
221
Archived Theses
0
DOIs Assigned
0%
DOI Rate
Discipline
Genç erişkin kadınlarda eklem hipermobilitesinin belirlenmesinde shear wave elastografinin etkisi
Eklem hipermobilitesi; yaş, cinsiyet, ırk gibi faktörler dikkate alınarak yapılan ölçümde, normal sınırları aşan eklem hareket açıklığıdır. Bağ doku elemanlarının yapısal özellikleri tarafından belirlenir. Hipermobilite, bağ doku ilişkili hastalıkların habercisi veya göze çarpan bulgusu olabilir. Klinisyen tarafından doğrulukla saptanabilmelidir. Tanımlamada fizik muayene temelli ölçekler, anketler kullanılır. Shear wave elastografi, doku sertliğini ölçen yeni bir yöntemdir. Bu araştırmada, asemptomatik yaygın eklem hipermobiliteli ve sağlıklı genç erişkin kadınların shear wave elastografi ölçümü yapılarak hamstring kas sertliği karşılaştırılması amaçlandı. Kesitsel olarak planlanan bu araştırmada 667 kadın öğrenci tarandı. Yaş, boy, ağırlık ve vücut kitle indeksi kriterlerini sağlayanlar çalışmaya dahil edildi. Beighton Skoru ölçeği ve 5 Soruluk Hipermobilite Anketi sonucuyla gruplandı. 30 araştırma ve 30 kontrol grubu gönüllüsüne, düz bacak kaldırma testi, otur eriş testi ve shear wave elastografi ölçümü yapıldı. Düz bacak kaldırma testi, otur eriş testi, shear wave elastografi sonucu araştırma grubunda yüksek olacak şekilde; istatistiksel olarak anlamlı farklılık saptandı. Shear wave elastografi sonucu ile 5 Soruluk Hipermobilite Anketi, Beighton Skoru, düz bacak kaldırma testi arasında orta düzeyde pozitif korelasyon saptanırken, otur eriş testi ile korelasyon saptanmadı. Hamstring kasları shear wave elastografi ölçüm ortalaması; 11.08 kPa kestirim değerinde (değerin üstü yaygın eklem hipermobiliteli, altı sağlıklı gönüllüler olacak şekilde), ayırt etme gücü açısından duyarlılık %83,33, özgüllük %66,67 saptandı. Araştırmamız, eklem hipermobiliteli bireylerde shear wave elastografi tekniği ile kas sertliği ölçümü yapılan ilk araştırmadır. Shear wave elastografi, doku sertliğini düşük maliyetle, gerçek zamanlı, hassasiyetle, kantitatif olarak ölçmektedir. Eklem hipermobilitesi olan bireyleri ayırt edebilmek için shear wave elastografi alanında yapılacak daha fazla araştırma ihtiyaç vardır. Anahtar kelimeler: Hipermobilite, shear wave elastografi, ultrasonografi, tanı, kas.
Travmatik el ve ön kol yaralanmalı hastaların rehabilitasyon sürecinde takip randevularına uyumunu etkileyen faktörler
El ve ön kol yaralanması sonrası rehabilitasyonun, komplikasyonları önlemede ve maksimum uzun vadeli işlevselliğe ulaşmada yeri çok önemlidir. El ve ön kol yaralanması sonrası takip randevuları ve rehabilitasyona düşük uyum gösteren popülasyonların daha iyi tanımlanabilmesi ve uygun kaynakların sağlanabilmesi için uyum ve devamlılığa katkıda bulunan faktörlerin belirlenmesi önem arz etmektedir. Bu araştırmada el ve ön kol yaralanması sonrası rehabilitasyon polikliniği takip randevularına uyumu etkileyen faktörlerin gözden geçirilmesi amaçlanmıştır. Prospektif olarak planlanan bu çalışmaya 81 el ve ön kol yaralanmalı hasta dahil edilmiştir. Hastalara akut travmatik el ve ön kol yaralanması sonrasında sosyodemografik ve klinik özellikler, egzersiz şekilleri ve egzersiz bakış açıları, yaralanma tipleri ve şiddetleri, hastalık algıları ve psikiyatrik durumları açısından çeşitli değerlendirmeler yapılmıştır. Hastalara iki hafta aralıklarla 12 hafta boyunca fizik tedavi ve rehabilitasyon polikliniğine randevu oluşturulmuştur. Hastalar takip randevularına uyumlu ve takip randevularına uyumsuz olmak üzere iki gruba ayrılmıştır ve özellikleri kaydedilmiştir. Daha önce herhangi bir sebeple fizik tedavi ve rehabilitasyon programına dahil olmuş olanlar, yaralı elini kullanmadan işini sürdürebilmesinin çok güç olacağını ya da mümkün olmayacağını belirtenler ve hastane temelli ayaktan tedavi programına dahil edilmiş olan hastaların takip randevularına daha uyumlu olduğu gözlenirken daha önce fizik tedavi ve rehabilitasyon programına dahil olmamış, el yaralanmasının işini sürdürmesine engel olmayacağı ya da kısmen etkileyeceğini düşünenler ile hastane temelli ayaktan tedavi programı yerine ev programı ile tedavisi yürütülenler takip randevularına daha az uyum göstermiştir. Diğer sosyodemografik ve klinik özellikler, egzersiz şekilleri ve egzersiz bakış açıları, 46 yaralanma tipleri ve şiddetleri, hastalık algıları ve psikiyatrik durumları açısından istatiksel olarak anlamlı fark saptanmamıştır. Bilindiği kadarıyla el ve ön kol yaralanmalarında hastaların takip randevularına uyumunu prospektif olarak inceleyen ilk çalışma niteliğindeki bu çalışmanın sonuçlarının uzun vadede daha iyi hasta katılımı ve dolayısıyla iyileşmeye katkı sağlamak üzere daha kişiselleştirilmiş ve etkili rehabilitasyon programlarının önünü açacağı düşünülmektedir.
Kronik non-spesifik bel ağrılı hastalarda tele-rehabilitasyonun ağrı, kinezyofobi ve dizabilite üzerine etkisinin incelenmesi
Bu araştırmanın amacı kronik non-spesifik bel ağrılı hastalarda telerehabilitasyonun ağrı, dizabilite, kinezyofobi ve normal eklem hareket açıklığının üzerine etkisinin incelenmesidir. Çalışmaya 18-64 yaş arası kronik non-spesifik bel ağrılı 100 hasta dahil edilmiştir. Çalışmamızda 50 hastaya zoom platformu üzerinden online olarak, 50 hastaya ise klinik ortamda yüzyüze sorumlu fizyoterapist süpervüzörlüğünde McKenzie ekstansiyon egzersizleri uygulanmıştır. Her iki grupta egzersiz seansı yaklaşık 25-30 dakikada tamamlanmıştır. Çalışmamızda ağrı değerlendirmesi Görsel Analog Skalası (GAS) ile; dizabilite değerlendirmesi Oswestry Dizabilite İndeksi (ODİ) ile; kinezyofobi değerlendirmesi Tampa Kinezyofobi Ölçeği (TKÖ) ile; Normal Eklem Hareket (NEH) değerlenlendirmesi gonyometre ile değerlendirilmiştir. İstatistik analizler SPSS 22.0 programı yardımıyla gerçekleştirilmiştir. p<0,05 anlamlılık seviyesi seçilmiştir. Çalışmamızın sonucunda GAS değerlerinde her iki grup arasında istatistiksel olarak anlamlı bir farklılık görülmemiştir (p>0,05), her iki grupta ölçüm zamanlarına göre istatistiksel olarak anlamlı bir farklılık görülmüş ve ağrı seviyesi her iki gruptada azalmıştır (p<0,05). Çalışmamızın sonucunda ODİ değerlerinde her iki grup arasında istatistiksel olarak anlamlı bir farklılık görülmemiştir (p>0,05), her iki grupta ölçüm zamanlarına göre istatistiksel olarak anlamlı bir farklılık görülmüş ve dizabilite düzeyi azalmıştır (p<0,05). Çalışmamızın sonucunda TKÖ değerlerinde her iki grup arasında istatistiksel olarak anlamlı bir farklılık görülmemiştir (p>0,05) ve her iki grupta ölçüm zamanlarına göre farklılık göstermediği görülmüştür (p>0,05). Çalışmamızın sonucunda (NEH) değerlerinde her iki grup arasında istatistiksel olarak anlamlı bir farklılık görülmemiştir (p>0,05), her iki grupta ölçüm zamanlarına göre istatistiksel olarak anlamlı bir farklılık görülmüş ve NEH değerleri artmıştır (p<0,05). Sonuç olarak kronik non-spesifik bel ağrılı hastalarda telerehabilitasyonun, ağrı, dizabilite ve normal eklem hareketini arttırmada yüzyüze uygulanan egzersiz eğitimi kadar etkinliği vardır ancak kinezyofobiyi iyileştirmede telerehabilitasyonun etkisi gözlenememiştir. Sonuç olarak kronik non-spesifik bel ağrılı hastalarda fizyoterapist gözetiminde telerehabilitasyonla uygulanan McKenzie egzersizleri, alternatif bir egzersiz yaklaşımı olabilir. Anahtar Kelimeler: Kronik non-spesifik bel ağrısı; Telerehabilitasyon; McKenzie; Dizabilite; Kinezyofobi; Ağrı; Normal eklem hareket açıklığı.
Genç erişkinlerde alt ekstremite fiziksel parametrelerinin denge ile ilişkisinin incelenmesi ve cinsiyete göre karşılaştırılması
Bu çalışmanın amacı genç erişkinlerde statik ve dinamik denge, izokinetik kas kuvveti, eklem pozisyon hissi, Q açısı, düşük ayak derecesi, taban basıncı değişimleri ve fiziksel aktivite düzeylerinin incelenerek bu faktörlerin birbirleriyle ilişkisinin ortaya konulması ve değerlendirme sonuçlarının cinsiyete göre karşılaştırılmasıydı. Çalışmamıza 21-32 yaş aralığında sağlıklı genç 15 kadın 15 erkek gönüllü dahil edildi. Katılımcıların demografik verileri (yaş, boy, kilo, vücut kütle indeksi) ve dominant alt ekstremite bilgileri kaydedildi. Diz ve ayak fiziksel parametrelerinden Q açısı ve Feiss çizgisi değerlendirildi. Fiziksel aktivite seviyelerinin belirlenmesi için Uluslararası Fiziksel Aktivite Anketi (UFAA) kısa formu kullanıldı. Denge değerlendirmesi Biodex Denge Sistemi ile çift ayak ve tek ayak üzerinde hem statik hem de dinamik koşullarda değerlendirildi. Kas kuvveti ve eklem pozisyon hissi değerlendirmesi Biodex İzokinetik Sistem 4 cihazı ile yapıldı. Taban basıncı değerlendirmesi MatScan Pressure Mat Sistemi kullanılarak alındı. Statik taban basıncı değerlendirmeleri iki ayak mat üzerindeyken ve tek ayak mat üzerindeyken alındı, dinamik taban basıncı değerlendirmesi için iki adım protokolü kullanıldı. Değerlendirmeler her iki alt ekstremite için ayakkabısız koşullarda gerçekleştirildi. Tanımlayıcı verilerin belirlenmesi için cinsiyetler arasındaki farklar Mann-Whitney U testi ve Ki-kare testleri ile, parametreler arasındaki ilişki ise Spearman Korelasyon Analizi ile incelendi. Bireylerin cinsiyete göre Q açıları, dinamik denge skorları, kas kuvveti ve taban basıncı değerleri arasında anlamlı fark bulundu (p<0,05). Denge skorları bütün alt ekstremite değerlendirme parametreleri ile düşük ve orta derecede ilişki gösterdi (p<0,05; r:0,258-0,720). Dinamik denge Q açısı ile (p<0,05; r:0,267-0,345), statik denge düşük ayak derecesi ile ilişkiliydi (p<0,05; r:0,258). Q açısı azaldıkça ve naviküler tüberkül aşağıya düştükçe postüral salınım artmaktaydı. Dinamik denge skorları özellikle kas kuvveti, taban basıncı ve temas alanı verileriyle ilişkili bulundu (p<0,05; r:0,259-0,720). Statik denge skorları alt ekstremiteyle ilişkili parametrelerle anlamlı ilişki göstermedi (p>0,05). Sonuç olarak genç erişkinlerde Q açısı, düşük ayak derecesi, fiziksel aktivite seviyesi, kas kuvveti, eklem pozisyon hissi ve taban basıncı parametrelerinin denge ile ilişkili olduğu bulundu ve değerlendirme sonuçlarında cinsiyete göre farklılıklar vardı. Bu çalışmanın bulgularına göre, genç erişkinlerde denge ile ilişkili fiziksel parametrelerin eş zamanlı olarak değerlendirileceği çalışmalara ihtiyaç olduğu görüldü. Cinsiyete göre farklılıklar dengeye yönelik rehabilitasyon programlarında cinsiyete göre düzenlemeler yapılması gerekebileceğini gösterdi. Özellikle kas kuvveti ve taban basıncındaki değişikliklerin takibinin yapılması ve koruyucu yaklaşımlar için gerekli egzersiz veya ayakkabı-ortez düzenlemelerinin yapılmasının önemi görülmektedir.
Kronik bel ağrılı bireylerde, farklı egzersiz yaklaşımlarının fiziksel ve kognitif değişkenler üzerine etkisi
Bu çalışmada kronik bel ağrılı bireylerde yoga, aerobik ve spinal stabilizasyon egzersizlerinin fiziksel ve kognitif değişkenler üzerine etkisi araştırıldı. Çalışmaya ağrısı 3 ay ve daha uzun süre devam eden 74 bel ağrılı birey dahil edildi. Bireyler rastgele 3 gruba ayrıldı. Birinci grup 25 kişiden oluştu ve bu bireylere spinal stabilizasyon egzersiz eğitimi verildi. İkinci grup 24 kişiden oluştu ve bu bireylere aerobik egzersiz eğitimi verildi. Üçüncü grup 25 kişiden oluştu ve bu bireylere nefes, asana (postür) ve gevşeme egzersizlerinin kombinasyonundan oluşan yoga programı uygulandı. Tüm bireylere egzersizler, 8 hafta, haftada 2 gün fizyoterapist eşliğinde yaptırıldı. Bireylerin sosyodemografik verileri kaydedildi. Başlangıçta ve 8 haftalık tedavi sonrasında ağrı şiddeti Görsel Analog Skalası (GAS) ile, fonksiyonel durum Oswestry Disabilite İndeksi (ODİ) ile, metabolik kapasite 6 dakika Yürüme Testi ile, kinezyofobi düzeyi Korku Kaçınma İnanışları Anketi (KKIA) ile, ağrı felaketleştirme düzeyi Ağrıyı Felaketleştirme Ölçeği (AFÖ) ile, kognitif fonksiyonlar Montreal Bilişsel Değerlendirme Ölçeği (MoCA) ile, aleksitimi düzeyi Toronto Alekstimi Ölçeği (TAÖ) ile bel farkındalığı Fremantle Bel Farkındalık Ölçeği (FreBFÖ) ile, yaşam kalitesi ise Nottingham Sağlık Profili (NSP) ile değerlendirildi. Çalışmada, kronik bel ağrısı olan bireylerde uygulanan tüm yaklaşımların ağrıyı azalttığı, fonksiyonu, Transversus Abdominis (TrA) kas aktivasyonunu ve yaşam kalitesini geliştirdiği, kognitif parametreleri iyileştirdiği gösterilmiştir. Spinal stabilizasyon, yoga ve aerobik egzersizin ağrı, fonksiyon, yaşam kalitesi, kognitif düzey, korku kaçınma, ağrı katastrofizasyonu, bel farkındalığı ve aleksitimi açısından herhangi bir üstünlüğü ortaya çıkmazken (p>0,05); metabolik kapasitede yoga ve aerobik egzersiz grubunda gelişme gözlenmiştir (p<0,05). Sonuç olarak, nörolojik defisiti olmayan, kronik bel ağrılı bireyler için eğitimli fizyoterapistler eşliğinde bu egzersiz programlarının bireylerin ihtiyaçlarına, beklenti ve ilgilerine göre düzenlenerek uygulanabileceğini söylemek mümkündür. Anahtar kelimeler: bel ağrısı, yoga, egzersiz, kinezyofobi, kognitif fonksiyon, bel farkındalığı
Gelişimsel koordinasyon bozukluğu olan çocukların ICF kapsamında fizyoterapist bakış açısıyla değerlendirilmesi
Bu çalışma Gelişimsel Koordinasyon Bozukluğu (GKB)' na sahip çocukların tipik gelişim gösteren akranlarına kıyasla İşlevselik, Yetiyitimi ve Sağlığın Uluslararası Sınıflandırması (ICF) kapsamında değerlendirip aradaki farkı ortaya koyarak literatüre katkı sağlaması amaçlandı. 5-8 yaş arasında çalışmaya katılmaya gönüllü 15 GKB li çocuk (Çalışma grubu) ile aynı yaş aralığında çalışmaya katılmaya gönüllü tipik gelişim gösteren 15 çocuk (Kontrol Grubu) dahil edilmiştir. Çalışmamız Hacettepe Üniversitesi Fizik Tedavi ve Rehabilitasyon Fakültesi Gelişimsel ve Erken Rehabilitasyon ile Serebral Palsi ve Pediatrik Rehabilitasyon Ünitelerinde yürütülmüştür. Vücut yapı ve fonksiyonları; Duyusal İşlemleme Ölçeği ve Beighton Skoru ile, Aktivite seviyeleri Büyük Kas Motor Gelişim Testi ve Pediatirik Engellilik Envanteri Bilgisayar Uyarlamalı Testi ile, katılım seviyeleri; Pediatrik Veri Toplama Aracı ve Gelişimsel Koordinasyon Bozukluğu Anketi ile; çevresel faktörlerin etkisini değerlendirmek için Avrupa Çevre Çocuk Anketi, kişisel faktörlerin etkisini değerlendirmek için Güçler ve Güçlükler Anketi kullanılmıştır. Tüm testler testin uygulama şekline göre çalışma ve kontrol grubundaki tüm çocuklara ve ebeveynlerine uygulandıktan sonra çalışmamızda elde edilen bulgulara göre GKB'ye sahip çocukların ICF parametrelerinin tümünde tipik gelişim gösteren akranlarına göre anlamlı fark bulunmuştur (p<0.05). Çalışmamızın sonucuna göre GKB tanısına sahip çocukların vücut yapı ve fonksiyonlarının, aktivite düzeylerinin ve katılım düzeylerinin, tipik gelişim gösteren akranlarına kıyasla daha zayıf olduğu çevresel ve kişisel faktörlerden akranlarına kıyasla daha çok etkilendiği istatistiksel olarak tespit edildi. Bu sonuca göre GKB'li çocukların ICF kapsamında bütüncül olarak yapı fonksiyon, aktivite ve katılım açısından desteklenmesi, çevresel faktörlerin düzenlenmesi ve kişisel faktörlerin ele alınması önemlidir. Erken ve doğru müdahale ile uygun fizyoterapi ve rehabilitasyon yaklaşımlarıyla desteklenmesi ile hayata katılımlarının artırılarak hastalığın olumsuz etkisinin azaltılabileceğini düşünmekteyiz.
