyon derinliği (p=0,04), daha az lenfovasküler invazyon oluşturduğu (p=0,01) ve daha düşük Ki-67 proliferasyon indeksi gösterdiği (p<0,001) bulundu. Bu bulgular itici patern izlenen tümörlerin iyi prognozlu olduğunu gösterdi. Diffüz-infiltratif patern gösteren tümörlerin, histolojik derecesinin daha yüksek (p=0,014), daha ileri evrede olduğu (p=0,002), daha çok servikal stromal invazyon (p=0,02) ve LVİ oluşturduğu (p=0,03) gözlendi. MELF paterni izlenen tümörlerin ise daha derin myometrial invazyon oluşturduğu (p=0,04) ve lenfovasküler invazyonla da ilişkili olduğu gösterildi (p=0,04). Ancak çalışmamızda lenf düğümü metastazı ile MELF paterni arasında anlamlı ilişki bulunmadı. MELF paterni izlenen tümörlerin %33,3'ü MSI tümör olduğu görüldü ve aralarında istatistiksel olarak anlamlı ilişki saptanmadı. Yapılan sağkalım analizlerinde histolojik derece, tümör boyutu, myometrial invazyonun 1/2'yi aşıp aşmaması, myometrial invazyon derinliği, servikal stromal tutulum, lenf düğümü metastazı ve evre istatistiksel olarak anlamlı bulunan değişkenlerdir. Ayrıca myometrial invazyon paternlerine bakıldığında, itici patern izlenen tümörlerde diffüz-infiltratif patern izlenen tümörlere göre sağkalımın daha iyi olduğu (p=0,004) ve diffüz-infiltratif patern izlenen tümörlerin itici patern izlenen tümörlere göre ölüm riskinin 3,2 kat fazla olduğu saptandı (p=0,044). Sonuç: Endometrioid karsinomlarda, myometrial invazyon paternlerinin prognostik değeri son zamanlarda araştırılan bir konu olmuş ve bu konuda çeşitli çalışmalar yapılmıştır. Çalışmamızda, itici paternin daha iyi prognostik faktörlerle, diffüz-infiltratif paternin ise daha kötü prognostik faktörlerle, MELF paterninin ise lenfovasküler invazyon ile ilişkisini gösterdik. Myometrial invazyon paternlerinin prognostik faktörlerle ilişkisini daha kesin tanımlamak için bu konuyla ilgili daha geniş ve daha ileri çalışmalara gereksinim olduğu düşünülmüştür. Anahtar Sözcükler: Endometrioid karsinom, myometrial invazyon paternleri, itici patern, diffüz-infiltratif patern, MELF paterni.
Bap1, Ezh2 ve 5hmc moleküllerinin melanom tanısında ve progresyonunda rolü ve öneminin araştırılması
Giriş-Amaç: Malign melanom, yıllık artan insidans oranıyla en ölümcül deri kanseridir. Erken dönemde melanom cerrahi ile tedavi edilebilirken, metastatik lezyonlarda yaşam süresi dramatik şekilde düşmektedir. Çalışmalar göstermektedir ki; melanomun gen haritası oldukça heterojen olup, özellikle epigenetik bozuklukların tanısal ve terapötik yeri diğer kanserlerde olduğu gibi günümüzde anahtar rolü kazanmıştır. Çalısmamızın amacı retrospektif olarak, hastanemizde tanı almış kutanöz malign melanom olgularına ait biyopsi örneklerini prognostik parametreler yönünden klinikopatolojik olarak yeniden değerlendirmek, immünohistokimyasal olarak BAP1, EZH2 ve 5hmC antikorlarının ekspresyonlarını değerlendirmek ve bu belirteçlerin tanıda ve prognoz ile yaşam süresi ile ilişkisini istatistiksel olarak araştırmaktır. Materyal-Method: Çukurova Üniversitesi Tıp Fakültesi Patoloji Anabilim Dalı arşivinde, 2010-2020 yılları arasında melanom tanısı almış toplam 114 olgu ve intradermal nevüs tanısı almış 49 olguya ait Hematoksilen- Eozin kesitler histopatolojik olarak yeniden değerlendirilmiştir. Ayrıca immünohistokimyasal olarak BAP1, 5hmC ve EZH2 uygulanmış, sonuçların klinikopatolojik parametreler ve sağkalım ile istatistiksel olarak ilişkisi araştırılmıştır. Bulgular: Melanom olgularının %59,7'si erkek olup, ortalama yaş 60,3 idi. Olguların %50,9' u ex olup, ortanca ölüm süresi 55 ay idi. BAP1 kaybı ile daha uzun süre ve yüksek oranda sağkalım, daha az lenf nodülü tutulumu ve daha düşük oranda ülserasyon olması arasında istatistiksel olarak anlamlı bir ilişki saptanmıştır. 5hmC kaybı ile yalnızca transit nodül varlığı arasında istatistiksel olarak anlamlı bir ilişki saptanmıştır. EZH2 skor ortalaması ile ülserasyon varlığı, Breslow derinliği, lenf nodu tutulumu, transit nodül varlığı, uzak metastaz olması ve eksitus olgu oranı arasında pozitif yönde istatistiksel olarak anlamlı ilişki saptanmıştır. Tartışma: BAP1 ve 5 hmC kaybı ve EZH2 ekspresyon artışı melanomda anlamlı rol almaktalardır. BAP1 kaybı iyi prognoz ve uzun sağkalım ile ilişkilidir. 5hmC kaybı melanoma progresyonda rol oynamaktadır. EZH2 artmış ekspresyonu melanoma progresyonda görev almakla birlikte kötü prognostik parametredir ve ölüm riskini arttırmaktadır. Bu belirteçler patogenetik ve prognostik rolleri ile birlikte; halen en ölümcül kanserlerden olan melanomun gerek hedefe yönelik gerek kombine tedavi planlamasında umut vaat etmektedir.
Papiller mikrokarsinomlarda tert mutasyonu sıklığının araştırılması; histopatolojik alt tip ve klinikopatolojik bulgularla ilişkisi
Amaç: Dünya Sağlık Örgütü 2017 sınıflamasında, ≤1 cm papiller karsinomlar, mikrokarsinom olarak adlandırılmakta ve insidansı giderek artmaktadır. Biyolojik davranışları genellikle iyi olmasına rağmen agresif olgular da bildirilmektedir. Son yıllarda cerrahi tedaviden kaçınılarak aktif izlem de seçenek olarak önerilmektedir. Bu nedenle mikrokarsinomlarda agresifliği öngörebilecek moleküler değişikliklerin saptanması önem kazanmıştır ve yapılan çalışmalar oldukça sınırlıdır. Çalışmamız papiller mikrokarsinomlarda; histomorfolojik özellikleri ve subtipleri inceleyerek, prognostik önemi bildirilen TERT genindeki değişiklikleri saptamayı ve tüm bu bulguların BRAF gen mutasyonu varlığında klinikopatolojik bulgularla korelasyonunu göstermeyi amaçlamaktadır. Gereç ve Yöntem: Çukurova Üniversitesi Tıp Fakültesi Patoloji Anabilim Dalı'nda 2010-2019 yılları arasında tanı almış 95 papiller mikrokarsinom olgusu çalışmaya alınmıştır. Olgularda RT-PCR yöntemi ile TERT ekspresyon varlığı araştırılmış, histomorfolojik ve klinikopatolojik bulgularla ilişkisi değerlendirilmiştir. Ayrıca immunohistokimyasal yöntemle BRAF uygulanmış olgularımızdaki benzer özellikler ve her iki gen arasındaki korelasyon varlığı değerlendirilmiştir. Bulgular: Multifokalite, ekstratiroidal yayılım ve ≥0,5 cm tümör boyutu ile lenf nodu metastazı arasında istatiksel olarak anlamlı ilişki saptanmıştır. TERT ekspresyonu ile herhangi bir klinikopatolojik bulgu arasında ilişki saptanmamıştır. BRAF V600E mutasyonunun lenf nodu metastazı, lenfovasküler invazyon, ileri hastalık evresi ve klasik subtip ile istatiksel anlamlı ilişkisi gösterilmiştir. Sonuç: Papiller karsinomlarda düşük mortalite oranları uzun yıllardır değişmemektedir. Bu nedenle mikrokarsinom olgularında, cerrahi tedavinin gerekliliği tartışılmaktadır. Moleküler belirteçlerin prognozu öngörebilmesi, gereksiz cerrahiyi azaltmada etkili olacaktır. TERT mutasyonlarının tiroid kanserlerindeki agresiflikle korelasyonu papiller mikrokarsinomlar için de umut verici olarak karşımıza çıkmakta ve bu konudaki sınırlı sayıda çalışma literatürde yer almaktadır. Araştırmamızda TERT ekspresyonu bazı olgularda saptanmakla birlikte klinikopatolojik bulgularla ilişkisi gösterilememiştir. Bu sonuç, literatür ile uyumlu olup TERT molekülünün karsinogenezisin ileri evrelerinde rol almasının sonucu olarak değerlendirilmiştir. Anahtar Kelimeler: papiller mikrokarsinom, TERT, BRAF
