60
Archived Theses
0
DOIs Assigned
0%
DOI Rate
Discipline
Yerel halkın spor etkinliklerine yöneliminin spor turizmine desteği ve spor turizminin topluma olan etkileri
Son yıllarda dünya genelinde spor turizmi ya da spor ile ilgili turizm türlerinin çok önemli ölçüde gelişme gösterdiği uzmanlar tarafından belirtilmektedir. Spor turizmi konusundaki çalışmalar bu alanda birbirinden farklı birçok pazarın bulunduğunu ortaya koymuştur. Dolayısıyla bu araştırma, 18-33 yaş aralığındaki (n=1140) Eskişehir, Ankara ve İzmir illerinde yaşayan yerel halkına, spor turizminin etkilerinin ve toplumsal verilen desteğin yerel halkın spora yönelimleri üzerindeki etkisine ilişkin bölge sakinlerinin algı düzeylerinin ölçülmesi amacına hizmet etmesi ve alan yazına yol gösterici bir çalışma olması amacıyla spor turizminin toplum üzerine etkisi ve toplumsal desteğinin, halkın spora yönelimleri arasındaki ilişkiyi incelemektir. Çalışmada kullanılan veri toplama araçları; Araştırmacıların demografik bilgilerini içeren "Kişisel Bilgi Formu", (Erkan ve Koçak,2023) tarafından Türkçeye uyarlanan "Spor Turizminin Toplum Üzerindeki Etkisine İlişkin Bölge Sakinlerinin Algısı ve Desteği Ölçeği", (Çevik, vd.., 2018) tarafından Türkçeye uyarlanan Spor Etkinliklerine Yönelim Ölçeği" ölçme araçlarından yararlanılmıştır. Araştırma verileri yüz yüze olarak kolayda örnekleme yönteminden yararlanılarak toplanmış ve elde edilen veriler SPSS programında düzenlendikten sonra ilgili analizler gerçekleştirilmiştir. Bireylerin demografik özelliklerini belirlemek amacıyla tanımlayıcı istatistikler kullanılmıştır. Yerel halkın spora yönelimlerinin spor turizmini üzerindeki etkisine ilişkin bölge sakinlerinin algısı ve desteği arasındaki ilişkiyi incelemek için korelasyon analizi, etkiyi belirlemek için regresyon analizi kullanılmıştır. ii Araştırmanın bulguları göz önüne alındığında spor turizminin etkilerinin kadınların spora yönelim düzeylerini pozitif bir şekilde arttırdığı görülmektedir. Bunun yanı sıra halkın spora yönelimlerinin spor turizmini üzerindeki etkisine ilişkin bölge sakinlerinin algısı ve desteği arasında anlamlı bir ilişki tespit edilmiştir. Sonuç olarak, spor turizminin bireylerin spora yönelimleri üzerinde anlamlı etkileri olduğu karşımıza çıkmaktadır. Bu etkilerden yola çıkarak yerel yönetimlerin ve büyük spor organizatörlerinin bu etkileri göz ardı etmeden yapacakları organizasyonları planlamaları hem o organizasyonun yapıldığı destinasyona hem de orada bulunana yerel halka olumlu etkilere neden olacağı yapılan çalışmada karşımıza çıkmaktadır.
Rekreatif aktivitelere katılımın futbol hakemleri üzerinde örgütsel bağlılıkları ve yaşam doyumlarına etkisi: Eskişehir ili örneği
Bu çalışma Eskişehir ilindeki hakemlerin rekreatif aktivitelere katılımlarının örgütsel bağlılık ve yaşam doyumlarının olan etkisini ortaya koymayı amaçlamaktadır. Çalışmanın örneklemini N=87 hakem oluşturmaktadır. Çalışmamızda veri toplamak amacı ile demografik soruların yanında "Anlamlı Etkinliklere Katılım Ölçeği", "Üç Boyutlu Örgütsel Bağlılık Ölçeği" ve "Yaşam Doyum Ölçeği" kullanılmıştır. Veriler Google formlarda oluşturulan online anket ile toplanmıştır. Toplanan verilerin istatistiksel analizi SPSS 26.0 programı ile yapılmıştır. Araştırmada elde edilen bulgular değerlendirildiğinde yaşam doyumu puanlarını gelir düzeyi ve medeni durum değişkenleri özelinde anlamlılık gösterdiği görülmektedir. Ülkemizde kamu kurumları başta olmak üzere rekreasyonun kâğıt üzerinde değil iş hayatının ve sosyal yaşantının tam içinde yer alması ve daha anlaşılır kılınması gerekmektedir. Rekresyonun performansa, yaşam doyumuna, örgütsel bağlılığa ve bireylerin yenilenmesine olan etkileri sıkça gündeme getirilerek Ülkemizde rekreasyonun içinde yer aldığı politikalar güdülmelidir.
Lise öğrencilerinin elektronik boş zamanlarda yapay zekâ farkındalık düzeylerinin nomofobi üzerindeki etkisinin incelenmesi
Bu araştırma, lise öğrencilerinin elektronik boş zamanlarda yapay zekâ farkındalık düzeylerinin nomofobi üzerindeki etkisini incelemeyi amaçlamaktadır. Araştırmanın evrenini 2024-2025 eğitim-öğretim yılında Eskişehir İlinde öğrenim gören lise öğrencileri oluşturmaktadır. Örneklemini ise 154 kadın, 140 erkek olmak üzere 294 lise öğrencisi oluşturmaktadır. Araştırmada verilerin toplanması amacıyla Türkmen (2022) tarafından geliştirilen katılımcıların elektronik boş zamanlarda yapay zekâ farkındalık düzeylerini ölçmeye yönelik Elektronik Boş Zamanlarda Yapay Zekâ Farkındalığı Ölçeği ile katılımcıların nomofobi düzeylerini ölçmeye yönelik Yıldırım ve Correia (2015) tarafından geliştirilmiş ve Türkçe'ye uyarlaması Yıldırım vd., (2016) tarafından gerçekleştirilmiş Nomofobi Ölçeği kullanılmıştır. Nomofobi Ölçeğinin dört boyutuna dayanarak katılımcılar üç kümeye ayrılmıştır. Öncelikle hiyerarşik kümeleme analiziyle grup sayısı belirlenmiş, ardından K-ortalamalar analiziyle katılımcılar düşük, orta ve yükse k düzeyde nomofobikler olarak üç grupta sınıflandırılmıştır. Kümelerin demografik özelliklerine ilişkin bulgular Ki-kare analiz sonuçlarına göre incelenmiştir ve aile gelir düzeyi, sınıf ve yaşa göre anlamlı farklılıklar bulunmadığı ancak cinsiyet, şarj cihazını yanında taşıma, uyumadan önce telefonla vakit geçirme ve uyanır uyanmaz telefonu kontrol etme davranışlarında anlamlı farklılıklar bulunmuştur. ANOVA sonuçlarına göre nomofobinin bilgiye erişememe, iletişime geçememe ve rahat hissedememe boyutlarında cinsiyete göre anlamlı farklılıklar bulunmuş, bağlantıyı kaybetme boyutunda ise fark bulunmamıştır. Ayrıca araştırmada, bireylerin nomofobi düzeyleri ile elektronik boş zamanlardaki yapay zekâ farkındalıkları arasındaki ilişki incelenmiştir ve MANOVA analizinin bulgularıyla da örtüşen çoklu doğrusal regresyon analizi sonuçlarına göre bireylerin e-boş zamanlarda davranışsal ve duyuşsal yapay zekâ farkındalığı arttıkça nomofobi düzeylerinin de anlamlı biçimde arttığı ortaya çıkmıştır. Bu bulgular, nomofobik bireylerin teknolojiyle daha iç içe yaşadıklarından dolayı yapay zekâ farkındalıklarının da daha yüksek olduğuna işaret etmektedir.
Farklı eğitim modellerinin çocukların boş zaman eğitim düzeyleri üzerine etkisinin incelenmesi: Başka bir okul mümkün (BBOM) örneği
Bu araştırma, farklı eğitim modellerine sahip iki ilkokulda öğrencilerin boş zaman kavramını algılama biçimlerini, boş zaman eğitimi farkındalıklarını ve beraberinde boş zaman eğitimi bileşenlerine yönelimlerini incelemeyi amaçlamaktadır. Araştırma, 2023- 2024 Eğitim Öğretim yılında Ankara ilinde bulunan Meraklı Kedi İlkokulu ve Ömer Halisdemir İlkokulu'nun dördüncü sınıf öğrencileri, bu öğrencilerin ebeveynleri ve öğretmenleriyle yürütülmüştür. Nitel araştırma yöntemi benimsenerek oluşturulan çalışma durum araştırması deseni ile yürütülmüştür. Veri toplama tekniği olarak yarı yapılandırılmış görüşme tekniği kullanılmıştır. Kodlama ve temalaştırma süreci MAXQDA 24 paket programı kullanılarak gerçekleştirilmiş, veriler içerik analiziyle değerlendirilmiştir. Görüşmelerden elde edilen verilerin analizi sonucunda öğrencilerden 43, ebeveynlerden 50, öğretmenlerden 79 kod ortaya çıkarılmış ve kodlar boş zaman eğitimi bileşenleri teması çerçevesinde toplanmıştır. Araştırma sonucunda öğrencilerin boş zamanı algılama ve değerlendirme biçimlerinin, eğitim gördükleri okulun pedagojik yaklaşımıyla yakından ilişkili olduğu görülmüştür. Meraklı Kedi İlkokulu öğrencileri boş zamanı üretkenlik, keşif ve bireysel gelişim fırsatı olarak değerlendirirken; Ömer Halisdemir İlkokulu öğrencileri daha çok oyun ve dinlenme süreci olarak tanımlamıştır. Sonuç olarak, boş zaman eğitiminin çocukların sosyal, duygusal ve bilişsel gelişimini destekleyen önemli bir alan olduğu, bu nedenle ilkokuldan itibaren yapılandırılması gerektiği sonucuna ulaşılmıştır.
Gebelikte rekreatif faaliyet olarak yapılan pilates egzersizlerinin beden imajı ve duygu durumu üzerine etkisinin incelenmesi
Bu tez çalışması, gebelik sürecinde rekreatif amaçlı yapılan pilates egzersizlerinin kadınların beden imajı ve duygu durumu üzerindeki etkilerini incelemeyi amaçlamaktadır. Gebelik, kadınların bedenlerinde ve psikolojik durumlarında belirgin değişimlerin yaşandığı özel bir dönemdir. Bu süreçte fiziksel aktivitenin, özellikle pilates egzersizlerinin hem fiziksel hem de psikolojik iyilik hali üzerinde olumlu etkileri olduğu bilinmektedir. Pilates; kontrollü nefes, beden farkındalığı, denge ve esneklik gibi bileşenleriyle gebelikte görülebilen duruş bozuklukları, kas gerginlikleri ve sırt-bel ağrılarının azaltılmasına katkı sağlamaktadır. Bunun yanı sıra, kaygı düzeylerinin düşürülmesi, ruh halinin iyileştirilmesi ve beden imajının güçlendirilmesi gibi psikolojik faydalar sağladığı bildirilmektedir. Bu çalışma kapsamında, gebelik döneminde pilates egzersizi yapan ve yapmayan anne adaylarının beden imajı algıları ve duygu durumları karşılaştırılarak, pilates egzersizlerinin bu değişkenler üzerindeki etkileri incelenecektir. Elde edilecek bulguların, gebelik sürecinde kadınların fiziksel ve psikolojik iyilik halini desteklemeye yönelik egzersiz temelli yaklaşımlara bilimsel katkı sağlaması beklenmektedir.
Kadın mahkumlarda egzersizin psikolojik algılar üzerine etkisi
Yapılan çalışmanın amacı; Antalya L Tipi Kapalı Ceza İnfaz Kurumunda bulunan kadın mahkumların öncelikli olarak psikolojik algı düzeylerini belirlemek ve egzersizin bu algılar üzerindeki etkisini saptamaktır. Çalışma hem kuramsal hem de uygulamalı olarak iki aşamada yapılmıştır. Çalışmanın kuramsal tarafını suç ve suçluluk kavramları oluştururken, uygulama kısmını ise çalışmanın evrenini oluşturan ve Antalya L Tipi Kapalı Ceza İnfaz Kurumunda bulunan 202 kadın mahkumdan seçilen ve örneklemi temsil eden 121 kadın mahkum oluşturmaktadır. Çalışma grubunun seçiminde örneklem yöntemi olarak tam sayım kullanılmıştır (Ortyaş= 32.66 ± 10.024). Araştırmada veri aracı olarak; araştırmacı tarafından hazırlanan kişisel bilgi formu, bireylerin fiziksel aktivite düzeylerini belirlemek amacıyla İnce ve ark. (2009) tarafından Türk kültürüne uyarlanan "Fiziksel Aktiviteye Hazır Olma Anketi", katılımcıların psikolojik algılarını saptamak amacıyla Ryff (1989) tarafından geliştirilen ve Akın tarafından (2008) Türk kültürüne uyarlanmış olan "Psikolojik İyi Olma Ölçeği", 1963 yılında Rosenberg tarafından geliştirilen ve ülkemizdeki geçerlik ve güvenirlik çalışması Çuhadaroğlu (1986) tarafından yapılan "Rosenberg Benlik Saygısı Ölçeği", Beck (1963) tarafından geliştirilen ve geçerlilik- güvenilirlik çalışmasını Hisli' nin (1988) yaptığı "Beck Depresyon Envanteri", Spielberger ve ark. (1970) tarafından geliştirilen ve geçerlik- güvenirlik çalışması Öner ve Le Compte (1985) tarafından yapılan "Stai Kaygı Envanteri" kullanılmıştır. Anket uygulaması ile elde edilen veriler SPSS 21 paket programı kullanılarak analiz edilmiştir. Verilerin analizinde kadın mahkumların kişisel özellikleri ve demografik faktörleri tanımlamak amacıyla betimsel istatistik yöntemleri kullanılmıştır. Ayrıca iç tutarlık güvenirlik kat sayısı (Cronbach's Alpha) analizi, normal dağılım koşullarının karşılanması ile egzersizin kadın mahkumların benlik saygısı, depresyon, kaygı ve psikolojik iyi olma gibi psikolojik algı düzeylerine etkisini saptamaya yönelik olarak bağımlı gruplarda T testi, deney ve kontrol gruplarının psikolojik algı düzeylerinin ortalamaları arasındaki farkın anlamlılık düzeyini saptamak amacıyla Tek Yönlü Varyans Analizi kullanılmış (Anova) ve sonuçlar 0.05 anlamlılık düzeyinde değerlendirilmiştir. Tek Yönlü Varyans Analizi (Anova) sonuçlarının istatistiksel olarak anlamlı çıkması ile farkın hangi gruplar arasında olduğunu saptamaya yönelik olarak ise Post-Hoc testlerinden LSD analizi yapılmıştır. Sonuç olarak; Antalya L Tipi Kapalı Ceza İnfaz Kurumunda bulunan kadın mahkumların çalışmaya başlamadan önce katılım gruplarına göre (Deney, Kontrol 1 ve Kontrol 2) psikolojik algı durumlarına bakıldığında psikolojik algı düzeyi yüksek olan kadın mahkumların sırası ile egzersize ve aktivitelere katılım istekleri daha yüksek iken, psikolojik algı düzeyleri düşük olan kadın mahkumların ise hiçbir etkinliğe katılmayı istemedikleri görülmektedir. Kadın mahkumların katılım gruplarına göre çalışma öncesi ve sonrası psikolojik algı düzeylerine bakıldığı zaman ise; egzersize katılanların (Deney) psikolojik algı düzeylerinde istatistiksel olarak anlamlı bir değişme olmamasına karşın değişimin olumlu yönde olduğu görülmekte iken, aynı değişimin etkinliklere katılan (Kontrol 1) ve hiçbirine katılmayanlar (Kontrol 2) için olumlu bir yönde olmadığı hatta bazı alt ölçeklerde de istatistiksel olarak anlamlı düzeyde bir düşüş yaşandığı görülmektedir. Anahtar Kelimeler: Kadın Suçluluğu, Mahkum, Psikolojik Algılar, Egzersiz.
