Çoklu doymamış yağ asitlerinin beyindeki mikrogliyalar üzerindeki etkilerinin in vitro yöntemlerle araştırılması

Bu çalışmada nöroinflamasyona etkisi olabileceği düşünülen omega-6 (Ω-6), omega-3 (Ω-3) ve beslenme biliminde farklı diyet modellerine işaret eden her bir omega-6/omega-3 oranının mikrogliyalar ve bunlardan salınan sitokinlerin üzerindeki etkisini saptamak amaçlanmıştır. Çalışma Ankara Sağlık Bilimleri Üniversitesi Gülhane Sağlık Bilimleri Enstitüsü Kök Hücre Merkezi laboratuvarında, 2022 yılı Temmuz ayında gerçekleştirilmiştir. Çalışma, mikrogliyalardan salınan mediyatörler ile çoklu doymamış yağ asitleri (ÇDYA)'nin farklı oranları arasındaki ilişkiyi aydınlatmak için yapılan özgün bir vitro araştırma olma niteliğini taşımaktadır. Mikrogliyalar Dulbecco's Modification of Eagle's Medium besi yerinde çoğaltılmış ve 1μg/ml LPS ile inkübe edilmiştir. Ω-3 olarak eikosapentanoik asit, Ω-6 olarak linoleik asit kullanılmıştır. Toplamda 6 çalışma grubu oluşturulmuştur. 1.Grup kontrol grubu [Hücre kültürüne sadece dimetil sülfoksit (DMSO) eklenmiştir.], 2.Grup Ω-3, 3.Grup Ω-6, 4.Grup; Ω-6:Ω-3=15:1 oranı, 5.Grup Ω-6:Ω-3=7:1 oranı, 6.Grup Ω-6:Ω-3=2:1 oranı oluşturularak karıştırılmıştır. Yağ asitleri DMSO içerisinde emülsifiye edilerek mikrogliyalar üzerine uygulanmıştır. Sonrasında tiazolil mavi tetrazolium bromür deneyi yapılarak canlılıkları ölçülmüştür. ELISA yöntemi kullanılarak mikrogliyalardan salınan sitokinlerin (TNF-α, IL-17, IL-1β, IL-6, IL-4, IL-10) tayini yapılmıştır. 30 μM'lık yağ asidi müdahalesi sonrasında Ω-6 grubunda diğer tüm Ω-3 içeren ÇDYA gruplarına kıyasla daha az sayıda hücre canlılığı görülmüştür (p<0.01). 10 μM yağ asidi uygulaması sonrasında Ω-3 grubunda en yüksek sayıda canlı hücre saptanmıştır (p<0.05). TNF-α salınımı kontrol grubuna kıyasla diğer tüm yağ asidi gruplarında (Ω-3, Ω-6, 15/1, 7/1, 2/1 grupları) anlamlı olarak daha düşük saptanmıştır (p<0.01). IL-4 ELISA testi tek başına Ω-6 yağ asidi uygulanan grupta IL-4 sekresyonu diğer gruplara (Ω-3, 15/1, 7/1, 2/1) kıyasla daha yüksek bulunmuştur (p<0.05). IL-10 ELISA testi sonucunda kontrol grubuna kıyasla 7/1 oranındaki ÇDYA uygulamasında mikrogliyalardan daha az miktarda IL-10 sekresyonu olmuştur (p<0.05). IL-6 sitokin sekresyonunun en az olduğu grup 2/1 grubudur (p<0.05). DMSO kontrol grubunda ve Ω-3 takviyesi yapılan grupta lipit oksidayonunu gösteren malondialdehit (MDA)'e rastlanılmamıştır. Araştırmanın iii sonuçlarına göre, ÇDYA uygulaması yapılan tüm gruplarda kontrol grubuna kıyasla inflamatuvar sitokin salınımı (TNF- α) azalmıştır. Yüksek oranlarda Ω-6 tüketiminin inflamatuvar sitokin salımını (IL-6) arttığı ve antiinflamatuvar sitokin salımını (IL-10) azalttığı görülmüştür. Yağ asidi oranlarındaki değişimin nöroinflamasyonla ilişkili bazı parametrelere olan etkisini saptamak ve bu konu hakkında net bir kanıta ulaşabilmek için daha çok çalışmaya ihtiyaç vardır.