Sınıflandırılamayan andiferansiye yumuşak doku tümörlerinde PRDM10 gen yeniden düzenlenmesinin immünohistokimyasal ve moleküler yöntemle değerlendirilmesi
Amaç: Andiferansiye pleomorfik sarkomlar, herhangi bir tanımlanabilir histolojik farklılaşma göstermeyen, agresif davranışa sahip yumuşak doku tümörleridir. Bu tümörler, en sık görülen yumuşak doku sarkomlarından biri olmasına rağmen spesifik bir genetik değişiklik tariflenememiştir. Son yıllarda andiferansiye pleomorfik sarkomların küçük bir alt grubunda immünohistokimyasal ve moleküler-genetik yöntemlerle PRDM10 füzyon transkripti saptanmıştır. Çalışmamızda pleomorfik morfolojiye sahip yumuşak doku tümörlerinde immünohistokimyasal ve moleküler yöntemlerle PRDM10 gen yeniden düzenlenimini araştırmayı ve pozitif saptanan olguları klinikopatolojik bulgularla değerlendirmeyi amaçladık. Gereç ve Yöntem: Çukurova Üniversitesi Tıp Fakültesi Patoloji Anabilim Dalı'nda 2013-2022 yılları arasında andiferansiye pleomorfik sarkom ve ayırıcı tanıda yer alan miksofibrosarkom, myofibroblastik sarkom ve pleomorfik hyalinize anjiektatik tümör tanısı almış yumuşak doku yerleşimli 106 olgu çalışma için seçilmiştir. Olgular morfolojik olarak yeniden değerlendirilmiş ve FNCLCC derecelendirme sistemine göre skorlanmıştır. Skorlama sonucunda olgular iki gruba ayrılmış ve daha düşük dereceye sahip olan 33 tümör belirlenmiştir. Bu olgularda immünohistokimyasal olarak PRDM10 boyanması ve FISH yöntemi ile PRDM10 gen yeniden düzenlenimi araştırılmıştır. Bulgular: PRDM10 immünohistokimyası ile beş olguda (% 15,2) nükleer ve/veya sitoplazmik boyanma saptanmış, FISH'te ise dört olguda (% 12,1) ayrılma sinyali (break-apart) görülmüştür. İmmünohistokimyasal olarak güçlü ve yaygın (% 90 tümör hücresinde) nükleer ve sitoplazmik boyanmanın görüldüğü tek olguda FISH'te sinyal ayrılıkları izlenmiştir. Diğer pozitif olan dört olguda tümör hücrelerinin % 5-25'i reaksiyon vermiş olup FISH negatiftir. FISH pozitif dört olgu da yüzeyel yerleşimlidir ve ikisinde morfolojik olarak oldukça düşük mitotik aktivite (1-2 mitoz/50 büyük büyütme alanı) dikkati çekmiştir ve immünohistokimyasal olarak CD34 ile diffüz pozitiftir. Takiplerinde ise her ikisinde de lokal rekürrens ve/veya metastaz saptanmamıştır. Sonuç: PRDM10 gen yeniden düzenlenimine sahip, klinik olarak yüzeyel, morfolojik olarak düşük mitoz içeren ve nekroz izlenmeyen, immünohistokimyasal olarak CD34 pozitif tümörler farklı klinik ve prognostik bulgulara sahip yumuşak doku tümörleri olup yüzeyel CD34-pozitif fibroblastik tümörler ile aynı tümör spektrumundadır; ancak PRDM10'un bu tümörlere spesifik olmadığı sonucuna varılmıştır. Anahtar Kelimeler: Andiferansiye pleomorfik sarkom, PRDM10, Yüzeyel CD34-pozitif fibroblastik tümör
Akciğer adenokarsinomlarında FISH yöntemi ile EML4-alk translokasyonu sıklığı ile immünhistokimyasal olarak TTF-1, napsin-a ve LGFR-1 ekspresyonlarının, adenokarsinom alt tipleri, klinik ve prognostik özellikler ile ilişkisi
Akciğer adenokarsinomunun tiplendirilmesi ve raporlandırılmasında, 2011 yılında `International Association for the Study of Lung Cancer (IASLC), The American Thoracic Society (ATC) ve The European Respiratory Society (ERS)? (IASLC/ATC/ERS) tarafından onkoloji, moleküler biyoloji, patoloji, radyoloji ve cerrahi birimlerinden oluşan multidisipliner bir yaklaşım ile önemli değişiklikler yapılmıştır. Çalışmamızda bu yeni sınıflamaya göre, Gazi Üniversitesi Tıp Fakültesi Patoloji Anabilim Dalında, Temmuz 2006 ile Nisan 2013 yılları arasında, akciğer adenokarsinomu tanısı almış olan 203 rezeksiyon vakası ve akciğer adenokarsinomu metastazı tanısı almış olan 48 metastazektomi vakası yeni sınıflamaya göre tekrar değerlendirerek incelenmiştir. Çalışmamızda akciğer adenokarsinomlarında immünhistokimyasal olarak TTF-1 ve Napsin-A ile kanser patogenezi üzerine etkisi olan IGFR-1 ekspresyonu ile EML4-ALK translokasyonunun sıklığı araştırılmıştır. Çalışmamızda histolojik olarak rezeksiyon vakalarında en sık olarak asiner patern, metastaz vakalarında ise, en sık olarak solid baskın patern izlenmiştir. TTF-1 ve Napsin-A, daha iyi diferansiye paternler olan asiner, papiller ve lepidik paternlerde, daha az diferansiye paternler olan solid ve müsinöz paternlere göre daha sık olarak pozitif saptanmıştır (sırasıyla p=0,036 ve p=0,005). TTF-1 ve Napsin-A kadınlarda erkeklere kıyasla daha sık boyanma göstermektedir (sırasıyla p=0,005 ve p=0,000). Tümör çapı büyüdükçe TTF-1 ve Napsin-A ile boyanma oranı azalmaktadır. (sırasıyla p=0,042 ve p=0,013). Lenf nodu tutulum seviyesi yükseldikçe Napsin-A boyanma sıklığı artmaktadır. (p=0,018). Metastaz vakalarında sigara içen hastalar, sigara içmeyen hastalara göre daha fazla oranda Napsin-A pozitifliği göstermektedir (p=0,009). IGFR-1 pozitifliği istatistiksel olarak anlamlı olmasa da daha sık olarak orta ve az diferansiye paternlerde izlenmektedir Çalışmamızda akciğer adenokarsinomlarında EML4-ALK translokasyonu oranı %3,8 olarak bulunmuştur. Translokasyonun bulunduğu vakaların klinik özelliklerine baktığımızda, solid baskın paternde EML4-ALK translokasyonu, asiner paterne göre daha sık olarak izlenmektedir. Ayrıca EML4-ALK pozitif vakalar EML4-ALK negatif vakalara göre daha büyük çapa sahip olarak saptanmıştır (p=0,037). Sonuç olarak EML-ALK translokasyonunun hastaların mevcut hedef tedaviden yararlanmalarını sağlamak için mutlaka araştırılması gerekmektedir. Hastaların klinik ve patolojik özelliklerinin bu translokasyon ile ilişkisinin gösterilmesi vaka seçiminde yol gösterici olabilecektir. Napsin-A?nın TTF-1?e üstünlüğü yoktur (p=0,000). Hastaların yaşam sürelerine ait klinik bilgiler eşliğinde yapılacak ek bir çalışma IGFR-1?in prognoz üzerine etkisini araştırmak açısından daha etkili sonuçlar verebileceğini düşünmekteyiz.