Yetişkin bireylerde egzersizde davranışsal düzenlemeler, serbest zaman engelleriyle baş etme stratejileri ve fiziksel aktivite düzeyi ilişkisinin incelenmesi
Bu araştırmanın amacı; fiziksel aktiviteye katılan yetişkin bireylerde egzersizde davranışsal düzenlemeler, serbest zaman engelleriyle baş etme stratejileri ve egzersiz düzeyi arasındaki ilişkiyi incelemektir. Araştırmanın evrenini Antalya ilinde yaşayan ve fiziksel aktiviteye düzenli katılım sağlayan bireyler oluştururken, araştırma örneklemini ise rastgele örnekleme yöntemi ile seçilen 185 kadın (Ortyaş=36.31±12.19) ve 162 erkek (Ortyaş=27.98±8.26) toplam 347 (Ortyaş=32.42±11.32) yetişkin birey oluşturmaktadır. Araştırmada veri toplama aracı olarak; bireylerin serbest zaman içerisinde egzersiz aktifliğini ölçmek amacıyla Godin ve Shephard (1985) tarafından geliştirilen ve Türkçe adaptasyon çalışması Yerlisu Lapa ve Yağar (2015) tarafından yapılan "Serbest Zaman Egzersiz Anketi" kullanılmıştır. Katılımcıların serbest zamanlarında karşılaştıkları engellerle baş etmek için geliştirdikleri stratejilerinin düzeyini belirlemek amacıyla, Hubbard ve Mannell (2001) tarafından geliştirilen, Elkins (2004) tarafından rekreasyonel kampüs sporlarına modifiye edilen ve Beggs vd. (2005) tarafından geçerliği doğrulanan, Türkçe adaptasyonunun Yerlisu Lapa (2012) tarafından gerçekleştirilen "Serbest Zaman Engelleri ile Baş Etme Stratejileri Ölçeği" kullanılmıştır. Bireylerin öz-belirleme kuramı kapsamında egzersize güdüsel yönelimlerini belirlemek amacıyla, Markland ve Tobin (2004) tarafından geliştirilen, Ersöz vd. tarafından Türkçe adaptasyonu gerçekleştirilen "Egzersizde Davranışsal Düzenlemeler Ölçeği-2" kullanılmıştır. Araştırmada tanımlayıcı istatistik dışında, çıkarımsal istatistiği ve farklılığı tespit etmek için homojenlik ve normal dağılım koşulları yerine geldiği için parametrik testlerden Tek Yönlü Varyans Analizi (ANOVA) ve Tamhane's T2 analizi uygulanmıştır. Korelasyon katsayıları ise normal dağılım gösterdiğinden Pearson Çarpım-Moment Korelasyon Katsayısı ile hesaplanmıştır. Ölçeklerde etki değerlerini belirlemek amacıyla Linear Regresyon Analizi yapılmış, ön koşulu olan homojenlik ve normal dağılım koşulları için One-Sample Kolmogrorov-smirnov Testi uygulanmıştır. Ayrıca nitel verilerde korelasyon Pearson Ki Kare testi ile hesaplanmıştır. Toplanan veriler, SPSS 22.0 paket programı kullanılarak analiz edilmiştir. Sonuç olarak; fiziksel aktiviteye düzenli katılan yetişkin bireylerde; egzersizde davranışsal düzenlemeler ve serbest zaman engelleriyle baş etme stratejileri ile serbest zaman egzersiz katılımları arasında pozitif ilişki olduğu yönünde bulgulara ulaşılmıştır. Örnekleme dâhil edilen yetişkin bireylerin yaş değişkenine bağlı olarak; serbest zaman engelleriyle baş etme stratejileri ve egzersizde davranışsal düzenlemeler ölçekleri arasında pozitif yönde bir ilişki bulunurken serbest zaman egzersiz katılım ölçeğinde negatif bir ilişki tespit edilmiştir. Bireylerin egzersize devam süreleri ile kullanılan ölçekler arasındaki farka ilişkin bulgular ise egzersizde davranışsal düzenlemeler ve serbest zaman egzersiz katılım ölçeklerinde anlamlı bir farklılık olduğunu göstermiştir. Anahtar Kelimeler: Serbest Zaman Engelleri ile Baş Etme, Serbest Zaman Egzersizi,Egzersizde Davranışsal Düzenlemeler, Yetişkin Bireyler
Rekreatif amaçlı bisiklet kullanıcılarında algılanan özgürlük ve akış deneyimi ilişkisi
Araştırmanın Amacı: Türkiye'deki bisiklet kullanıcılarının akış deneyimleri ile serbest zamanda algılanan özgürlük düzeyleri arasında bir ilişki olup olmadığını belirlemek ve araştırma bulgularına dayanarak serbest zaman alan yazınına katkıda bulunmaktır. Materyal ve Metot: Çalışma grubu, Türkiye'de rekreatif amaçlı bisiklet kullanan bireyler içerisinden, bu araştırmaya gönüllü olarak katılmayı kabul eden 244 (Ort.yaş=32.09 ± 10.65) kadın ve 602 (Ort.yaş=36.78 ± 12.52) erkek olmak üzere toplam 846 (Ort.yaş=35.43 ± 12.19) kişiden oluşmaktadır. Katılımcılar Serbest Zamanda Algılanan Özgürlük Ölçeği (SZAÖÖ) ve Rekreasyonel Akış Deneyimi Ölçeği (RADÖ)'ni cevaplamışlardır. Verilerin analizi için tanımlayıcı istatistikler, MANOVA, t testi ve regresyon istatistiki yöntemleri kullanılmıştır. Bulgular: Analiz sonuçlarına göre, "cinsiyet", "medeni hal", "haftalık serbest zaman süresi", "bisiklet etkinliğine katılım durumu", "bisiklet festivallerine katılım durumu", "bisiklet kullanım süresi (haftalık saat ve yıl)" ve "refah seviyesi" değişkenlerinin SZAÖÖ toplam puanlarında ve "bisiklet etkinliğine katılım durumu", "bisiklet festivallerine katılım durumu", "bisiklet kullanım süresi (haftalık saat ve yıl)", "refah seviyesi" "bisiklet kullanım tercihi" ve "serbest zamanları değerlendirmede güçlük çekme durumu" değişkenlerinin ise RADÖ toplam puanlarında İstatistiksel olarak anlamlı farklılıklar olduğu tespit edilmiştir. Sonuç: SZAÖÖ'nin RADÖ'ni istatistiksel olarak anlamlı ve pozitif yönde yordadığı ve katılımcıların serbest zamanda algılanan özgürlük düzeylerinin rekreasyonel akış deneyimi düzeyi varyansının %16'sını açıkladığı sonucuna ulaşılmıştır.
Açık alan rekreasyonu etkinlikleri katılımcılarında macera davranışı, psikolojik sağlamlık ve öznel iyi oluş ilişkisinin belirlenmesi
Çalışmanın amacı, açık alan rekreasyonu etkinlikleri katılımcılarında macera davranışı, psikolojik sağlamlık ve öznel iyi oluş ilişkisinin çeşitli demografik değişkenlere göre karşılaştırılması ve ölçekler arasındaki ilişkinin belirlenmesidir. Bu doğrultuda nicel araştırma yöntemlerinden ilişkisel tarama modeli kullanılmıştır. Mevcut çalışmanın evrenini Türkiye'de açık alan hava, kara ve/veya suda yapılan macera etkinliklerine katılan bireyler, çalışma grubunu ise yamaç paraşütü, yelken kanat, dağ bisikleti, trekking, rüzgar sörfü ve uçurtma sörfü gibi açık alan macera etkinliklerine katılan 179 (Ortyaş=33.56 ± 12.88) kadın ve 217 (Ortyaş=28.94 ± 10.89) erkek olmak üzere toplam 396 (Ortyaş=31.47 ± 12.23) birey oluşturmuştur. Katılımcılar kolayda örneklem yolu ile belirlenen gönüllülerden oluşmaktadır. Çalışmada, açık alan macera rekreasyonu etkinlikleri katılımcılarının demografik bilgilerini tanımlamak üzere hazırlanan kişisel bilgi formu, Macera Davranışı Arama Ölçeği (Güngörmüş, Yumuk ve Gürbüz, 2022), Kısa Psikolojik Sağlamlık Ölçeği (Doğan, 2015) ve Öznel İyi Oluş Ölçeği (Kırmızıer, 2018) kullanılmıştır. Verileri toplama işlemi, açık alan macera etkinliği katılımcılarına ulaşılarak sağlanmıştır. Elde edilen veriler IBM SPSS 26 ve AMOS-26 paket programına aktarılmış ve analiz için hazır hale getirilmiştir. Analizlerde öncelikle verilerin normal dağılıp dağılmadığını sınamak üzere çarpıklık ve basıklık analizleri yapılmıştır. Araştırmada kullanılan ölçüm araçlarının Cronbach Alpha iç tutarlık katsayıları hesaplanmıştır. Katılımcıların "MDAÖ", "KPSÖ" ve "ÖİOÖ" elde ettikleri verilere t testi, ANOVA ve Pearson Korelasyon testleri yapılmıştır. Ayrıca oluşturulan modeldeki gözlenen ve gözlenmeyen değişkenler arasındaki nedensel ilişkilerin test edilmesinde Yapısal Eşitlik Modellemesi (YEM) yöntemi kullanılmıştır. Modelin uygunluğunun değerlendirilmesi için farklı uyum indeksleri incelenmesi için Doğrulayıcı Faktör Analizi (DFA) yapılmıştır. Elde edilen bulgular, MDAÖ'nde cinsiyet, medeni hal, serbest zamanları değerlendirmede güçlük çekme, tercih edilen macera rekreasyonu etkinliği ve katılınan macera rekreasyonu etkinliği risk seviyesi; KPSÖ'nde refah seviyesi, haftalık serbest zaman süresi ve serbest zamanları değerlendirmede güçlük çekme ve ÖİOÖ'nde medeni hal, refah seviyesi, haftalık serbest zaman süresi, serbest zamanları değerlendirmede güçlük çekme, tercih edilen macera rekreasyonu etkinliği ve katılınan macera rekreasyonu etkinliği risk seviyesi değişkenleri açısından anlamlı farklılıklar olduğunu göstermiştir. Ayrıca, MDAÖ hava koşulları alt boyutu ile KPSÖ ve ÖİOÖ arasında pozitif yönde ve düşük düzeyde; MDAÖ ve KPSÖ ve ÖİOÖ arasında pozitif yönde ve düşük düzeyde; KPSÖ ve ÖİOÖ arasında pozitif yönde ve orta düzeyde anlamlı bir ilişki tespit edilmiştir. Yapısal Eşitlik Modeli sonuçlarına göre, MDAÖ'nin hava koşulları alt boyutunun ÖİOÖ üzerinde doğrudan bir etkisi olduğu ve MDAÖ'nin hava koşulları alt boyutunun ÖİOÖ üzerindeki etkisine KPSÖ'nin kısmi aracılık yaptığı tespit edilmiştir. Sonuç olarak, çeşitli demografik değişkenlerin bireylerin macera davranışı aramaları, psikolojik sağlamlıkları ve öznel iyi oluşlarında farklılığa neden olabilecek nitelikte olduğu belirlenmiştir. Ayrıca macera davranışı aramanın, öznel iyi oluş üzerinde olumlu etkileri olduğu ve psikolojik sağlamlığın ise bu olumlu etkilere kısmi aracılık ettiği görülmüştür. Bu bağlamda, bireylerin psikolojik sağlamlık seviyelerini ve öznel iyi oluş seviyelerini artıracak açık alan macera etkinlikleri ile ilgili eğitim, program ve uygulamaların artırılması önerilmektedir. Anahtar Sözcükler: Açık alan rekreasyonu, Macera rekreasyonu, Macera davranışı arama, Psikolojik sağlamlık, Öznel iyi oluş.
Rüzgâr sörfü sporcularının kullandıkları sörf markalarına yönelik marka güveni, marka tutkusu, marka tatmini ve marka sadakati düzeyleri arasındaki ilişkinin incelenmesi
Bu çalışma, rüzgar sörfü sporcularının marka güveni, marka tutkusu, marka tatmini ve marka sadakati düzeylerini ve bu değişkenler arasındaki ilişkileri incelemektedir. Çalışma, bu konuda geniş bir literatür incelemesi ve kapsamlı bir saha araştırması içermektedir. Çalışmanın temel amacı, rüzgar sörfü sporcularının markalara karşı tutum ve davranışlarını anlamak ve bu bilgileri marka yönetimi stratejilerine entegre etmektir. Araştırma, sporcuların demografik özellikleri, marka tercihleri ve markalarla olan duygusal bağlarını detaylı bir şekilde analiz eder. Araştırmada, marka güveni, tutkusu, tatmini ve sadakati ile ilgili mevcut literatür geniş bir şekilde incelenmiştir. Bu inceleme, marka ile tüketici arasındaki ilişkilerin çok boyutlu doğasını ve bu ilişkileri etkileyen faktörleri ortaya koymaktadır. Çalışma, nicel bir araştırma yöntemi kullanarak, rüzgar sörfü yapan bireyler üzerinde anket tabanlı bir saha çalışması gerçekleştirmiştir. Anket, marka tutkusu, güveni, tatmini ve sadakati ölçmek için özel olarak tasarlanmıştır. Ayrıca, katılımcıların demografik bilgileri de toplanmıştır. Araştırma sonuçları, rüzgar sörfü sporcularının markalara karşı yüksek düzeyde tutku ve sadakat gösterdiğini ortaya koymuştur. Marka güveninin ve tatmininin, bu sadakat üzerinde önemli bir etkisi olduğu gözlemlenmiştir. Ayrıca, sporcuların demografik özelliklerinin (yaş, cinsiyet, eğitim düzeyi, gelir seviyesi) marka tercihleri üzerinde belirgin bir etkisi olduğu bulunmuştur. Çalışmanın analiz kısmında, elde edilen bulgular detaylı bir şekilde değerlendirilmiştir. Marka güveni ve tatmininin marka sadakati üzerindeki etkisinin yanı sıra, marka tutkusunun bu ilişkiyi nasıl şekillendirdiği üzerinde durulmuştur. Ayrıca, demografik faktörlerin ve kişisel deneyimlerin tüketicilerin marka tercihleri üzerindeki rolü tartışılmıştır. Araştırma, rüzgar sörfü sporcularının marka tercihlerinin, hem duygusal hem de fonksiyonel faktörler tarafından yönlendirildiğini ortaya koymaktadır. Çalışmanın sonunda, markaların rüzgar sörfü sporcularına yönelik daha etkili pazarlama ve marka yönetimi stratejileri geliştirmesi için pratik öneriler sunulmuştur. Bu öneriler, hedef kitleye özgü pazarlama stratejileri geliştirmekten, müşteri geri bildirimlerine önem vermek ve uzun süreli müşteri ilişkilerine yatırım yapmaya kadar çeşitlilik göstermektedir.
Rekreatif bir faaliyet olarak Latin danslarında beden beğenimi ve öz-güvenin mental iyi oluş ile ilişkisinin incelenmesi
Bu araştırma rekreatif bir faaliyet olarak Latin dansları yapan bireylerin bedeni beğenme, özgüven ve mental iyi oluş ile ilişkisinin incelenmesini amaçlamıştır. Araştırmanın örneklem grubunu rekreatif amaçlı Latin dansları yapan 14-50 yaş aralığındaki ve yaş ortalaması 25,06±6.93 olan 89 kadın, 94 erkek toplam 183 birey oluşturmaktadır. Nicel araştırma yöntemi kullanarak Latin dansları yapan bireylere, birtakım demografik soruların bulunduğu kişisel bilgi formu, Tylka ve Wood-Barcalow (2015) tarafından geliştirilen Türkçe uyarlaması Anlı vd. (2015) tarafından yapılan 'Bedeni Beğenme Ölçeği', Bandura'nın öz-yeterlik teorisi temel alınarak Akın (2007) tarafından geliştirilen 'Özgüven Ölçeği' ve Demirtaş & Baytemir (2019) tarafından geliştirilen 'Warwick-Edinburgh Mental İyi Oluş Ölçeği (Kısa Formu)' uygulanmıştır. İstatiksel verilerin değerlendirmesinde, SPPS 25.0 programından yararlanılmıştır. Araştırma verilerinin analizinde tanımlayıcı istatistikler, skewness – kurtosis, güvenirlik ve geçerlik, ANOVA, aşamalı (stepwise) regresyon analizi yöntemleri kullanılmıştır. Araştırmanın analizinden elde edilen bulgulara göre, Latin dansları yapan bireylerin bedeni beğenme ve özgüvenlerinin mental iyi oluşa etkisinin olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Ayrıca demografik değişkenlerin etkilerinin de incelendiği bu araştırmanın literatüre katkı sağlayacağı ve gelecek çalışmalara ışık tutacağı öngörülmektedir.