İnme sonrası mobiliteyi değerlendiren ABILOCO anketinin türkçe versiyonu, geçerlik ve güvenilirliğinin araştırılması
İnme Sonrası Mobiliteyi Değerlendiren ABILOCO Anketinin Türkçe Versiyonu, Geçerlik Ve Güvenilirliğinin Araştırılması, Hacettepe Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü Fizik Tedavi ve Rehabilitasyon Programı Doktora Tezi, Ankara 2023. Bu çalışmanın amacı, ülkemizde yaşayan bireyler için inmeli hastalarda mobiliteyi değerlendirmek amacıyla kullanılan ABILOCO anketinin Türkçe diline çevrilmesi, geçerliği ve güvenirliğinin araştırılmasıdır. Çalışmaya en az 10 metre yürüyebilen ve bilişsel bozukluğu olmayan 18 yaş üzeri 140 birey dahil edildi. ABILOCO anketi literatürde tavsiye edilen basamaklar izlenerek Türkçe diline çevrildi. Anketin dil uyumu (1,00) ve kapsam geçerliği (0,97) Polit ve Beck Geçerlik İndeksi hesaplanarak incelendi mükemmel uyum sağladığı gösterildi. 30 kişi ile gerçekleştirilen pilot çalışma sonucunda ABILOCO anketinin Türkçe versiyonunda anlaşılabilirliğini artırmak için 4. maddeye "2 ayağı yanyana getirmeden" ifadesi, 7. maddeye de "kısmi felç" ifadesi ek bilgi olarak eklendi. Anket maddelerinin dikotom yanıtlandığı formu 100 katılımcının cevapları ile değerlendirilirken, maddelerin 3'lü likert skala ile yanıtlanan formu bu 100 kişinin de içinde bulunduğu toplam 140 katılımcının cevapları ile değerlendirildi. Anketin psikometrik özelliklerinin incelenmesi amacıyla dikotom yanıtlanan veriler için Rasch analizi, 3'lü likert skala ile yanıtlanan veriler için ise faktör analizi yöntemi kullanıldı. Rasch analizi yönteminde 3 madde analize dahil edilmedi, 10 maddenin dahil edildiği analiz sonuçları anketin değişmez, tek boyutlu, doğrusal ve yerel bağımsızlık özelliklerine sahip olduğunu gösterdi. Faktör analizi yöntemi ile anketin tek faktör çözümlemesi yapıldı ve tek faktör toplam varyansın % 66,567'sini açıkladı. ABILOCO-Türkçe'nin güvenirliğini test etmek için dikotom verilerde Kuder-Richardson-20 (KR-20) değeri 0.86, likert verilerde ise Cronbach α değeri 0,96 olarak hesaplandı. 3'lü likert yanıtlardan elde edilen veriler incelendiğinde madde-toplam puan korelasyonları 0,464 ile 0,899 arasında bulundu. Dikotom ve likert verilerde sırasıyla test-tekrar test güvenilirliği için sınıf içi korelasyon katsayısı (ICC) 0,977 ve 0,989 olarak hesaplandı. ABILOCO-Türkçe sonuçları Süreli Kalk ve Yürü Testi (dikotom veriler (r:-0,880, p<0,001); likert veriler (r:-0,830, p<0,001)) ve Berg Denge Ölçeği (dikotom veriler (r:-0,879, p<0,001); likert veriler (r: 0,919, p<0,001)) ile yüksek korelasyon gösterdi. Sonuçlar ABILOCO anketinin her iki formunun da Türk toplumunda, inme geçirmiş bireylerin mobilite düzeylerini sorgulamak amacıyla kullanılabilecek geçerli ve güvenilir bir ölçme aracı olduğunu desteklemektedir.
Kombine egzersiz eğitiminin dikkat eksikliği hiperaktivite bozukluğu olan çocuklarda motor yeterlik, fiziksel uygunluk ve ilişkili bilişsel beceriler üzerine etkisi: Randomize kontrollü çalışma
Bu araştırma Dikkat Eksikliği Hiperaktivite Bozukluğu (DEHB) olan çocuklarda kombine egzersiz eğitiminin motor yeterlik, fiziksel uygunluk ve ilişkili bilişsel beceriler üzerine etkisini inceleme amacıyla yapıldı. Çocuklar kapalı zarf yöntemi ile randomize olarak fizyoterapist gözetimindeki egzersiz grubu (n=10), ebeveyn gözetimindeki egzersiz grubu (n=10) ve kontrol grubu (n=10) olmak üzere üç gruba ayrıldı. Katılımcıların davranışları Yenilenmiş Conners Anababa Derecelendirme Ölçeği Kısa Formu ve Güçler ve Güçlükler Anketi, yürüme hızları on metre yürüme testi, yürüme enduransları iki dakika yürüme testi, motor yeterlikleri Bruininks-Oseretsky Motor Yeterlik Testi – 2, kas kuvvetleri dinamometre, fiziksel uygunlukları Münih Fiziksel Uygunluk Testi, bilişsel durumları Dinamik İş-Meşguliyet Terapisi Bilişsel Değerlendirmesi, akademik başarı ile sosyal ilişkileri açık uçlu sorularla değerlendirildi. Egzersiz eğitimi sonrası normal hızda yapılan 10 metre yürüme testi dışında kalan sonuç ölçümlerinde istatistiksel olarak anlamlı düzeyde iyileşme olduğu bulundu (p<0,05). Araştırma sonucunda kombine egzersiz programının motor yeterlik, fiziksel uygunluk ve ilişkili bilişsel beceriler üzerinde hem fizyoterapist hem de ebeveyn gözetiminde yapıldığında olumlu etkilerinin olduğu gösterildi.
Gebelerde üçüncü trimester ile puerperal dönem arasında duygu-durum, fiziksel aktivite düzeyi, ağrı ve biyopsikososyal özelliklerin karşılaştırılması
Bu çalışma üçüncü trimester döneminde ve puerperal dönemde bireylerin fiziksel aktivite düzeyleri, kas iskelet sistemi ağrıları, duygudurum ve biyopsikososyal durumlarının karşılaştırılması amacıyla 18-45 yaş arası 100 kadın katılımcıyla yapıldı. Üçüncü trimester döneminde ve doğum sonrası 45.günde, bireylere Uluslararası Fiziksel Aktivite Anketi-Kısa (IPAQ-S), Durumluk ve Sürekli Kaygı Envanteri (STAI), Genişletilmiş Nordic Kas İskelet Sistemi Anketi (NMQ-E) ve Bilişsel Egzersiz Terapi Yaklaşımı-Biopychosocial Questionnaire (BETY-BQ) ölçekleri uygulandı. Doğum sonrasında ayrıca Doğum Sonrası Depresyon Tarama Ölçeği (DSDTÖ) de uygulandı. Gebelerin üçüncü trimester ve puerperal dönemdeki durumluk ve sürekli kaygı seviyeleri (p=0,002), fiziksel aktivite seviyeleri (p<0,001), kas iskelet ağrı şiddeti (p<0,001) ve kas iskelet sisteminin bazı bölgelerinin ağrı durumları (p<0,001) ve bazı biyopsikososyal alt boyutlar (p<0,001) arasında anlamlı farklılık olduğu belirlendi. Gebeler üçüncü trimester döneminde orta seviyede durumluk ve sürekli kaygı yaşarken puerperal dönemde kaygıları anlamlı şekilde düştü. Fiziksel aktivite olarak inaktif gebelerin düzeyinde önemli bir artış vardı. Gebelerin üçüncü trimester döneminde yaşadıkları sırt, el/el bileği, bel, kalça/uyluk, diz, ayak/bilek ağrıları puerperal dönemde azaldı. Ayrıca puerperal dönemde yaşadıkları ağrı şiddeti de azaldı. Gebeler biyopsikososyal olarak puerperal dönemde emosyonel durum ve uyku açısından üçüncü trimester dönemine göre daha olumlu durumdayken, cinsellik açısından daha olumsuz bir duruma sahipti. Gebeler doğum sonrasında depresyon konusunda profesyonel yardım alma seviyesine çok yakınlardı. Anahtar Kelimeler: Ağrı, puerperal dönem, 3.trimester, biyopsikososyal, fiziksel aktivite
Kolda lenfödem semptom şiddeti ve distres ölçeği'nin kültürel adaptasyonu, güvenirlik geçerliği, lenfödem semptomları ve ödem değerlendirmeleri arasındaki ilişkinin incelenmesi
Bu çalışma, meme kanseri cerrahisi geçiren kadınlarda, Kolda Lenfödem Semptom Şiddeti ve Distres Ölçeği'nin (Lymphedema Symptom Intensity and Distress Survey- Arm, LSIDS-A) Türkçeye adapte edilmesi, güvenirliğinin ve geçerliğinin araştırılması ve hastaların bildirdiği semptomların varlığı ve şiddeti ile ödem değerlendirmeleri arasındaki ilişkinin incelenmesi amacıyla planlandı. Çalışmaya, meme kanseri tedavilerini tamamlayan 120 kadın (yaş ortalaması= 52.610.7 yıl) dahil edildi. LSIDS-A'nın Türkçe versiyonunun güvenirliği, iç tutarlılık ve test-tekrar test analizleri ile incelendi. Yapı geçerliğinin belirlenmesi için doğrulayıcı faktör analizi yapıldı. Ölçeğin kriter geçerliği, Lenfödem Fonksiyon, Özürlülük ve Sağlık Ölçeği–Üst Ekstremite (Lymph–ICF–UL), Üst Ekstremite Lenfödemi Yaşam Kalitesi Ölçeği (ULL–27) ve Kol, Omuz ve El Sorunları Hızlı Anketi (Quick–DASH) ile değerlendirildi. Eş zamanlı geçerlik, Türkçe LSIDS-A'nın toplam/alt boyut puanları ve biyoempedans spektroskopi puanı (L-Dex) arasındaki korelasyonlar ile belirlendi. LSIDS-A-Tr'nin iç tutarlılığının güçlü/çok güçlü düzeyde olduğu (Cronbach alfa= 0.87 – 0.91) bulundu. Ölçeğin toplam puan ve alt boyut puanlarının test-tekrar test güvenirliği çok güçlü (Sınıf içi korelasyon katsayısı (ICC)=0.91–0.95; p=0.001) düzeydeydi. Türkçe LSIDS-A'nın verilerinden elde edilen faktör yapısının orijinal ölçeğin faktör yapısı ile uyumlu olduğu bulundu. LSIDS-A-Tr'nin toplam puanı ile Lymph-ICF-UL (r=0.84), ULL-27 (r=0.83) ve quick-DASH (r=0.74) ölçeklerinin toplam puanları arasında orta veya güçlü düzeyde ilişki olduğu bulundu (p=0.001). Sadece LSIDS-A-Tr yumuşak doku alt boyut puanı ile L-Dex puanı arasında anlamlı bir ilişki vardı (r=0.46; p<0.01). Şişlik, ağırlık, gerginlik ve ağrı semptomları ile objektif ödem değerlendirmeleri arasında pozitif yönde anlamlı korelasyonlar olduğu tespit edildi (r= 0.24–0.52, p<0.05). Evre 0 ve Evre 1 olan hastalar ile karşılaştırıldığında, subjektif lenfödem semptomların varlığının ve/veya şiddetinin Evre 2 olan hastalarda daha yüksek olduğu bulundu. Sonuç olarak, LSIDS-A-Tr, lenfödem semptomlarının değerlendirilmesinde geçerli ve güvenilir bir ölçektir. Bu ölçek, klinikte ve araştırmalarda meme kanseri ile ilişkili lenfödem semptomlarının kapsamlı olarak değerlendirilmesinde kullanılabilir. Subjektif lenfödem semptomları ile objektif ödem değerlendirmeleri arasında anlamlı ilişkinin bulunması, klinikte bu hastalarda subjektif semptomların da kapsamlı olarak değerlendirilmesi gerektiğini göstermektedir.
Yaylı çalgı icracılarında çalma postürüne etki eden parametrelerin video analiz yöntemi ile incelenmesi
Bu çalışmada, erişkin yaylı çalgı icra eden müzisyenlerin performans boyunca icra postürleri değerlendirilerek ergonomik risk düzeyine etki etmesi beklenen parametreler ile arasındaki ilişki incelendi. Dahil edilme kriterlerini sağlayan 18-53 yaş aralığındaki keman veya viyola icra eden 15 müzisyen çalışma grubuna alındı. Katılımcıların; performans boyunca video analizle ölçülen müzik icra postürü ergonomik risk düzeyleri ile kas-iskelet sistemi şikayetleri, müzik performans anksiyetesi seviyesi, fiziksel aktivite düzeyi, eklem hipermobilitesi ve dominant el tercihi değerlendirildi. Çalışmanın sonucunda, sağ üst ekstremite müzik icra postürü performans sonu ergonomik risk düzeyine sırt bölgesinde görülen kas iskelet sistemi rahatsızlıklarının (KİSR) (p=0,029), sol üst ekstremite müzik icra postürü ergonomik risk düzeyi zamana bağlı değişimine el/el bileğinde görülen KİSR'in (p=0,04), sol üst ekstremite icra postürü performans sonu ergonomik risk düzeyine gövde fleksiyonu hipermobilite düzeyinin (p=0,026) pozitif yönde istatistiksel olarak anlamlı etkisi olduğu sonucuna ulaşıldı. Müzik icrası performans başlangıcı (p=0,04) ve performans sonu (p=0.01) ergonomik risk düzeyleri, lisans ve doktora sonrası eğitim seviyesine sahip müzisyenlerde yüksekti, ancak risk seviyesi lisans üstü seviyedeki müzisyenlerde düşüktü. Çalışmada icra postürü ergonomik risk düzeyi ve zamana bağlı değişimine; fiziksel aktivite düzeyi, müzik performans anksiyetesi ve el tercihinin anlamlı düzeyde etkisi bulunmadı (p>0,05). Bu çalışma sonucunda keman ve viyola icra eden müzisyenlerde icra postürünün ergonomik olarak oldukça riskli olduğu ve icra postürlerine etki eden pek çok parametre bulunduğu görüldü. Çalışmamızda elde edilen verilerin, müzisyenlerin bütüncül bir şekilde ve ilgili semptomları referans alarak hedef bölgelerin daha sağlıklı değerlendirilmesinde multidisipliner bir bakış açısıyla koruyucu yaklaşımların oluşturulması için yol gösterici olacağını düşünmekteyiz.