Hipofiz adenomlarının histopatolojik klasifikasyonu ve ki 67 ekspresyonunun prognostik önemi
Hipofiz adenomlarının rekürrens ve progresyon potansiyellerini belirlemek oldukça zordur. WHO endokrin tümörler sınıflamasında tavsiye edilen, çevre dokulara invazyon, tanı anındaki tümör boyutu, artmış mitoz, Ki 67 proliferasyonun %3 ve üzerinde olması ve yoğun p53 ekspresyonu agresif davranış belirleyicileridir. [1, 48, 107] Ki 67 bir hücre proliferasyon belirtecidir. Ve hipofiz adenomlarında oldukça sık kullanılmaktadır. Tümör subtip, adenom boyutu, invazivlik, rekürrens, adenomun klinik olarak fonksiyonel/nonfonksiyonel olması gibi pek çok klinikopatolojik parametreler ile ilişkilidir. Genellikle agresif davranış gösteren adenomlarda Ki 67 proliferasyon belirteci artmıştır. [111] Biz de çalışmamızda 2006-2013 yılları arasında GÜTF Tıbbi Patoloji Ana Bilim Dalında hipofiz adenomu tanısı alan 303 olguyu inceleyerek, Dünya Sağlık Örgütünün (WHO) 2004 sınıflamasında önerilen ve tanısal ve prognostik anlamı olan Ki 67 proliferasyon belirtecinin histopatolojik subtiplerle, prognozla ve yukarıda saydığımız kilinikopatolojik parametrelerle ilişkisini araştırarak literatür eşliğinde değerlendirdik. Çalışmanın sonucunda, adenomların çevre dokuya invazyonu ve rekürrensi ile Ki 67 proliferasyon belirteci istatistiksel olarak anlamlı bulunmuştur. (p=0,030 p=0,007) Mitoz sayısı ile çevre dokuya invazyon açısından istatistiksel olarak anlamlı ilişki saptanmıştır. (p=0,011) Adenom subtipleri ile Ki 67 proliferasyon belirteci arasında anlamlılık saptanamamış olmasına rağmen (p=0,289), adenom subtipleri ile rekürrens ve radyolojik invazyon açısından anlamlı fark saptanmıştır. (p=0,011 ve p=0,0001) Sonuç olarak radyolojik invazyonun adenom olgularında rekürrensi gösteren önemli bir parametre olması yanı sıra histolojik değerlendirmede immünhistokimyasal olarak yapılan adenom subtiplemesi ve Ki 67 proliferasyon belirteci adenomun biyolojik davranışının belirlenmesinde diğer önemli parametrelerdir. Anahtar kelimeler: Hipofiz adenomu, Ki 67, immünhistokimya
Timik tümörlerde C-erb-B2, CD117 ve EGFR ekspresyonu ve klinikopatolojik yaklaşım
Timik epitelyal neoplaziler tüm neoplazilerin %1'inden azını oluşturantimusun epitelyal elemanlarından gelişen, değişik oranlarda lenfositlerin eşlikettiği lezyonlardır. Ortalama görülme yaşı 49,5 olup, her iki cinsiyette insidansıeşittir ya da kadınlarda biraz daha fazla görülebilir.Çalışmamızda 2004-2012 yılları arasında Gazi Üniversitesi Tıp FakültesiPatoloji Anabilim Dalı'nda Timoma ve Timik karsinom tanısı almış 34 olguincelenmiştir. Tüm olguların histopatolojik özellikleri değerlendirilerek 2004-WHO kriterlerine göre yeniden sınıflandırılmıştır. Timoma olguları 1994Modifiye Masaoka sistemine göre, Timik karsinom olguları da 1999 WHO/TNMsınıflamasına göre evrelendirilmiştir.Olgularda timik epitelyal tümörlerin prognostik faktörleri olabilecektümör evresi, WHO histolojik tip, yaş, cinsiyet, sigara içimi, tümör boyutu ilenekroz gibi faktörler istatistiksel olarak araştırılıp, literatür eşliğindedeğerlendirilmiştir. Ayrıca timik epitelyal neoplazilerde yeni moleküler hedefeyönelik tedavileri keşfetmek ve özellikle timik kanserlerin ayırıcı tanısı için Cerb-B2, CD117 ve EGFR ekspresyonları immünhistokimyasal olarakincelenmiştir.Çalışmanın sonucunda Masaoka evrelemesi ile beraber korelasyongösteren yeni WHO sınıflamasının klinik davranışta önemli bir prognostik faktörolduğu saptanmıştır. CD117'nin timik kanserdeki yüksek ekspresyonu nedeniyleayırıcı tanıda kullanılabileceği ve C-erb-B2 ve EGFR'nin de genel olarak literatürile benzer olan ekspresyonları gösterilmiştir.Bu çalışmanın hasta sayısının az olmasına rağmen timik epitelyallezyonlarla ilgili tanı, prognoz ve tedavide yol gösterici olacağı ve elde edilenimmünhistokimyasal sonuçların timik epitelyal neoplazilerin tanı, tedavi veayırıcı tanısında yapılması planlanan çalışmalara kaynak oluşturabileceğisonucuna varılmıştır.
Ktü Tıp Fakültesi Patoloji Anabilim Dalında 2005- 2015 yılları arasında yapılan intraoperatif patoloji konsültasyon sonuçlarının retrospektif olarak değerlendirilmesi
Çalışmamızda Karadeniz Teknik Üniversitesi Tıp Fakültesi Patoloji Anabilim Dalı' nda 01.01.2005- 01.01.2015 tarihleri arasında raporlarına ulaşılabilen tüm FS olgularının sonuçları retrospektif olarak değerlendirilmiştir. Ayrıca 12.11.2013 tarihinden sonraki FS materyallerinin bölümümüzce karşılanma zamanından sonucun bildirilme zamanına kadar geçen süre de incelenmiştir. Bu incelemeleri yapma amaçlarımızdan biri tanı uyumsuzluklarına yol açan nedenleri irdelemek ve buna göre ileriye yönelik çıkarımlar yapmaktır. Diğer bir amacımız ise anabilim dalımızın kalite kontrolüdür. Hangi yıllarda ne kadar FS yapıldığı, sistemlere göre dağılımı, ertelenen tanı oranları, sistemlere göre ve genel olarak saptanan yanlış pozitif, yanlış negatif, minor hata ve doğruluk oranları değerlendirilmiş ve laboratuarımız için tekniğin spesifitesi ve sensitivitesi belirlenmiştir. Ayrıca FS yöntemine hangi amaçlarla başvurulduğu gözden geçirilmiş ve hataların nerden kaynaklandığı araştırılmıştır. Bu süreçte bölümümüzce toplam 1245 olguya FS çalışılmış, ancak 1095 olgunun raporlarına ulaşılıp değerlendirilmiştir. 1034 (%96,8) olguya doğru tanı verilmiş, 26 (%2,3) olgunun tanısı rutin takip sonrasına bırakılmıştır. Yanlış tanı verilen 35 (%3,2) olgunun 19 (%1,8) u yanlış (-), 14 (%1,3) ü minör hata, 2 (%0,1) si ise yanlış (+) olarak değerlendirilmiştir. Sonuçlarımızın tümü literatürle uyumlu bulunmuştur. FS materyallerinin bölümümüzce karşılanma zamanından sonucunbildirilme zamanına kadar geçen sürenin incelenmesi amacıyla 128 vaka değerlendirilmiştir.Bildirilme süreleri 7- 44 dakika arasında değişmektedir ve ortalama süre 20,85 dakikadır. Sonuç olarak diğer uygulamalarda da olduğu gibi FS uygulaması sınırlılıkları ve endikasyonları dahilinde kullanıldığında güvenilir bir tanı yöntemidir.
KTÜ Tıp Fakültesi Tıbbi Patoloji Anabilim Dalı'nda 2003-2014 yılları arasında gastrointestinal stromal tümör tanılı olguların retrospektif değerlendirilmesi
Gastrointestinal stromal tümör (GİST) interstisyel Cajal hücrelerinden köken alan, gastrointestinal sistemin en sık görülen mezenkimal tümörüdür. Çalışmamızda 2003-2014 yılları arasında KTÜ Tıp Fakültesi Tıbbi Patoloji Anabilim Dalı'nda tanı almış 71 GİST olgusu demografik, histomorfolojik, immünhistokimyasal bulgular, risk gruplandırması (Miettinen sınıflaması) ve metastaz özellikleri dikkate alınarak retrospektif olarak değerlendirilmiştir Yetmiş bir vakanın 41'i (%57,7) kadın, 30'u (%42,3) erkek hasta olup yaş aralığı 23-85 yaş arasında değişmektedir. Ortalama yaş 62'dir. Tümör çapı ≤ 2cm olan 6 vaka (%9), ˃ 2cm- ≤ 5cm olan 23 vaka (%33), ˃ 5cm- ≤ 10cm olan 23 vaka (%33) ve ˃ 10cm olan 18 vaka (%25) saptanmıştır. Olguların 34 tanesinde (%47,9) olmak üzere en sık mide lokalizasyonu görülmüştür. Vakaların 43'ünde (%60,6) tümör hücrelerinin tipi iğsi, 7'sinde (%9,9) epiteloid ve 21'inde (%29,6) ise mikst tiptedir. Otuz vakada (%42,3) ülser, 29'unda (%41) nekroz izlenmiştir. Kırkbeş (%63,4) vakada 50 BBA'da mitoz sayısı 5 ve 5'ten az, 26 (%36,6) vakada ise 5'ten fazla saptanmıştır. Altmış altı vaka (%96) CD117 ile, 59 vaka (%83) CD34 ile, 6 vaka (%8,4) desmin ile, 14 vaka (%19,7) SMA ile, 6 vaka (%8,4) S-100 ile pozitif boyanmıştır. Otuz dokuz vakada (%54,9) Ki-67 indeksi ≤ %10, 8 vakada (%11,3) ˃ %10 olarak hesaplanmıştır. On dokuz olguda (%26,8) metastaz saptanmıştır. Bir vaka (%1,4) 'yetersiz data', 2 vaka (%2,8) 'risk yok', 3 vaka (%4,2) 'çok düşük risk', 18 vaka (%25,4) 'düşük risk', 15 vaka (%21,1) 'orta risk', 31 vaka (%43,7) ise 'yüksek risk' grubunda yer almıştır. Ülserasyon, nekroz ve mitoz sayısı ile risk grupları arasında, Ki-67 indeksi ile mitoz arasında istatistiksel olarak anlamlı sonuç elde edilmiştir. Cinsiyet, yaş, lokalizasyon, tümör çapı, hücre tipi, sitolojik atipi, ve immünhistokimyasal belirteçler (CD117, CD34, desmin, SMA, S-100, Ki-67) ile risk grupları arasında anlamlı sonuç elde edilmemiştir Sonuç olarak, ülserasyon, nekroz ve mitoz aktivite GİST risk gruplarının belirlenmesinde önemli mikroskopik bulgulardır. Yüksek risk grubu ile metastaz arasında kuvvetli ilişki bulunması risk gruplamasının malignite potansiyelini belirlemedeki önemini göstermektedir.