Gençlik merkezlerinin aktif yaşamdaki rolü: Engeller, motivasyon
Araştırmanın amacı, gençlik merkezlerinden hizmet alan gençlerin aktif yaşam engelleri ile serbest motivasyon düzeyleri arasındaki ilişkiyi belirlemek ve çeşitli demografik değişkenlere göre karşılaştırmaktır. Araştırmada nicel araştırma yöntemlerinden ilişkisel tarama modeli kullanılmıştır. Araştırma evrenini, 2023 yılı içerisinde Gençlik ve Spor Bakanlığı bünyesindeki Antalya Gençlik ve Spor İl Müdürlüğü'ne bağlı olan gençlik merkezlerinden hizmet alan bireyler, örneklem grubunu ise bu bireyler içerisinden 343 (Ortyaş=21,23 ± 2,73) kadın ve 201 (Ortyaş=21,50 ± 2,90) erkek olmak üzere toplam 544 (Ortyaş=21,33 ± 2,80) birey oluşturmuştur. Katılımcılar kolayda örneklem yolu ile belirlenen gönüllülerden oluşmaktadır. Araştırmada, araştırmacı tarafından hazırlanan kişisel bilgi formu, Aktif Yaşam Engelleri Ölçeği ve Serbest Zaman Motivasyon Ölçeği kullanılmıştır. Elde edilen verilerin normal dağılıp dağılmadığını sınamak üzere çarpıklık ve basıklık analizleri yapılmıştır. Araştırmada kullanılan ölçüm araçlarının Cronbach Alpha iç tutarlık katsayıları, yapı güvenirlik ve açıklanan ortak varyans katsayıları hesaplanmıştır. Verilerin analizinde MANOVA, ANOVA, Pearson Korelasyon ve basit doğrusal regresyon testleri yapılmıştır. Elde edilen verilerin istatistiksel analizinde ve yorumlarda, anlamlılık düzeyi 0,05 olarak dikkate alınmıştır. MANOVA analizi bulgularına göre, "fiziksel aktivitelere katılım durumu" ve "serbest zamanlarını değerlendirmede güçlük çekme durumu" değişkeninin AYEÖ ve SZMÖ alt boyutları üzerindeki temel etkisinin anlamlı olduğunu ve AYEÖ ve SZMÖ'nin tüm alt boyutlarında istatistiksel olarak anlamlı bir şekilde farklılık olduğu tespit edilmiştir. Katılımcıların SZMÖ'nin "içsel motivasyon" ve "dışsal motivasyon" alt boyut ortalama puanları ile AYEÖ toplam ve tüm alt boyut ortalama puanları arasında negatif yönde ve düşük düzeyde; "motivasyonsuzluk" alt boyut ortalama puanları ile AYEÖ toplam ve tüm alt boyut ortalama puanları arasında ise pozitif yönde ve orta/yüksek düzeyde bir ilişkinin olduğu tespit ediliştir. Sonuç olarak, SZMÖ ve AYEÖ toplam ortalama ve alt boyut ortalama puanlarının çeşitli demografik değişkenlere göre farklılaştığı, özellikle serbest zamanlarını değerlendirmede güçlük çekmeyen ve fiziksel aktivitelere katılımı olan gençlerin serbest zaman motivasyonlarının arttığı ve aktif yaşam engellerinin azaldığı belirlenmiştir. Ayrıca gençlerin serbest zaman motivasyonu arttıkça aktif yaşam engellerinin azaldığı sonucuna varılmıştır.
Hekimlerin bilinçli farkındalık ile algılanan stres düzeylerinin serbest zaman değerlendirme alışkanlıkları perspektifinde incelenmesi
Bu araştırmanın amacı, hekimlerin bilinçli farkındalık ve algılanan stres düzeylerinin belirlenmesi, çeşitli demografik değişkenlere göre karşılaştırılması ve bilinçli farkındalık ve algılanan stres arasındaki ilişkiyi ortaya koymaktır. Araştırmada nicel araştırma yöntemlerinden ilişkisel tarama modeli kullanılmıştır. Mevcut çalışmada Manisa ilindeki devlet hastanelerinde çalışan hekimler içerisinden kolayda örnekleme yöntemi ile seçilen 119 kadın (Ortyaş = 30,04± 4,80) ve 162 erkek (Ortyaş = 32,03± 8,04) olmak üzere 281 (Ortyaş = 31,19± 6,92) gönüllü katılımcı yer almıştır. Araştırmada, araştırmacı tarafından hazırlanan kişisel bilgi formu, Bilinçli Farkındlaık Ölçeği ve Algılanan Stres Ölçeği kullanılmıştır. Verilerin analizinde betimleyici istatistik, değişkenler arasındaki farklılıkların belirlenmesinde bağımsız gruplar için t-testi, tek yönlü varyans analizi (ANOVA) ve basit doğrusal pearson korelasyon ve regresyon testleri uygulanmıştır. Ölçeklerin güvenirliklerini tespit etmek için de Cronbach's Alpha iç tutarlık katsayısı hesaplanmıştır. Elde edilen verilerin istatistiksel analizinde ve yorumlarda, anlamlılık düzeyi 0,05 olarak dikkate alınmıştır. Yapılan fark analizleri sonucunda çeşitli demografikler açısından ölçeklerde fark bulunmuştur. Ayrıca, ölçekler arasında ilişki tespit edilmiştir. Sonuç olarak bilinçli farkındalık ve algılanan stres kavramları hekimler açısından değerlendirildiğinde önem arz etmektedir.
Kırsal bölgelerin rekreasyonel spor turizmi ile kalkındırılmasına yönelik bir model önerisi
Dünyada dolayısıyla ülkemizde de gelişen bir çalışma alanı olan kırsal bölgelerin rekreasyonel spor turizmi ile kalkındırılması hedefi doğrultusunda, Antalya İli Gündoğmuş İlçesi'nin tarihi ve doğal güzellikleri ile rekreasyonel spor turizm potansiyelinin, uzman görüşlerine dayanarak belirlenmesi ayrıca yerel halka alternatif sürdürülebilir geçim kaynaklarının oluşturulmasına yönelik bir model oluşturulması araştırmanın amacını oluşturmaktadır. Araştırmanın çalışma grubu ilgili branşlarda (bisiklet, kaya tırmanışı, koşu, yamaç paraşütü, mağaracılık, yürüyüş ve kano) ikişer uzman ve yerel halktan bölgeyi bilen katılımcılardan oluşturulan iki gruptan toplamda 28 kişi oluşturmaktadır. Bu amaç doğrultusunda görüşme, odak grup görüşmesi, gözlem, haritalama teknikleri, kullanılarak veriler toplanmıştır ve nitel veri analizinden faydalanılmıştır. Verilerin analizinde betimsel analiz, içerik analizi ve duygu analizi kullanılmıştır. Araştırmada gerçekleştirilen saha gözlemleri, çeşitli branşların icra edilebileceği potansiyel rotaları ve alanları kapsamıştır. Katılımcılarla yapılan detaylı görüşmeler, bu faaliyetler için gerekli asgari standartların belirlenmesine olanak tanımıştır. Araştırma sürecinde toplanan veriler, her bir faaliyet için uygun olan alanların ve rotaların belirlenmesinde kullanılmış ve bu bilgiler Google Earth Pro programı aracılığıyla haritalandırılarak görselleştirilmiştir. Bu metodolojik yaklaşım, araştırmanın alanları ve rotaları daha sistemli ve veriye dayalı bir şekilde belirlemesine imkan sağlamıştır. Sonuç olarak, Gündoğmuş İlçesi'nde çalışma dahilindeki tüm branşlarda (bisiklet, kaya tırmanışı, koşu, yamaç paraşütü, mağaracılık, yürüyüş ve kano) rekreasyonel spor turizm potansiyelinin olduğu belirlenmiş ve bölgenin rekreasyonel spor turizmi ile kalkındırılmasına yönelik bir model önerisi ortaya çıkartılmıştır. Anahtar Sözcükler: Rekreasyonel spor turizmi, Gündoğmuş İlçesi, Kırsal kalkınma, Modelleme.
Açık alan rekreasyonuna katılan bireylerin serbest zamanda algıladıkları özgürlük ve stresle başa çıkma tutumlarının incelenmesi
Araştırmanın Amacı: Açık alan rekreasyonuna katılan bireylerin serbest zamanda algıladıkları özgürlük ile stresle başa çıkma tutumlarının çeşitli demografik bilgilere göre karşılaştırılması ve birbirleri ile arasındaki ilişkinin incelenmesidir. Materyal ve Metot: Çalışma grubu Alanya ilçesinde açık alan rekreasyonu katılan 191 (Ort. yaş =28,01 ± 10,75) erkek ve 132 (Ort. yaş =23,43 ± 7,34) kadın olmak üzere toplam 323 (Ort. yaş =26,14 ± 9,75) gönüllü bireyden oluşmaktadır. Katılımcılar demografik bilgiler içeren kişisel bilgi formu, Serbest Zamanda Algılanan Özgürlük Ölçeği (SZAÖÖ) ve Stresle Başa Çıkma Tutumları Envanteri (SBTE)'ni cevaplamışlardır. Verilerin analizi için tanımlayıcı istatistikler, çarpıklık ve basıklık değerleri, Cronbach Alpha iç tutarlılık katsayısı, Anova, Tukey HSD, bağımsız gruplarda t testi ve Pearson korelasyon testleri kullanılmıştır. Bulgular: Analiz sonuçlarına göre, SZAÖÖ toplam ortalama puanı "refah düzeyi", "açık alan rekreasyon etkinliklerine katılım yılı", "haftalık serbest zaman süresi" ve "serbest zamanı değerlendirmede güçlük çekme durumu"; SBTE toplam ortalama puanı ise "cinsiyet", "medeni durum" ve "eğitim durumu"; değişkenleri açısından anlamlı farklılıklar (P<0,05) oluşturmuştur. SBTE'nin alt boyut ortalama puanlarında ise farklı değişkenler açısından anlamlı farklılıklar gözlemlenmiştir. Ayrıca SZAÖÖ ve SBTE ortalama puanları arasında anlamlı ve pozitif yönde bir ilişkinin olduğu tespit edilmiştir. Sonuç: Çeşitli demografik değişkenlerin bireylerin serbest zamanda algılanan özgürlük ile stresle başa çıkma tutumlarının farklılığa neden olabilecek nitelikte olduğu belirlenmiştir. Ayrıca serbest zamanda algılanan özgürlüğün stresle başa çıkma tutumları üzerinde olumlu etkileri olduğu saptanmıştır.
Rekreasyonda algılanan sağlık çıktıları ve yaşam doyumu ilişkisi: Alanya halkı örneği
Çalışmada Alanya'da yerleşik olarak yaşayan bireylerin rekreasyonel etkinliklere katılımlarında algılanan sağlık çıktıları ve yaşam doyumlarına etken olan faktörlerin demografik değişkenlere göre karşılaştırılması amaçlanmıştır. Araştırmanın örneklemini Antalya ili Alanya ilçesinde bulunan bireyler oluştururken, çalışma grubunu ise Alanya'da serbest zaman etkinliklerine katılan kolayda örneklem metodu ile seçilen bireyler içerisinden 203 erkek ve 224 kadın olmak üzere 427 gönüllü birey oluşturmuştur. Çalışmada veri toplama aracı olarak "Yaşam Doyum Ölçeği", "Rekreasyonda Algılanan Sağlık Çıktıları Ölçeği" ve araştırmacı tarafından geliştirilen demografik bilgiler ve rekreasyon katılımları yer alan kişisel bilgi formu kullanılmıştır. Katılımcıların kişisel bilgilerine yönelik dağılımları belirmek için yüzde ve frekans, verilerin normal dağılım gösterip göstermediğini belirlemek amacıyla çarpıklık ve basıklık katsayıları, değişkenler arasındaki farklılıkların belirlenebilmesi için t testi ve ANOVA testi, gruplar arası farklılıkların belirlenebilmesi için ise TUKEY testinden faydalanılmıştır. Ayrıca Pearson korelasyon testi ile ölçeklerin ortalama puanları arasındaki ilişki, regresyon testi ile de etki seviyesi belirlenmiştir. Ölçeklerin güvenilirliklerinin tespit edilebilmesi için Cronbach's Alpha iç tutarlılık katsayıları hesaplanmıştır. Verilerin istatistiksel analizinde ve yorumlarda, anlamlılık düzeyi 0,05 olarak dikkate alınmıştır. Bulgular, çeşitli demografik değişkenlere göre YDÖ ve RASÇÖ'da anlamlı farklılıkların bulunduğunu ve YDÖ ve RASÇÖ arasında pozitif yönde orta düzeyde ilişki olduğunu göstermektedir. Ayrıca, yaşam doyumu düzeyindeki bir birimlik artış, rekreasyonda algılanan sağlık çıktısı düzeyinde 0,36'lık bir artışa neden olmaktadır.
Sağlıklı yaşam (SPA & Wellness) merkezlerinde hizmet kalitesinin davranışsal niyete etkisi
Bu araştırmada Alanya'da 5 yıldızlı otellerdeki SPA & Wellness Merkezlerinden Hizmet alan bireylerin algıladıkları hizmet kalitesi düzeyleri ile hizmeti tekrardan satın alma niyeti arasındaki ilişkinin belirlenmesi ve bazı demografik değişkenlere göre karşılaştırılması amaçlanmıştır. İlişkisel tarama modeli ile desenlenen araştırmanın evrenini 2023 yaz döneminde Antalya ili Alanya ilçesindeki sağlıklı yaşam merkezlerine gelen bireyler oluşturmaktadır. Örneklemi ise kolayda örnekleme yöntemiyle seçilen 246'sı kadın, 139'u erkek toplam 385 birey oluşturmuştur. Araştırmada "Kişisel Bilgi Formu", "SPA & Wellness Hizmet Kalitesi Ölçeği" ve "Davranışsal Niyet Ölçeği" kullanılmıştır. Veriler, bağımsız gruplar t-testi, tek yönlü varyans (ANOVA), Pearson korelasyon ve çoklu doğrusal Regresyon analizi ile çözümlenmiştir. Araştırma bulguları incelendiğinde hizmet kalitesinde cinsiyete ve refah durumuna göre anlamlı farklılıklar elde edilirken; buna karşın medeni durum, tatil şekli ve tatil sıklığına göre anlamlı farklılıklar elde edilmemiştir. Davranışsal niyet açısından sonuçlara bakıldığında refah durumuna göre anlamlı farklılıklar elde edilirken; buna karşın cinsiyet, medeni durum, tatil şekli ve tatil sıklığına göre anlamlı farklılıklar elde edilmemiştir. Değişkenler arasındaki ilişkiye bakıldığında hizmet kalitesi ile davranışsal niyet arasında pozitif yönde anlamlı ilişkiler tespit edilmiştir. Dahası hizmet kalitesi davranışsal niyeti anlamlı şekilde yordamaktadır. Sonuç olarak; elde edilen bulgular neticesinde hizmet kalitesinin pozitif yönde artmasının davranışsal niyeti olumlu arttıracağını işaret etmiştir.
Açık alan rekreatif etkinliklere katılan bireylerin risk alma ve motivasyon düzeylerinin incelenmesi
Rekreatif faaliyetlere katılım gösteren bireylerin katılım gösterdikleri etkinliklere göre aldıkları risk düzeyleri ve karşılığında aldıkları motivasyon düzeylerinin incelenerek risk ve motivasyon arasındaki ilişkinin incelenmesi.