SUBAKROMİAL SIKIŞMA SENDROMUNDA MANUELTERAPİ VE EV EGZERSİZLERİN KARŞILAŞTIRILMASI
Bu çalışma, manuel terapinin subakromiyal sıkışma sendromlu bireylerin ağrı, omuz kas gücü, omuz disabilite, omuz hareket açıklığı ve kol, omuz ve el sorunları üzerindeki etkisinin incelenmesi için gerçekleştirilmiştir. Araştırma 18-65 yaş aralığında 40 hasta ile gerçekleştirilmiştir. Ev egzersizi grubu ve manuel terapi grubu olarak hastalar randomize (ılk gelen 20. kişiye kadar ki hastalar ev egzersizi grubuna , 20. kişiden sonraki hastalar manuel terapi grubuna alındı.) şekilde 20 şer kişilik iki gruba ayrıldı. Her iki gruba 4 hafta, haftanın 6 günü toplamda 24 seans uygulama yapıldı. Ev egzersizi grubuna ; TENS, hot pack, ultrason ve ev egzersizleri verildi. Manuel terapi grubuna ; TENS, hot pack, ultrason, ev egzersizi ve manuel terapi (scapular mobilizasyon, omuz gliding, myofasial release, glenohumeral mobilizasyonu, akromioklavikular mobilizasyonu) yapıldı. Hastalardan hikaye ve sosyo-demografik öykü alındıktan sonra tedavi öncesi ve sonrası olacak şekilde ; Universal gonyometre ile eklem hareket açıklığı ölçüldü, Vizüel Analog Skalası (VAS) ağrı değerlendirilmesi yapıldı, omuz kuşağı Kas Gücü Değerlendirmesi yapıldı, Kol, Omuz El Sorunları Anketi (DASH) uygulandı. Verilerin analizinde Wilcoxon İşaretli Sıralar Testi, Mann-Whitney U testi ve Kruskal Wallis H Testi kullanıldı. Araştırma sonucunda her ne kadar manuel terapi grubu uygulama öncesi ev egzersizleri grubuna kıyasla daha dezavantajlı durumda olsa da uygulama sonrası daha yüksek düzeyde gelişim gösterdiği için, manuel terapinin ile beraber uygulanan ev egzersizlerin subakromiyal sıkışma sendromlu bireylerin ağrı, omuz disabilite ile kol, omuz ve el sorunlarının azaltılmasında ve omuz kas gücü ile omuz hareket açıklığının arttırılmasında ev egzersizleri grubuna göre daha yüksek derecede etkili olduğu sonucuna varılmıştır.
Sağlıklı yetişkinlerde klinik pilates temelli egzersizlerin esneklik, yaşam kalitesi ve uyku kalitesi üzerine etkilerinin incelenmesi
Bu çalışmanın amacı, sağlıklı erişkinlerde Klinik Pilates temelli egzersizlerin esneklik, yaşam kalitesi ve uyku kalitesi üzerine etkisini araştırmaktır. Çalışmamıza İstanbul Bia Life Studio'ya gelen 18-45 yaş arasındaki 30 sağlıklı birey katılmıştır. Katılımcılara 12 hafta süreyle haftada 1 gün, 60 dakika fizyoterapist eşliğinde Klinik Pilates temelli egzersizler yaptırılmıştır. Kişilerin esnekliğini, yaşam kalitesini ve uyku kalitesini değerlendirmek için yapılan ölçümler egzersiz öncesi ve egzersiz sonrası 12 hafta sonunda tekrarlanmıştır. Kişilerin Klinik Pilates egzersizleri sonrası 12. Haftada ölçülen tüm esneklik parametlerinde istatistiksel olarak anlamlı bir artış bulunmuştur (p<0,05). Egzersizler sonunda SF-36 Yaşam Kalitesi Ölçeği puanlarında fiziksel rol alt parametre ve sosyal işlevsellik alt parametre haricinde anlamlı iyileşme görülmüştür (p<0,05). Egzersizler sonunda ölçülen Pittsburgh Uyku Kalitesi Ölçek puanlarında istatistiksel olarak anlamlı iyileşme olmuştur (p<0,05). Bu araştırmanın sonucuna göre Klinik Pilates egzersizleri sağlıklı erişkinlerde esnekliği, yaşam kalitesini ve uyku kalitesini arttırmada etkili bir yöntem olarak kullanılabilir. Anahtar Kelimeler: Klinik Pilates, Esneklik, Yaşam Kalitesi, Uyku Kalitesi
Genç erişkinlerde üst trapez kasındaki latent miyofasyal tetik noktaya kinezyobant ve sham kinezyobant uygulamasının akut dönem etkilerinin karşılaştırılması
Günümüz fizik tedavi yöntemlerinden olan kinezyobant; ağrı ve kas spazmını azaltır, dolaşımı destekler ve ödemi azaltır. Ağrıyı azalttığı için ilaç kullanımını da azaltır. Vücudun kendi kendini iyileştirme mekanizmasının çalışmasına yardımcı olur. Bu tez çalışmasının amacı herhangi bir kas- iskelet rahatsızlığı tanımlamayan sağlıklı genç erişkinlerde üst trapez kasındaki latent miyofasyal tetik noktaya kinezyobant ve sham kinezyobant uygulamasının akut dönem etkilerinin karşılaştırılmasıdır. Gönüllü 30 katılımcı (15 kız, 15 erkek) belirlendi. Sosyodemografik veri formu, Beck depresyon ölçeği uygulandı. MAS (miyofasial ağrı sendromu) ölçüm kriterlerine göre 1 nokta belirlenip (vücuda uygun kalemle işaretlendi) dijital algometre ile ağrı eşiği ölçüldü (3 kere ölçüldü ve ortalaması alındı). Blok astgeleleştirme yöntemi ile 15 kişiye kinezyobant uygulaması 15 kişiye sham kinezyobant uygulaması yapıldı. Aktif kinezyobant uygulaması fasilitasyon yöntemiyle üst trapez üzerine kas hattı boyunca I şeklinde yapıldı. Sham kineziyobant uygulaması sadece kas üzerine herhangi bir yöntem uygulanmadan sadece kineziyobandın yapıştırılması olarak yapıldı. Gönülllülerden kinezyobantı 24 saat çıkarmaması istendi. 24 saat sonra kinezyobantlar uygun şekilde çıkartıldı. Aynı şartlar sağlanarak, İşaretlenen noktada tekrar ölçüm yapıldı ve sonuçlar not alındı. Aktif kinezyobant ve sham kinezyobant uygulamaları arasında anlamlı farklılıklar kaydedilmedi. Aktif ve sham uygulamaların ağrı eşiklerinde anlamlı düşüş görüldü. Ağrı eşiği ve Beck depresyon ilişkisine bakıldığında anlamlı farklılıklar kaydedilmedi. Anahtar Kelime: Kinesyobant, tetik nokta
Adölesan idiyopatik skolyozda schroth egzersizlerinin solunum fonksiyonları üzerine etkisi
Bu araştırma, adölesan idiyopatik skolyoz tanısı ile korse kullanan bireylerde, korse kullanımı ve Schroth egzersizlerinin bireylerin solunum fonksiyonları üzerindeki etkisini ortaya koymak amacıyla Formed Healthcare Skolyoz Korse ve Tedavi Merkezinde takipli 24 olgu ile gerçekleştirildi. Örneklem; Korse grubu ve Korse&Egzersiz grubu olmak üzere ikiye ayrıldı. Olgulara ait demografik ve klinik veriler araştırmacı fizyoterapist tarafından hazırlanan form ile, solunum parametrelerine ilişkin veriler ise spirometre ile literatürde tanımlanan protokoller dikkate alınarak tedavi öncesi ve Korse&Egzersiz tedavisinin 8. haftasında olmak üzere iki aşamada kaydedildi. Verilerin analizinde Statistical Package for Social Science (SPSS) Windows Version 22.0 kullanıldı. Elden edilen verilerin analizinde; Korse&Egzersiz grubunda tedavi sonrası FEV1 parametresinde, tüm olguların analizinde ise FVC parametresinde artış saptandı. Olguların analizinde Lomber Cobb açısı ve VKİ arasında pozitif korelasyon, tedavi sonrası korse giyme süresi ve FVC arasında negatif korelasyon; korse giyme süresi ve FEV1 parametresi arasında negatif korelasyon olduğu tespit edildi (p < 0,05). Elde edilen veriler sonucu; kısa dönemde Schroth egzersizlerinin FEV1 üzerine olumlu katkısnın olduğu ve kısa dönemde asimetrik korse kullanımının AİS'li olgularda solunum parametrelerini olumsuz etkilemediği saptandı.
Unilateral transtibial amputasyonu olan bireylerde farklı aktivitelerde alt ekstremite kinematiklerinin incelenmesi
Çalışmanın amacı unilateral transtibial amputasyonu olan bireylerde alt ekstremite yürüyüş kinematiklerini günlük hayattaki çevresel koşullara benzer ortamlarda incelemekti. Çalışmaya 10 transtibial ampute ve kontrol grubu olarak 10 sağlıklı birey dahil edildi. Bireylerden düz zeminde ve hareketli zeminde rahat oldukları hızlarda yürümeleri, hareketli zeminde hızlı ve yavaş yürümeleri, rampa çıkmaları ve rampa inmeleri, stabil olmayan bir zemin üzerinde yürümeleri ve merdiven inip çıkmaları istendi. Tüm yürüyüşlerde ve merdiven inme çıkma esnasında alt ekstremite kinematik verileri üç boyutlu hareket analiz sistemi ile değerlendirildi. Bireyler demografik ve antropometrik özellikler bakımından benzerdi. Toplanan veriler farklı zeminlerde (sabit, hareketli ve stabil olmayan) yürüyüş, farklı hızlarda yürüyüş, farklı eğimlerde yürüyüş ve merdiven inme-çıkma aktivitesi olarak dört başlıkta incelendi. Bu dört başlıkta koşullar arası ve ekstremiteler arası karşılaştırmalar analiz edildi. Çalışmanın sonucunda tüm koşullarda alt ekstremite açısal kinematiklerinde ve yürüyüşün zaman-mesafe parametrelerinde farklar bulundu (p<0,05). Elde edilen veriler ve literatürdeki geçmiş çalışmalarda elde edilen sonuçlar ışığında ampute rehabilitasyon programına alınması planlanan bireylerde yürüyüş analizlerinin bireylerin yaşadıkları ortamdaki koşullara benzer ortamlarda yapılması, simetrik yürüyüş eğitiminin bu koşullar altında da verilmesi, eğitim programı planlanırken, modifiye edilirken ve sonlandırılırken yürüyüş analizi yapılması gerektiği düşünülmektedir.
Halluks valgusu olan bireylerde plantar duyu eğitiminin ağrı, ayak postürü, fonksiyonel aktiviteler, yürüme ve denge parametreleri üzerine etkisinin incelenmesi
Çalışmanın amacı, halluks valguslu (HV) hastalarda plantar duyu eğitiminin halluks valgus açısı, ağrı, ayak postürü, fonksiyonel aktiviteler, yürüme ve denge parametreleri üzerine etkisinin incelenmesi olarak belirlendi. Dahil edilme kriterlerini karşılayan toplam 30 hafif ve orta şiddette HV'lu kadın çalışmaya dahil edildi. Katılımcılar, tabakalı randomizasyon kullanılarak çalışma ve kontrol grubu olarak iki gruba ayrıldı. Hastaların demografik bilgileri kaydedildikten sonra halluks valgus açısı, universal gonyometre ile; ağrı şiddeti, Vizüel Analog Skalası (VAS) ile; ayak postürü, ayak postür indeksi ile; ayak fonksiyonu, Amerikan Ortopedik Cerrahları Ayak ve Ayak Bileği Derneği (AOFAS)-ön ayak skalası ve Nil Çok Boyutlu Halluks Valgus Derecelendirme Ölçeği ile; hafif dokunma duyuları, Semmes-Weinstein Monofilament Testi (SWMT) ile; alt ekstremite fonksiyonelliği, alt ekstremite fonksiyonellik skalası ile; yürüyüşün zaman-mesafe karakteristikleri GAITRite® bilgisayarlı yürüme yolu (CIR System INC. Clifton, NJ 07012) ile ve postüral salınım ve stabilite sınırı, Bertec Balance Check Screener (Force plate AM, Bertec, Columbus, OH) ile değerlendirildi. Kontrol grubu standart tedavi programına alınırken çalışma grubuna ek olarak plantar duyu eğitimi uygulandı. Altı haftalık rehabilitasyon programı sonucunda her iki grupta halluks valgus açısı, ağrı şiddeti, ayak postürü, ayak fonksiyonu, alt ekstremite fonksiyonelliğinde iyileşme olduğu görüldü (p<0,05). Çalışma grubunda ek olarak arkaya salınım sınırı, adım uzunluğu ve sallanma fazı yüzdesinin arttığı, duruş fazı yüzdesinin azaldığı, lateral orta ayak ve beşinci parmak duyusunun geliştiği belirlendi (p<0,05). Sonuç olarak, hafif ve orta şiddette HV'lu hastalarda 6 haftalık konservatif tedavinin semptomları azalttığı, ek olarak uygulanan plantar duyu eğitiminin plantar hafif dokunma duyusunu geliştirdiği görüldü. HV'lu hastaların rehabilitasyon programına plantar duyu eğitiminin eklenmesi önerildi.