KTÜ Tıp Fakültesi Tıbbi Patoloji Anabilim dalı'nda 2007-2015 yılları arasında meningiom tanısı alan olguların WHO 2007 sınıflamasına göre değerlendirilmesi
Meningiomlar araknoid membranın en yüzeyel parçasında bulunan 'arachnoid cap' hücrelerinden köken alan santral sinir siteminin en sık görülen primer tümörüdür. Çalışmamızda 2007-2015 yılları arasında KTÜ Tıp Fakültesi Tıbbi Patoloji Anabilim Dalı'ında tanı almış meningiom vakaları Dünya Sağlık Örgütü (WHO) 2007 sınıflamasına göre retrospektif olarak değerlendirilmiştir. Meningiom tanısı almış 325 vakanın 241'i (%74,2) kadın, 84'ü (%25,8) erkektir. Yaş aralığı 13-89 arasında değişmekte olup ortalama yaş 55,3'tür. En sık görülen tümör lokalizasyonları serebral konveksite (%68), spinal bölge (%9,8) ve parasagital bölgedir (%6,7). Histolojik alt tiplerine göre vakalarımızın 136'sı (%43) meningoteyal, 63'ü (%19,9) fibroblastik ve 37'si (%11,7) transizyonel meningiomdur. Vakaların 35'inin (%11,1) atipik ve 3'nün (0,9) anaplastik histolojik alt tipe sahip olduğu saptanmıştır. WHO 2007 sınıflamasına göre vakalarımızın %87,7'sinin Grade I meningiom, %11,1'nin Grade II meningiom ve %1,2'sinin Grade III meningiom olduğu görülmüştür. Grade II meningiomların %30,6'sında ve Grade III meningiomların %75'inde beyin invazyonu izlenmiştir. Erkeklerde beyin invazyonun daha fazla olduğu saptanmıştır. Ki-67 proliferasyon indeksi ortalama değeri, grade I meningiomlarda %3,34, grade II meningiomlarda %7,54 ve grade III meningiomlarda %27,5 bulunmuştur ve grade I ile grade II meningiomlar arasında istatistiksel olarak anlamlı fark saptanmıştır. Meningiomların majör komplikasyonlarından biri olan nüks vakalarımızın on ikisinde görülürken iki vaka Grade II ve Grade III meningioma progrese olmuştur. Grade II meningiomlarda grade I meningiomlara kıyasla daha fazla nüks izlenmiştir. Genelde iyi prognoza sahip olan meningiomlarda tümör derecesi yükseldikçe mortalite oranları da artmaktadır. Sağ kalım açısından Grade II ve Grade III meningiom tanısı almış hastalarımızın hepsinin hayatta olduğu görülmüştür. Sonuç olarak, bu çalışma mevcut istatistiksel verileri ile gelecekteki çalışmalara kaynak teşkil edecektir.
Kolon adenokarsinom olgularında mikrosatellit instabilitenin klinikopatolojik veriler ile karşılaştırılması
Kolorektal kanserler her iki cinsiyette görülme sıklığı açısından üçüncü sırada, kansere bağlı ölümlerde ikinci sırada yer almaktadır. Kolorektal kanserlerin %12- 15'i mikrosatellit instabilite (MSI) yolağından gelişir ve %2-5'i herediter geçişli tümörlerdir. Bu yol MLH-1, PMS-2 ve MSH-6, MSH-2 gibi DNA hatalı eşleşme tamir genlerinin üretimini kapsar. Çalışmamızda, 2014-2016 yılları arasında KTÜ Patoloji Anabilim Dalı'nda tanı almış, takip ve tedavi protokolleri bilinen, karsinom nedeniyle kalın barsak rezeksiyonu yapılan toplam 116 olguda klinikopatolojik özelliklerin dağılımını ve kolorektal karsinogenezde mikrosatellit instabilite yolağında yer alan DNA tamir genlerinden MLH-1, PMS-2, MSH-2 ve MSH-6'nın immünhistokimyasal olarak boyanmasının klinikopatolojik parametreler ile arasındaki ilişkisini araştırdık. Tüm olgular retrospektif olarak taranarak yaş, cinsiyet, tümör çapı, histolojik greyd, lenfovasküler invazyon, perinöral invazyon, uzak metastaz, lokalizasyon, tümör sınırları, kirli nekroz, tümör infiltre eden lenfositler, Crohn-benzeri lenfositik yanıt, müsinöz ve medüller diferansiasyon, tümöral tomurcuklanma, klinik evre, patolojik tümör evresi ve lenf nodu metastazı açısından değerlendirildi. Ayrıca tüm olgulardan hazırlanan tümör bloklarına immünhistokimyasal olarak uygulanan MLH-1, PMS-2, MSH-2 ve MSH-6 antikorları retrospektif olarak değerlendirildi. Çalışmamızda MMR protein ekspresyonu kaybı ile sağ kolon lokalizasyonu, büyük tümör çapı, ekspansif sınırlar, yüksek greyd tümör histolojisi, tümör infiltre eden lenfosit varlığı arasında pozitif korelasyon saptanmıştır. Genellikle mikrosatellit instabilite içeren tümörlerdeki klinikopatolojik özellikler ile immünhistokimyasal belirleyiciler arasında anlamlı ilişki görülmüştür. Bu bulgu MSI açısından kuvvetli şüphe doğurmuştur. Ancak bulgularımız moleküler çalışmalar ile desteklenmelidir.
İnvaziv meme karsinomu olgularının cerbb2 skorunun farklı antikorlarla incelenmesi ve sonuçlarının karşılaştırılması
DESTINY-Breast04 faz 3 çalışması ile HER2-low meme kanseri olgularına HER2-spesifik tedavinin uygulanması gündeme gelmiş, bu popülasyonun belirlenmesinde patolojik inceleme önem kazanmıştır. HER2 skoru belirlenmesinde gözlemciler arası ve farklı antikorlar arası uyum merak konusudur. Bu çalışmada 116 adet invaziv meme kanseri olgusundan oluşan bir kohort oluşturulmuş, tüm olgular Dako A0485 ve Ventana Pathway 4B5 ile boyanmıştır. Beş bağımsız gözlemci tarafından inceleme gerçekleşmiş, sonuçlar in situ hibridizasyon sonuçları ile beraber değerlendirilmiştir. Gözlemciler arası uyum (Kappa) Ventana 4B5 için 0,62, Dako A0485 için 0,63 saptanmıştır. Uyum skor 3+ ve skor 0 olgularda daha yüksektir. Kitler birbiri ile kıyaslandığında 74 olgu Ventana 4B5 ve Dako A0485 ile aynı sonucu alırken, 37 olguya Dako A0485'te, 5 olguya ise Ventana 4B5'te diğer kitten yüksek skor addedilmiştir. Çalışma, patologların İHK skor 3+ olguları tanımada başarılı olduğunu (Kappa: 0,76-Ventana / 0,78-Dako), ancak skor 1+ ve 2+ (Kappa: 0,59-Ventana / 0,60-Dako) olguları ayırt etmede daha düşük uyuma sahip olduğunu göstermiştir. Benzer şekilde, bu çalışma sonucunda olguların bir İHK kitinde diğerinden daha yüksek veya düşük skor sergileyebileceği kanıtlanmıştır. Sonuç olarak, patologların HER2 İHK konusunda farkındalık geliştirmeleri, laboratuvarda kullanılan kite aşina olmaları ve her olguya HER2-low bağlamında dikkatle yaklaşmaları önerilmektedir.