Üniversite öğrencilerinin serbest zamanda e-spora katılım amaçları ve katılım motivasyonlarının incelenmesi
ÜNİVERSİTE ÖĞRENCİLERİNİN SERBEST ZAMANDA E-SPORA KATILIM AMAÇLARI VE KATILIM MOTİVASYONLARININ İNCELENMESİ Sezer Şanlı Rekreasyon Anabilim Dalı Alanya Alaaddin Keykubat Üniversitesi, Lisansüstü Eğitim Enstitüsü Haziran, 2025 (53 Sayfa) Araştırmanın Amacı: Bu araştırmanın amacı hem teknolojiyle devamlı etkileşimde olan üniversite öğrencilerinin e-spora katılım amaçları ve motivasyonlarını incelemeye çalışmaktır. Aynı zamanda bu çalışmadan elde edilecek bulgularla birlikte üniversite öğrencilerinin serbest zaman amaç ve motivasyonlarına yönelik yapılacak çalışmalara katkıda bulunmak amaçlanmaktadır. Materyal ve Metot: Araştırmanın örneklem grubu 273 erkek, 205 kadın toplam 478 (Ort. yaş = 21,36 ± 3,11 yıl) gönüllü üniversite öğrencisinden oluşmaktadır. Araştırmada demografik bilgiler içeren kişisel bilgi formu, E-Spor Katılım Motivasyonu Ölçeği ve Dijital Serbest Zaman Etkinliklerine Katılım Amaçları Ölçeği kullanılmıştır. Verilerin analizi Cronbach Alpha iç tutarlılık katsayısı, Anova, bağımsız gruplarda t testi ve Pearson korelasyon testleri kullanılmıştır. Bulgular: Fiziksel aktiviteye katılan bireylerin e-spor katılım motivasyonlarının da yüksek olduğu belirlenmiştir. Dijital Serbest Zaman Etkinliklerine Katılım Amaçları Ölçeğinin tüm alt boyutlarının E-Spor Katılım Motivasyonu Ölçeğinin tüm alt boyutlarıyla arasında anlamlı ve pozitif yönde bir ilişkinin olduğu (p<0,05) tespit edilmiştir. Sonuç: Üniversite öğrencileri oyun, eğlence, sosyalleşme ve iletişim amacıyla dijital oyunlar oynamaktadır. E-spora katılım motivasyonunda bilişsel ve duyuşsal becerileri geliştirmek, yetkinlik, rekabet, başarı ve serbest zaman en önemli etkenlerdir. Ayrıca dijital serbest zamana katılım amaçları, e-spora katılım motivasyonuyla olumlu bir ilişkiye sahiptir. Anahtar Kelimeler: Serbest zaman, dijital oyun, fiziksel aktivite, e-spor
Doğa ve macera turizminde rekreasyonel akışın tekrar satın alma niyetine etkisi: Marka evangelizminin aracı rolü
DOĞA VE MACERA TURİZMİNDE REKREASYONEL AKIŞIN TEKRAR SATIN ALMA NİYETİNE ETKİSİ: MARKA EVANGELİZMİNİN ARACI ROLÜ Mustafa KAYA Rekreasyon Ana Bilim Dalı Alanya Alaaddin Keykubat Üniversitesi, Lisansüstü Eğitim Enstitüsü Ağustos, 2025 (110 sayfa) Bu araştırmanın amacı, doğa ve macera turizmi kapsamında aktivite tatiline katılan bireylerin rekreasyonel akış deneyimi ile tekrar satın alma niyeti arasındaki ilişkide marka evangelizminin aracılık rolünü incelemek ve bu değişkenlerin çeşitli demografik faktörlere göre nasıl farklılık gösterdiğini belirlemektir. İlişkisel tarama modeli ile desenlenen araştırmanın evrenini doğa ve macera turizmi kapsamında aktivite tatili programlarından hizmet alan bireyler oluşturmaktadır. Örneklemi ise kolayda örnekleme yöntemiyle seçilen 289'u kadın, 324'ü erkek toplam 613 birey oluşturmuştur. Araştırmada "Kişisel Bilgi Formu", "Rekreasyonel Akış Deneyimi Ölçeği", "Marka Evangelizmi Ölçeği" ve "Tekrar Satın Alma Niyeti Ölçeği" kullanılmıştır. Veriler, bağımsız gruplar t-testi, tek yönlü varyans analizi (ANOVA), Pearson korelasyon analizi ve Hayes Process Model 4 aracılık analizi ile çözümlenmiştir. Elde edilen bulgular, kadınların marka evangelizmi ve tekrar satın alma niyeti düzeylerinin erkeklere göre anlamlı biçimde daha yüksek olduğunu ortaya koymuştur. Evli bireylerin bekarlara göre bu iki değişkende daha yüksek ortalamalara sahip olduğu; lise mezunlarının ise her üç ölçekte de lisans ve lisansüstü mezunlara göre daha yüksek puan aldığı belirlenmiştir. Katılımcıların refah düzeyi yükseldikçe rekreasyonel akış ve marka evangelizmi puanları da artış göstermektedir. Ayrıca etkinliğe katılım süresi ve sıklığı arttıkça, özellikle tekrar satın alma niyeti puanlarının anlamlı biçimde yükseldiği gözlemlenmiştir. Düzenli fiziksel aktiviteye katılan bireyler, akış deneyimi, marka evangelizmi ve tekrar satın alma eğilimleri açısından daha yüksek düzeyde değerlere sahiptir. Korelasyon bulguları, rekreasyonel akış deneyimi ile marka evangelizmi ve tekrar satın alma niyeti arasında pozitif yönlü ilişkiler olduğunu göstermektedir. Aracılık analizi ise marka evangelizminin, akış deneyimi ile tekrar satın alma niyeti arasındaki ilişkide kısmi bir aracı rol üstlendiğini ortaya koymuştur. Bu sonuç, deneyim temelli aktivitelerin yalnızca anlık hazla sınırlı kalmadığını; duygusal bağlılık ve davranışsal sadakate dönüşme potansiyeli taşıdığını göstermektedir. Anahtar Sözcükler: Rekreasyonel akış deneyimi, marka evangelizmi, tekrar satın alma niyeti, doğa ve macera turizmi, aktivite tatili.
Yamaç paraşütü pilotlarının serbest zaman ilgilenimi ile etkinlik doyumu arasındakı ilişkide rekreasyonel akış deneyiminin aracılık rolü
Bu araştırmanın amacı, yamaç paraşütü pilotlarının serbest zaman ilgilenimi ile etkinlik doyumu arasındaki ilişkide rekreasyonel akış deneyiminin aracılık rolünü belirlemek ve bazı demografik değişkenlere göre karşılaştırmaktır. İlişkisel tarama modeli ile desenlenen araştırmanın evrenini rekreasyonel amaçla yamaç paraşütü yapan sertifikalı pilotlar oluşturmaktadır. Örneklemi ise kolayda örnekleme yöntemiyle seçilen 70'i kadın, 336'sı erkek toplam 406 pilot oluşturmuştur. Araştırmada "Kişisel Bilgi Formu", "Serbest Zaman İlgilenimi Ölçeği", "Rekreasyonel Akış Deneyimi Ölçeği" ve "Etkinlik Doyumu Ölçeği" kullanılmıştır. Veriler, bağımsız gruplar t-testi, tek yönlü varyans analizi (ANOVA), Pearson korelasyon analizi ve Hayes Process Model 4 aracılık analizi ile çözümlenmiştir. Araştırma bulguları incelendiğinde serbest zaman ilgilenimi, rekreasyonel akış deneyimi ve etkinlik doyumunda cinsiyete göre anlamlı farklılık bulunmamıştır. Eğitim düzeyi açısından lisansüstü mezunlarının her üç ölçekte de lise ve üniversite mezunlarına göre anlamlı düzeyde daha düşük puanlar aldığı belirlenmiştir. Pilotluk seviyesi değişkeninde serbest zaman ilgilenimi açısından deneyimli pilotların başlangıç seviyesindeki pilotlara göre anlamlı düzeyde daha yüksek puanlar aldığı tespit edilmiştir. Etkinliğe katılım sıklığı ve toplam sorti sayısı değişkenlerinde serbest zaman ilgilenimi açısından anlamlı farklılıklar elde edilirken, rekreasyonel akış deneyimi ve etkinlik doyumunda anlamlı fark bulunmamıştır. Değişkenler arasındaki ilişkiye bakıldığında serbest zaman ilgilenimi ile rekreasyonel akış deneyimi ve etkinlik doyumu arasında pozitif yönde anlamlı ilişkiler tespit edilmiştir. Aracılık analizi sonuçları, serbest zaman ilgileniminin etkinlik doyumu üzerindeki etkisinde rekreasyonel akış deneyiminin tam aracılık rolü oynadığını göstermiştir. Sonuç olarak; elde edilen bulgular neticesinde serbest zaman ilgileniminin rekreasyonel akış deneyimi aracılığıyla etkinlik doyumunu pozitif yönde etkilediğini ve deneyim düzeyinin bu ilişkilerde farklı düzeylerde etkili olduğunu göstermiştir. Anahtar Sözcükler: Serbest zaman ilgilenimi, Rekreasyonel akış deneyimi, Etkinlik doyumu, Yamaç paraşütü, Aracılık analizi.
Görme engelli kadınlarda sportif rekreasyon etkinliklere katılımın yaşam kalitelerine yansımalarının incelenmesi
Bu araştırmanın amacı Türkiye sınırlarındaki 9 farklı İl'de ikamet eden, lisanslı sporcu olarak veya egzersiz amacıyla aktif şekilde spor yapan görme engelli kadınların, yaptıkları sportif rekreatif etkinliklerin yaşam kalitelerine olan yansımalarının incelenmesidir. Araştırmanın örneklemi, "amaçlı örneklem" yöntemlerinden "tipik durum örnekleme" yöntemi ile belirlenmiştir. Nitel yöntem ile çalışılan araştırmada, araştırmacı "görüşme yöntemi" kullanmıştır. Araştırma kapsamında Batman, Diyarbakır, Kayseri, Bayburt, İstanbul, Aksaray, Ankara, Denizli ve Samsun şehirlerinde ikamet eden, farklı görme derecelerine (B1, B2 ve B3) sahip olan 28 görme engelli kadınla derinlemesine görüşmeler yapılmıştır. Veriler ise "betimsel içerik analiz" yöntemi ile analiz edilmiştir. Araştırma sonucu elde edilen veriler, yaşam kalitesinin dört ana teması altında toplanmış ve bu ana temalar alt boyutları ile belirlenmiştir. Ana temalar şu şekildedir; 1. Psikolojik Sağlık, 2. Fiziksel Sağlık, 3. Sosyal İlişkiler, 4. Çevresel Koşullar. Araştırmamızdan elde edilen veri analizleriyle; görme engelli kadınların, sportif rekreasyon etkinlikleri aracılığıyla, yaşam kalitesinin dört ana temasının tüm alt boyutlarında, faydalı kazanımlar edindikleri belirlenmiştir. Elde edilen veriler ışığında görme engelli kadınların, yaşam kalitelerini arttırma noktasında öneriler sunulmuştur.
Rekreasyonel liderlik ve sosyal bütünleşme: Spor bilimleri fakültesi öğrencilerinin davranışlarının analizi
Bu çalışma, spor bilimleri fakültesinde öğrenim gören öğrencilerin rekreasyonel liderlik davranışlarının sosyal bütünleşme üzerindeki etkisini analiz etmektedir. Araştırmada öğrencilerin hangi tür rekreasyon faaliyetlerine katıldığı, rekreasyon faaliyetlerine katılma sıklığı, rekreasyon liderliği davranışları ve öğrencilerin sosyal bütünleşme düzeyleri gibi faktörler üzerinde durulmuştur. Araştırmanın evren ve örneklemini Batman Üniversitesi Spor Bilimleri Fakültesinde öğrenim gören öğrenciler oluşturmaktadır. Araştırmaya 164 erkek ve 154 kadın olmak üzere toplamda 318 öğrenci katılmıştır. Veri toplamak için Google formlar aracılığıyla Kişisel Bilgi Formu, Rekreasyonel Liderlik Ölçeği ve Sporda Sosyal Bütünleşme Ölçeği uygulanmıştır. İstatistiksel analizler SPSS 23 yazılımı kullanılarak gerçekleştirilmiştir. Verilerin normal dağılıma uygun olup olmadığını belirlemek için çarpıklık ve basıklık değerleri değerlendirilmiş ve elde edilen sonuçların ±1 aralığında olduğu gözlemlenmiştir. Tüm analizlerde anlamlılık düzeyi 0.01 ve 0.05 olarak kabul edilmiş, elde edilen sonuçlar bu düzeylere göre yorumlanmıştır. Sonuç olarak, araştırmaya katılan spor bilimleri fakültesi öğrencilerinin liderlik tarzları ile bireylerin gelişim boyutları arasındaki güçlü ve anlamlı ilişkiler tespit edildi. Özellikle demokratik liderlik ile kişisel gelişim ve sosyalleşme arasındaki yüksek korelasyonlar, demokratik liderlik tarzının bireylerin hem bireysel hem de sosyal gelişimine olumlu katkıda bulunduğunu göstermektedir. Bu bulgu, demokratik liderliğin katılımcılığı teşvik etmesi, bireyin özgüvenini artırması ve sosyal etkileşimleri desteklemesi ile açıklanabilir. Buna karşın, otokratik liderlik ile alt boyutlar arasındaki nispeten düşük korelasyonlar, otokratik liderliğin bireyin gelişimi üzerinde daha sınırlı bir etkisi olduğunu düşündürmektedir.
Sporun dönüşümü: Espor ekosisteminin günceli ve geleceğinin sistemdeki aktörler tarafından değerlendirilmesi
Bu çalışmanın amacı Elektronik Spor kavramına yönelik uzman ve sporcu görüşlerinin belirlenmesi ve mevcut duruma istinaden regülatif öneriler ile elektronik sporun geleceğinin irdelenmesidir. E-spor'un muhtemel gelişimi göz önüne alındığında, bilimsel bağlamda multidisipliner çalışma alanlarını ilgilendirmektedir. Spor, teknoloji, sosyoloji, psikoloji, çevre psikolojisi, antropoloji ve benzeri alanların ortak bir yapıda çalışması ve elektronik sporcuların gelişimsel süreçlerinin izlenmesi gerekmektedir. Diğer yandan rekreatif değerinin öne çıkması ve bireysel ve toplumsal etkisi, alınması gereken önlem ve uygulamalar belirlenmelidir. Bu çalışmada nitel araştırma yöntemlerinden olgubilim ve durum çalışması desenlerinden yararlanılmıştır. Araştırmanın evrenini Türkiye E-spor müsabakalarına katılan sporcular ve Türkiye'de spor eğitimi veren yükseköğretim kurumlarında görev yapan akademisyenler ve espor ekosisteminde bulunan uzman ve yöneticiler oluşturmaktadır. Araştırmanın örneklemini amaçlı örnekleme yolu ile seçilen ise E-spor konusunda yayın ve çalışmaları olan, ders verme deneyimi olan akademisyenler ve yönetim kanalında çalışan espor uzmanları uluslararası alanda yarışmalara katılan çeşitli oyun türlerinde oyuncular oluşturmuştur. Katılımcılara KGI değerlendirilmesi yapılmış yarı yapılandırılmış sorular yöneltilmiştir. Çalışmanın sonucunda 6 tema (alana yönelme, Espora ilgi, ekosistem değerlendirmesi, geleişim aşamaları ve nedenleri, esporun geleceği ve beklentiler) ve 23 alt kod oluşmuştur. Elektronik spor sektörünün gelişimi göz önüne alındığında bu alanın gerisinde kalmamak, bu alanla ilgili tanımlamaları bilimsel olarak ortaya çıkarmak için farkındalık çalışmaları gerekmektedir. Bilhassa spor bilimcilerin bu konudaki görüşleri ve yönelimleri kabul görme açısından önem arz etmektedir. Bunun yanı sıra elektronik sporcu olan bireylerin ulusal ve uluslararası bağlamadaki sorunlarının belirlenmesi, önlem alma ve çözüm geliştirme noktasında etkili olacaktır. Anahtar kelimeler: Espor, Dijital, Teknoloji, Elektronik spor
Üniversite öğrencilerinde serbest zaman doyumu ile üniversiteye uyum arasındaki ilişkinin incelenmesi
Bu araştırmanın amacı öğrencilerde serbest zaman Doyumu ile üniversite yaşamına uyum arasındaki ilişkinin incelenmesi olarak belirlenmiştir. Bu amaç doğrultusunda araştırmanın evrenini Antalya ilinde bulunan Akdeniz Üniversitesi Merkez Kampüsünde öğrenim gören öğrenciler oluşturmaktadır. Örneklem grubunu ise bu evrende gönüllü katılım gerçekleştiren 111 erkek (Ortyaş=21.982±2.753) ve 139 kadın (Ortyaş=21.640±4.462) öğrenci oluşturmuştur. Örnekleme ulaşılmasında, olasılıklı olmayan örnekleme yöntemlerinden kolayda örnekleme tekniği kullanılmıştır. Verilerin toplanması amacıyla 1980 yılında Jacob G. Beard ve Mounir G. Ragheb(1980) arafından geliştirilen ve 2011 yılında Gökçe ve Orhan tarafından Türk kültürüne uyarlanan Serbest Zaman Doyum Ölçeği, Tuhanioğlu tarafından 2017 yılında geliştirilen Üniversiteye Uyum Ölçeği ve araştırmacı tarafından hazırlanan kişisel bilgi formu kullanılmıştır. Verilerin analizi bilgisayar ortamında IBM SPSS 23 (Statistics for Windows) programı aracılığıyla gerçekleştirilmiştir. Analiz sonucunda iki adet anlamlı kanonik korelasyon elde edilmiş ve değişkenlerin bu kanonik fonksiyonlara olan anlamlı katkıları .45 anlamlılık düzeyinde incelenmiştir. Sonuç olarak serbest zaman doyumu veri setinde yer alan psikolojik, eğitimsel, sosyal, fiziksel ve estetik doyum arttıkça öğrencilerin üniversiteye kurumsal ve kişisel- duygusal uyumlarının arttığı tespit edilmiştir. Aynı zamanda serbest zaman doyumu veri setindeki rahatlama, estetik, eğitimsel, fiziksel ve psikolojik doyum arttıkça öğrencilerin sosyal uyumunun arttığı tespit edilmiştir. Çalışma sonucunda elde edilen veriler ışığında öğrencilerin üniversiteye uyumunun sağlanmasında üniversitelerin serbest zaman aktivitelerinin artırılması ve fiziksel şartlarının iyileştirilmesinin olumlu katkısı olacağı düşünülmektedir.
Kamp ve piknik alanlarının etkin yönetimi için yöntem önerisi
Açık Alan Rekreasyonu kaynağı olarak kullanılan kamp alanları, karavan parkları ve piknik yerlerinin yönetim süreçlerine katkı sağlamak, ziyaretçilerin ziyaret esnasında olumsuz deneyimler yaşamasını engellemek ve aynı zamanda farklı gelir seviyelerine sahip bireylere farklı hizmet seçenekleri sunabilecek bir dijital rezervasyon sistemi oluşturmaktır.