Unilateral meme kanseri ile ilişkili üst ekstremite lenfödeminde remedial egzersizlerin ve kompresyonun akut etkilerinin incelenmesi
Bu çalışmanın amacı, meme kanseri cerrahisi sonrası lenfödem gelişen kadınlarda, kompresyonlu ve kompresyonsuz uygulanan remedial egzersizlerin lenfödem şiddeti ve semptomları üzerine akut etkisinin incelenmesidir. Çalışmaya unilateral meme kanseri cerrahisi ile ilişkili lenfödemi olan 34 kadın dahil edildi. Bireylerin demografik ve fiziksel özellikleri kaydedildi. Bireylerin kinezyofobi düzeyi Tampa Kinezyofobi Ölçeği ile yaşam kalitesi Lenfödem Yaşam Etki Skalası ile değerlendirildi. Lenfödem şiddeti ve ekstraselüler sıvı oranı ve epidermis, dermis ve subkuten doku kalınlıkları sırasıyla bilateral çevre ölçümü, biyoempedans spektroskopisi (L-dex skoru) ve ultrasonografik değerlendirmeler ile yapıldı. Lenfödem semptomları olarak şişlik, ağırlık ve ağrı hissi görsel analog skalası ile sorgulandı. Bireylerin egzersiz müdahalelerine yönelik memnuniyet algıları likert tipi ölçek ile ve iyileşme algıları Hasta Global İyileşme Algısı Skalası ile değerlendirildi. Lenfödem şiddeti ve semptomların değerlendirilmesi her iki egzersiz müdahalesi (bandajsız, bandajlı) öncesi ve egzersizden 24 saat sonra olmak üzere 4 kez uygulandı.l Bireyler 3 günlük bir arınma periyoduyla ayrılan kompresyonsuz ve kompresyon bandajı ile birlikte 3 setten oluşan remedial egzersizleri 24 saat içinde tamamladı. Kompresyonsuz egzersizlerden 24 saat sonra kol hacmi, L-dex skoru ve semptom şiddet skorlarının (ağrı hariç) egzersiz öncesi ile benzer (p>0,05) iken kompresyonlu remedial egzersizlerden 24 saat sonra, tüm sonuçların başlangıca göre anlamlı derecede azaldığı belirlendi (p<0,001). Bireylerin ortalama yaşam kalitesi düzeyi 27,38±12,22 iken kinezyofobi düzeyleri ortalama 33±6,02 olarak belirlendi. Meme kanseri ile ilişkili lenfödemde remedial egzersizlerin lenfödem şiddetini akut olarak artırmadan bir gün içinde kompresyonsuz olarak güvenle yapılabileceğini ortaya koymaktadır. Bu çalışma sonuçları, kompresyon tedavisi olmadan gerçekleştirilen remedial egzersizlerin uzun vadeli etkilerinin gelecekteki prospektif çalışmalarda incelenmesinde kullanılabilecek önemli ön bulgulardır. Anahtar Kelimeler: Kompleks boşaltıcı fizyoterapi, fizyoterapi, biyoempedans spektroskopisi, ultrason, egzersiz
Üst ekstremite amputelerinde günlük yaşam aktivitesi ve iş uğraşı anketi'nin Türkçe'ye uyarlanması, güvenirlik ve geçerliği
Bu çalışmanın amacı Üst Ekstremite Amputelerinde Günlük Yaşam Aktivesi ve İş Uğraşı Anketi'in Türkçe versiyonunun kültürlerarası adaptasyonu, geçerlik ve güvenirliğinin araştırılmasıdır. Anketin geliştiricisi ve yazarlardan Türkçe versiyon çalışması için gerekli izinler alındı. Anketin orjinal dili olan İngilizce'den Türkçe'ye çevrilmesi ve kültürlerarası adaptasyon uyarlaması, çeviri yöntemleri kurallarına uyularak gerçekleştirildi. Üst Ekstremite Amputelerinde Günlük Yaşam Aktivitesi ve İş Uğraşı Anketi, 125 üst ekstremite amputesine test ve tekrar-test olarak uygulandı. Türkçe versiyonunun iç tutarlılığı hesaplandı. Üst Ekstremite Amputelerinde Günlük Yaşam Aktivitesi ve İş Uğraşı Anketinin geçerlik analizleri için Kol, Omuz ve El Sorunları Anketi (DASH) ve Görsel Analog Skalası (GAS) kullanıldı. Anketin test ve tekrar-test uygulaması arasında pozitif yönde mükemmel bir korelasyon olduğu (r=0.93, p<0,001) bulundu. Anketin Türkçe versiyonunun iç tutarlığı genel skorlamayı içeren 9. Kısımda yer alan 17 maddelik günlük yaşam aktiviteleri için yapıldı ve ICC=0,96 olarak belirlendi. Türkçe versiyon çalışması yaptığımız anketin 9. kısmında yer alan günlük yaşam aktiviteleri ile GAS ve DASH ile ilişkisi için toplam skor oluşturuldu ve DASH toplam skoru ile pozitif yönde iyi korelasyon belirlendi (r=0,88, p<0,001). Üst Ekstremite Amputelerinde Günlük Yaşam Aktivesi ve İş Uğraşı Anketi'in Türkçe versiyonunun ülkemizdeki üst ekstremite amputelerinde klinikte ve bilimsel araştırmalarda kullanılabilecek geçerli ve güvenilir bir anket olduğu sonucuna varıldı. Bu çalışma ile ülkemizdeki üst ekstremite amputelerinin günlük yaşam ve iş ile ilgili aktivitelerinin değerlendirilmesine yönelik bir anket elde edilmiş olup, uygun proteze karar verme ve rehabilitasyon süreçlerinin planlanmasında katkı sağlayacağı düşünülmektedir. Anahtar Kelimeler: Üst ekstremite, ampute, protez el, öz değerlendirme, anket
Kapsamlı alt ekstremite ampute soket anketi'nin Türkçe'ye uyarlanması, geçerlik ve güvenirliği
Bu çalışmanın amacı Comprehensive Lower-limb Amputee Socket Survey -CLASS'ın Türkçe versiyonunun geçerlik ve güvenirliğini araştırmaktır. CLASS protez soketinin uyumunu ölçmeyi amaçlayan geçerliği ve güvenirliği İngilizce dilinde kanıtlanmış bir ankettir. CLASS'ın yazarından alınan iznin ardından kültürlerarası adaptasyon yöntemleri kullanılarak anketin Türkçe versiyonu oluşturuldu. Oluşturulan Türkçe versiyon 80 unilateral alt ekstremite amputasyonuna sahip katılımcıya tekrar-test yöntemiyle iki defa uygulandı. Ek olarak literatürde kullanılan geçerli ve güvenilir ölçme araçlarından Trinity Amputasyon ve Protez Deneyimleri Ölçeği-TAPES, Protez Memnuniyet anketi- PMA, Soket Konfor Skoru-SKS kullanılarak katılımcıların protez kullanımına ve memnuniyetine ilişkin deneyimleri kayıt altına alındı. Ayrıca sosyo-demografik bilgiler, amputasyon düzeyine, rezidüel uzuv sağlığına ilişkin ve protez kullanım sürelerini içeren veriler toplandı. Katılımcıların aktivite düzeyleri Amputee Mobilite Ölçeği- AMP ile kayıt altına alındı ve yaşam kalitesi SF-36 kısa form kullanılarak değerlendirildi. Elde edilen test-tekrar test verileri ile ilk uygulama skorları Cronbach Alfa katsayısı hesaplanarak değerlendirildi ve aralarında güçlü korelasyon tespit edildi (Cronbach Alfa > 0,80). CLASS Türkçe versiyona ait iç tutarlılık yüksek bulundu (Cronbach Alfa > 0,80) ve maddelerden biri anketten çıkarıldığında tutarlılık düzeyinde bir değişiklik gösterilmedi. CLASS Türkçe versiyon ile TAPES, PMA ve SKS skorları arasında çeşitli düzeylerde korelasyon olduğu tespit edildi (p≤ 0,01). CLASS Türkçe versiyonun unilateral alt ekstremite amputelerinde klinikte, araştırmalarda ve protez hizmetlerini geliştirmede kullanılabilecek geçerli ve güvenilir bir ölçme aracı olduğu gösterildi. Anahtar kelimeler: Amputasyon, Alt ekstremite, Soket uyumu, Sonuç Ölçümleri, Yaşam kalitesi
Futbolcularda bel ağrısının ve motor kontrol etkileniminin sportif performansa etkilerinin incelenmesi
Futbol, farklı yetenek seviyelerine sahip erkekler ve kadınlar, çocuklar ve yetişkinler tarafından oynanan en popüler spordur. Bel ağrısı, profesyonel sporcular da dahil olmak üzere dünya nüfusunun %60-90'ını etkileyen ve giderek artan önemli bir sorundur. Elit futbolcularda, bel ağrısı en yaygın dördüncü rahatsızlıktır ve en sık bildirilen aşırı kullanım yaralanmasıdır. Bel ağrısı öyküsü olan çoğu futbolcu bel ağrısı öyküsü olmayan oyunculara kıyaslandığında lumbopelvik bölgenin motor kontrolünde değişmeler gözlenmiştir. Ancak motor kontol değişiminin olup olmamasının ve motor kontrolün etkilenim seviyesinin futbolcularda performans için önemli parametreler olan gövde enduransına, stabilitesine, çevikliğe, statik ve dinamik dengeye ve kinetik zincire etkileri bilinmemektedir. Futbolcularda erken dönemde bu değişimlerin belirlenmesi sportif performansın yaralanmalarla kesintiye uğramasını önlemek ve sportif kariyerin sürekliliğini sağlamak adına önemlidir. Bu bilgiler doğrultusunda bu çalışmada motor kontrol etkileniminin performans parametreleri üzerine etkisi değerlendirilecektir. Çalışmaya en az üç yıldır futbol oynayan, iki haftadan uzun süre sahadan uzak kalmamış, 16 yaş üzeri en az 60 gönüllü sporcunun dahil edilmesi planlanmıştır. Çalışmaya katılan tüm sporculardan aydınlatılmış onam formu alındıktan sonra demografik bilgileri kaydedilecektir. Bel ağrısına bağlı özür değerlendirmesi Oswestry Fonksiyon anketi ile, kas iskelet sistemi problemleri Nordic Kas İskelet Sistemi anketi ile, spora katılım isteği Sporda Güdülenme Ölçeği- 2 ile değerlendirilecektir. Sporcuların motor kontrol düzeyleri Motor kontrol test bataryası (MKTB) ile, Kor bölgesinin stabilitesi Sahrmann's core stability testle, kor bölgesindeki kasların enduransı spora özel endurans plank testi ve yan köprü endurans testi ile, statik denge stand stork test ile, dinamik denge alt kadran y denge testi ile, postüral değişimleri Corbin Postür Değerlendirme Ölçeği ile, çeviklik modifiye hexagon testi ile, kinetik zincir ise fonksiyonel hareket analizi ile değerlendirilecektir.
Okul çağındaki serebral palsili çocuklarda üst ve alt ekstremite kas kuvvetinin yaşam kalitesi ve katılıma etkisinin incelenmesi
Üst motor nöron lezyonu, Serebral Palsili (SP) çocuklarda aktivite, katılım seviyesi ve yaşam kalitesini etkileyen çok çeşitli sorunlara yol açabilmektedir. Çalışmanın amacı, okul çağındaki SP'li çocukların üst ekstremite ve alt ekstremite kaslarının kuvvetinin İşlevsellik, Yetiyitimi ve Sağlığın Uluslararası Sınıflandırması (ICF) çerçevesinde belirlenen aktivite, katılım ve yaşam kalitesi parametrelerinde bir faktör olup olmadığını değerlendirmek ve tipik gelişen yaşıtlarına göre alt ve üst ekstremite kas kuvvetindeki farkı ortaya koymaktı. Bu amaçla, SP tanısı almış, 6-12 yaş aralığında 105 çocuk (n: 105, X̅±SS: 9,002,01 yıl) ve 5 tipik gelişim gösteren çocuk (n: 35, X̅±SS: 9,00±2,03 yıl) çalışmaya dahil edildi. SP'li ve tipik gelişim gösteren çocukların alt ve üst ekstremite kas kuvvetlerinin ölçümü el dinamometresi ile yapıldı. Aktivite düzeyi Pediatrik Özürlülük Değerlendirme Envanteri Bilgisayar versiyounu (PEDI-CAT), katılım seviyesi Yaşam Alışkanlıklarının Değerlendirilmesi Anketi (LIFE-H), yaşam kalitesi Serebral Palsi Yaşam Kalitesi Anketi (CP QOL) ve Pediatrik Veri Toplama Aracı (PODCI) ile bütüncül bir şekilde değerlendirildi. Alt ve üst ekstremite ortalama kas kuvveti değerleri açısından tipik gelişen çocuklar lehine istatiksel olarak anlamlı bir fark olduğu bulundu (p<0,05). Diz ekstansör kas kuvvetinin katılım üzerinde anlamlı etkisi olduğu görülürken (p<0,001), dirsek ekstansör kas kuvvetinin yaşam kalitesi üzerinde anlamlı etkisi olduğu görüldü (p<0,001). SP'li çocuklarda katılım seviyesini ve yaşam kalitesini arttırmak için kas kuvveti göz önüne alınması gereken bir faktördür. Özellikle dirsek ve diz ekstansör kas kuvvetinin değerlendirme ve fizyoterapi ve rehabilitasyon programlarına eklenmesi önemlidir.
Evre I,II ve III diz osteoartritli hastalarda diz içi hyalüronik asit enjeksiyonunun Ağrı, yaşam kalitesi ve fiziksel performans üzerinde etkinliğinin incelenmesi
Bu çalışma, diz içine uygulanan hyaluronik asit enjeksiyonunun diz osteoartriti (OA) tedavisinde ağrı, yaşam kalitesi ve fiziksel performans üzerine etkilerinin belirlenmesi amacıyla yapılmıştır. Çalışmaya 45 yaş üzeri ağrı ve hareket kısıtlılığı ile başvuran Kellgren-Lawrence radyolojik evrelemesine göre evre 1,2 ve 3 olan 60 kişi dahil edilmiştir. Hastaların tedavi öncesi ve sonrası sonuçları ağrı şiddeti Vizüel analog skalası (VAS) ile yaşam kalitesi ve fiziksel performans değerlendirmeleri SF-36 ile değerlendirilmiştir.
Menopoz sonrası cinsellik anketi'nin Türkçe geçerlik ve güvenirliğinin araştırılması
Bu çalışma, menopoz dönemindeki kadınlarda cinsel aktiviteyi değerlendirmek amacıyla geliştirilen Menopoz Sonrası Cinsellik Anketi (MSCA)'ni Türkçe'ye uyarlanması, Türk kadınlarda geçerlik ve güvenirliğinin araştırılması amacıyla planlandı. Çalışmaya, yaş ortalaması 60,2 ± 7,6 yıl olan 356 menopoz döneminde olan kadın katıldı. Öncellikle kadınların demografik özellikleri ve obstetrik bilgileri kaydedildi. İlk olarak MSCA'nın Türkçe'ye uyarlaması yapıldı. Her bir kadına cinsel aktivitesini ve menopoza özgü yaşam kalitesini belirlemek amacıyla Kadın Cinsel İşlev Ölçeği (KCİÖ), Menopoza Özgü Yaşam Kalitesi Ölçeği (MÖYKÖ) ve MSCA uygulandı. MSCA'nın güvenirlik ve geçerliği; iç tutarlılık, test- tekrar test ve kriter geçerliği analizleri ile incelendi. Çalışma sonuçlarına göre MSCA'nın iç tutarlılığının (Cronbach's α=0,97) ve test- tekrar test güvenirliğinin (r=0,95) yüksek olduğu bulundu (p<0,001). MSCA'nın KCİÖ (r=0,76; p<0,001) ve MÖYKÖ (r= -0,47; p<0,001) skorları ile ilişkisine dayanarak kriter geçerliği ortaya konuldu. Sonuç olarak MSCA'nın Türkçe uyarlamasının menopoz dönemindeki Türk kadınlarda cinsel aktiviteyi değerlendirmek amacıyla geçerli ve güvenilir bir ölçek olduğu belirlendi.
PRP uygulanmış diz osteoartritli hastalarda fizyoterapinin ağrı, fiziksel fonksiyon ve yaşam kalitesine etkilerinin incelenmesi
Bu çalışmanın amacı; PRP enjeksiyonu yapılmış olan diz osteoartritli (OA) kadın hastalara uygulanan fizyoterapinin ağrı, fiziksel fonksiyon ve yaşam kalitesine etkisini incelemekti. Diz OA'i nedeniyle PRP enjeksiyonu yapılmış yaşları 46-65 yıl arasında değişen 28 kadın hasta, tabakalı randomizasyon yöntemiyle PRP+fizyoterapi grubu ( n=14 ortalama yaş: 55,00 ± 4,81 yıl) ve PRP (kontrol) grubu ( n=14 ortalama yaş: 55,35 ± 6,19 yıl) olmak üzere 2 gruba ayrıldı. PRP+fizyoterapi grubundaki hastalara, haftada 2 gün olacak şekilde 6 hafta boyunca diz çevresi gergin yapılara manuel gevşetme uygulamaları, patellar mobilizasyon ve fizyoterapist eşliğinde bireysel egzersiz programı uygulandı. Kontrol grubundaki hastalara ilave bir tedavi verilmedi. Tüm hastalar başlangıçta (PRP enjeksiyonundan 3 gün sonra) ve 6. hafta sonunda değerlendirildi. Aktivite, dinlenme ve uyku sırasındaki ağrı şiddeti Görsel Analog Skala (VAS) ile; fiziksel fonksiyon Western Ontario ve McMaster Universities Osteoartritis Index (WOMAC) ile; fonksiyonel performans süreli kalk yürü (SKY) testi, merdiven çıkma ve inme testleri ile; kuadriseps femoris ve hamstring kas kuvvetleri izokinetik kas kuvvetleri 90°/sn ve120°/sn hızlarda Biodeks System 3® (Biodex Corp, Shirley, NY) ile ve sağlıkla ilişkili yaşam kaliteleri SF-36 kısa form ile değerlendirildi. Hastaların fiziksel aktivite düzeyleri Uluslararası Fiziksel Aktivite Formunun kısa versiyonu (IPAQ-SF) kullanılarak sorgulandı. Çalışmanın sonucunda PRP + Fizyoterapi grubunda 6 haftanın sonunda incelenen tüm parameterlerde anlamlı gelişmeler bulunurken, kontrol grubunda SKY testi ve yaşam kalitesinin enerji/yorgunluk ile sağlık değişimi parametrelerinde gelişme olduğu tespit edildi (p<0.05). Gruplar arası karşılaştırmada aktivitedeki ağrı şiddeti, kas kuvvetleri, fiziksel fonksiyon puanları, basamak inme ve çıkma testleri süreleri, yaşam kalitesi toplam puanı ve fiziksel aktivite düzeylerinde PRP + fizyoterapi grubu lehine anlamlı fark olduğu bulundu (p<0,05). Bu çalışma ile diz OA'lı hastalarda PRP enjeksiyonu sonrası fizyoterapinin ağrı, kas kuvveti, fiziksel fonksiyon, fonksiyonel performans, yaşam kalitesi ve fiziksel aktivite düzeyi üzerine olumlu etkileri gösterildi. Tedavinin başarısını arttırmak için PRP enjeksiyonu yapılan diz OA'lı hastaların fizyoterapiste yönlendirilmesi ve yapılandırılmış bireysel egzersiz programına dahil edilmesi büyük önem taşımaktadır.
Adölesan idiopatik skolyozda menstrual ağrı şiddetine göre skolyoz şekli ve spino-pelvik parametrelerin incelenmesi
Bu çalışma, adölesan idiopatik skolyoz (AİS) teşhisi olan bireylerde menstrual ağrı şiddetine göre skolyoz şekli ve spino-pelvik parametreleri incelemek amacıyla planlandı. Çalışmaya yaş ortalaması 15,8±2,7 yıl olan, anteroposterior ve lateral grafileri mevcut olan ve AİS teşhisi olan 114 birey dahil edildi. Bireylerin menstrual ağrısı "Görsel Analog Skalası" ile değerlendirildi ve daha sonra menstrual ağrı şiddeti ortalamalarına göre bireyler 3 gruba ayrıldı. Menstrual ağrı şiddeti ortalaması 0-3 cm arasında olan bireyler "yok-hafif şiddetli ağrı" grubu (n: 39), 3,1-7 cm arasında olan bireyler "orta şiddetli ağrı" grubu (n: 43), 7,1-10 cm arasında olan bireyler ise "şiddetli ağrı" grubu (n: 32)'na dahil edildi. Tüm bireylerin tanımlayıcı özellikleri (demografik ve fiziksel özellikler, korse kullanımı, anksiyete ve depresyon düzeyi), skolyoz şiddeti (Cobb açısı), skolyoz şekli (eğri sayısı, primer eğri bölgesi) ve spinopelvik parametreleri (torakal kifoz, lumbal lordoz, pelvik insidans, pelvik tilt, sakral slop, pelvik obliklik derecesi, pelvik kayma ve pelvik aksiyal rotasyon) değerlendirildi. Çalışmamızda menstrual ağrı şiddetine göre oluşturulan gruplar arasında yaş, eğitim durumu ve pelvik obliklik derecesi parametreleri açısından fark bulunurken (p<0,05), diğer tanımlayıcı özellikler, skolyoz şiddeti, skolyoz şekli ve diğer spinopelvik parametreler açısından fark bulunmadı (p>0,05). Pelvik obliklik derecesi şiddetli ağrı grubunda daha büyük bulundu. Çalışma sonuçlarımıza göre, AİS teşhisi olan olgularda pelvik obliklik derecesi arttıkça menstrual ağrı şiddetininde arttığı söylenebilir. Standart ve çok boyutlu analize izin veren yöntemlerle skolyoz şiddeti, şekli ve spinopelvik parametreleri değerlendiren ve bu parametrelerin menstrual ağrı ile ilişkisini inceleyen geniş örneklemli ileri çalışmalar planlanmalıdır. Anahtar Kelimeler: Adölesan idiopatik skolyoz, Cobb, menstrual ağrı, pelvik obliklik, spinopelvik parametre.