Yüksek risk grubundaki HPV tipleri ile olan enfeksiyonlarda serviks epitelindeki supresör gen değişiklikleri, inflamasyon ve morfolojik değişikliklerin ilişkisi
Amaç: Yüksek riskli HPV (HR-HPV) E6 ve E7 onkoproteinlerinin hücre siklusunun farklı seviyelerinde supressör gen değişikliklerine yol açtığı bilinmektedir. Bu çalışmada p16, Rb, p53 ve p27 supressör genlerinin HR-HPV ile ilişkili servikal karsinogeneze etkisini tartışmayı ve ayrıca bu markırların ekspresyonlarının preneoplastik lezyonlarda morfolojik tanıya katkısını incelemeyi amaçladık. Bunun yanında HR-HPV enfeksiyonuna eşlik eden inflamasyonun karsinogeneze katkısını tartışmayı hedefledik. Gereç-Yöntem: Bolu Abant İzzet Baysal Üniversitesi Tıp Fakültesi Tıbbi Patoloji Anabilim Dalı'nda 2017-2021 yılları arasında herhangi bir HR-HPV tipi ile enfekte ve bu enfeksiyonu biyopsi öncesinde PCR ile saptanmış 100 olguya ait kolposkopik biyopsi, konizasyon ve histerektomi materyalleri retrospektif olarak incelendi. Olgular üç grupta toplandı. Displazinin olmadığı birinci grup 34, L-SIL grubu 32 ve H-SIL grubu 34 olgudan oluşmaktadır. Bölümümüz arşivinden olgulara ait uygun parafin bloklar çıkarılarak H&E ve immunohistokimyasal olarak Rb, p53 ve p27 çalışıldı. Olgulara ait daha önceden çalıştığımız p16 boyaması da arşivden çıkarılıp tekrardan değerlendirilerek çalışmaya dahil edildi. Bulgular: HR-HPV ile enfekte servikal epitelde displazi derecesi arttıkça genel olarak p16 ekspresyonunda artma ve Rb, p53, p27 ekspresyonlarında değişen oranlarda azalma görüldü. p16'da, displazi derecesi arttıkça diffüz boyanmanın arttığı dikkati çekti. Rb ve p53, non-displastik grupta bazal/parabazal ağırlıklı boyanırken H-SIL'de random boyanma eğilimi gösterdi. Farklı olarak p27, non-displastik grupta bazal/parabazal boyanma göstermezken H-SIL grubunda bazal hücreleri de içerecek şekilde random boyanma gösterdi. Tek tip HR-HPV enfeksiyonuna sahip olgularda, multiple HR-HPV enfeksiyonuna sahip olgulara göre daha yüksek oranda H-SIL izlendi. Sonuç: Rb-p16 arasındaki negatif feedback mekanizmasına bağlı olarak artış gösteren p16'nın, displastik lezyonlarda HR-HPV enfeksiyonu için potansiyel bir biyobelirteç olarak kullanılabileceğini destekledi. Rb ve p53'ün L-SIL ve H-SIL olgularında, H-SIL'de daha fazla olmak üzere random boyanma paterni göstermesinin, morfolojik olarak arada kalınan olgulara L-SIL ve H-SIL tanılarının verilmesine katkı sağlayacağı düşünüldü. p27, non-displastik epitelde çoğunlukla bazal boyanma yapmamasına ragmen L-SIL ve H-SIL'de bazal boyanmayı da içerecek şekilde random boyanma paternine sahipti. Displazi veya displazi derecesini saptarken p27'nin bu boyanma paterninin göz önünde bulundurulması doğru tanıya ulaşılmasını destekleyecektir.
Sox9, e-kadherin ve klf4 ekspresyonlarının berrak hücreli renal hücreli karsinomlarda klinikopatolojik parametrelerle ilişkisi ve prognostik önemi
Giriş: Renal hücreli karsinom, böbreğin en sık görülen malign tümörü olup dünyada en sık görülen kanserler arasında yer almaktadır. Renal hücreli karsinomların %60-80'ini berrak hücreli renal hücreli karsinom oluşturmaktadır. Nefrektomi sonrasında hastalarda metastaz gelişmesi yeni prognostik faktörlerin ve tedavi modalitelerinin araştırılmasına neden olmuştur. Bu çalışmada SOX9, E-kadherin ve KLF4'ün immunohistokimyasal ekspresyonlarının berrak hücreli renal hücreli karsinomda klinikopatolojik parametrelerle ilişkisini araştırmak amaçlanmıştır. Gereç-Yöntem: Bu çalışmada Bolu Abant İzzet Baysal Üniversitesi Tıp Fakültesi Tıbbi Patoloji Anabilim Dalı'nda 2015-2022 yılları arasında berrak hücreli renal hücreli karsinom tanısı alan 92 olguya ait parsiyel ve radikal nefrektomi materyalleri retrospektif olarak incelendi. Olgulara ait uygun parafin bloklara SOX9, E-kadherin ve KLF4 immunohistokimyasal boyaları uygulandı. Bulgular: Çalışmada 92 olgu mevcut olup bu olguların yaş ortalaması 59.5 (±10.6)'tur. Olguların 69'u (%75) erkek, 23'ü (%25) kadındır. Olguların tümünde SOX9 pozitif boyanmıştır. E-kadherin vakaların 88 vakada (%95.7) pozitiftir. 71 vakada (%78.2) KLF4 ekspresyon kaybı görülmüştür. SOX9 overekspresyonu ile nükleer derece, sarkomatoid ve rabdoid diferansiasyon, uzak metastaz arasında anlamlı derece bir ilişki saptandı. Düşük E-kadherin ekspresyonu ile nükleer derece, sarkomatoid ve rabdoid diferansiasyon ve uzak metastaz arasında anlamlı bir ilişki tespit edildi. Düşük KLF4 ekspresyonu ile nükleer derece, patolojik evre ve tümör çapı arasında anlamlı bir ilişki mevcuttu. Sonuç: Berrak hücreli renal hücreli karsinomda SOX9, E-kadherin ve KLF4 ekspresyonlarının kötü prognostik parametreler ile ilişkili olduğu bulunmuştur. Bu immunohistokimyasal boyaların berrak hücreli renal hücreli karsinomda potansiyel biyobelirteç olarak kullanılabileceği, prognozu ve tedaviye yanıtı belirlemede yol gösterici olabileceği düşünülmektedir. Elde edilen veriler, berrak hücreli renal hücreli karsinomda kanser kök hücrelerini hedef alan yeni tedavi modalitelerinin geliştirilmesi yönünde umut vadetmektedir.
Karadeniz Teknik Üniversitesi Tıp Fakültesi Patoloji Anabilim Dalı'nda 2005-2016 yılları arasında tanı alan glial tümörlerin Dünya Sağlık Örgütü (WHO) 2016 sınıflaması ışığında değerlendirilmesi
Beyin tümörleri içinde en sık görülen tümör grubu glial tümörlerdir. Glial tümörler 2007 WHO sınıflaması oluşturulduğunda histomorfolojik özelliklerine göre sınıflandırılıp raporlanıyordu. 2016'da yapılan yeni sınıflama ile bu tümörlerin histolojik özelliklerine ek olarak genetik özelliklerine de bakılması gerektiği vurgulanmış; bu özelliklere bakılarak yapılan sınıflama ve tanımlamalarda hastalarda prognoz açısından önemli gelişmeler elde edilmiştir. Beyin tümörleri arasında sık görülen bir grubu oluşturması ve yeni bir sınıflama yapılmış olması; bizde, hastanemizdeki glial tümörleri retrospektif değerlendirme isteği yaratmıştır. Biz 2016 WHO sınıflamasının getirdiği yenilikleri her bir glial tümör grubu için derledik; yeni sınıflamalar eşliğinde tüm glial tümörleri tekrar gruplayıp, moleküler çalışmaların yapılmadığı vakalar olarak ''sınıflandırılamayan'' (NOS) grubuna dahil ettik; bu sayede ilerideki çalışmalar için bir veri tabanı oluşturmak istedik. Çalışmamız 2005-2016 yılları arasında Karadeniz Teknik Üniversitesi Tıp Fakültesi Hastanesi Patoloji Anabilim Dalı'ndaki glial tümör vakalarının incelenmesinden oluşmaktadır. Çalışmamızda tüm vakalar retrospektif olarak değerlendirilerek; cinsiyet, yaş, yerleşim yeri, histolojik alt tip ve histolojik grade gibi demografik verilere ulaşılmıştır. Bu verilere göre toplam 395 glial tümör vakası saptanmıştır. Tüm histolojik alt tipler arasında en sık görülen tip 235 vaka ile glioblastomdur. Çalışmamızda tüm glial tümörlerde %56,5'luk oranla erkek baskınlığı dikkati çekmiştir. Tümörlerde ortalama yaş 48,21; ortanca yaş 50'dir. En sık görülen yerleşim yeri frontal lobdur. Tüm glial tümörler arasında en sık görülen histolojik Grade IV'tür. Sonuç olarak istatististiksel analizler sonrası çalışma sonuçlarımız, demografik veriler açısından literatürle uyumlu bulunmuştur. 2016 WHO sınıflamasının getirdiği yenilikleri bilerek, ileride yapılacak araştırmalar için temel oluşturmak adına, verilerin bir kaynak olarak arşivde yer almasının tip tayini için yapılmak istenen moleküler çalışmalarda kolaylık sağlayacağı düşünülmüştür.
Iğsi hücreli sarkomlarda immünhistokimya ve sitogenetik ile kesin tip tayini yapılabilir mi ?