Futbol ürünleri koleksiyoncularının biriktirme belirtileri ve fanatiklik düzeylerinin farklı değişkenler açısından incelenmesi
Futbol, taraftarları için yoğun bir tutkudur ve dünya genelinde en popüler spor dallarından biridir. Futbol taraftarlarının forma, atkı, futbol topu gibi ürünlerin koleksiyonunu yapmaya başlamasıyla futbol ürün koleksiyonculuğu bir ciddi boş zaman aktivitesi haline gelmiştir. Literatür tarandığında görülmüştür ki son yirmi yılda doğrudan futbolla ilgili araştırmalarda bir artış yaşanmıştır ancak futbol ürünleri koleksiyonculuğuyla ilgili neredeyse hiç çalışma yapılmamıştır. Bu yüzden araştırmamız futbol ürün koleksiyoncularının fanatiklik düzeyleri ve biriktirme belirtilerinin yaş, eğitim durumu, medeni durum, gelir düzeyi, koleksiyonculukla uğraşılan süre gibi değişkenler açısından incelenmesini amaçlamıştır. Araştırmada nicel araştırma yöntemlerinden ilişkisel tarama yöntemi kullanılmıştır. Araştırma tekniklerinden anket ve ölçek yöntemi kullanılarak veriler online ortamda toplanmıştır. Araştırmanın örneklemini Türkiye sınırları içerisinde yaşayan, online olarak ulaşılabilen ciddi boş zaman aktivitesi olarak en az bir yıldır futbol ürünleri koleksiyonculuğu ile uğraşan 18 yaşından büyük bireyler oluşturmaktadır. Bireylerin izni alınarak kişisel bilgi formunu, "Biriktirme Envanteri-Gözden Geçirilmiş Formu"'nu ve "Futbol Taraftarı Fanatiklik Ölçeği"ni doldurmaları istenmiştir. Veriler SPSS programı kullanılarak analiz edilmiştir. Sonuçlara bakıldığında futbol ürün koleksiyoncuları arasında yaş yükseldikçe şiddete yönelik düşünce ve eylem eğiliminde azalma olduğu; kişisel gelir arttıkça şiddete yönelik düşünce veya eylem eğiminin azaldığı; hem kendi takımınının hem diğer takımlarının koleksiyonculuğunu yapan kişilerin kurumsal aidiyet duygusunun daha yüksek olduğu; daha fazla edinme davranışını gösteren kişilerin kişisel gelirinin daha yüksek bir kısmını koleksiyonculuğa ayırdığı; daha fazla eşya kalabalığına sahip kişilerin aile gelirinin daha yüksek bir kısmını koleksiyonculuğa ayırdığı; kurumsal aidiyet duygusu yüksek olanların aile gelirini koleksiyonculuk için kullanırken aileden onay alma eğiliminin daha düşük olduğu; değersiz nesneleri atmakta zorlanma kişilerin daha az yeni ürün almak için alım satım yaptıkları gibi sonuçlara ulaşılmıştır. Bulgular literatürle birlikte tartışılmış ve sınırlılıklar ortaya konmuştur. Gelecekte yapılacak araştırmalar için kapsamlı bir ön araştırma mahiyetinde olan bu çalışmanın literatüre katkı sağlaması beklenmektedir.
55 yaş ve üzeri bireylerde rekreatif orman banyosu (shinrin-yoku) etkinliğinin yaşam tatmini ve bazı psikometrik değişkenlere etkisi
Bu çalışma, orman banyosunun yaşlı bireylerde depresyon düzeylerini azaltma ve yaşam tatminini artırma potansiyelini değerlendirmeyi amaçlamaktadır. Aynı zamanda, orman banyosunun bazı psikometrik değişkenler üzerindeki etkilerini de incelemektedir. Rasgele belirlenmiş randomize kontrollü bir tasarıma sahip olan bu çalışma, deney ve kontrol grupları içermekte ve ön test, ara test ve son test adımlarını içermektedir.Araştırmanın evrenini 60+ Tazelenme Üniversitesine devam eden 55 yaş ve üzeri bireyler oluştururken, örneklemi 47 gönüllü katılımcıdan (25 deney ve 22 kontrol) oluşmaktadır.Veriler, çeşitli ölçekler kullanılarak üç aşamada toplanmıştır: Yaşam Tatmini Ölçeği, Geriatrik Depresyon Ölçeği, Duygu Durumları Profili Ölçeği ve Uluslararası Fiziksel Aktivite Anketi. Orman banyosu grubunda depresyon düzeylerinde anlamlı bir azalma ve yaşam tatmininde artış gözlemlenmiştir. Kontrol grubunda ise anlamlı bir değişiklik bulunmamıştır. Duygu durumu alt boyutları incelendiğinde, orman banyosu grubunda depresyon, karışıklık ve gerginlik düzeylerinde azalma, enerji düzeylerinde ise artış tespit edilmiştir. Kontrol grubunda da benzer değişiklikler gözlemlenmiştir ancak etkiler orman banyosu grubuna göre daha az belirgindir. Orman banyosu uygulamalarının yaşlı bireylerin depresyon düzeylerini azaltmada ve genel duygu durumlarını iyileştirmede etkili olduğunu ortaya koymaktadır. Yaşam tatmini üzerindeki etkileri ise daha fazla araştırma gerektirmektedir. Doğal ortamların, özellikle orman banyosu gibi doğa temelli müdahalelerin, yaşlı bireylerin psikolojik ve duygusal sağlıklarını destekleyebileceği sonucuna varılmıştır.
Rekreatif amaçlı fitness merkezlerinde egzersiz yapan bireylerin besinsel ergojenik destekler hakkındaki bilgi düzeylerinin ve kullanım sıklığının belirlenmesi. Antalya ili örneği
Araştırmanın amacı, fitness merkezlerinde rekreatif amaçlı egzersiz yapan bireylerin besinsel ergojenik destekler hakkındaki bilgi düzeylerinin ve kullanım sıklığının belirlenmesidir. Bu amaç doğrultusunda konu ile ilgili literatür taranmış ve uzman görüşleri alınarak veri toplama aracı olarak anket yöntemi kullanılmıştır. Anket, egzersiz yapan bireylerin besinsel ergojenik destek ürünleri hakkında bilgi düzeylerini ve kullanım durumlarını sorgulamaktadır. Ankette egzersiz yapan bireylerin bu ürünler hakkında yeterli bilgi düzeyine sahip olup olmadıkları, bu ürünleri kimlerin tavsiyesi ile kullandıkları, ne amaçla kullandıkları, gerekli sağlık kontrollerinden geçip geçmediklerini belirlemeye yönelik sorular sorulmuştur. Araştırmamıza gönüllülük esasına dayılı olarak Antalya ilinde fitness merkezlerinde egzersiz yapan 110'u kadın, 292'si erkek olmak üzere toplamda 402 kişi katılmıştır. Bu tez çalışmasında SPSS 25.0 istatistik programı kullanılarak veriler analiz edilmiştir. Araştırma sonuçlarında elde edilen verilerin tanımlayıcı istatistik verilerinden frekans ve yüzde dağılımları hesaplanmış, farklılıkları test etmek için ki-kare tekniği kullanılmıştır. Çalışmamızdan elde edilen bulgulara dayanarak, araştırmaya katılanların (n=292) %72,6'sının erkek, (n=110) %27,4'ünün kadın olduğu; erkek bireylerin yaş ortalamasının 26,84, kadın bireylerin yaş ortalamasının 24,80 olduğu görülmüştür. Ayrıca eğitim durumlarına bakıldığında (n=299) %74,4'ünün üniversite eğitimi aldığı, mesleklerine bakıldığında(n=151) %37,6 oranla en çok özel sektör çalışanı olduğu görülmüştür. Egzersiz yapma süresi en yüksek olanların (n=152) %37,8'inin 2-4 yıl arası egzersiz yaptıkları belirlenmiştir. Araştırmamızda n=306 kişinin sağlık için spor yaptığı belirlenmiştir. Yine araştırmamıza katılanların %55'inin besinsel ergojenik destek ürünleri hakkında yeterli bilgiye sahip olmadıkları belirlenmiştir. Araştırmamıza katılanların %60,2'sinin ise besinsel ergojenik destek ürünleri kullandıkları, bu ürünlerle ilgili bilgiyi %47 oranıyla internetten edindikleri görülmüştür. Kullanıcıların %40,1'i bu ürünleri performansı arttırmak, %27,7'si de kas kütlesini arttırmak için kullandıklarını belirtmişlerdir. Araştırmamızda ergojenik destek ürünleri kullananların %33,1'inin antrenör tavsiyesi ile bu ürünlere başladığı görülmüştür. Bu ürünleri kullananların %63,2'sinin ise bu ürünleri internet üzerinden temin ettikleri anlaşılmıştır. Çalışmamızdaki ergojenik destek ürün kullananların %53,3'ü doktor kontrolünden geçmediklerini belirtmişlerdir. Herhangi bir besinsel ergojenik destek maddesi kullanıyor musunuz, sorusu ile egzersiz süresi, egzersiz çeşidi ve ergojenik bilgi durumu soruları arasında istatiksel olarak anlamlı farklılık bulunmuştur (P<0,000).
Ciddi boş zaman aktivitesi olarak basketbol oynayan ergen sporcularda, psikolojik dayanıklılık ve zihinsel antrenmanın algılanan performansa etkisi
Ciddi boş zaman aktivitesi olarak basketbol oynayan ergen sporcularda psikolojik dayanıklılık ve zihinsel antrenmanın algılanan performansa etkisinin incelenmesini içermektedir. Ciddi boş zaman aktivitesi olarak basketbol oynayanlara psikolojik dayanıklılık ölçeği, zihinsel antrenman envanteri ve demografik anket soruları sorulur. Basketbol oyuncularına zihinsel antrenman önerilerinde bulunularak belli bir süreç tamamlandıktan sonra zihinsel antrenmanın algılanan performansa etkisi incelenir.
Golf turistlerinin çevre bilinci, algıladıkları yesil otel uygulamalarının konaklama niyetlerine etkisinin incelenmesi
Ortaya çıkan çevreci talepler karşısında işletmelerde çevreninin korunmasına yönelik uygulamaları hayata geçirmeye başlamışlardır. Çevrenin korunmasına yönelik uygulamalar ile hem tüketicilerin çevreci hassasiyetlerini karşılamak hem de ekonomik anlamda maliyetlerini düşürmek için yeşil otel uygulamalarına talep göstermektedirler. Başka alanlarda faaliyet gerçekleştiren işletmeler tarafından talep gören yeşil uygulamaları, turizm işletmeleri tarafından da tercih edilerek yaygınlaşmaktadır. Turistlerin çevresel sorunlara karşı taşıdıkları çevre bilinci, çevre dostu yeşil uygulamayı tercih eden otellere yönelik tutumlarını etkilemektedir. Turistlerin giderek artan çevre bilinci ve tüketicilerin yeşil otellerde konaklama niyetlerini olumlu yönde etkilemektedir. Bu çalışmanın amacıda, golf turistlerinin çevre bilinci, doğada olma duyguları ve algıladıkları yeşil otel uygulamalarının konaklama niyetlerine etkisinin incelenmesidir. Literatürde golf turistlerinin yeşil yıldızlı otelleri ziyaret etme niyetini etkileyen faktörlere ilişkin yeterince çalışmaya rastlanamamıştır. Bu çalışma tüketicilerin yeşil yıldızlı otelleri tercih etme niyetini etkileyen faktörlerin açısından literatüre katkıda bulunacağı düşünülmektedir. Çalışmanın amacı, çevre bilinci ve doğada olma duygusunun algılanan yeşil otel uygulamalarını tercih etme niyetine etkisinin araştırılmasıdır.
Bireylerin iş hayatındaki çalışma sürelerine göre ciddi boş zaman etkinliklerine katılımlarının incelenmesi
Bu araştırma, bireylerin boş zaman etkinliklerine katılım düzeylerinin ve yaşam kalitelerinin demografik özelliklere göre nasıl farklılık gösterdiğini incelemek, aynı zamanda boş zaman etkinliklerinin yaşam kalitesine ve tatmin düzeyine etkisini değerlendirmeyi amaçlamaktadır. Araştırma, betimsel bir yöntemle Antalya ilinde farklı sektörlerde çalışan bireyler üzerinde gerçekleştirilmiştir. Araştırma kapsamında 311 katılımcıya, demografik bilgiler, boş zaman etkinliklerine katılım ve yaşam kalitesi ile ilgili üç farklı ölçek uygulanmıştır. Veriler, SPSS 25.0 programı kullanılarak analiz edilmiş; frekans, yüzde analizi, t-testi, ANOVA ve korelasyon analizleri yapılmıştır. Araştırma sonuçları, boş zaman etkinliklerine katılımın bireylerin yaşam kalitesi ve tatmin düzeyleri üzerinde anlamlı bir etkisi olduğunu göstermiştir. Kadınların, evli bireylerin ve yüksek gelir gruplarının boş zaman etkinliklerinden daha fazla tatmin elde ettiği belirlenmiştir. Yaş grupları arasında 26-35 yaş aralığındaki bireylerin boş zaman katılımı ve yaşam kalitesi puanlarının en yüksek olduğu saptanmıştır. Eğitim düzeyi yükseldikçe boş zaman etkinliklerine katılımın ve yaşam kalitesinin arttığı gözlemlenmiştir. Meslek durumuna göre çalışan bireylerin sosyal ve psikolojik tatmin düzeylerinin diğer gruplara kıyasla daha yüksek olduğu, haftalık çalışma saatleri arttıkça da boş zaman etkinliklerinden elde edilen tatminin yükseldiği bulunmuştur. Korelasyon analizi sonuçları, boş zaman katılımı ile yaşam kalitesi (r = 0.65) ve boş zaman tatmini (r = 0.60) arasında anlamlı pozitif ilişkiler olduğunu ortaya koymuştur. Yaşam kalitesi ile boş zaman tatmini arasında yüksek düzeyde bir ilişki (r = 0.68) bulunmuş, bu durum boş zaman etkinliklerinin bireylerin genel iyilik hali üzerindeki kritik rolünü vurgulamaktadır. Bu çalışma, bireylerin boş zaman etkinliklerine katılımının yaşam kalitesi ve tatmin düzeyleri üzerinde önemli bir etkisi olduğunu ortaya koymaktadır. Araştırma sonuçları, boş zaman etkinliklerinin bireylerin fiziksel, psikolojik ve sosyal iyilik halleri üzerindeki olumlu etkilerini destekler niteliktedir. Boş zaman etkinliklerini teşvik eden politikaların geliştirilmesi ve bireylerin bu etkinliklere erişiminin artırılması, yaşam kalitesinin iyileştirilmesine yönelik önemli bir strateji olarak önerilmektedir. Anahtar Kelimeler: Boş Zaman Etkinlikleri, Yaşam Kalitesi, Tatmin Düzeyi
Yamaç paraşütü tandem uçuşa motive eden faktörler ölçeğinin geliştirilmesi: Katılımcıların motivasyonel faktörleri, sürekli/durumluk kaygıları ve ödamonik iyi oluşlarının demografik değişkenlerle ilişkisinin; memnuniyet algısı ve hissedilen duygular açısından farklılaşma durumlarıyla birlikte incelenmesi
Bu çalışmanın amacı, bireyleri yamaç paraşütü tandem uçuşa motive eden faktörler ölçeğinin geliştirilerek, katılımcıları tandem uçuşa motive eden faktörleri, sürekli ve durumluk kaygıları ve ödamonik iyi oluşları arasındaki ilişkinin demografik değişkenlere göre incelenmesidir. Araştırma bulguları, tandem yamaç paraşütü deneyiminin katılımcıların psikolojik durumları üzerinde olumlu etkiler yarattığını ortaya koymaktadır: Etkinlik öncesinde yüksek olan durumluk kaygı seviyelerinin (86,83±10,68), etkinlik sonrası anlamlı şekilde düştüğü saptanmıştır (80,37±9,29). Bu durum, ekstrem sporların stres yönetiminde sağladığı potansiyel katkıları vurgulamaktadır. Ayrıca, bireylerin tandem yamaç paraşütü motivasyonel yönelimleri ile kaygı türleri arasında anlamlı ve çok boyutlu ilişkilerin bulunduğu belirlenmiştir (p<0.01, p<0.05). Ödamonik iyi oluşun, bireylerin sürekli ve durumluk kaygı ile başa çıkma yeteneklerini destekleyici bir yapı sunduğu belirlenirken (p<0.01, p<0.05), bireylerin ödamonik iyi oluş düzeylerinin tandem yamaç paraşütü motivasyonel yönelimlerini şekillendirdiği ve aralarında çok boyutlu ilişkiye sahip olduğu tespit edilmiştir (p<0.01, p<0.05). Çalışmaya katılan ve tesadüfi örnekleme modeliyle seçilen 388 kişinin demografik analizleri, cinsiyet (%52,8'i kadın ve %47,2'si erkek), yaş (%20,6'sı 22 yaş ve altında, %36,6'sı 23-35 yaş arası, %27,3'ü 36-45 yaş arası ve %15,5'i 46 yaş ve üstü), medeni durum (%50,8'i evli ve %49,2'si bekar), eğitim durumu (%30,7'si lise dengi ve altı, %54,1'i üniversite ve %15,2'si lisans üstü) ve çalışma durumu (%70,4'ü çalışmakta ve %29,6'sı çalışmayan) gibi değişkenlerin motivasyonel eğilimler, kaygı düzeyleri ve ödamonik iyi oluş üzerinde belirleyici rollerini net bir şekilde ortaya koymaktadır. Özellikle kadın katılımcıların içsel motivasyonlara daha fazla yönelebildiği, sosyal medya etkileşimlerinin ise etkinliğe katılım motivasyonunu artıran en önemli unsurlardan biri olduğu gözlemlenmiştir (%12,26). Araştırma bulguları, macera turizminin psikolojik faydalarını gözler önüne sermekte ve bireylerin yaşam kalitelerini artırma konusunda bu tür deneyimlerin ne denli önemli bir araç olabileceğini ifade etmektedir. Dolayısıyla, tandem yamaç paraşütü gibi aktivitelerin, bireylerin psikolojik iyilik halleri üzerinde sağladığı katkılar, alanında kayda değer bir önem taşımaktadır.