Gebelik semptom envanteri"nin Türkçe'ye uyarlanması, geçerlik-güvenirliği ve trimesterlere göre semptomların incelenmesi
Bu çalışma, Gebelik Semptom Envanteri (GSE)'ni Türkçe'ye uyarlamak, geçerlik ve güvenirliğini araştırmak ve trimesterlere göre en yaygın beş semptomu belirlemek amacıyla planlandı. Çalışmaya yaş ortalaması 30,44 ± 4,35 yıl olan 210 gebe dahil edildi. Çalışmaya dahil edilen tüm gebelerin demografik, fiziksel ve obstetrik özellikleri ve yaşam stili bilgileri kaydedildi. GSE'nin güvenirlik ve geçerliği; iç tutarlılık, test-tekrar test, kapsam ve kriter geçerliği analizleri ile incelendi. Kriter geçerliğinde, GSE skorları ile "Görsel Analog Skalası", "Tilburg Gebelikte Distres Ölçeği", "Durumluk ve Süreklilik Kaygı Ölçeği", "Beck Depresyon Envanteri" ve "Nottingham Sağlık Profili" skorları arasındaki ilişki değerlendirildi. Ayrıca semptomların genel prevalansları ve trimesterlerde en yaygın görülen beş semptom incelendi. Çalışma sonuçlarına göre, GSE'nin Türkçe uyarlamasının iç tutarlılık (Cronbach alfa= 0,88) ve test- tekrar test güvenirliği (r=0,99) oldukça yüksek bulundu. Gebelik semptomlarının sıklığının ve günlük yaşama etkisinin, gebelikte distres, kaygı, depresyon ve düşük yaşam kalitesi ile ilişkili olduğu görüldü (p<0,05). Semptomların genel prevalanslarına göre, en yaygın görülen semptomların sırasıyla bitkinlik/yorgunluk, sık idrara çıkma, vajinal akıntıda artma, sırt/bel ağrısı ve uyku problemleri olduğu saptandı. Trimesterlere göre ise bitkinlik ve yorgunluk, sık idrara çıkma, vajinal akıntıda artma ve sırt/bel ağrısı tüm trimesterlerde yaygınken, mide bulantısının birinci, reflünün ikinci ve uyku probleminin üçüncü trimesterde ilave olarak yaygın olduğu tespit edildi. Türk gebelerin semptomlarını değerlendirmede geçerli ve güvenilir bir ölçek olan GSE, klinik araştırmalarda bir sonuç ölçümü olarak yer almalı ve Türkiye'nin farklı sosyokültürel kesimlerini temsil eden ve sonuçlarını çalışmamızla karşılaştıran ileri araştırmalar planlanmalıdır.
Tetik parmakta rehabilitasyonun evrelere göre fonksiyonel iyileşme süreçleri üzerine etkilerinin karşılaştırılması
Bu çalışma, tetik parmağı olan hastalarda uygulanan fizyoterapi programının tetikleşme evrelerine göre fonksiyonel iyileşme süreçleri üzerine olan etkisini araştırmak amacıyla gerçekleştirildi. Çalışmaya tetik parmak tanısı almış ve yaşları 35-65 yıl arasında olan toplam 34 hasta dahil edildi. Hastalar tetikleşme evrelerine göre Evre 1 (n=11), Evre 2 (n=14) ve Evre 3 (n=9) olmak üzere üç gruba ayrıldı ve toplam 6 ay takip edildi. Her üç grubun fizyoterapi ve rehabilitasyon programında splintleme, egzersiz programı ve aktivite modifikasyonu yer aldı. Hastalar, tedavi öncesinde, 1. ay, 2. ay, 3. ay ve 6. ayda değerlendirildi. Değerlendirme kapsamında, ağrı şiddeti, tetikleşme sayısı, kavrama kuvveti, üst ekstremite fonksiyonel durumu, yaşam kalitesi, emosyonel durum ve kinezyofobi yer aldı. Fizyoterapinin Evre 1'de ağrı, kavrama kuvveti, üst ekstremite fonksiyonel durumu, yaşam kalitesi ve depresyon üzerine etkili olduğu kaydedildi (p<0,05). Evre 2'de ağrı, tetikleşme sayısı, üst ekstremite fonksiyonel durumu, yaşam kalitesi ve depresyonda gelişme sağladığı saptandı (p<0,05). Evre 3'te tetikleşme sayısı, üst ekstremite fonksiyonel durumu ve yaşam kalitesinde iyileşme kaydedildi (p<0,05). Evre 1, Evre 2 ve Evre 3 grupları karşılaştırıldığında fizyoterapinin Evre 1'de kavrama kuvvetinin gelişiminde diğer evrelere göre daha etkili olduğu, Evre 3'de ise yaşam kalitesinin duygusal rolde kısıtlılık alt parametresinin daha iyi olduğu bulundu. Ayrıca, çalışmamızda her 3 evredeki hastaların ağrı, tetikleşme ve fonksiyonel durumundaki iyileşme süreçlerinin farklı olduğu kaydedildi. Evre 2 ve Evre 3 hastalarında bu parametrelerde Evre 1'e göre daha erken dönemde iyileşme kaydedildi. Sonuç olarak tetik parmak hastalarında evrelere göre iyileşme süreçleri farklıdır. Fizyoterapi tetik parmağın üç evresinde de etkili bir yaklaşımdır. Anahtar kelimeler: tetik parmak, fonksiyonel iyileşme, fizyoterapi, splintleme
Sağlıklı bireylerde farklı tip egzersiz eğitimlerinin suprahyoid kas aktivasyonu, disfaji limiti ve dil basıncı kuvvetine etkilerinin karşılaştırılması
Bu çalışma sağlıklı bireylarda 8 haftalık 3 farklı egzersiz eğitimini içeren CTAR (Chin Tuck Against Resistance) egzersizleri, Shaker egzersizleri ve tarafımızca geliştirilen Theraband ile yapılan Chin Tuck egzersizlerinin suprahyoid kas aktivitesi ve kuvveti, disfaji limiti ve dil basıncı üzerine etkilerini karşılaştırmak amacıyla yapıldı. Çalışmaya 18-40 yaş arasında T-EAT10'den (Türkçe Yeme Değerlendirme Aracı) 3 puandan az alan 36 sağlıklı gönüllü birey (yaş ortalaması: 27.124.42 yıl) dahil edildi ve bireyler randomize olarak 3 gruba ayrıldı. Normalize edilmiş suprahyoid kas akvitasyonları, maksimum suprahyoid kas akvitasyonları ve disfaji limit ölçümleri yüzeyel Elektromoyografi ile, maksimum suprahyoid kas kuvvetleri ise dijital dinamometre kullanılarak değerlendirildi. CTAR egzersizinin Shaker egzersizine ve Theraband ile yapılan Chin Tuck egzersizine göre normalize edilmiş suprahyoid kas aktivasonunu daha fazla artrırdığı (p1<0.001, p2=0.013), Shaker ve Theraband ile yapılan Chin Tuck egzersizinin normalize edilmiş suprahyoid kas aktivasyonlarını benzer şekilde aktive ettiği görüldü (p=0.036). CTAR ve Theraband ile yapılan Chin Tuck egzersizinin bireyların maksimum suprahyoid kas aktivasyonları açısından istatistiksel olarak artırdığı bulunurken (p1=0.004), (p2=0.018), Shaker egzersizinin suprahyoid kas aktivasyonunu artırmadığı görüldü (p=0.507). CTAR ve Theraband ile yapılan Chin Tuck egzersizinin bireyların dil basınçlarını istatistiksel olarak artırdığı bulunurken (p1=0.041, p2=0.045), Shaker egzersizinin dil basınçlarını artırmadığı görüldü (p3=0.248). CTAR, Shaker ve Theraband ile yapılan Chin Tuck egzersizi gruplarının her üçünde de, egzersiz öncesi ve sonrası disfaji limitleri değişmedi (p1=0.162), (p2=0.102), (p3=0.257). Sonuç olarak çoğu parametrede CTAR egzersizi daha etkili görünse de tarafımızca geliştirilen Theraband ile yapılan Chin Tuck egzersizinin de seçilmiş vakalarda CTAR'a alternatif olarak kullanılabileceğini düşünmekteyiz Anahtar Kelimeler: Disfaji, Dil Basıncı, Suprahyoid Kas Aktivasyonu
Chalder yorgunluk ölçeği'nin Türkçe'ye uyarlanması ve genç yetişkin bireylerde psikometrik özelliklerinin incelenmesi
Çalışmanın amacı Chalder Yorgunluk Ölçeği'nin (CYÖ) Türkçe'ye uyarlanması ve genç yetişkin bireylerde güvenirliğinin ve geçerliğinin incelenmesiydi. Çalışmaya yaşları 20-40 arasında değişen (ortalama±standart sapma=29,78±5,30) 501 sağlıklı birey (202 kadın ve 299 erkek) dahil edildi. Chalder Yorgunluk Ölçeği Türkçe'ye uyarlandıktan sonra test-tekrar test güvenirliği, iç tutarlılığı, eş zamanlı geçerliği ve yapı geçerliği incelendi. Tekrar test uygulaması 192 bireye test uygulamasından en erken 3, en geç 7 gün sonra uygulandı. Ölçeğin fiziksel yorgunluk boyutunun (CYÖ-FYB) iyi, mental yorgunluk boyutunun (CYÖ-MYB) orta ve genelinin (CYÖ-G) ise iyi seviyede test-tekrar test güvenirliğe sahip olduğu bulundu (sırasıyla Intraclass Correlation Coefficient değerleri: 0,793; 0,739; 0,817). İç tutarlılığının ise CYÖ-FYB için iyi, CYÖ-MYB için kabul edilebilir ve CYÖ-G için iyi seviyede olduğu bulundu (sırasıyla Cronbach alfa değerleri: 0,893; 0,764; 0,897). Eş zamanlı geçerliğin incelenmesinde kullanılan Checklist Individual Strength Yorgunluk Ölçeği ve Görsel Analog Ölçeği ile arasında orta seviyede ilişki bulundu (sırasıyla r değerleri: 0,60 (p<0,001); 0,54 (p<0,001)). Açıklayıcı Faktör Analizi sonucunda ölçeğin CYÖ-FYB'yi temsil eden faktör 1 ve CYÖ-MYB'yi temsil eden faktör 2'den oluştuğu görüldü. Birleşim geçerliğinin incelenmesinde kullanılan Beck Depresyon Ölçeği (r:0,42 (p<0,001)) ile orta seviyede, Pittsburg Uyku Kalitesi İndeksi (r:0,36 (p<0,001) ve Notthingham Sağlık Profili (r:0,39 (p<0,001) ile düşük-orta seviyede ilişkili bulunurken Godin Boş Zaman Fiziksel Aktivite Ölçeği (r:0,048 (p<0,001)) ile ilişkili bulunamadı. Bilinen grup geçerliğinde ise iyi ve kötü uyku kalitesine sahip olan bireylerin CYÖ puanları arasında fark bulundu (p<0,001). Sonuç olarak, CYÖ'nün Türkçe versiyonu algılanan yorgunluğun değerlendirilmesinde kullanılabilecek güvenilir ve geçerli bir ölçüm aracıdır. Anahtar Kelimeler: Chalder Yorgunluk Ölçeği, Türkçe versiyon, yorgunluk, değerlendirme, güvenirlik, geçerlik
Diskinetik Serebral palsi'li çocuklarda distoni ve koreoatetoz'un fonksiyon, aktivite, katılım ve yaşam kalitesi üzerine etkilerinin incelenmesi
Bu çalışma, diskinetik Serebral Palsili (SP) çocuklar ve ergenlerde distonik ve koreoatetoid hareketlerin ayırt edilmesi, şiddetinin belirlenmesi ile fonksiyon, aktivite, katılım ve yaşam kalitesi üstüne etkilerini incelenmek ve 2-18 yaş aralığındaki tipik gelişen çocuklar ve diskinetik SP'li çocuklar arasındaki katılım farkını da karşılaştırmak için yapıldı. SP'li bireylerin distoni ve koreoateteoid ayrımları Diskinezi Bozukluk Ölçeği (DBÖ) ile yapıldı; 15'i distonik 25'i koreoatetoid, 40 diskinetik SP'li çocuk çalışmaya dahil edildi. Fonksiyon, aktivite, katılım ve yaşam kalitesi arasındaki ilişkilerbulunurken kullanılan değerlendirmeler, İşlevsellik, yetiyitimi ve sağlığın uluslararası sınıflandırması (ICF); çerçevesi temel alınarak yapıldı. Diskinetik SP'li çocukların yaşam kalitesindeki farkı ortaya koymak için tipik gelişen 20 çocuk çalışmaya dahil edildi. Bireylerin sosyo- demografik özellikleri ve sınıflandırma sistemlerine göre dağılımları gösterildi. Koreoatetozun aksine distoni ile fonksiyon, aktivite ve katılım arasında güçlü bir ilşki bulundu (p<0,01). Distoni vakalarında, toplam distoni skoru ile yaşam kalitesi arasında anlamlı bir ilişki bulunmazken, koreoatetoz ile zayıf bir ilişki gösterdi. Diskinetik SP'li çocukların tipik gelişen çocuklara göre yaşam kalitesinin anlamlı olarak düşük olduğu bulundu (p<0,01). Sonuçlar doğrultusunda bu çalışma, literatürde SP'nin ağır formlarını içeren diskinetik SP'li bireyleri inceleyen az sayıdaki çalışmadan biri olması ve diskinetik SP'li bireylerde distoni ve koreoatetoz ile fonksiyon, aktivite, katılım ve yaşam kalitesi arasındaki ilişkiyi değerlendirilebilmesi için diskinetik SP'li çocuklardaki distoni ve koreoatetoid klinik tipini de içeren detaylı bir değerlendirme yapılarak DBÖ'yi de kullanmış olması nedenleri ile önem taşımaktadır. Çalışma sonuçları, diskinetik SP'li bireylerdeki vücut yapı ve fonksiyonlarındaki bozuklukları, aktivite ve katılım limitasyonlarını, ICF çerçevesinde ortaya koyarak bütüncül bir pencere sunması açısından klinisyen ve araştırmacılara yol göstermesi yönüyle de önemlidir. Anahtar sözcükler: serebral palsi, fonksiyon, aktivite, katılım, yaşam kalitesi
İnme hastalarında gövdenin kısıtlanmış pozisyonunda verilen uzanma aktivitelerinin üst ekstremite fonksiyonları üzerine etkisinin araştırılması
Bu çalışmanın amacı, kronik dönem inme hastalarında nörogelişimsel fizyolojik yaklaşım temelli fizyoterapi programına ilave olarak, gövde kısıtlanmış ve gövde serbest pozisyonda verilen uzanma aktivitelerinin üst ekstremite proksimal kaslarının fonksiyonel sonuçlarına etkilerini incelemektir. Randomize tek kör olarak planlanan bu çalışmaya 20 hasta alınmış ve hastalar çalışma (5 kadın, 5 erkek) ve kontol (3 kadın, 7 erkek) olmak üzere iki gruba ayrılmıştır. Çalışma kapsamında her iki gruba 4 hafta boyunca, haftada 5 gün, ihtiyaca göre hazırlanmış 40 dakikalık nörofizyolojik temelli egzersizler verilmiştir. Ayrıca her seansta çalışma grubundaki bireylere gövde kısıtlandırılmış pozisyonda, kontrol grubuna ise gövde serbest pozisyonda 20 dakikalık uzanma hareketleri yaptırılmıştır. Tedavi öncesinde her iki gruptaki bireylerin izometrik dinamometreyle kas kuvvetleri, Fugl-Meyer Değerlendirme Ölçeği ile motor fonksiyonları, Fonksiyonel Bağımsızlık Ölçeği ile günlük yaşam aktiviteleri ve İnmeye Özgü Yaşam Kalitesi Ölçeği ile de yaşam kaliteleri değerlendirilmiştir. 4 haftalık tedavi sonunda, her iki grupta da aynı ölçümler tekrarlanmıştır. Bulgular incelendiğinde; kas kuvveti, aktif eklem hareket alanı, günlük yaşam aktiviteleri, motor fonksiyonlar ve yaşam kalitesi parametrelerinde her iki grup da gelişmeler göstermiştir (p<0,05). Ancak tedavi sonrasında istatiksel açıdan iki grup arasında anlamlı bir fark bulunamamıştır. Bu bulgular doğrultusunda tedavi programlarına gövde kısıtlamalı veya gövde serbest pozisyonda ilave edilen uzanma aktivitelerinin kas kuvveti, aktif eklem hareket alanı, günlük yaşam aktiviteleri, motor fonksiyonlar ve yaşam kalitesi parametrelerine olumlu etkileri olacağı görüşüne varılmıştır.