Yumuşak doku tümörleri, reaktif süreç/ neopazi ayrımı bile oldukça güç, seyrek görülen, pek çok alt gruptan oluşan, doğal gidişleri, biyolojileri ve tedavi cevapları birbirlerine benzemeyen, günlük rutinde patoloğu zorlayan, heterojen bir tümör grubudur. Yumuşak doku sarkomlarında yeni genetik çalışmalar ile sınıflamada değişiklikler olması ve yeni antitelerin tanımlanması doğaldır. Sarkomlar, erişkinlerde görülen tüm solid tümörlerin % 1'ini oluşturur. Bu çalışmada kesin tanı verilemeyen iğsi morfolojili sarkomların immünohistokimyasal belirleyiciler ve sitogenetik testlerle DSÖ 2019 sınıflamasına göre yeniden değerlendirilmesi, ve bu belirteçlerin tanıya katkısının araştırılması amaçlandı. Dicle Üniversitesi Tıp Fakültesi Patoloji Anabilim Dalı'nda 2010-2021 yılları arasında iğsi hücreli mezenkimal tümör tanısı almış, kesin tip tayini yapılamamış 90 olgu yeniden değerlendirildi. Ayrıca tanı anında uygulanmış immunhistokimyasal yöntemlere ek morfolojilerine göre uygulanan yeni immünhistokimyasal belirleyicilerle (MUC-4, STAT6, TLE1, INI-1,Beta catenin) ve moleküler çalışmalarla (SS18 translokasyonu, MDM2 amplifikasyonu) yeniden incelendi ve tanı değişiklikleri değerlendirildi. Bu çalışmada 90 olgunun tümüne kesin tanı verildi. Tanı vermede en büyük katkı immünhistokimyasal çalışmadan alındı. İmmünohistokimyasal belirleyiciler ve moleküler yöntemler yumuşak doku tümörlerinin tanısında son derece önemli role sahiptir. Ayrıca bu belirteçlerin çalışma sonuçlarının doğru yorumlanması da oldukça önemlidir. Ancak bu belirleyicilerin tanıya katkısı, deneyimli bir patolog tarafından, olgunun detaylı öykü ve klinik bulguları eşliğinde morfolojik değerlendirme yapılıp, uygun olanların seçimi ile mümkündür. Anahtar Kelimeler: İğsi hücreli mezenkimal tümör, İHK (MUC-4, TLE-1, STAT-6, Beta katenin), FİSH, SS18 translokasyonu, MDM2 amplifikasyonu
Metastatik kolorektal karsinomlarda KRAS mutasyonu, mikrosatellit instabilite durumu ve histomorfolojik özelliklerin karşılaştırılması
Kolorektal kanserler, görülme sıklığı açısından akciğer ve meme kanserlerinden sonra üçüncü, kansere bağlı ölümlerde ise akciğer kanserlerinden sonra ikinci sırada yer almaktadır. Kolorektal kanserlerin sık görülmesi ve yüksek mortalite oranları sebebiyle prognostik parametrelerin belirlenmesi, tedaviye doğru ve hızlı erişimin sağlanması önemlidir. Tümöre eşlik eden histomorfolojik özelliklerden Crohn benzeri lenfoid reaksiyon (CBLR) ve tümörü infiltre eden lenfositler (TİEL) iyi prognostik faktör olarak kabul edilirler. Prognostik rolü belirsiz olan desmoplastik yanıt (DY) ve kötü prognostik faktör olarak kabul edilen tümöral tomurcuklanma (TT) kolorektal kanserlerde değerlendirilen diğer histomorfolojik özelliklerdendir. Mikrosatellit instabilite (MSİ) ve KRAS mutasyonu da hem prognoz hem de tedavi seçimi açısından önemlidir. MLH1, MSH2, MSH6 ve PMS2 genlerinin germline mutasyonları ile oluşan MSİ Lynch Sendromu'na, MLH1 hipermetilasyonu ile oluşan MSİ ise genellikle BRAF mutasyonu ile birlikte sporadik kolorektal kansere sebep olur. MSİ, kolorektal kanserlerin yaklaşık %15'inde görülür ve iyi prognostik faktördür. KRAS mutasyonu ise kolorektal kanserlerin %30-45'inde görülür, kromozomal instabiliteye sebep olur ve kötü prognostik faktördür. Çalışmamıza Karadeniz Teknik Üniversitesi Tıp Fakültesi Tıbbi Patoloji Anabilim Dalı'nda kolorektal rezeksiyon materyalinden karsinom tanısı verilmiş ve 2016-2019 yılları arasında PCR ile KRAS mutasyonu bakılmış 109 olgu dahil edilmiştir. 70 olguda MSİ yorumu için immünhistokimyasal yöntem kullanılarak MLH1, MSH2, MSH6 ve PMS2 ekspresyonlarına bakılmıştır. Amacımız histomorfolojik bulgular (CBLR, TİEL, DY, TT), MSİ ve KRAS mutasyonu arasındaki ilişkiyi değerlendirmektir. Çalışmamıza dahil olan olguların %32,1'inde (35/109) CBLR, %45'inde (49/109) TİEL, %84,4'ünde (92/109) DY, %73,4'ünde (80/109) TT izlenmiştir. Olguların %24,2'sinde (17/70) MSİ, %35,8'inde (39/109) KRAS mutasyonu mevcuttur. DY mikrosatellit stabil (MSS) olgularda daha sık saptanmış olup sonuç istatistiksel olarak anlamlı bulunmuştur. CBLR ve TİEL, MSS olgularda; TT, MSİ olgularda daha sık saptanmış olmakla birlikte sonuçlar istatistiksel olarak anlamlı bulunmamıştır. CBLR, TİEL, DY ve TT, KRAS mutasyonu bulunmayan olgularda daha sık saptanmış olmakla birlikte sonuçlar istatistiksel olarak anlamlı bulunmamıştır. KRAS mutasyonu MSS olgularda daha sık bulunmuştur. MSİ ise KRAS mutasyonu saptanmayan olgularda daha sık bulunmuştur. MSS ve KRAS mutasyonu varlığı arasındaki ilişki istatistiksel olarak anlamlı bulunmamıştır. Kolorektal kanserlerde MSİ ve KRAS mutasyonu varlığı prognozu ve tedavi protokollerini değiştirmektedir. MSİ saptanan olgularda klasik kemoterapötik ilaçlardan 5-Fulorourasil fayda sağlamazken immünoterapi (Anti PD-L1 vb. ilaçlar) bir tedavi seçeneği olarak ortaya çıkar. KRAS mutasyonu saptanan olgular ise hedefe yönelik tedavilere (Anti-EGFR vb. ilaçlar) direnç gösterirler. Bu nedenle MSİ ve KRAS mutasyonunun değerlendirilmesi kolorektal kanserlerde ayrıca önem taşımaktadır. Değerlendirme yapılamayan durumlarda histomorfolojik bulgular, MSİ ve KRAS mutasyonu arasındaki ilişkinin bilinmesi prognozun belirlenmesi, tedaviye doğru ve hızlı erişimin sağlanması açısından önemli olacaktır.
Seröz over tümörlerinin p53'ün hücre içi lokalizasyonunda görevli MDM2, WWP1 ve PARC molekülleri ile ilişkisinin araştırılması
Seröz over kanserleri, jinekolojik maligniteye bağlı ölümlerin en sık sebebidir. P53 mutasyon durumuna göre iki kategoride incelenmektedirler. Yüksek dereceli seröz karsinomlar p53 mutasyonu taşırken, düşük dereceli seröz karsinomlarda p53 mutasyonu izlenmemektedir. P53 mutasyonu, immünohistokimyasal olarak değerlendirilmekte ve p53'ün hücresel lokalizasyonuna göre farklı mutasyon tipleri bulunmaktadır. P53'ün hücresel lokalizasyonu ve aktivitesi, E3 ubikuitin ligazlarca kontrol edilmektedir. Yüksek dereceli seröz karsinomlarda izlenen mutant p53'ün farklı hücresel lokalizasyonlarının, birer E3 ubikuitin ligaz olan, MDM2, WWP1 ve PARC tarafından düzenlenebileceği düşünülmüş ve bu amaçla Karadeniz Teknik Üniversitesi Tıbbi Patoloji Ana Bilim Dalı 2011 - 2019 yılları arşivine ait 7 düşük dereceli seröz karsinom, 38 yüksek dereceli seröz karsinom, 15 seröz kistadenomda MDM2, PARC ve WWP1 immünohistokimyasal bulguları, p53 durumu, diğer histopatolojik ve klinik verilerle kıyaslanmıştır. Çalışmamız sonucunda, PARC ve WWP1'in, seröz over kanserinde ekspresyon kaybı gösterdiği görülmektedir. Bu kayıp malignite derecesi arttıkça artmakta, yüksek dereceli seröz over karsinomunda daha belirgin olmaktadır. MDM2 ekspresyonu anlamlı fark göstermemiştir. WWP1 ve PARC'ın seröz over kanserinde p53 ekspresyon paternleriyle kıyaslanarak değerlendirildiği bir çalışmaya literatürde rastlanılmamıştır. WWP1 ve PARC'ın over kanserindeki rolleri ve p53 ile ilişkisi daha iyi aydınlatıldığında, özellikle yüksek dereceli seröz over kanserinin hedefe yönelik tedavisinde kullanılabilecek moleküllerden olabileceklerdir.