Akdeniz Üniversitesi tazelenme üniversitesine devam eden 60 yaş üzeri bireylerde ev temelli egzersizlerin yaşlılarda düşme, yaşam kalitesi, fonksiyonel wellness ve fitness etkilerinin incelenmesi.
Bu çalışma, ev egzersizi uygulamalarının yaşlı bireylerde düşme riski, yaşam kalitesi, denge ve fiziksel uygunluk üzerindeki etkilerini değerlendirmeyi amaçlamaktadır. Aynı zamanda, ev ortamında yapılan düzenli egzersizlerin fonksiyonel sağlık göstergeleri üzerindeki katkısını incelemektedir. Rastgele seçilmiş katılımcılarla gerçekleştirilen bu çalışma, deney ve kontrol gruplu deneysel bir tasarıma sahiptir ve ön test ile son test ölçümlerini içermektedir. Araştırmanın evrenini, Akdeniz Üniversitesi bünyesindeki Tazelenme Üniversitesine devam eden 60 yaş ve üzeri bireyler oluştururken; örneklemi, 40'ı deney, 40'ı kontrol grubunda yer alan toplam 80 gönüllü bireyden oluşmaktadır. Deney grubuna, 8 hafta süresince haftada 3 gün ve her biri 1 saatlik ev egzersizi programı uygulanmıştır. Bu program; kas kuvvetini artırmayı, dengeyi geliştirmeyi ve düşme riskini azaltmayı hedefleyen egzersizlerden oluşmuştur. Kontrol grubuna ise herhangi bir müdahale yapılmamıştır. Veriler, çeşitli ölçme araçları ile toplanmıştır: Yaşlılarda Yaşam Kalitesi Ölçeği, Berg Denge Ölçeği, Fiziksel Aktivite Ölçeği, Açık Göz ve Kapalı Göz Tek Bacak Denge Testleri, İki Adım Testi, Sandalyede Otur-Uzan Testi ve Sandalyede Otur-Kalk Testi. Elde edilen bulgular, ev egzersizi programının deney grubunda yaşam kalitesini artırdığı, denge ve fiziksel uygunluk düzeylerini geliştirdiği, ayrıca düşme riskini azalttığını göstermiştir. Kontrol grubunda anlamlı bir değişiklik gözlemlenmemiştir. Ev egzersizlerinin, yaşlı bireylerde fonksiyonel sağlık ve aktif yaşam sürecine katkı sağlayan etkili bir müdahale yöntemi olduğu sonucuna varılmıştır.
Golfün dijital dönüşümü: Sanal ve geleneksel golfün katılım kısıtları açısından karşılaştırılması
Bu çalışma, sanal golf uygulamalarının boş zaman kısıtlamaları bağlamında geleneksel golfle karşılaştırmalı olarak incelenmesini amaçlamaktadır. Dijital teknolojilerin spor alanına entegrasyonu ile gelişen sanal golf, geleneksel açık hava golfünün zaman, maliyet ve çevresel kısıtlarını azaltma potansiyeli sunmaktadır. Bu doğrultuda, Türkiye'de golf sporu ile ilgilenen bireylerden elde edilen veriler aracılığıyla, sanal ve geleneksel golf katılımı arasındaki boş zaman kısıtlamaları algıları karşılaştırılmıştır. Araştırma kapsamında nicel yöntem benimsenmiş, kolayda örnekleme tekniği ile veri toplanmıştır. Verilerin analizinde tanımlayıcı istatistikler, bağımlı örneklem Wilcoxon ve Spearman korelasyon katsayısı kullanılmıştır. Bulgular, sanal golfün özellikle zaman, maliyet ve hava koşullarına ilişkin kısıtlamaları azaltmada geleneksel golf sporuna göre daha avantajlı olduğunu ortaya koymuştur. Yapılan Wilcoxon işaretli sıralar testi sonucunda, katılımcıların sanal ve açık hava golfüne yönelik boş zaman kısıtlamaları algıları karşılaştırılmıştır. Wilcoxon işaretli sıralar testi sonuçlarına göre zaman (Z = -4.137, p < .001), beceri (Z = -3.885, p < .001), güven (Z = -2.561, p = .010), maliyet (Z = -4.041, p < .001) ve hava koşulları (Z = -5.535, p < .001) alt boyutlarında anlamlı fark bulunmuştur. Bu bulgular, sanal golfün açık hava golfüne kıyasla bazı kısıtlamaları daha az hissettirdiğini göstermektedir. Elde edilen sonuçlar, sanal golfün dijital sporlar ve rekreasyonel faaliyetler kapsamında daha geniş kitlelere ulaşabilecek bir potansiyele sahip olduğunu göstermektedir. Anahtar Kelimeler: Sanal golf, geleneksel golf, boş zaman kısıtlamaları, erişilebilirlik, dijital sporlar.
Çocuklarını rekreatif amaçlı spor aktivitesine gönderen vegöndermeyen ebeveynlerin sportif etkinliklere yöneliktutumları ve spor etkinliklerine yönelimlerinin incelenmesi
Araştırmanın amacı, çocuklarını rekreatif amaçlı spor aktivitesine gönderen ve göndermeyen ebeveynlerin sportif etkinliklere yönelik tutumları ve spor etkinliklerine yönelimlerini incelemektir. Ayrıca ebeveynlerin spora yönelik tutumları ve spor etkinliklerine yönelimleri ile ders dışı sportif etkinliklere yönelik tutumlarının bazı demografik değişkelere göre farklılıklarının incelemesi amaçlanmaktadır. Bu bağlamda araştırma, çocuklarını spor etkinliklerine gönderen ebeveynlerin, göndermeyen ebeveynlere kıyasla spora karşı daha olumlu tutumlar sergileyip sergilemediklerini ve ders dışı sportif etkinliklere yönelik tutumlarının nasıl şekillendiğini analiz etmektedir. Araştırma grubu Antalya'nın Muratpaşa ilçesinde farklı spor okullarına katılan ve katılmayan çocukların ebeveynlerinden oluşmaktadır. Çalışmaya 253 kadın, 184 erkek olmak üzere toplam 437 ebeveyn katılmıştır. Çalışmada, nicel araştırma yöntemine dayanarak ebeveynlere yönelik anket ve ölçeklerle veriler toplanmıştır. Veri toplama aracı olarak kişisel bilgi formu ile Çevik ve ark (2018) tarafından Türkçeye uyarlanmış "Spor Etkinliklerine Yönelim" ölçeği, Şentürk (2014) tarafından geliştirilmiş "Spora Yönelik Tutum" ölçeği, Yılmaz ve Güven (2015) tarafından geliştirilen "Ders Dışı Sportif Etkinliklere Yönelik Ebeveyn Tutumu" Ölçeği kullanılmıştır. Verilerin analizinde istatistiksel olarak t-testi ve ANOVA, Tukey çoklu karşılaştırma, Pearson Korelasyon testi kullanılmıştır. Elde edilen bulgulara göre çocuklarını spor etkinliklerine gönderen ebeveynlerin ders dışı sportif etkinliklere yönelik daha olumlu tutum sergiledikleri, spora yönelik tutum ve spor etkinliklerine yönelim düzeylerinin de yüksek olduğu görülmüştür. Ayrıca, ebeveynlerin spora yönelik tutumları ve spor etkinliklerine yönelimleri ile ders dışı sportif etkinliklere yönelik tutumları arasında anlamlı ve pozitif yönde bir ilişki oluğu görülmüştür.
Farkındalık temelli egzersiz programının üniversite öğrencilerinin psikolojik iyi oluş ve yaşam doyumu üzerindeki etkililiğinin incelenmesi
Bu araştırmanın amacı, farkındalık temelli egzersiz programının üniversite öğrencilerinin psikolojik iyi oluş ve yaşam doyumu üzerindeki etkililiğinin incelenmesidir. Araştırmanın bağımlı değişkenlerini, psikolojik iyi oluş ve yaşam doyumu oluşturmaktadır. Araştırmanın bağımsız değişkeni ise farkındalık temelli egzersiz programı oluşturmaktadır. Araştırmada, deneysel düzeneklerden deney (ön-test, son-test ve izleme testi) ve kontrol gruplu (ön-test ve son-test) bir model kullanılmıştır. Araştırma, Covid-19 pandemisi sırasında 2020-2021 akademik yılında bir vakıf üniversitenin farklı fakültelerinde öğrenimine devam etmekte olan toplam 60 öğrenci ile (30 deney grubu ve 30 kontrol grubu) yürütülmüştür. Deney ve kontrol grubuna katılan katılımcıların 48'i kadın, 12'si erkektir. Deney ve kontrol grubunda yer alan katılımcıların yaş aralığı 18-27 arasında olup, yaş ortalaması 21.40'tır. Araştırmada, kişisel bilgi formu, Psikolojik İyi Oluş Ölçeği ve Yaşam Doyumu Ölçeği kullanılmıştır. Araştırmanın sonunda ise deney grubuna eğitim değerlendirme formu uygulanmıştır. Araştırma kapsamında deney grubunda yer alan katılımcılara 8 oturumluk bir psiko-eğitim programı uygulanmış, kontrol grubunda yer alan katılımcılara ise herhangi bir çalışma yapılmamıştır. Farkındalık Temelli Egzersiz Programı deney grubuna haftada bir gün, 90 dakika olmak üzere 8 oturum olarak uygulanmıştır. Araştırmada kullanılan ölçme araçları, psiko-eğitim programının uygulanmasından önce ön-test, programın tamamlanmasının ardından son-test; programın etkisinin kalıcılığını belirlemek amacıyla da sadece deney grubuna son-testten üç ay sonra izleme testi şeklinde uygulanmıştır. Verilerin analizinde "Mann Whitney U", "Friedman ANOVA" ve "Wilcoxon İşaretli Sıralar Testi" ve Bonferroni düzeltmesi kullanılmıştır. Analizler sonucunda, deney ve kontrol gruplarının psikolojik iyi olma ölçeği son-test toplam puanları arasında deney grubu lehine anlamlı bir fark bulunmuştur. Psikolojik iyi olma ölçeği alt boyutları arasında yer alan çevresel hakimiyet, bireysel gelişim ve yaşam amacı alt boyutlarından alınan son-test puanlarının sonuçlarına göre deney ve kontrol grupları arasında anlamlı bir fark bulunmuştur. Psikolojik iyi olma ölçeğinin diğerleriyle olumlu ilişkiler ve otonomi/özerklik alt boyutlarından alınan son-test puanları sonuçlarına göre deney ve kontrol gruplarının arasında anlamlı bir fark bulunmamıştır. Deney grubunda yer alan üniversite öğrencilerinin psikolojik iyi oluş son-test ve izleme testi toplam puanları arasında anlamlı bir fark bulunmamıştır. Benzer şekilde diğerleriyle olumlu ilişkiler, otonomi/özerklik, çevresel hakimiyet, yaşam amacı, kendini kabul alt boyutunun son-test ve izleme testi puanları arasında istatistiksel olarak anlamlı bir fark bulunmamıştır. Sadece bireysel gelişim alt boyutunun son-test ve izleme testi puanları arasında istatistiksel olarak anlamlı bir fark bulunmuştur. Kontrol grubunun psikolojik iyi oluşun toplam puanından, altı alt boyutundan ve yaşam doyumundan aldıkları ön-test ve son-test puanları arasında anlamlı bir düzeyde farklılık olmamıştır. Araştırma sonucunda, 8 hafta süren farkındalık temelli egzersiz programına katılan üniversite öğrencilerinin kontrol grubuna kıyasla psikolojik iyi oluş ve yaşam doyumu düzeylerini artırmada önemli bir etkiye sahip olduğu ve yapılan izleme çalışması sonucunda bu etkinin pozitif yönde devam ettiği bulunmuştur. Araştırma sonucunda elde edilen bulgular literatürde bulunan ilgili araştırmalar ışığında tartışılmış; uygulamaya ve araştırmacılara yönelik önerilerde bulunulmuştur. Anahtar Kelimeler: Farkındalık, psikolojik iyi oluş, yaşam doyumu, psiko-eğitim, egzersiz, egzersiz psikolojisi
Ciddi boş zaman aktivitesi olarak koşan master sporcuları koşuya motive eden faktörler ölçeğinin geliştirilmesi, mental iyi oluş düzeylerinin belirlenmesi ve bu faktörlerin çeşitli değişkenlere göre karşılaştırılması
Bu tezin amacı; ciddi boş zaman aktivitesi olarak koşan master sporcuları koşuya motive eden faktörlerin belirlenmesine yönelik bir ölçek geliştirme çalışması olup, aynı zamanda bu faktörlerin farklı değişkenlere ve mental iyi oluş düzeylerine göre incelenmesidir. Tanımlayıcı bir araştırma olan bu çalışmanın; ana kütlesi aktif olarak masterlar yaş kategorisinde koşu yarışmalarına katılan 35 yaş ve üzeri bireylerden oluşmaktadır. 2021-2022 yılları arasında veri toplama amacıyla oluşturulan anket çalışması, Nisan 2022- Ağustos 2022 tarihleri arasında koşu yarışmalarına katılan 410 master koşucuya yüz yüze veya internet aracılığı uygulanmıştır. Katılımcılara bazı sosyo-demografik soruların yanında motivasyonel değişimlerini irdeleye bileyeceğimiz sorular sorulmuştur. Aktif olarak yaş gruplarında yarışmalara katılan sporcuların mental iyi oluş düzeylerini ortaya koyarak motivasyonel ve demografik değişkenler ile aralarındaki ilişkiyi araştırmak da hedeflenmiştir. Araştırma sonuçlarında elde edilen verilerin frekans ve yüzde dağılımları hesaplanmış, farklılıklarım test etmek için ki-kare tekniği kullanılmıştır (p<0.01, p<0.05 anlamlılık seviyesi kabul edilmiştir). Tabloların yorumu frekans ve yüzde dağılımlarına göre yapılmıştır. Bu çalışmaya özgü olarak geliştirilen anket formu, demografik bilgilere ek olarak, koşmak için ayrılan zaman, katlandıkları maliyet, kimlerle katılım sağladıkları, ne zamandır koştukları ve koşuya motive eden 44 maddeden oluşan soru listesi ile, Warwick-Edinburgh tarafından geliştirilen ve Türkçeye uyarlaması Gökay Keldal tarafından yapılan 14 sorudan oluşan mental iyi oluş ölçeği çalışmada kullanılmıştır. Ölçek, 35 yaş üstü bireyleri ciddi boş zaman faaliyeti olarak koşuya motive edebilecek maddeler 10 faktörden oluşmuştur. Bunlar, "Koşu Grubuna Bağlılık ve Sosyalleşme", "Kişisel Gelişim", "Uzaklaşma", "İyi oluş (Well-Being)", "Fiziksel Sağlık", " Beğenilme/Takdir Edilme", "Örnek Olma" , "Rekabet", "Kendini ifade etme", "Finansal / Finansal Olmayan Faydalar"'dır. Çalışma kapsamında oluşturulan hipotezler, verilerin analizi sonucunda elde edilen bulgular değerlendirildiğinde, master koşucuların mental iyi oluş seviyeleri katılmayı tercih ettikleri yarış mesafesi ve antrenman programında değişim göstermemektedir.