Diz osteoartritli hastalarda kinezyofobi, ağrı, fonksiyonel durum ve öz-etkililik arasındaki ilişkinin incelenmesi
Korkmaz N., Diz Osteoartritli Hastalarda Kinezyofobi, Ağrı, Fonksiyonel Durum ve Öz-Etkililik Arasındaki İlişkinin İncelenmesi. Hacettepe Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Fizik Tedavi ve Rehabilitasyon Programı, Yüksek Lisans Tezi, Ankara, 2019. Bu çalışmamızın amacı diz osteoartritli hastalarda kinezyofobi, ağrı, fonksiyonel durum ve öz etkililik arasında ilişkinin incelenmesi ve bu parametrelerin diz osteoartritinin radyolojik şiddeti ile orantılı olup olmadığını araştırmaktır. Çalışma Nisan 2018 – Şubat 2019 tarihleri arasında Hacettepe Üniversitesi'nde Kellgren Lawrence sınıflamasına göre Evre 2 ve Evre 3 diz osteoartriti tanısı konmuş ve kontrol grubu gönüllü bireyler üzerinde gerçekleştirildi(n=108). Bireylerin fiziksel özellikleri ve sosyodemografik bilgileri kaydedildi. Kinezyofobi Tampa Kinezyofobi Ölçeği(TKÖ), ağrı Vizüel Analog Skalası(VAS) ile değerlendirildi. Fonksiyonel durum için The Western Ontario and McMaster Universities Arthritis Indeks (WOMAC), 30 sn otur kalk testi(OKT), Manuel Kas Testi, Universal Gonyometre, 10 m Yürüme Testi(10mYT), Tinetti Denge ve Yürüme Testi(TDYT), Tek Ayak Üzerinde Durma Testi kullanıldı(SLST). Öz etkililik Artritte Öz Etkililik Ölçeği(AÖÖ) ile değerlendirildi. Sonuç olarak diz OA'lı bireylerin WOMAC ile TKÖ sonuçları arasında pozitif orta düzeyde ilişki saptandı(p=0,048; r=0,332). AÖÖ sonuçlarının TKÖ ve WOMAC ile negatif orta düzeyde ilişkili olduğu görüldü(p=0,002; r=0,499, p=0,000; r=0,580). WOMAC ile TDYT arasında da negatif orta düzeyde ilişki görüldü (p<0,05). Tek ayak üzerinde durma testi WOMAC ile negatif orta düzeyde, AÖÖ ile pozitif orta düzeyde ilişkili görüldü(p<0,05). Evre 3'ün VKİ, TKÖ değerleri Evre 2'ye göre daha yüksek, AÖÖ ve TDYT sonuçları ise daha düşük bulundu(p<0,05). Çalışmadan elde edilen sonuçların diz osteoartritli hastaların fiziksel performansının aslında korku ve kaçınmaya, kişinin kendi yapabileceğine olan inancına göre değişebileceği, radyolojik sonuçların kişinin fiziksel durumuna ne derecede yansıdığı konusunda fizyoterapistlere ve diğer sağlık profesyonellerine bilgi vereceği düşünülmektedir.
Yaşlılarda düşme riski, denge ve yaşam kalitesinin, kırılganlık bileşenleriyle ilişkisinin incelenmesi
Amaç: Bu çalışmada İzmir Gürçeşme Zübeyde Hanım Huzurevi'nde yaşayan yaşlılarda kırılganlığı değerlendirmek ve düşme riski, denge kaybı, yaşam kalitesinin kırılganlık bileşenleriyle olan ilişkisinin incelenmesi amaçlanmıştır. Yöntem: Çalışmamıza huzurevinde kalan 65 yaşüstü 110 yaşlı dahil edilmiştir. Kırılganlık Fried'in belirlediği fenotip, denge Berg Denge Testi, düşme riski Aktiviteye Özgü Denge Güven Ölçeği, yaşam kalitesi SF-36 yaşam kalitesi ölçeği kullanılarak incelenmiştir. SPSS 23.0 programı ile uygun istatistik analizler yapılarak veriler sunulmuştur. Bulgular: Çalışmaya 65 yaş üzerinde 51 kadın (%46,4), 59 erkek (%53,6) toplam 110 kişi katılmıştır. Değerlendirilen 110 yaşlıdan 79'u kırılgan, 28'i kırılganlık öncesinde (prefrajil), 3 kişinin de kırılgan olmadığı görülmüştür. Kadınlarda erkeklere göre kırılganlık bileşenlerinden olan ağırlık kaybı (%47,1-%28,8, p=0,04), kuvvetsizlik (%86,4-%66,1, p=0,01), yorgunluk (%56,9-%30,5, p=0,005) ve düşme riski (%78,4-%54,2, p=0,008) istatistiksel olarak anlamlı düzeyde daha fazla olmuştur. Berg Denge Testi'nden kadınlar erkeklere göre istatistiksel olarak anlamlı düzeyde daha az puan almıştır (p=0,014). 85 yaşın üstündekiler 65-74 yaş arasında olanlara göre daha fazla düşme riskine sahiptir (%87,5-%48,8, p=0,009). Kırılganlık ve bileşenleri olan kuvvetsizlikle (p=0,001) yavaşlık (p=0,02) düşme riskini istatistiksel olarak anlamlı düzeyde arttırmaktadır. Kişilerin Berg Denge Ölçek puanları ağırlık kaybı hariç bütün kırılganlık bileşenlerinden ve kırılganlıktan istatistiksel olarak anlamlı düzeyde etkilenmiştir (p<0,05). Yaşam kalitesi değerlendirmesinde, kırılgan olan 79 kişinin fiziksel fonksiyonellik, genel sağlık, canlılık, sosyal fonksiyonellik puan ortalamaları kırılgan olmayan 31 kişiye göre istatistiksel olarak anlamı düzeyde daha az bulunmuştur (p<0,05). Sonuç: Çalışmada ilerleyen yaş ile birlikte yaşı daha az olanlara göre kırılganlığın, düşme riskinin ve denge kaybının arttığı görülmüştür. Yaşam kalitesi ilerleyen yaştan olumsuz etkilenmiştir. Kırılganlık ve bileşenleri düşme riskini ve dengeyi negatif yönde etkilemektedir. Kişilerde kırılganlık ya da alt bileşenlerinin bulunması yaşam kalitesini olumsuz olarak etkilemektedir. Kırılganlığın erken tespiti ile düşme, denge kaybı ve bunlara bağlı meydana gelebilecek kaza ve olası sekellerin önüne geçilebileceği ve dolaylı olarak yaşam kalitesinin yükseltilmesi sağlanabilir
Diş hekimlerinde görülen kas-iskelet sistemi ağrılarının yaşam kalitesi ve fiziksel aktiviteye etkisi
Bazı meslek gruplarında kas-iskelet sistemini uygun olmayan şekillerde kullanmaya bağlı olarak kronik ağrı sorunu sık yaşanmaktadır. Bu meslek gruplarından biri de diş hekimleridir. Bu çalışmanın amacı diş hekimlerinde çalışma koşullarına ve mesleğe bağlı olarak ortaya çıkan kas-iskelet sistemi kaynaklı ağrının, yaşam kalitesine ve fiziksel aktiviteye etkisinin araştırılmasıdır. Çalışmaya meslekte çalışma süreleri 2 ile 15 yıl arasında değişen, herhangi bir konjenital kas-iskelet sistemi deformitesi ve nörolojik, ortopedik, romatizmal problemi bulunmayan 100 diş hekimi katılmıştır. Çalışmamıza katılan diş hekimleri sosyo-demografik açıdan sorgulandı, ağrı değerlendirmesi VAS ile yapıldı. Fiziksel aktivite düzeyinin değerlendirilmesinde Uluslararası Fiziksel Aktivite Anketi (IPAQ) ve yaşam kalitesinin değerlendirilmesinde SF-36 kullanıldı. Çalışmaya katılanların %76'sının en az bir vücut bölgesinde kas-iskelet sistemi ağrısının olduğu saptandı. Kas iskelet ağrıları sırasıyla; %23, %20 ve %17 ile en fazla sırt, bel ve boyun bölgelerinde hissedildiği görüldü. Çalışmamızda kadın diş hekimlerinde kas-iskelet sistemi ağrılarının erkeklere oranla daha fazla olduğu ve ayakta veya oturarak çalışma ile ağrı şiddeti ve ağrı süresi arasında anlamlı bir fark olmadığı gözlendi. IPAQ sonucuna göre katılımcıların %48'inin inaktif, %45'i minimal aktif, %7'sinin aktif olduğu belirlendi. Çalışmaya katılanlarda ağrı varlığı ile fiziksel aktivite düzeyi arasında anlamlı bir ilişki olmadığı gözlendi (p>0.05). Katılımcılarda SF-36 parametrelerinden fiziksel fonksiyon, ağrı, genel sağlık, vitalite, sosyal işlevsellik, fiziksel fonksiyon özet skoru ve mental sağlık özet skoru ile ağrı varlığı arasında istatistiksel olarak anlamlı farklılıklar bulundu (p<0.05). Çalışmamızda elde edilen bulgulara göre diş hekimlerinde görülen kas-iskelet sistemi ağrılarının yaşam kalitesini olumsuz yönde etkilediği fakat fiziksel aktivite üzerinde herhangi bir etkisinin olmadığı görüldü.
Sırt ağrısı ile kayropraktik kliniğine başvurmuş bireylerin omurga sağlığı üzerine farkındalığının araştırılması
"Sırt Ağrısı ile Kayropraktik Kliniğine Başvurmuş Bireylerin Omurga Sağlığı Üzerine Farkındalığının Araştırılması" başlıklı bu çalışma omurga sağlığı konusunda kayropraktik uzmanının önerileri ve bilgilendirmeleri ile farkındalık yaratmayı amaçlamıştır. "Birleşmiş Miletlerin" üçüncü sürdürülebilir kalkınma hedefi olan "Sağlıklı Yaşamlar Sağlamak ve Herkes için Her Yaşta Sağlık Refahını Teşvik Etmek" ilkesi bu çalışma da temel olarak alınmıştır. Çalışma izni alınmış kurumlarda planlanan çalışmaya, gönüllü onam formunu onaylamış ve dahil etme kriterlerine uygun 60 katılımcı katılmıştır. Katılımcıların öncelikli olarak demografik bilgileri alınmış olup sonrasında omurga sağlığı konusundaki farkındalıklarını sorgulayacak anket çalışması yapılmıştır. Anket çalışmaları çalışmacı ile görüşmeden önce ve görüştükten minimum 4 hafta sonra uygulanmıştır. Elde edilen veriler yüzdesel ve frekans olarak yorumlanarak farkındalık oranı da Ki -Kare testi ile analiz edilmiştir. Çalışmacıların sorulara verdikleri cevaplar yorumlandığında; "Kayropraktik Tedavi Hakkında Ne Kadar Bilgi Sahibisiniz?" sorusuna verdikleri cevabın istatiksel ortalaması 2,57±1,9 (Ort.±SS)'dan 4,28±0,9 (Ort.±SS)'e çıkmıştır. "Omurga Sağlığınızı Korumak İçin Yapmanız Gerekenler Konusunda Ne Kadar Bilgi Sahibisiniz?" sorusuna verdikleri cevabın istatiksel analizi 2,83±1,2 (Ort.±SS)'dan 4,23±0,8 (Ort.±SS)'a çıktığı görülmüştür. "Omurga Sağlığınızı Korumak İçin Egzersiz Yapıyor musunuz?" sorusuna verdikleri yanıtlar arasında anlamlı bir fark bulunmuştur. Katılımcıların 36'sı (%60) masa başı veya oturarak çalışmaz iken, 24'ü(%40) masa başı veya oturarak çalışmaktadır. Masa başı çalışanların omurga sağlığını korumak için görüşmeden önce; günde 3-4 defa ayağa kalkma oranı %3,6 iken görüşme sonrası bu oran %53,6'ya çıkmıştır. Diğer anket sorularının çoğunluğunda da çalışmanın omurga sağlığı konusunda da farkındalık yarattığı görülmektedir. Katılımcıların çalışma sonunda omurga sağlığı konusundaki farkındalıklarının arttığı istatiksel analizler sonucunda da görülmüştür. Anahtar Kelimeler: Omurga Sağlığı, Kayropraktik, Omurga Sağlığı Farkındalığı, Sırt Ağrısı
Sosyal medyanın sağlık hizmetlerinde tedavi bilinirliğine etkisi: Kayropraktik
Eskiden insanlar hastaneler hakkında olumlu ya da olumsuz olarak insanlar birbirlerine anlatarak bir bilgi edinirken sosyal medyanın hayatımıza girmesiyle beraber internette yaptıkları araştırmalar sonucunda, hastalığın nedenleri, tedavi süresince yaşandıkları ve tedavini ne gibi başka çeşitlilikleri olduğunu bu araştırmalar sonucunda buluyordur. Buradan yola çıkacak olursak hastanelerin doğru şekilde planlar kurarak ve devam ettirilmesinde yapılmış olan uygulamaları kendilerine yardım edici olması amaçlandığı bu yazıda, insanların hastaneyi kullanmak için seçerken sosyal medyada ne kadar aktif durumdalar bunun tespit edilip, insanların reklam ve tanıtım amaçlı şeylerden etkilenmesi ve hastanede yaşadıkları deneyimleri internetteki herhangi bir mecrada ne kadar bahsettikleri belirlenmesi amaçlanmıştır. Nicel araştırma yöntemi şeklinde yapılan bu çalışma kayropraktiği bilen 300 kişi ile gerçekleştirilmiştir. Katılımcılara tanıtıcı bilgileri ve kayropraktikle ilgili 21 soru sorulmuş, verilen cevaplar SPSS 22.0 paket programına girilmiş frekans ve yüzdeleriyle dağılımları verilmiştir.Yapılan çalışma sonucunda katılımcıların çoğunun kayropraktiği sosyal medyadan duyduğu, duyduktan sonra uzman arayışına girdiği ve tedaviye yöneldiği belirlenmiştir. Katılımcıların kayropraktik tedavi hakkındaki görüşlerinin olumlu olduğu sonucuna ulaşılmıştır.
Kronik bel ağrısı olan bireylerde skapula pozisyonunun denge ve fonksiyonellik üzerine etkisinin incelenmesi
Çalışmamızın amacı kronik bel ağrısı olan bireyler ile sağlıklı bireylerin skapula pozisyonunu incelemek, denge fonksiyonellik ve propriosepsiyon ile ilişkisini belirlemek amacıyla tasarlanmıştır. Çalışmamız en az 3 ay süreli ağrı şikayeti olan kronik bel ağrılı (n=40) ve benzer yaş grubu ve fiziksel özelliklerdeki sağlıklı bireyler (n=41) dahil edildi. Bireylerin ağrı şiddeti vizuel analog skala ve ağrı toleransı algometreyle değerlendirildi. Skapular pozisyon değerlendirmesi için lateral skapular kayma testi uygulandı. Bireylerin günlük yaşam aktivitelerindeki fonksiyonelliği Oswestry Disabilite İndeksi ile vücut farkındalığı Fremantle Bel Farkındalık Anketi ile değerlendirildi. Bireylerin proprioseopsiyonunu değerlendirmede gözler açık/kapalı koşullarda lumbal fleksiyon ve gözler açık/kapalı koşullarda lumbal ekstansiyon pozisyonlarında inklinometre cihazı kullanılarak ölçüm yapıldı. Bireylerin dinamik ve statik dengelerini değerlendirmek için biodex denge sistemi kullanıldı. Çalışma sonucumuzda sağlıklı ve kronik bel ağrılı gruplar arasındaki fark incelendiğinde propriosepsiyon (p=0.084), ağrı toleransı (p=0.64) ve skapula pozisyonu (p=0.570) açısından anlamlı ilişki bulunamamıştır. Ancak bireyler arasında sol ayak dinamik (p=0.036) ve statik (p=0.035) ve dinamik çift ayak (p=0.039) dengede anlamlı fark bulunmuştur. Anahtar Kelimeler: Ağrı, Denge, Fonksiyonellik, Kronik Bel Ağrısı, Skapula Pozisyonu
Alevlenme dönemi kronik obstrüktif akciğer hastalığı olan bireylerde sanal gerçeklik uygulaması: Randomize kontrollü çalışma
Bu çalışmanın amacı, alevlenme dönemi kronik obstrüktif akciğer hastalığında (KOAH) sanal gerçeklik uygulamasının semptomlar, günlük yaşam aktivitesi, fonksiyonel kapasite, anksiyete ve depresyon düzeyleri üzerine etkilerini incelemekti. Çalışmaya KOAH alevlenme nedeniyle hastaneye yatışı yapılan 50 hasta dahil edildi. Hastalar Randomize olarak iki gruba ayrıldı. Çalışma grubuna (ÇG) (n=25) pulmoner rehabilitasyona (PR) ek olarak yatak başı bisiklet ergometresinde pedal çevirme egzersizi sanal gerçeklik simülasyonu ile yapıldı. Kontrol grubuna (KG) (n=25) ise aynı tedavi programı sanal gerçeklik olmadan uygulandı. Tedaviler hastalar taburcu olana kadar uygulandı. Tüm hastalar tedavi öncesi ve tedavi sonrasında 1 dk Otur-Kalk testi, modifiye Medical Research Council (mMRC) ölçeği, CAT ölçeği, Hastane anksiyete ve depresyon skalası (HADS) ve London Chest Günlük Yaşam Aktiviteleri ölçeği (LCADL) ile değerlendirildi. Pedal çevirme egzersiz süreleri ve seans sayıları kaydedildi. Bir dk Otur-Kalk testi sonuçları iki grupta da tedavi sonrasında artarken ÇG' deki artış anlamlı derecede daha fazlaydı (p=0,037). mMRC dispne skoru, CAT skoru tedavi sonrasında iki grupta da azalırken ÇG' deki azalma daha fazlaydı (p=0,062, p=0,003; sırasıyla). Hastane anksiyete ve depresyon skalasının iki alt parametresi ve total skoru tedavi öncesi döneme göre iki grupta da azaldı, anksiyetedeki azalma gruplar arasında benzerken (p=0,117), depresyon ve total skorda ÇG' deki azalma daha fazlaydı (p<0,05). London Chest Günlük Yaşam Aktivitelerinin ev işleri haricindeki alt parametreleri ve total skoru tedavi sonrasında iki grupta da azaldı (p<0,05), Boş vakit alt parametresi iki grup arasında tedavi sonrası dönemde benzerdi (p>0,05), diğer alt parametreler ve total skordaki iyileşme ÇG' de daha fazlaydı (p<0,05). İki grubun tedavi seans sayıları arasında anlamlı bir fark yoktu (p=0,526). Pedal çevirme sürelerin de ise ÇG' nin süresi daha fazlaydı (p=0,007). Çalışmamızın sonuçları KOAH alevlenme döneminde PR uygulamaları sırasında sanal gerçekliğin, fonksiyonel kapasiteyi artırdığını, anksiyete, depresyon, dispne ve diğer semptomları azalttığını, günlük yaşam aktivitelerinde daha fazla iyileşmeye katkıda bulunduğunu gösterirken, sanal gerçekliğin güvenle kullanılabileceğini desteklemiştir.