Serviks karsinomunda prognozu ve tedaviye yanıtı etkileyen bazı prognostik faktörlerin araştırılması
Amaç: Serviks kanseri (SK) yıllık yaklaşık 750.000 yeni vaka ile dünya çapında en sık görülen jinekolojik malignitedir. Çalışmamız SKnın histopatolojik ve klinik özelliklerini ortaya koymanın yanısıra; bu olgularda immunhistokimyasal olarak glukoz taşıyıcı 1 (GLUT-1) ve maspin ekspresyonlarının ve myeloperoksidaz (MPO) gen polimorfizminin klinikopatolojik parametreler ile ilişkisinin araştırılması ve bu ilişkinin prognoz ve sağkalıma etkili olup olmadığını göstermeyi amaçlamaktadır. Gereç ve Yöntem: 1992- 2012 yılları arasında Serviks Karsinomu tanısı olan 114 olgu çalışmaya dahil edilmiştir. Olgulara ait tümörü içeren bloklardan hazırlanan 10 mikron kalınlığındaki kesitler steril ve DNA-RNA free ependorf tüplerine alınmıştır ve bu kesitlerden PCR-RFLP ile MPO gen polimorfizmi çalışılmıştır. Aynı bloklardan quick ray sistemi kullanılarak çapı 5 mm olan ve 20 adet doku koru mikroarray kalıplarına yerleştirilmiştir. Daha sonra bu kalıplar bloklanmış ve elde edilen bloklardan yapılan 4 mikron kalınlıktaki kesitlere GLUT-1 ve Maspin immunhistokimyaları uygulanmıştır. Bulguların , klinikopatolojik prognostik parametreler ile lokal nüks, uzak metastaz, sağkalım ile ilişkisi araştırılmıştır. Bulgular: GLUT-1 ve Maspin ekspresyonları ile tümör tipi, lenf nodu ve lenfovasküler invazyon (LVI) durumu gibi patolojik ve lokal nüks, metastaz arasında istatistiksel anlamlılık bulunmamıştır. Ancak maspin ekspresyonu ile evre arasında ilişki saptanmıştır (p=0.048). MPO genotip analizi sonuçları ile de tümör tipi, lenf nodu ve lenfovasküler invazyon (LVI) durumu, cerrahi sınır (CS), parametrium (PM), sıvı, vajen tutulumu, lokal nüks, metastaz arasında ilişki saptanmamıştır. Yalnızca endometrium (EM) tutulumu ile AG ve GG genotipleri arasında istatistiksel anlamlı farklılık izlenmiştir (p=0.015). Sonuç: Çalışmamızda Maspin ekspresyonu ve evre arasında anlamlı ilişki saptadık. Ancak aynı ilişkiyi GLUT-1 ekspresyonu ile saptamadık. Ayrıca literatürde prognozu etkilediği belirtilen evre, tümör tipi, lenf düğümü durumu, LVI, PM durumu ve hastaların sağkalımı ile de GLUT-1 ve maspin ekspresyonunun anlamlı ilişkisi olmadığını bulduk. Benzer şekilde MPO gen polimorfizminin de prognoz için anlamlı bir belirteç olmadığını saptadık.
Endometrioid endometriyal karsinomlarda mikrokistik, elonge ve fragmente invazyon patern yaygınlığının prognostik parametrelerle ilişkisi ve moleküler sınıflamaya göre immünohistokimyasal profilinin araştırılması
Amaç: Çalışmamızda, endometrioid endometrial karsinom olgularında, mikrokistik, elonge ve fragmante (MELF) invazyon paterninin yaygınlığını değerlendirerek tümör derecesi, patolojik evre, lenfovasküler invazyon, lenf nodu metastazı gibi prognostik parametrelerle ilişkisini, nüks ve sağkalıma etkisini, ayrıca yeni entegre histomoleküler sınıflamaya göre immünohistokimyasal profilini araştırmayı hedefledik. Gereç ve Yöntem: Başkent Üniversitesi Ankara Hastanesinde, Aralık 2011-Ocak 2023 tarihleri arasında total abdominal histerektomi, bilateral salpingoooferektomi, omentektomi ile pelvik ve paraaortik lenf nodu diseksiyonu uygulanan endometrioid tip adenokarsinom tanılı 560 kadın hastanın dosyaları incelendi. Olgulara ait Hematoksilen-Eozin (H&E) boyalı lamlar arşivden çıkarıldı. Tümör içeren kesitler MELF invazyon paterni açısından tekrar değerlendirildi ve MELF invazyon paterni gösteren 136 olgu çalışmaya dahil edildi. İnvaziv tümör sınırlarında en az 10 büyük büyütme alanı taranarak 1 ve 2 MELF tipi invazyon odağı bulunan olgular "fokal", 3 ve 3 üzeri MELF tipi invazyon odağı bulunan olgular "yaygın" olacak şeklinde iki gruba ayrıldı. Her iki grup; tümör çapı, lenfovasküler invazyon, lenf nodu metastazı, miyometriyal invazyon derinliği, endoservikal tutulum gibi prognostik parametreler açısından değerlendirildi. Ayrıca her iki grupta immünohistokimyasal olarak ER, PR, p53, MSH2, MSH6, MLH1 ve PMS2 antikorları ile boyanma sonuçları araştırıldı. Bulgular: Çalışmaya dahil edilen 136 hasta MELF invazyon paterninin yaygınlığına göre iki gruba ayrıldı. Fokal MELF invazyon paterni gösteren grupta 53 hasta, yaygın MELF invazyon paterni gösteren grupta ise 83 hasta vardı. Yaygın MELF invazyon paterni gösteren grupta, ileri evre ve yüksek risk grubuna ait olgular anlamlı derecede yüksek bulundu (p<0,001). Yine bu grup ile tümör çapı (p=0,037), miyometriyal invazyon derinliği (p<0,001), endoservikal tutulum (p=0,029), uterin seroza tutulumu (p=0,030) arasında anlamlı ilişki bulundu. Yaygın MELF invazyon paterni gösteren grupta lenf nodu metastazı (p=0,005), makrometastaz varlığı (p=0,015) anlamlı derecede fazla görüldü. Bölgesel lenf nodu metastazları açısından değerlendirildiğinde paraaortik lenf nodu metastazının varlığı ile yaygın MELF invazyon paterni arasında anlamlı ilişki olduğu görüldü (p=0,032). Lenfovasküler invazyon ile ise anlamlı ilişki gösterilemedi (p=0,34). Fokal MELF invazyon paterni gösteren grupta ER antikoru ile pozitiflik %92,4; yaygın MELF invazyon paterni gösteren gruptaysa %97,6'ydı. Her iki grup arasında ER pozitifliği açısından anlamlı fark yoktu (p=0,155). PR antikoru ile ise fokal MELF invazyon paterni gösteren grupta %88,7 hastada, yaygın MELF invazyon paterni gösteren grupta ise %97,6 hastada pozitiflik görüldü. İstatistiksel olarak MELF yaygınlığı ve PR pozitifliği arasında anlamlı ilişki bulundu (p=0,031). Ayrıca MELF yaygınlığı ile immünohistokimyasal mutant tip p53 ekspresyonu arasında anlamlı ilişki olduğu tespit edildi (p=0,045). İmmünohistokimyasal olarak DNA yanlış eşleşme (MMR) proteinleri olan MSH2, MSH6, MLH1, PMS2 ve mikrosatellite durumu ile MELF invazyon paterni yaygınlığı arasında anlamlı istatistiksel sonuç bulunmadı. İstatistiksel olarak MELF yaygınlığının genel ve hastalıksız sağkalım sürelerine etki etmediği görüldü. Sonuç: Çalışmamızın sonucunda, yaygın MELF invazyon paterni gösteren hasta grubunun ileri evre, tümör çapı, lenf nodu metastazı, endoservikal tutulum gibi hastalığın gidişatını etkileyen prognostik parametrelerle ilişkisini gözlemledik. Ayrıca, mutant tip p53 boyanma paterni gösteren 6 adet olgunun tümünün yaygın MELF invazyon paterni gösteren grupta olduğu görüldü. Çalışmamız sonucunda MELF invazyon paterni yaygınlığının hastalıksız sağ kalım ve genel sağ kalım üzerine anlamlı bir etkisi olmadığı saptanmıştır ancak bu konuda kesin değerlenlendirmeler yapabilmek için daha fazla sayıda olgunun yer aldığı, moleküler sınıflamanın tüm kategorilerinin araştırıldığı uzun takip süreli çalışmalar yapılması gerekmektedir. Mevcut çalışma ve bu konuda yapılacak daha ileri çalışmaların MELF invazyon paterni gösteren endometrioid endometrial karsinomların tedavi ve prognozundakı gelişmelere ışık tutacağına inanmaktayız.