Dünden bugüne serbest zaman değerlendirmesi: Yaşlılar ile fenomenolojik bir araştırma
Araştırmanın amacı katılımcı bireylerin gençlik dönemlerinde ki serbest zaman algısı ve değerlendirmesi ile yaşlılık dönemindekileri karşılaştırmasını yapmak, katılımcıların yaşlanma sürecinde serbest zaman algısında nasıl bir değişim olduğunu belirlemek, yaşlı bireylerin serbest zaman değerlendirmelerinin öznel yargısına ulaşabilmektir. Araştırma nitel araştırma yöntemlerinden fenomenoloji araştırma deseni kullanılarak yapılmıştır. Yarı yapılandırılmış soru formu kullanılarak, yaklaşık 40 dakika süren şuan aktif bir yaşam süren 65 yaş ve üzeri 5 kadın ve 5 erkek ile görüşmeler yapılmıştır. Verilerin analizi aşamasında her bir sorunun cevaplarına yönelik temalar belirlenmiş ve araştırmanın güvenirliliğini sağlamak adına kappa analizi yapılarak kappa değeri 1.00 bulunmuştur. Yapılan bu çalışma ile katılımcıların eğitim hayatları, çalışma hayatları ve günümüzdeki emeklilik dönemlerinde serbest zaman değerlendirmelerinde ki aktivite türleri, değerlendirmelerine yönelik memnuniyet ya da pişmanlık durumları ve subjektif karşılaştırmaları belirlenmiştir. Verilerin analiz edilmesi sonucunda katılımcıların gençlik dönemleri ile yaşlılık dönemleri serbest zaman değerlendirmelerinde belirli bir aktiviteye ya da topluluğa bağlı olanların değerlendirmelerinde farklılıklar olmadığı fakat sosyal aktivitelerde bulunan katılımcıların değerlendirmelerinde farklılıklar olduğu belirlenmiştir. Bu farklılıkların yaş almadan kaynaklı tecrübelerden ve ekonomik, toplumsal, kültürel şartların değişiminden kaynaklı olduğu, yaşlılık dönemlerinde sosyal aktivitelerde bulunurken kendilerine psikolojik, sosyolojik ve bilişsel açısından daha faydalı olabilecek rekreatif aktiviteler tercih ettikleri analiz edilmiştir. Geçmiş dönemlerinde tek bir aktivite türü yapan ve bu aktiviteden tek bir fayda beklentisi olan bireylerin; yaşlılık dönemlerinde bir çok aktiviteye katıldığı ve bu aktivitelerden de birbirinden farklı bir çok alana yönelik fayda beklentisi olduğu tespit edilmiştir. Anahtar Kelimeler: Serbest Zaman, Rekreasyon, Yaşlı Bireyler, Aktivite Teorisi, Aktif Yaşlanma
Başarılı yaşlanma: Kronik hastalığı olan yaşlı bireylerin serbest zamanlarının değerlendirilmesi
Bu araştırmanın amacı, kronik hastalığı olan yaşlı bireylerin serbest zamanlarını incelemek ve başarılı yaşlanma modeli olan telafi etme yoluyla seçici optimizasyona göre bireylerin serbest zamanlarının değişimini anlamaktır. Telafi etme yoluyla seçici optimizasyon modeli yaşlılıkta azalan rezerv kapasiteleri ve belirli alanlarda kayıpların artması karşısında gelişme potansiyeline ve kazançlara odaklanarak yaşlanmaya ve yaşlılığa uyumu kavramsallaştırır. Yaşlılıkta kayıplar ve kazançların dengelenmesinin mümkün olabileceğini ileri sürer. Bu araştırmada kronik hastalığı olan yaşlı bireylerin serbest zamanları görüşme tekniğine dayalı nitel bir araştırma tasarlanarak incelenmiştir. Araştırma Antalya Döşemealtı Halil Akyüz Huzurevinde ikamet eden 3'ü kadın, 16'sı erkek toplam 19 katılımcı ile gerçekleştirilmiştir. Bu araştırma fenomelojik özellik taşıyan bir durum çalışmasıdır. Betimsel veri analizi yapılmış olup yaşlı bireylerin telafi etme yoluyla seçici optimizasyon modelini etkin kullanamadıkları görülmüştür. Katılımcıların hastalıkları öncesindeki aktiviteleri daha çok sürdürdükleri anlaşılmıştır. Kayba dayalı seçim ile yeni aktivite ediniminin çok az birey tarafından gerçekleştirildiği görülmüştür. Huzurevi tarafından sağlanan kaynakların telafi etme ve optimizasyonda önemli olduğu anlaşılmıştır. Çok az olsa da bazı katılımcıların hastalık durumlarını telafi etme ve optimizasyon ile yönettikleri anlaşılmıştır. Ayrıca bireylerin hastalıkları varlığında pasif aktiviteleri benimsedikleri bulunmuştur. Bununla beraber en çok sosyal ve iş-uğraş aktivitelerine katılım göstermişlerdir. Serbest zamana katılımı etkileyen unsurlar bağlamında hastalık, sosyal çevre, fiziksel ortam ve yaşın etkisi ile fiziksel aktivitelere katılımın daha az gerçekleştiği bulunmuştur. Katılımcılar serbest zaman aktivitelerinden en fazla psikolojik fayda elde etmişlerdir. Katılımcıların serbest zaman hedeflerini ifade ederken belirsiz amaçlarının olması telafi etme yoluyla seçici optimizasyon modelinin benimsenmediğinin göstergesidir. Sonuç olarak yaşlı bireyler serbest zamanlarını nasıl değerlendireceklerini bilmemektedirler. Anahtar kelimeler: Gerontoloji, başarılı yaşlanma, telafi etme yoluyla seçici optimizasyon, serbest zaman, rekreasyon
Antalya İl Sağlık Müdürlüğü çalışanlarının fiziksel aktivite düzeyleri ve duygu durumları arasındaki ilişkinin incelenmesi
Bu araştırmanın amacı kamu sağlık çalışanlarının fiziksel aktivite düzeylerini ve duygu durumlarını tespit etmek, çalışanların fiziksel aktivite düzeyleri ile duygu durumları arasındaki ilişkileri incelemektir. Araştırmada nicel araştırma modellerinden ilişkisel tarama modeli kullanılmıştır. Çalışmanın örneklemi; Antalya İl Sağlık Müdürlüğü'nde çalışan 72 erkek ve 92 kadın, toplam 164 katılımcıdan oluşmaktadır. Araştırmaya katılan bireylerin fiziksel aktivite düzeylerini belirlemek amacıyla "Uluslararası Fiziksel Aktivite Anketi" (UFAA), duygu durumlarını tespit etmek için "Pozitif-Negatif Duygu Ölçeği" (PNDÖ) ve kişisel bilgi formu kullanılmıştır. Elde edilen verilerin analizinde, Kolmogorov-Smirnov, Independent Sample t Test, Mann-Whitney U ve İkili Korelasyon testleri kullanılmıştır. Verilerin analiz edilmesi sonucunda araştırmaya katılan çalışanların egzersiz yapma nedenlerinin başında "sağlıklı hissetmek" ve "günlük stresten kurtulmak" olduğu belirlenmiştir. Araştırmaya katılan çalışanların orta şiddetli, şiddetli ve toplam fiziksel aktivite skorlarında cinsiyetlere göre anlamlı fark olduğu (p<0,05), pozitif duygu puanlarında cinsiyetlere göre anlamlı fark olduğu (p<0,05), negatif duygu puanlarında egzersiz yapma durumuna göre anlamlı fark olduğu (p<0,05), çalışmaya katılanların pozitif duygu puanları ile yürüme skorları arasında pozitif korelasyon (r=0,162, p<0,05) olduğu, ve negatif duygu puanları ile şiddetli aktivite skorları arasında ise negatif korelasyon (r=-0,164, p<0,01) olduğu saptanmıştır. Sonuç olarak, çalışmaya katılan bireylerin sağlık ve psikolojik faydalar elde etmek amacıyla fiziksel aktivite yaptıkları görülmüştür. Bunun yanında şiddetli aktivite ile negatif duygulanım arasında ters yönlü bir ilişki olduğu ve çalışan kadınların erkeklere göre daha az pozitif duygulanım gösterdiği görülmüştür. Anahtar Kelimeler: Fiziksel Aktivite, Öznel İyi Oluş, Mutluluk, Rekreasyon
Bireyleri eğlenmeye motive eden faktörler ölçeğinin geliştirilmesi ve bireylerin eğlence profillerinin belirlenmesi; Antalya Kaleiçi örneği
Bu tezin amacı; "Bireyi Eğlenmeye Motive Eden Faktörler Ölçeğinin Geliştirilmesi, Türk popülasyonu için geçerlilik güvenirliliğinin yapılması ve Antalya Kaleiçi'nde eğlenmeye giden bireylerin eğlence profillerini belirlemektir". Tanımlayıcı bir araştırma olan bu çalışmanın; ana kütlesi Antalya Kaleiçi'ne eğlenme amacıyla gelen 18 yaş ve üstündeki bireylerden oluşmaktadır. Örneklem ise 01 Aralık 2019 – 12 Mart 2020 tarihleri arasında Antalya Kaleiçi'nde eğlenme imkânı sağlayan mekanlar, bar, pub ve meyhanelerde; eğlence amaçlı Kaleiçi'nde bulunan 18 yaş ve üstü bireylerden oluşmaktadır. Çalışmada toplam 340 adet anket uygulanmıştır. 2019-2020 yılları arasında veri toplama amacıyla geliştirilen anket; Antalya Keleiçi'nde eğlenme amacı ile eğlence mekanlarına gelen 18 yaş ve üzeri bireylerle yüz yüze anket yöntemiyle uygulanmıştır. Bu çalışmaya özgü olarak geliştirilen anket formu, demografik bilgilere ek olarak, eğlence için bulundukları yerler, katlandıkları maliyet, kimlerle katılım sağladıkları, serbest zamanlarında neler yaptıkları ve bireyleri eğlenmeye motive eden 43 maddeden oluşan soru listesi kullanılmıştır. Bireyleri eğlenmeye motive eden maddeler toplam 10 faktörde faktörleşmiştir. Bunlar sırasıyla; "Mekân ve Ürün Kalitesi", "Mekânın Çekiciliği", "Sosyalleşme", "Sakinleşme/Rahatlama", "Dikkat Çekme/Fark Edilme", "Yenilik Arayışı", "Nostalji", "İnsanlardan Uzaklaşma", "Kutlama", "Mekânın Ses ve Müzik Sisteminin Kalitesidir". Sonuç: Eğlence mekânlarına giden bireyler, daha önce o mekânda hoş vakit geçirmiş olmaları, arkadaşlarının tavsiyesi üzerine ve mekânın dış görünüşünden kaynaklanan nedenlerle tercih ettikleri hem kişisel gelir hem de aile geliri arttıkça bireylerin eğlenceye ayırdıkları bütçe de artmakta, cinsiyet açısından kadın ve erkek bireylerin Kaleiçi'ni tercih açısından önemli bir farklılığın olmadığı, Kaleiçini daha çok öğrencilerin ve gençlerin tercih ettikleri, yaş ve gelir arttıkça bireylerin eğlence mekanlarındaki ve ürünlerindeki kalite beklentisi de artmakta, Kaleiçi daha çok kışın tercih edilirken, Konyaaltı ve Lara yazın tercih edilmektedir. Anahtar Kelimeler: Eğlence, Geçerlilik, Güvenirlilik, Rekreasyon
Türkiye ve Portekiz kadın futbol liglerinde mücadele eden sporcuların içsel ve dışsal motivasyon tutumlarının bazı değişkenler açısından incelenmesi
Araştırmamız Türkiye Akdeniz Bölgesi ve Portekiz Porto bölgesindeki kadın futbolcularının Motivasyon düzeylerinin içsel güdülenme, dışsal güdülenme, güdülenmeme ve alt boyutları bakımından farklılıklarının bazı değişkenlere göre incelenmesidir. Araştırmamızı tesadüfi örneklem yöntemi ile seçilmiş kadın futbolcular oluşturmuştur. Araştırmanın örneklemi; Türkiye Akdeniz Bölgesi ve Portekiz Porto bölgesindeki profesyonel, yarı profesyonel ve amatör kadın futbolculardan oluşmaktadır. Ayrıca yaptığımız araştırmada, araştırma sahibi tarafından oluşturulmuş kişisel bilgi formu Türkçe, Portekizce ve İngilizce dillerinde kullanılmıştır. Buna ek olarak; İngilizce ölçek Pelletier, Fortier, Vallerand, Tuson, Briere ve Blais (1995) tarafından geliştirilen Sport Motivation Scale –SMS-. Türkçe ölçek Türk sporcular için Kazak (2004) tarafından geçerlik güvenirliği yapılan "Sporda Güdülenme Ölçeği –SGÖ-. Portekizce ölçek Portekiz'li sporcular için uyarlanmasını Bara Filho ve diğ. Tarafından, (2011) Escala de Motivação Desportiva -EME-BR- olmak üzere üç farklı dilde kullanılmıştır. Araştırmaya katılan kadın futbolcularda bilmek ve başarmak için içsel güdülenme, uyaran yaşamak için içsel güdülenme, içsel güdülenme, dışsal düzenleme, içe atım ve dışsal güdülenme düzeylerinin kaç yıldır futbol oynadıklarına göre istatistiksel olarak anlamlı düzeyde farklılaşmadığı görülmüştür (p>0,05). Uyaran yaşamak için içsel güdülenme alt boyutunda, profesyonel olarak futbol oynayanların güdülenme düzeylerinin amatör olarak futbol oynayanlardan anlamlı olarak daha yüksek olduğu görülmektedir (p<0,05). Dışsal düzenleme alt boyutunda, yarı-profesyonel olarak futbol oynayanların güdülenme düzeylerinin profesyonel olarak futbol oynayanlardan anlamlı olarak daha yüksek olduğu görülmektedir (p<0,05). Bilmek ve başarmak için içsel güdülenme, uyaran yaşamak için içsel güdülenme, içsel güdülenme, dışsal düzenleme, özdeşim ve güdülenmeme düzeylerinin gelir durumlarına göre istatistiksel olarak anlamlı düzeyde farklılaştığı (p<0,05), ve futbol antrenmanları dışında rekreasyon aktivitesi yapan kadın futbolcuların bilmek ve başarmak için içsel güdülenme, uyaran yaşamak için içsel güdülenme, içsel güdülenme, dışsal düzenleme, özdeşim ve dışsal güdülenme düzeyinin futbol antrenmanları dışında rekreasyon aktivitesi yapmayan futbolculardan anlamlı düzeyde daha yüksek olduğu (p<0,05), bulunmuştur.
Özel eğitim okulunda çalışan öğretmenlerin genel öz yeterlik ve tükenmişlik düzeylerinin bazı değişkenler açısından incelenmesi
Araştırmanın amacı, özel eğitim okulunda çalışan öğretmenlerin genel öz yeterlilikleri ile tükenmişlik düzeylerinin, yaş, medeni durum, gelir, cinsiyet, görev yaptığı yer, çalışma süresi, haftalık egzersiz yapma durumu, lisanslı sporcu olma durumları arasındaki ilişkinin incelenmesi amaçlanmaktadır. Bu amaç doğrultusunda amaçlı örneklem yöntemiyle seçilmiş olan Antalya'nın Kepez, Muratpaşa ve Konyaaltı ilçelerine bağlı özel eğitim okullarında ki öğrencilerle çalışan öğretmenler oluşturacaktır. Araştırmanın örneklemini Antalya ilinin Kepez, Muratpaşa ve Konyaaltı ilçelerinde ki özel eğitim okullarında görev yapan öğretmeler oluşturmaktadır. Yaptığımız çalışmada, araştırma sahibi tarafından oluşturulmuş kişisel bilgi formuna ek olarak Maslach ve Jackson (1981) tarafından geliştirilen ve Türkçe'ye uyarlanması 1992 yılında Ergin tarafından yapılan "Maslach Tükenmişlik Ölçeği" ile Sherer ve arkadaşları (1982) tarafından hazırlanan 2010 yılında Yıldırım ve İlhan tarafından Türkçe'ye uyarlanan "Genel Öz Yeterlilik Ölçeği" kullanılmıştır. Araştırma sonucunda; araştırmaya katılan öğretmenlerin engellilere yönelik genel öz yeterlilik düzeyleri ile duygusal tükenmişlik düzeylerinin arasında negatif ve orta düzeyde anlamlı ilişki olduğu, öğretmenlerin engellilere yönelik genel öz yeterlilik düzeyleri ile duyarsızlaşma düzeylerinin arasında negatif ve orta düzeyin altında anlamlı ilişki olduğu, öğretmenlerin engellilere yönelik genel öz yeterlilik düzeyleri ile kişisel başarı tükenmişlik düzeylerinin arasında ise pozitif ve orta düzeyde anlamlı ilişki olduğu görülmektedir. Anahtar Kelimeler: Tükenmişlik, Genel Öz Yeterlilik, Özel Eğitim Okulu, Öğretmenler
Bir kaya tırmanışı bölgesinde kalabalık standartlarının belirlenmesi
Kaya tırmanışı, sadece macera arayan kısıtlı bir grubun gerçekleştirdiği bir spor branşından, önemli bir rekreasyonel ve turistik etkinlik haline gelmiştir. Günümüz dünyasında bu etkinliğe yönelik tırmanış bölgeleri düzenlenmekte ve yönetilmektedir. Bu çerçevede, kaya tırmanışı bölgelerinde, doğal ve kültürel kaynak değerlerinin korunması ve aynı zamanda ziyaretçi memnuniyetinin sağlanması, doğru planlama yaklaşımları ve ziyaretçi yönetim stratejileri geliştirilebilmesi için rekreasyonel taşıma kapasitesi analizlerinden faydalanılmaktadır. Rekreasyonel taşıma kapasitesi çerçevesinde sosyal taşıma kapasitesi kavramı özellikle sosyal bilimlere yönelik çalışmalarda destinasyon planlaması için yoğun olarak kullanılmaktadır. Bu kavram, rekreasyon deneyim kalitesinde düşüşlere sebep olmaksızın gerçekleştirilen rekreasyonel kullanım miktarının üst düzeyi olarak ifade edilmektedir. Yapılan bu çalışmada, önemli bir sportif tırmanış bölgesi olan Geyikbayırı'nın sosyal taşıma kapasitesi, görsel araştırma yöntemi kullanılarak belirlenmiştir. Özellikle kırsal alanlarda sosyal taşıma kapasitesi hesaplanmasında kullanılan bu yöntemle, bölgedeki ziyaretçilerin kalabalık algılarına yönelik standartlar belirlenmiştir. Bu sayede, bölgenin sürdürülebilir çerçevede yönetilmesine yönelik önerilerin getirebileceği düşünülmektedir. Görsel araştırma metodu kullanılarak hazırlanmış anket formları içerisinde bulunan sorulara verilen yanıtlar nitel veri analiz yöntemleri kullanılarak, kaya tırmanışı yapan katılımcıların kalabalık algılarına yönelik ilgili anketten elde edilen veriler ile SPSS 22 (Sosyal Bilimler için İstatistik Paket Programı) kullanılarak analiz edilmiştir. Verilerin değerlendirilmesi aşamasında, frekans (f) yüzde (%) ortalama (X) ve standart sapma (Ss) gibi tanımlayıcı istatistiksel yöntemler kullanılmıştır. Değişkenlerin ikili karşılaştırmaları Ki-kare (Pearson Chi-Square ) değeri p<0,05 düzeyinde önemlilik arz eden ilişkiler belirlenmiştir. Bu çalışmada, Antalya Geyikbayırı tırmanış bölgesinde rekreasyon amaçlı kaya tırmanışı faaliyetleri incelenmişdir. Kaya tırmanışı faaliyetine katılan bireylerin bu faaliyete yönelik kalabalık algılarını belirleyerek bu doğrultuda tırmanış bölgesinin sürdürülebilirliği yaklaşımı ile kaya tırmanışı faaliyetlerine yönelik önerilerde bulunulmuş, uygulanabilir bir yönetim yaklaşımı uygulamak ve rekreasyon amaçlı kullanılan bir kaya tırmanışı bölgesindeki kalabalık standardı belirlenmiştir.