Kronik boyun ağrılı hastalarda miyofasyal indüksiyon tekniğinin ve eklem mobilizasyon tekniğinin ağrı şiddeti, farkındalık, fonksiyonellik üzerine anlık ve kısa süreli etkilerinin karşılaştırılması
Çalışmamız kronik boyun ağrılı hastalarda miyofasyal indüksiyon tekniği ve eklem mobilizasyon tekniğinin etkilerini karşılaştırmak amacıyla gerçekleştirilmiştir. Kronik boyun ağrılı 61 hasta randomize olarak miyofasyal indüksiyon tedavisi (MİT) (ortalama yaş: 45.26 ± 10.46 yıl) ve eklem mobilizasyon tedavisi (MOB) (43.6 ± 10.74 yıl) tedavisi alan grup olarak ikiye ayrılmıştır. İki gruptaki katılımcılar tek seans (ortalama 30 dk) tedavi almıştır. Çalışmamızda sonuç ölçümleri olarak ağrı şiddeti, boyun farkındalığı, özür ve fonksiyonel aktivite düzeyi, eklem hareket açıklığı (EHA), derin boyun fleksör kas enduransı (DFKE) değerlendirmeleri göz önüne alınmıştır. Tedavi öncesi, tedaviden hemen sonra ve tedaviden bir hafta sonra gerçekleştirilen tüm sonuç ölçümleri tedaviyi uygulayan fizyoterapist tarafından gerçekleştirilmiştir. Çalışmamızda uyguladığımız iki tedavi yaklaşımı da (EHA hariç) değerlendirilen diğer tüm parametrelerde anlamlı gelişme sağlamıştır (p<0.05). EHA değerleri ise MİT grubunda sağ lateral fleksiyon değerinde, MOB grubunda ise fleksiyon ve rotasyon (sağ ve sol) değerinde anlamlı gelişme sağlamıştır (p<0.05). İki uygulamanın da kronik boyun ağrılı hastalarda ağrı şiddeti, boyun farkındalığı, özür ve fonksiyonel aktivite düzeyi ve DFKE değerlendirmelerinde birbirlerine üstünlüğünün bulunmadığı belirlenmiştir (p>0.05). Çalışmadan elde ettiğimiz bulgular MİT ve MOB uygulamalarının boyun ağrılı hastalarda etkin olduğunu göstermiştir. Gruplar arası karşılaştırmalarda iki tedavi şeklinin EHA hariç birbirine üstünlüğü olmadığı görülmüştür. EHA da ise MİT'in sağ lateral fleksiyonu MOB'un ise fleksiyon ve rotasyonu (sağ-sol) artırmada daha etkili olduğu görülmüştür. Çalışmamız, kronik boyun ağrılı hastalara uygulanan tek seans uygulama sonrasında ağrı, farkındalık ve fonksiyonel düzey üzerinde iyileştirici etkiye sahip olduğunu göstermiştir. Bu etkilerin bir hafta boyunca devam etmesi, manuel terapi uygulamalarının kronik boyun ağrısında etkili bir tedavi yaklaşımı olduğunu düşündürmüştür.
Bronşektazi hastalarında ekspiratuar kas eğitiminin etkinliği
Bu çalışmanın amacı, ekspiratuar kas eğitiminin (EKE) bronşektazili hastalarda öksürme kuvveti, solunum fonksiyonları, solunum kas kuvveti, egzersiz kapasitesi ve yaşam kalitesine etkisini değerlendirmektir. Çalışmayı toplam 14 (6 kadın; 8 erkek) hasta eğitim, 15 (7 kadın; 8 erkek) hasta sham EKE grubunda tamamlamıştır. Hastaların öksürme kuvveti (Tepe öksürük akım hızı, TÖA), solunum kas kuvveti [maksimum ekspiratuar basınç (MEB) ve maksimum inspiratuar basınç (MİB)], solunum fonksiyonları, egzersiz kapasitesi, altı dakika yürüme testi (6DYT) ve yaşam kaliteleri [Saint George yaşam kalitesi anketi (SGYK) ve Leicester öksürük anketi (LÖA)] belirlendi. Eğitim grubuna ve sham EKE grubuna 8 haftalık hafta da üç gün tedavi uygulandı. Eğitim grubunda solunum fizyoterapisine ek olarak dirençli EKE verildi. Sham EKE grubunda solunum fizyoterapisine ek olarak EMST-150 cihazı ile yüksüz olarak EKE verildi. Tedavi öncesi iki grubun sonuçları karşılaştırıldığında TÖA, TÖA %, MİB, MEB, 6DYT ve SGYK ve LÖA anketleri arasında anlamlı fark yoktu (p>0,05). Tedavi sonrası iki grup karşılaştırıldığında eğitim grubu lehine TÖA, TÖA %, MİB, MEB, 6DYT ve SGYK ve LÖA anketleri arasında anlamlı fark bulundu (p<0,05). Tedavi öncesi ve sonrası sonuçlar karşılaştırıldığında eğitim grubunda TÖA, TÖA %, MİB, MEB, 6DYT, SGYK ve LÖA anketinde anlamlı fark görülürken(p<0,05), sham EKE grubunda LÖA total puan ve psikososyal alt bölümünde anlamlı fark saptandı (p<0,05). Sonuç olarak bronşektazi hastalarında EKE programı öksürme kuvveti, solunum kas kuvveti, egzersiz kapasitesi ve yaşam kalitesini artırmaktadır. Bu sonuçlarımız bronşektazi hastalarının pulmoner rehabilitasyonuna yol gösterici olacaktır.
Müzik eğitimi alan üniversite öğrencilerinde core kuvveti ile üst ekstremite fonksiyonları ve yaşam kalitesi arasındaki ilişki
Bu çalışmanın amacı müzik eğitimi alan üniversite öğrencilerinde core kuvveti ile üst ekstremite fonksiyonları ve yaşam kalitesi arasındaki ilişkiyi incelemektir. Çalışmaya Pamukkale Üniversite Müzik ve Sahne Sanatları Fakültesi Müzik Bölümü ve Eğitim Fakültesi Güzel Sanatlar Eğitimi Bölümü Müzik Öğretmenliği Programı'nda eğitim alan öğrenciler (yaş ortalaması22,33±3,49yıl)katıldı. Katılımcıların demografik bilgileri kaydedildi. Core kuvveti gövde fleksör, ekstansör ve lateral fleksör kaslarının endurans ölçümleri, yüzüstü enduransı ve stabilite testi (plank testi) ile değerlendirildi. Üst ekstremite dinamik dengesi Y denge testi, üst ekstremitre performansıNelson el reaksiyon testi, disklere dokunma testi ve kapalı kinetik zincir testi ile değerlendirildi. Postür, Newyork Postür Analizi ile değerlendirildi. Yaşam kalitesini değerlendimek için Whoqol-Bref Türkçe versiyonu kullanıldı. Çalışma bulguları; gövde fleksör enduransı ile üst ekstremite koordinasyonu ve Y denge testi arasında; gövde ekstansör enduransı ile VKİ arasında; gövde yüzüstü enduransı ile VKİ, Y denge testi veüst ekstremite koordinasyonu arasında; gövde lateral fleksiyonu ile Y denge testi, el reaksiyon zamanı ve kapalı kinetik zincir testi arasında; core kuvvet ve stabilite testi (plank) ile üst ekstremite koordinasyonu, kapalı kinetik zincir testi ve Y denge testi arasında anlamlı ilişki bulundu (p<0,05). Yaşam kalitesi ile yüzüstü endurans, gövde lateral fleksiyon enduransı, gövde ekstansör endurans, core kuvvet ve stabilite testi arasında anlamlı ilişki bulundu (p<0,05). Çalışma sonucunda core kuvveti ile üst ekstremite fonksiyonları ve yaşam kalitesi arasında ilişki olduğu saptandı. Anahtar Kelimeler: Core stabilizasyon, üst ekstremite fonksiyonları, yaşam kalitesi
Temporomandibular eklem disfonksiyonu olan kadınlarda ağrı şiddetinin fonksiyonel ve ruhsal durum parametreleri ile ilişkisinin incelenmesi
Çalışmamız Temporomandibular Eklem Disfonksiyonu olan kadın bireylerde istirahat sırasındaki çene ağrısı şiddetinin fonksiyonel ve ruhsal durum parametreleri ile ilişkisinin incelenmesi amacıyla gerçekleştirilmiştir. Çalışmaya yaş ortalaması 33,67 ± 13,54 yıl olan 60 Temporomandibular Eklem Disfonksiyonlu (TMED) kadın birey dahil edilmiştir. Bireylerin çene ve boyun ağrısı şiddetleri Görsel Analog Skala, TMED şiddeti Fonseca Anamnestik İndeks, mandibular eklem hareket açıklıkları 15 cm'lik sürgülü kaliper ve 10 cm'lik cetvel, servikal bölge eklem hareket açıklıkları ise Baseline Bubble İnklinometre, servikal bölge derin fleksör kas enduransı "Derin Servikal Fleksör Endurans Testi", ruhsal durumları Hasta Sağlık Anketi-4 ile değerlendirilmiştir. Verilerin analizinde; tanımlayıcı istatistikler, korelasyon analizleri, Ki-kare testi ve regresyon analizi kullanılmıştır. TMED'li kadın bireylerde istirahat sırasındaki çene ağrısı şiddeti ile TMED şiddeti (r=0,518), bruksizme sahip olma arasında pozitif yönde; mandibulanın sola lateralizasyon hareket açıklığı arasında negatif yönde anlamlı olarak ilişki olduğu belirlenmiştir (p<0,05). TMED'li kadın bireylerde istirahat sırasındaki çene ağrısı şiddeti ile servikal bölge eklem hareket açıklığı, servikal bölge derin fleksör kas enduransı ve ruhsal durum arasında anlamlı bir ilişki bulunamamıştır (p>0,05). Çalışmadan elde ettiğimiz bulgular TMED'li kadın bireylerde TMED şiddeti arttıkça istirahat sırasındaki çene ağrısı şiddetinin arttığını göstermiştir. TMED şiddetindeki 1 birimlik artışın istirahat sırasındaki çene ağrısı şiddetini 0,5 cm arttırdığı bulunmuştur. Çalışmamızın sonuçları TMED'li kadın bireylerde istirahat sırasındaki çene ağrı şiddeti ile TMED şiddeti, bruksizm ve sola lateralizasyon arasında ilişki olduğunu göstermiştir. Elde ettiğimiz bu sonuç, TMED'li kadın bireylerde ağrıya yönelik rehabilitasyon uygulamalarının yaşam kalitesi üzerine olumlu etkisinin olacağını düşündürmüştür.
Az gören çocuklarda denge koordinasyon ve kuvvetlendirme eğitiminin yürüyüş, mobilite ve postür üzerine etkilerinin incelenmesi
Bu çalışmanın amacı, az gören çocuklarda denge koordinasyon ve kuvvetlendirme eğitiminin yürüyüş, mobilite ve postür üzerine etkilerinin incelemek ve değerlendirmektir. Çalışmaya toplamda 22 az gören birey dahil edildi. Bireyler randomize olarak Kontrol (n=12) ve Tedavi (n=10) grubu olarak ikiye ayrıldı. Tedavi grubuna 8 hafta boyunca haftada 3 gün; ısınma (10dk), soğuma (5 dk), denge (20dk), koordinasyon (20 dk) ve kuvvetlendirme (20dk) eğitimi verildi. Kontrol grubuna herhangi bir müdahalede bulunulmadı. Değerlendirmeler tedavi öncesi ve 8 haftanın sonunda yapıldı. Değerlendirmelerde; Bruininks-Oseretsky Motor Yeterlilik 2 Testi Kısa Formu (BOT2-KF), New York Postür Analizi, Manuel kas kuvveti değerlendirilmesi, BTS G-Walk Yürüme Analizi, Bağımsız Mobilite Anketi (BMA) kullanıldı. Grup içi BOT2-KF tedavi öncesi ve sonrası karşılaştırmasında toplam skorlarında anlamlı artış görüldü (p<0.05). Grupların tedavi sonrası karşılaştırmalarında anlamlı fark görülmedi (p>0.05). BTS G-Walk Yürüme Analizine göre grupların tedavi sonrası bulguları karşılaştırıldığında iki grup arasında hiçbir değerde anlamlı bir fark saptanmadı (p>0.05). Bireylerin tedavi öncesi ve sonrası değişim değerlerinin gruplar arası karşılaştırılmasında sol adım uzunluğu değerinde tedavi grubu yönünde anlamlı iyileşme görüldü (p<0.05). Bireylerin pelvis hareket parametreleri incelendiğinde tedavi grubunda sağ taraf propulsiyon hareketinde tedavi öncesine göre tedavi sonrası anlamlı iyileşme tespit edildi (p<0.05). Grupların gruplar arası bulguları karşılaştırıldığında tedavi öncesi ve sonrasında tüm parametrelerde gruplar arası anlamlı fark yoktu (p>0.05). Manuel kas testi sonuçlarına göre tedavi sonrası değerlendirmelerde grup içi karşılaştırmalarda her iki grupta kas kuvveti açısından istatistiksel olarak anlamlı fark bulundu (p<0,05). Gruplar arasında da gövde, alt ekstremite ve üst ekstremite kas kuvvetleri açışından istatistiksel olarak anlamlı bir fark vardı (p>0.05) Bağımsız Mobilite Anketi (BMA) sonuçlarında göre kontrol grubu ve tedavi grubunun tedavi sonrası grup içi ve gruplar arası bulguları karşılaştırıldığında istatistiksel olarak anlamlı fark yoktu (p>0.05). Bireylerin mobilizasyon sırasında hissettikleri zorluk seviyesinin ölçüldüğünde iki grupta da hissedilen zorluk şiddetinin azaldığı ancak bu azalışın tedavi grubunda daha fazla olduğu görüldü. New York Postür Değerlendirme sonuçlarına göre grupların tedavi öncesi ve sonrası grup içi ve gruplar arası bulguları karşılaştırıldığında istatistiksel olarak anlamlı fark görüldü (p<0.05). Çalışmamız sonucunda az gören çocuklarda görülen yürüyüş, mobilite ve postür problemlerine yönelik yaptığımız denge, koordinasyon ve kuvvetlendirme eğitiminin yürüyüş, mobilite ve postür üzerinde iyileştirici yönde etkileri olduğu belirlendi.