Papiller tiroid kanserlerinde pd-l1 ve braf v600e boyanma skorlarının prognostik faktörler ile ilişkisi
Tiroid karsinomu, tüm endokrin tümörlerin en yaygın olanıdır. Tiroid kanserinin insidansı ve ölüm oranları giderek artmaktadır. Papiller tiroid karsinomu (PTC), iyi prognozlu tiroid karsinomlarının en büyük bölümünü oluşturmaktadır. Bununla birlikte, tüm tiroid kanserlerinin yaklaşık %10'unun prognozu kötüdür. Bu nedenle, hasta prognozunun daha iyi tahmin edilmesini ve uygun tedavinin planlanmasını kolaylaştıran klinikopatolojik faktörlerin belirlenmesi önemlidir. Bu amaçla yapılan çalışmalarda PTC'lerde prognozu belirlemede kullanılan standart kriterlerin yanı sıra, PD-L1 boyanma oranları ve BRAF V600E mutasyon durumunun belirlenmesinin önemli alternatifler olabileceği öne sürülmektedir. Tümöre eşlik eden Hashimoto tiroiditinin (HT) tümör mikro çevresi ve PTC ilerlemesi üzerindeki etkisi halen araştırılmaktadır. Programlanmış ölüm reseptörü-1 / programlanmış ölüm ligandı-1 (PD-1 / PD-L1) sinyal yolu dahil, bağışıklık kontrol noktası yollarının, self-toleransa aracılık etmede ve kontrol etmede önemli rolü olduğu bilinmektedir. Bu mekanizma, bazen immün sistemden kaçmak için kanser hücreleri tarafından manipüle edilebilir. Son zamanlarda, PD-1 / PD-L1 yolunun monoklonal antikorlarla bloke edilmesinin birçok farklı malignitede çarpıcı klinik sonuçlar ortaya çıkardığı keşfinden dolayı bağışıklık kontrol noktası proteini PD-1 ve ligand PD-L1'e artan bir odaklanma vardır. PD-1 aktive T hücreleri üzerinde eksprese edilir, özellikle tümörü infiltre eden T lenfositler (TIL'ler), tarafından yüksek ekspresyona sahiptir Son yıllarda PTC gelişimden ve invazivliğinden sorumlu olduğu düşünülen bir takım moleküler yolaklar aydınlatılmıştır. Bu bağlamda en çok kabul gören BRAF V600E mutasyonunun belirgin bir rol oynadığı RET-RAS-RAF-MEK-ERK (mitogen-aktive edici protein kinaz) yolağı olmuştur. Bu çalışmanın amacı aşağıdaki soruları yanıtlamaktır: (1) PTC'lerde PD-L1 ekspresyonunu hangi klinikopatolojik faktörler etkiler? (2) PTC'lerde BRAF V600E ekspresyonunu hangi klinikopatolojik veriler etkiler? (3) BRAFV600E boyanma skorları yüksek olan PTC hastalarında, kötü prognostik sonuçları açıklamaya yardımcı olabilecek immün mekanizmlardan biri olan artmış PD-L1 ekspresyonu ile BRAF V600E ekspresyonu arasında ilişki var mıdır? (4) HT zemininde gelişen ve gelişmeyen PTC'ler ile PD-L1 ekspresyonu arasında fark var mıdır? Bu tez çalışmasına, Başkent Üniversitesi Tıp Fakültesi Ankara Hastanesi Patoloji Anabilim Dalı arşivinde bulunan Haziran 2013 ile Aralık 2019 tarihleri arasında total tiroidektomi yapılmış, çapı 1 cm ve üzerinde PTC tanısı almış olgular dahil edilmiştir. Tespit edilen 81 PTC vakasının 71 tanesi klasik varyant, 4 tanesi folliküler varyant, 4 tanesi onkositik varyant ve 2 tanesi diffüz sklerozan varyanttır. Çalışmaya dahil edilen bu vakaların 42 tanesine HT eşlik etmektedir. Olgulara ait Hemotoksilen & Eozin kesitleri tekrar gözden geçirilip klinikopatolojik parametreler değerlendirilmiştir. PD-L1 ve BRAF V600E antikorları immünohistokimyasal yöntem ile tüm olgularda çalışılmıştır. Çalışmamızda istatistiksel olarak anlamlı şekilde 55 yaşından küçük vakaların tümü TNM evre I iken, TNM Evre II olan tüm vakalar 55 yaşından büyüktür ve PTC tanısı alan kadın hastaların oranı erkek hastalardan yaklaşık 4 kat fazla saptanmıştır. Lenf nodu metastazı olan ve lenfovasküler invazyon izlenen vakalarda istatistiksel olarak anlamlı düzeyde multifokalite saptanmıştır. Klinikopatolojik parametrelerden minimal ekstratiroidal yayılım ile lenfovasküler invazyonun korole olduğu saptanmıştır. Mikroskopik cerrahi sınır pozitif vakalarda istatistiksel olarak anlamlı düzeyde ekstratiroidal yayılım görülmüştür. HT olan kadın hastaların sayısı erkek hastalardan 7 kat fazladır. Tümör varyantlarına göre PD-L1 ekspresyon oranı arasında istatistiksel olarak anlamlı bir fark izlenmiştir. Onkositik varyant PTC'lerde klasik varyanta göre daha fazla boyanma izlenmiştir. PD-L1 ekspresyon oranlarının diğer klinikopatolojik parametreler olan TNM evresi, multifokalite, pN, pT, ekstratiroidal yayılım, cerrahi sınır ve lenfovasküler invazyona göre karşılaştırılmasında anlamlı fark bulunamamıştır. HT varlığına göre PD-L1 ekspresyon oranları arasında istatistiksel olarak anlamlı bir fark izlenmiş olup HT olan PTC hastalarında PDL-1 ekspresyon oranın daha yüksek olduğu saptanmıştır. pT1b evresinde BRAF V600E boyanma skorlarının pT1a'ya göre daha yüksek olduğu saptanmıştır. BRAF V600E boyanma skorlarının diğer klinikopatolojik parametreler olan TNM evresi, multifokalite, pN, tümör varyantı, ekstratiroidal yayılım ve lenfovasküler invazyona göre karşılaştırılmasında anlamlı fark bulunamamıştır. HT zeminde gelişen ve gelişmeyen PTC hastalarında BRAF V600E boyanma skorlarının istatistiksel olarak farklı olmadığı görülmüştür. Sonuç olarak PD-L1 henüz PTC için kabul edilmiş bir prognostik marker olarak kullanılmamakla birlikte HT zemininde gelişen PTC'ların prognozunu belirleme ve tedaviyi yönlendirme açısından PD-L1 bir marker olarak kullanılabileceği önerilmiştir. pT1b evresinde BRAF V600E boyanma skorlarının pT1a'ya göre daha yüksek olması nedeniyle ileri pT evresinde BRAF V600E boyanma skorlarının daha yüksek olabileceğini ve ileri evre hastalığı ön görmekte kullanılabileceği düşünülmüştür. Ayrıca mikroskobik cerrahi sınır pozitif olan vakalarda BRAF V600E boyanma skorlarının daha yüksek olması BRAF V600E pozitifliğinin dolaylı yoldan rekürren hastalığı ön görebileceğini düşündürmüştür. Literatürde BRAF V600E mutasyonu varlığının kötü prognostik parametreler ile ilişkisinin gösterilmesi nedeniyle çalışmamızda PD-L1 boyanma oranları ile BRAF V600E skorunun korele bulunması PD-L1'in kötü prognozu tahmin etmede yararlı olabileceğini düşündürmüştür. Ancak mevcut bulguların daha fazla sayıda hasta ile yapılacak çalışmalar ile desteklenmesi gerekmektedir.
2001-2010 yılları arasında kolorektal karsinom tanılı olguların retrospektif incelenmesi ve kras mutasyonunun histopatolojik parametrelerle ilişkisi
Kolorektal karsinomu, gastrointestinal sistemin en sık rastlanan kanseridir. Bütün dünyada önemli bir morbidite ve mortalite nedeni olup, dünya genelinde yıllık 1.000.000?dan fazla kişide hastalığın geliştiği tahmin edilmektedir. KRAS bir onkogen olup aynı zamanda EGFR?nin indüklenen RAS-MAPK yolağının anahtar üyesidir. Kolorektal karsinom gelişiminin erken basamağında yer alan bir mutasyondur ve bu tümörlerin %30 ile %40?ında saptanmaktadır. Kemoterapiye dirençli metastatik kolorektal karsinomlu hastalarda Anti-EGFR monoklonal antikorları alternatif tedavi seçeneği olup diğer kemoterapötik ajanlarla kombine edilerek kullanılmaktadır. Retrospektif olarak incelemiş olduğumuz kolorektal karsinomlu olgularda 50 yaş ve üzerinde tanı almış hastalarda tümör histolojik alt tipi, tümör lokalizasyonu, tümör penetrasyon derinliği (T) , lenf nodu metastazı (N), uzak metastaz varlığı, senkron karaciğer metastazı, perinöral invazyon gibi parametrelerde anlamlı korelasyon bulunmamıştır. KRAS analizi yapılmış sınırlı sayıdaki örneklemde benzer parametreler bakılarak MUTANT olgular ile NEGATİF olgular kıyaslanmış olup klinikopatolojik parametrelerin hiçbirinde anlamlı korelasyon saptanmamıştır. Klinik morfolojik ve immünohistokimyasal bulgular tedavi algoritmasında yer alan yeni jenerasyon antikor tedavilerinde tam olarak etkin sonuç alınmasında yeterli patolojik verileri sağlamamaktadır. Bu yüzden moleküler genetik çalışmalar ileri evrede ve metastatik kolorektal karsinomlu olguların tedavi şansını ve sağkalımı artırmak adına önem kazanmıştır. Nitekim bu bilgiler ışığında hangi hasta popülasyonunun anti-EGFR tedavisinden yarar sağlayacağı mutasyon analizinin önceden yapılmış olmasına bağlıdır. Böylece hastalar sağkalım şanslarını moleküler genetik çalışmaların daha geniş popülasyonlarda yapılacak olan çalışmalar ışığında arttırmış olacaklardır