Romatoid artrit'li bireylerde sarkopeni varlığının incelenmesi: karşılaştırmalı bir çalışma
Çalışmamızın amacı Romatoid Artrit'li (RA) bireylerde sarkopeni sıklığını araştırmak ve RA'in fonksiyonel yetersizlikler, hareketten kaçınma korkusu, psikososyal durumlar ve yaşam kalitesi üzerine etkisini sağlıklı bireylerle karşılaştırarak incelemektir. Çalışmaya yaş ortalaması 54,88±7,55 yıl olan 25 RA'lı birey ve 53,92±7,66 yıl olan 25 sağlıklı birey dahil edildi. Demografik veriler kaydedildikten sonra sarkopeni sıklığı; Bio-İmpedans (BEA) cihazı ile yağsız kas kütlesi, 4 metre yürüme hızı testi ile fonksiyonel performans, el dinamometresi ile kavrama kuvveti ölçülerek değerlendirildi, ayrıca diz ekstansiyon (quadriceps kas gücü) kuvveti de manuel kas ölçüm cihazı ile ölçüldü. Tüm bireylerin fonksiyonel durumları Sağlık Değerlendirme Anketi (SDA) ile, korku-kaçınma davranışları Tampa Kinezyofobi Ölçeği (TKÖ), biyopsikososyal durumları Bilişsel Egzersiz Terapi Yaklaşımı Ölçeği (BETY-BÖ) ile, yaşam kaliteleri Kısa-Form 36 (KF-36) ile incelendi. Çalışmamızda RA'lı bireylerin sarkopeni sıklığının %28 olduğu bulundu. RA'lı ve sağlıklı bireyler vücut kompozisyonu, fiziksel performans ve kas kuvveti açısından karşılaştırıldığında; iskelet kası kütlesi (p=0,004), iskelet kası kütlesi indeksi (p=0,011), yürüme hızı (p=0,000), sağ el (p=0,000) ve sol el kavrama kuvveti (p=0,000), sağ diz (p=0,001) ve sol diz ekstansiyon kuvveti (p=0,000) açısından sonuçların sağlıklı grup lehine anlamlı olduğu görüldü. RA'lı ve sağlıklı bireyler korku kaçınma davranışı, yaşam kalitesi, psikososyal etkilenim ve fonksiyonellik açısından karşılaştırıldığında sağlıklı grup lehine fark anlamlı idi (p<0,05). Çalışmamızda RA'lı bireylerde sarkopeni sıklığının yüksek olduğu, RA'lı bireylerin sağlıklı bireylere göre fonksiyonel düzeylerinin, psikososyal durumlarının ve yaşam kalitelerinin daha kötü olduğu ve daha fazla korku kaçınma davranışına sahip oldukları sonucuna ulaşıldı.
Voleybolcularda stabilizasyon egzersizlerinin atletik performans ve yaralanma riski üzerine etkisi
Bu çalışmanın amacı voleybolcularda stabilizasyon eğitiminin atletik performans ve yaralanma riski üzerine etkisinin incelenmesidir. Çalışmaya 23 voleybolcu (yaş ortalaması 21,26±1,00 yıl) dahil edildi. Katılımcılar çalışma grubu (n=12), kontrol grubu (n=11) olmak üzere randomize olarak iki gruba ayrıldı. Her iki grup 8 hafta boyunca rutin antrenman programını tamamladı. Çalışma grubuna rutin antrenman programına ek olarak 8 hafta süresince (2 gün/hafta) stabilizasyon egzersiz eğitimi verildi. Voleybolcuların yaralanma riski ve atletik performansı; Fonksiyonel Hareket Taraması Testi (FHT), otur-uzan esneklik testi, ayak yerde öne hamle testi (AYÖHT), sağlık topu fırlatma testi, kapalı kinetik zincir üst ekstremite stabilite testi (KKZÜEST), 20 metre hız testi, servis beceri testi, dikey sıçrama testi, üst ve alt ekstremite dinamik Y Denge Testi (YDT) ile değerlendirildi. Tüm değerlendirmeler 8 haftalık eğitim öncesi ve sonrasında her iki grup için de uygulandı. Her iki grupta da (kontrol grubunda otur-uzan testi, asimetri değerleri dışında) değerlendirilen tüm parametreler açısından eğitim sonrasında, eğitim öncesine göre anlamlı bir gelişme belirlendi (p<0.05). İki grup karşılaştırıldığında FHT toplam skor ve asimetri puanları, sağlık topu fırlatma testi, KKZÜEST, dikey sıçrama, servis isabet beceri testi, üst ve alt ekstremite Y Denge test puanları, alt ekstremite anteror asimetri değerleri, sağ ayak AYÖHT sonuçları açısından elde edilen değerlerin çalışma grubu lehine anlamlı olduğu belirlendi (p˂0,05). Otur-uzan esneklik testi, 20 metre hız testi ve sol ayak AYÖHT testleri arasında istatiksel fark tespit edilmedi (p˃0,05). Çalışmadan elde ettiğimiz bulgular, voleybolcularda rutin antrenman programına ek olarak uygulanan stabilizasyon egzersizlerinin yaralanma riskini azaltmada ve atletik performansı artırmada etkin olduğunu gösterdi. Voleybol oyuncularında stabilizasyon egzersizlerinin antrenman programına dahil edilmesi, yaralanmaları önleme, oyuncu ve dolayısı ile takım başarısının arttırılması açısından etkili bir yaklaşım olarak kullanılabilir.
Temporomandibular eklem disfonksiyonlu hastalarda manuel terapi tekniklerinin ağrı, denge ve fonksiyonel durum üzerine anlık ve kısa süreli etkilerinin incelenmesi: Randomize kontrollü çalışma
Çalışmamız Temporomandibular Eklem Disfonksiyonlu (TMED) bireylerde manuel terapi tekniklerinin ağrı, denge ve fonksiyonel durum üzerine anlık ve kısa süreli etkisini incelemek amacıyla gerçekleştirilmiştir. TMED tanısı olan 50 hasta randomize olarak çalışma (ortalama yaş: 35,72 ± 14,09 yıl) ve kontrol (ortalama yaş: 30,12 ± 11,69 yıl) grubu olarak ikiye ayrılmıştır. Çalışma grubundaki katılımcılara tek seans manuel terapi uygulamaları yapılmıştır. Bu gruptaki bireyler tedavi öncesi, tedaviden hemen sonra ve tedaviden bir hafta sonra değerlendirilmişlerdir. Kontrol grubundaki katılımcılara çalışma süresince herhangi bir tedavi uygulanmamıştır. Bu gruptaki bireyler bir hafta ara ile iki kez değerlendirilmişlerdir. Tüm bireylere temporamandibular eklem ve boyun bölgesi ağrı şiddeti (Görsel Analog Skalası) alt çene hareket kapasitesi (kaliper ve cetvel), fonksiyonel durum (Çenenin Fonksiyon Kısıtlanma Skalası), boyun özür durumu (Boyun Özür Göstergesi), servikal bölge eklem hareket açıklığı (universal gonyometre) ve denge (Tek Ayak Üzerinde Durma Testi) değerlendirmeleri yapılmıştır. Sonuçlarımız çalışma grubundaki bireylerde tedaviden hemen sonra ve tedaviden bir hafta sonra tedavi öncesine göre tüm parametrelerde anlamlı düzelme olduğunu göstermiştir (p<0,05). Kontrol grubunda ise ikinci değerlendirmelerde ilk değerlendirmelere göre herhangi bir parametrede anlamlı düzelme olmadığı belirlenmiştir (p>0,05). Gruplar arası karşılaştırmada çalışma grubunda tüm parametreler açısından (denge hariç) elde edilen düzelmenin kontrol grubuna göre anlamlı düzeyde fazla olduğu belirlenmiştir (p<0,05) Çalışmadan elde ettiğimiz sonuçlar, tek seans manuel terapi uygulamalarının TMED'li bireylerde anlık ve kısa süreli dönemde ağrı ve fonksiyonel durum üzerinde etkili bir yaklaşım olduğunu göstermiştir.
Telerehabilitasyon ile takip edilen total diz protezli hastalarda standart egzersiz programına eklenen core stabilizasyon egzersizlerinin hasta bildirimli ve performansa dayalı sonuçlar üzerine etkisinin incelenmesi
Çalışmamızın amacı; ameliyat sonrası telerehabilitasyon (TR) yöntemi ile takip edilen total diz protezli (TDP) hastalarda, standart egzersiz programına eklenen core stabilizasyon egzersizlerinin hasta bildirimli ve performansa dayalı sonuçlar üzerine etkilerini araştırmaktır. TDP ameliyatı yapılacak olan 42 hasta randomize olarak 2 gruba ayrıldı [Grup 1: Standart Egzersiz Programı Grubu (n= 21), Grup 2: Standart Egzersiz Programı + Core Stabilizasyon Egzersiz Programı Grubu (n= 21)]. Hastalara taburcu olana kadar (1 gün) standart bir fizyoterapi ve rehabilitasyon (FTR) programı uygulandı ve ev egzersiz programı verildi. Taburculuk sonrası her iki gruba; ilk 8 hafta bir fizyoterapist gözetiminde haftada 2 defa 45'er dakikalık video konferans temelli TR ile FTR programı, son 4 hafta ise telefon temelli TR ile günlük olarak takip edilen yürüme programı uygulandı. Grup 1'e standart egzersiz programındaki egzersiz ve müdahaleler, Grup 2'ye ise; Grup 1'e ek olarak core stabilizasyon egzersiz programındaki egzersizler de verildi. Değerlendirmeler; ameliyat öncesi, ameliyat sonrası birinci, ikinci ve üçüncü aylarda TR ile yapıldı. Fonksiyonel düzey Western Ontario McMaster Üniversitesi Osteoartrit İndeksi (WOMAC) ile, ağrı şiddeti WOMAC'ın ağrı alt kategorisi ve Görsel Analog Skalası (GAS) ile, etkilenen diz eklem hareket açıklığı (EHA) Kopenhag Diz Eklem Hareket Açıklığı Skalası (KDES) ile, sağlık ile ilgili yaşam kalitesi Kısa Form-12 (KF-12) ile, genel yaşam kalitesi ise Dünya Sağlık Örgütü Yaşam Kalitesi Ölçeği-Kısa Form (WHOQOL-BREF) ile, alt ekstremite kas kuvveti 30 Saniye Sandalyeye Otur-Kalk Testi ile ve lokomotor performans Merdiven Çıkma-İnme Testi ile değerlendirildi. Tedavi sonrası istatistiksel olarak anlamlı şekilde her iki gruptaki hastaların fonksiyonel düzeylerinde (WOMAC) iyileşme; ağrı şiddetlerinde (GAS ve WOMAC-Ağrı) azalma; etkilenen diz fleksiyon ve ekstansiyon EHA'da (KDES), sağlık ile ilgili ve genel yaşam kalitelerinde (sırasıyla KF-12 ve WHOQOL-BREF), alt ekstremite kas kuvvetlerinde (30 Saniye Sandalyeye Otur-Kalk Testi) ve lokomotor performanslarında (Merdiven Çıkmaİnme Testi) artış saptandı (p<0,05). Standart egzersiz programına eklenen core stabilizasyon egzersizlerinin istatistiksel olarak; fonksiyonel düzeyi, etkilenen diz ekstansiyon eklem hareket açıklığını, genel yaşam kalitesini, alt ekstremite kas kuvvetini ve lokomotor performansı geliştirmek için ek faydalar sağladığı (p<0,05) ancak etkilenen diz fleksiyon EHA'yı artırmak ve ağrı şiddetini azaltmak için ek fayda sağlamadığı (p>0,05) bulundu. TR ile uygulanan FTR programlarının ameliyat sonrası TDP hastalarında hasta bildirimli ve performansa dayalı sonuçları iyileştirmek için etkili olduğu kanaatindeyiz. Ayrıca standart egzersiz programına eklenen core stabilizasyon egzersizlerinin fonksiyonel düzeyi, etkilenen diz ekstansiyon eklem hareket açıklığını, genel yaşam kalitesini, alt ekstremite kas kuvvetini ve lokomotor performansı geliştirmek için ek faydalar sağladığını ancak etkilenen diz fleksiyon eklem hareket açıklığını artırmak ve ağrı şiddetini azaltmak için ek fayda sağlamadığını düşünmekteyiz.
Sosyo-ekonomik gelişmişlik düzeyine göre farklı illerde görev yapan fizyoterapistlerin mesleki tutum, mesleki memnuniyet ve iş doyumlarının incelenmesi
Amaç: Sosyo-ekonomik gelişmişlik düzeyine göre farklı illerde görev yapan fizyoterapistlerin mesleki tutumlarını, mesleki memnuniyetlerini ve iş doyumlarını incelemektir. Gereç ve Yöntemler: Çalışmaya Denizli ve Muş illerinde görev yapan, en az bir yıllık çalışma deneyimine sahip olan gönüllü fizyoterapistler dahil edildi. Katılımcılara araştırmacılar tarafından hazırlanan 20 soruluk anketin yanı sıra Fizyoterapistlik Mesleğine Yönelik Tutum Ölçeği, Minnesota İş Tatmini Ölçeği, İş Doyumu Ölçeği, Mesleki Memnuniyet Skalası uygulandı. Bulgular: Çalışmaya Denizli ilinden 102 (yaş ortalaması 28,36 ± 5,07 yıl), Muş ilinden 53 (yaş ortalaması 29,47 ± 4,65 yıl) fizyoterapist katıldı. Denizli'deki fizyoterapistlerin %63,7'si, Muş'taki fizyoterapistlerin %51'i mesleklerinden memnun olduklarını ifade etti. Denizli'deki fizyoterapistlerin ortalama mesleki memnuniyet düzeyi, Muş'taki fizyoterapistlerden anlamlı derecede yüksekti (p=0,027). İş doyumu açısından her iki grup da yüksek seviyelerde iş doyumuna sahip olup, fiziksel koşullar ve kontrol otonomi alanlarında Denizli'deki fizyoterapistlerin iş doyumu daha yüksekti (p<0,005). Fizyoterapistlik Mesleğine Yönelik Tutum Ölçeği'nin tüm alt boyutlarında ve toplam puanı açısından Denizli'deki fizyoterapistlerin ortalama puanları, Muş'taki fizyoterapistlerden anlamlı derecede yüksekti (p≤0,005). Ayrıca, mesleki tutum, mesleki memnuniyet ve iş doyumu arasında istatistiksel açıdan anlamlı ilişkiler olduğu saptandı (p≤0,005). Çalışma ortamı ve temposu, maaş memnuniyeti ve mesleki gelişim fırsatları açısından da gruplar arasında belirgin farklılıklar gözlemlendi (p≤0,005). Sonuç: Çalıştığı ilin sosyo-ekonomik gelişmişlik düzeyinin, fizyoterapistlerin mesleki tutum, iş doyumu ve memnuniyeti üzerinde etkileri olabileceği saptandı. Denizli'deki fizyoterapistler, daha yoğun bir çalışma temposu, daha fazla mesleki gelişim fırsatı, daha yüksek iş doyumu ve mesleki memnuniyete sahipken; Muş'ta görev yapan fizyoterapistlerin gelir düzeyleri daha yüksekti. Bununla birlikte maaş memnuniyeti bakımından her iki grubun da düşük seviyede memnuniyet bildirmesi, maaşın tek başına iş tatminini sağlamada yeterli bir faktör olmadığını göstermektedir. Fizyoterapistlerin mesleki memnuniyetini artırmak, iş doyumlarını sağlamak ve olumlu mesleki tutum geliştirmelerini desteklemek için bölgesel farklılıkların göz önünde bulundurulduğu, kapsamlı ve bütüncül bir yaklaşım benimsenmelidir.
COVİD-19 geçiren ve geçirmeyen genç yetişkinlerde aerobik egzersiz ve kuvvetlendirme eğitiminin fiziksel aktivite düzeyi, yaşam kalitesi ve kaygı-stres bozukluğu üzerine etkisi
Amaç: Bu çalışmanın amacı; COVID-19 geçiren ve geçirmeyen genç yetişkinlerde aerobik ve kuvvetlendirme eğitiminin fiziksel aktivite düzeyi, yaşam kalitesi ve kaygı-stres bozukluğu üzerine etkilerinin karşılaştırılmasıdır. Gereç ve Yöntemler: Çalışmaya İstanbul Aydın Üniversitesinde öğrenim gören 18-25 yaş aralığında, COVID-19'u geçiren 15 (grup I) ve COVID-19 geçirmeyen 15 genç yetişkin (grup II) dahil edilmiştir. Katılımcılara, yaşa göre düzeltilmiş maksimum kalp atım hızının %70'inde haftanın 5 günü 40 dakika aerobik egzersiz (yürüyüş) ve theraband kullanılarak kuvvetlendirme egzersizleri uygulanmıştır. Egzersiz programı 12 hafta sürmüş, ardından değerlendirmeler tekrarlanarak gruplar arasında karşılaştırmalar yapılmıştır. Değerlendirmeler; kişisel veri formu, manuel kas kuvveti testi, Koronavirüs Kaygı Ölçeği (KKÖ), Uluslararası Fiziksel Aktivite Anketi (UFAA), SF-36 Yaşam Kalitesi Anketi, solunum fonksiyon testleri ve 6 dakika yürüme testi ile gerçekleştirilmiştir. Bulgular: Grup I ve grup II arasında egzersiz eğitimi sonrasında Zorlu Vital Kapasite litre cinsinden (FVCLT ) dışında anlamlı bir fark yoktu (p<0,05). İki grup kendi içerisinde değerlendirildiğinde ise grup I'de UFAA, FVCLT, SF-36'nın Fiziksel fonksiyon parametresi ve yürüme parametrelerinde; grup II'de ise ise COVID kaygı, SF-36'nın ağrı alt boyutunda, UFAA, yürüme, Borg ve FVCLT parametrelerinde anlamlı bir farklılık görülmüştür (p<0,05). Sonuç: COVID-19 geçiren genç yetişkinler ile sağlıklı grup karşılaştırıldığında kas kuvveti, fiziksel aktivite, solunum parametreleri, yaşam kalitesi ve anksiyete-stres durumunda anlamlı bir farklılık olmadığı ama sayısal değerler açısından sağlıklı kişilere göre değerlerin daha düşük olduğu görülmüştür. 12 haftalık aerobik ve dirençli egzersiz eğitimi, iki grubunda solunum fonksiyonlarını, fonksiyonel kapasitelerini, yaşam kalitelerini arttırırken kaygı-stres bozukluğu ve yorgunluk problemlerini de azaltmıştır.