Farkındalık temelli beceri geliştirme programının kadın hentbolcuların psikolojik becerileri ve stresle başa çıkma stratejileri üzerindeki etkililiğinin incelenmesi
Bu çalışmanın amacı, farkındalık temelli hazırlanan beceri geliştirme programının kadın hentbolcuların psikolojik becerileri ve sporda stresle başa çıkma stratejileri üzerindeki etkililiğini incelemektir. Araştırmanın bağımlı değişkenlerini, psikolojik beceriler ve sporda stresle başa çıkma stratejileri oluşturmaktadır. Araştırmanın bağımsız değişkeni ise farkındalık temelli beceri geliştirme programıdır. Araştırmada yarı – deneysel bir yönteme başvurularak, kontrol grupsuz ön-test ve son-test deneme modeli kullanılmıştır. Araştırmanın çalışma grubu, Antalya Muratpaşa Belediyesi Kadın Hentbol Takımında yer alan 9 sporcudan oluşmaktadır. Sporcuların yaş aralığı 18-25 arasında olup, yaş ortalaması 20.22'dir. Araştırmada, Kişisel Bilgi Formu, Sporcuların Psikolojik Becerilerini Değerlendirme Ölçeği ve Sporda Stresle Başa Çıkma Stratejileri Envanteri kullanılmıştır. Veri toplama araçları deney grubuna uygulama öncesinde ön-test, uygulamanın bitiminde ise son-test olarak uygulanmıştır. Verilerin analizinde Wilcoxon işaretli sıra testi kullanılmıştır. Araştırmada deney grubuna, Farkındalık Temelli Beceri Geliştirme Programı, haftada 1 kez olmak üzere 8 oturumdan oluşan ve 60 dakika süren grup eğitimi şeklinde uygulanmıştır. Wilcoxon İşaretli Sıralar Testi sonucunda, tüm katılımcıların Sporcuların Psikolojik Becerilerini Değerlendirme Ölçeğinden aldıkları öntest ve sontest puanları arasında, deney sonrası (sontest) zorluklarla baş edebilme yeteneği, öğrenmeye açık olabilme, konsantrasyon, hedef belirleme ve mental hazırlık ve endişelerden kurtulmak açısından anlamlı bir farkın olduğu bulunmuştur. Araştırma sonuçlarına göre katılımcıların sporda stresle başa çıkma stratejileri envanterinden aldıkları öntest ve sontest puanları arasında, deney sonrası (sontest) görev yönelimli başa çıkma açısından anlamlı bir farkın olduğu bulunmuştur.
Futbolu bırakan kişilerde serbest zaman egzersiz düzeylerinin genel sağlık üzerine etkileri
Serbest zaman; yaşamın pratik ihtiyaçlarını (çalışma saatleri, yeme ve uyuma gibi fizyolojik ihtiyaçlarını) yerine getirdikten sonra arta kalan zaman dilimleridir. Bu zaman dilimini değerlendirmek için; bireylerin özgür iradeleriyle seçtikleri ve belirli kurallara bağlı olmadan katıldıkları etkinliklere serbest zaman etkinlikleri veya rekreatif etkinlikler denir. Serbest zaman fiziksel egzersizlerinin; yaşam kalitesi, sağlığın korunması ve geliştirilmesi açısından oluşturduğu değer kabul edilen bir gerçektir. Düzenli yapılan fiziksel aktiviteler; kalp-damar sistemi ve fonksiyonlarının sağlıklı şekilde çalışmalarını sağlarken; yüksek tansiyon, kalp hastalıkları, şeker hastalığı, aşırı kilo, kolesterol gibi risk faktörlerini etkili bir şekilde azaltır. Fiziksel aktiviteyi amatör ve profesyonel olarak sınıflandırabiliriz. Türkiye'de spor profesyonelliği 1951'de Futbol Federasyonunun profesyonelleşmesi ile başlamıştır. Futbol, uzun süreli değişik şiddet ve yön değiştirmeli koşuların olduğu teknik, taktik beceri gerektiren kuvvet, çeviklik ve dayanıklılık gibi fiziksek özelliklerin ön plana çıktığı spor dalıdır. Günümüz futbolunda başarılı olabilmek için yüksek şiddetli antrenmanlar yapılarak, üst düzey performansa ulaşmak istenmektedir. Fakat bu performansın uzun süre korunması zordur. Futbolcular; fiziksel, psikolojik ve sosyal yönden performanslarını koruyamadıklarında futbol yaşantılarına son verirler. Spor kariyerini sonlandıran sporcuların bu süreç ve sonrasına gösterdikleri uyumla ilgili birçok çalışma yapılmış ve yaşanan travmalar ortaya çıkartılmıştır. Yapılan çalışmalarda; bireylerin alkol ve uyuşturucu maddeler kullandığı, akut depresyon, beslenme bozuklukları, kimlik bunalımı, kendine güvende azalma, intihara teşebbüs gibi durumlar yaşadıkları tespit edilmiştir. Aktif sporculuğu bırakarak tamamen sedanter yaşama geçmiş veya rutin olarak haftanın belirli günleri sportif aktivitelerine devam eden sporcuların sağlık durumları fiziksel, fizyolojik ve psiko-sosyal yönden özellikle yurtdışında araştırılmaktadır. Türkiye'de de bu yönde yapılan araştırmaların daha çok psiko-sosyal alanlarda olduğu görülmektedir. Futbolcuların profesyonel futbolu bıraktıktan sonra yaşadığı sağlık sorunları ve serbest zaman egzersizlerine katılımlarının sağlık düzeylerine etkisinin araştırılmasına yönelik ihtiyaç vardır.
Gençlik Hizmetleri ve Spor İl Müdürlüğü yöneticilerinin liderlik stilleri ve çalışanlarının örgütsel bağlılıkları arasındaki ilişki: Adana GHSİM örneğı
Bu çalışmanın amacı; GHSİM çalışanlarının algıladıkları yönetici liderlik tarzını ve örgütsel bağlılık düzeylerini ve birbirleri ile olan ilişkisini incelemektir. Araştırma tanımlayıcı bir araştırmadır ve bu çalışmada Çalışmanın ana kütlesi Adana GHSİM'de çalışan tüm bireylerden oluşmaktadır. Çalışmaya araştırmaya gönüllü katılım sağlayan 130 (34 kadın,87 erkek) kişi dahil olmuştur. Veri toplama aracı olarak bu çalışmanın amacına uygun geliştirilen ve iki bölümden oluşan anket formu "yüz yüze anket" metoduyla katılımcılara verilmiş ve gerekli bilgilendirme yapıldıktan sonra geri toplanmıştır. Anketler toplandığında doldurma hataları uygulama anında düzeltildiği için toplanan tüm anketler değerlendirmeye alınmıştır. Anket formunun birinci bölümünde bireylere ait demografik bilgiler, ikinci kısmında ise Yöneticilerinin Liderlik Stillerini belirlemek amacıyla Ekvall ve Arvonen (1991) tarafından geliştirilen ve Tengilimoğlu (2005) tarafından Türkçe adaptasyonu yapılan "Liderlik Tarzları Ölçeği" ve örgütsel bağlılığı ölçmek için Meyer ve ark (1993) tarafından geliştirilen 18 maddelik örgütsel bağlılık ölçeği kullanılmıştır. Verilerin analizi aşamasında, araştırmanın amaçlarına uygun olarak örneklem grubunu oluşturan GHSİM personelinin kişisel özelliklerini betimleyici frekans ve yüzde dağılımları çıkarılmıştır. Ölçeklere verilen cevapların aritmetik ortalamaları ve standart sapmaları hesaplanarak, personelin algıladıkları yönetici liderlik stilleri ve örgütsel bağlılık düzeylerine ilişkin dağılımlar belirlenmiştir. alt problemlere ilişkin bağımsız değişkenlerle; algılanan yönetici liderlik tarzları ve örgütsel bağlılık düzeyleri parametrik olmayan testlerle sınanmıştır. İkili karşılaştırmalar için Mann-Whitney U Testi ve çoklu karşılaştırmalar için Kruskal-Wallis Varyans Analizi kullanılmıştır. GHSİM personelinin algıladıkları yönetici liderlik tarzları ile örgütsel bağlılık düzeyleri arasındaki ilişkiyi ortaya çıkarmak için de Spearman Brown Sıra Farkları Korelasyon (r) katsayısı tekniğinden yararlanılmıştır. Sonuç olarak Örgütsel bağlılık ölçeğine gore cinsiyet, mesleki kıdem, kurumda çalışma süresi değişkenlerinde anlamlı farklılıkk bulunmazken, gelir değişkenine gore örgütsel bağlılık ölçeği alt boyutlarından devam bağlılığı ve duygusal bağlılık altboyutlarında, eğitim durumu değişkenine göre devam bağlılığı altboyutunda anlamlı farklılıklar bulunmuştur. Liderlik tarzları ölçeğine göre cinsiyet ve yaş, mesleki kıdem, kurumda çalışma süresi değişkenlerinde anlamlı farklılık bulunmazken, gelir düzeyi değişkenine göre iş gören odaklı liderlik alt boyutunda, eğitim durumu değişkenine göre üretim odaklı ve iş gören odaklı liderlik alt boyutlarında anlamlı farklılıklar bulunmuştur. Liderlik tarzları ölçeği, iş gören odaklı liderlik alt boyutu ile örgütsel bağlılık ölçeği, normatif bağlılık (r=-0,104; P>0,05) alt boyutu arasında herhangi bir ilişki bulunmazken, duygusal bağlılık (r=0,195; P<0,05) arasında düşük düzeyde pozitif yönlü ilişki ve devam bağlılığı (r=0,469; P<0,01) alt boyutu arasında orta düzeyde pozitif yönlü bir ilişkinin olduğu tespit edilmiştir.
Düzenli egzersiz yapan bireyleri rekreasyonel egzersize motive eden nedenler ile algıladıkları sağlık çıktıları arasındaki ilişkinin incelenmesi
Günümüzde bireylerin serbest zamanlarında yoğun bir şekilde rekreasyonel egzersizlere katıldıkları görülmektedir. Bu egzersizlere katılırken farklı motivasyonlarla hareket ettikleri literatürde raporlandırılmıştır. Özellikle sağlık, rekabet, dış görünüm, sosyalleşme, eğlence ve becerilerin gelişimi gibi faktörlerin egzersiz motivasyonunda etkili olduğu bilinmektedir. Algılanan sağlık çıktıları ise, bireylerin yaptıkları egzersizden algıladıkları sağlığa yönelik faydaları kapsamaktadır. Bu çalışmada, bireylerin rekreasyonel egzersiz motivasyonu faktörleri içerisinde hangisinin en yüksek olduğunu saptamak, her bir motivasyon faktörünün rekreasyonda algılanan sağlık çıktıları ile ilişkilerini incelemek ve en yüksek ilişkiyi gösteren faktörün egzersiz motivasyonunu ne kadar yordadığını tespit etmek amaçlanmıştır. Araştırmada nicel araştırma yöntemi kullanılmış olup ilişkisel tarama modelinde tasarlanmıştır. Çalışmanın örneklemini; Antalya'da farklı fitness merkezlerine devam 170 erkek (Ortyaş=26,86±7,81) ve 124 kadın (Ortyaş=30,90±9,201) toplam 294 (Ortyaş =28,57±8,648) katılımcıdan oluşmaktadır. Veri toplama aracı olarak, Türkçe adaptasyonu Gürbüz ve ark. tarafından yapılan "Rekreasyonel Egzersize Güdülenme Anketi (REMM)" ve Türkçe adaptasyonu Yerlisu Lapa ve ark. tarafından yapılan "Rekreasyonda Algılanan Sağlık Çıktıları Ölçeği (RASÇÖ)" kullanılmıştır. REMM'in Chronbach Alfa katsayısı ölçeğin geneline ilişkin .94 iken, alt faktörlerine ilişkin sırası ile .90, .87, .81, .89 ve .82 arasında değişirken, RASÇÖ'nin ise geneline ilişkin .92'tür. Verilerin çözümünde Pearson Momentler Çarpım Korelasyonu ve basit doğrusal regresyon analizinden yararlanılmıştır. Çalışmaya katılan bireylerin egzersiz motivasyonu faktörleri puan ortalamaları sırasıyla sağlık 4.34, beceri gelişimi 4.19, dış görünüm 4.19, sosyal ve eğlence 3.71 ve rekabet 3.38 şeklinde olduğu saptanmıştır. Egzersiz motivasyon faktörleri içerisinde sağlık motivasyonu .663 (p<.001) rekreasyonda algılanan sağlık çıktıları ile en yüksek korelasyona sahiptir ve algılanan sağlık çıktılarını anlamlı düzeyde yordadığı görülmektedir (R=.663, R2=.438, F=229,336, p<.001). Bu bulgular sonucunda bireylerin en çok sağlık ile motive oldukları, bu bağlamda da algılanan sağlık çıktılarının en yüksek düzeyde sağlık motivasyonu ile yordandığı söylenebilir.
Bireyi rekreasyonel tenise başlamaya motive eden faktörler ölçeğinin geliştirilmesi ve farklı değişkenlerle incelenmesi
Amaç: Bu tezin temel amacı; "Bireyi RekreasyonelTenise Başlamaya Motive Eden Faktörler Ölçeğinin Geliştirilmesi, geçerlilik güvenirliliğinin yapılması, farklı değişkenlere göre incelenmesi ve tenise yeni başlayan bireylerin profillerini belirlemekdir" Yöntem: Tanımlayıcı bir araştırma olan bu çalışmanın; ana kütlesi Türkiye'de 16 yaş ve üstündeki tenis oynayan bireylerdir. Örneklem ise 2018-2019 yılları arasında Antalya şehir merkezinde tesis ve eğitim imkânı sağlayan kulüp, akademi ve belediyelerde; tenis öğrenmeye başlayan bireylerden oluşmaktadır. Mayıs 2018 ile Şubat 2019 Tarihleri arasında veri toplama amacıyla geliştirilen anket; bireylerin 16 yaş ve üzerinde rekreatif amaçlı tenis oynadıklarına dikkat edilerek yüz yüze anket yöntemiyle uygulanmıştır. Çalışmada Kaiser-Mayer-Olkin Örneklem Yeterlilik Ölçümü (KMO) ve Bartlett küresellik testlerinin sonuçlarına göre ölçeğe AFA uygulanabilir olduğu için AFA uygulanmış, modelin geçerlilik ve güvenirliliği AFA yapılmış ve BTBMFÖ' nün alt boyutları ortaya konulmuştur. Faktör analizi sonucunda oluşan BTBMFÖ' nün yapı geçerliliğini test etmek için madde-faktör analizi yapılmıştır. Ölçeğin iç tutarlılığını değerlendirmek için Cronbach's Alpha katsayılarına, elde edilen ölçeğin maddeleri ve faktörleri arasındaki ilişkiye bakmak için test Pearson Corelation Testi kullanılmış ve modelde Varimax döndürme yöntemi kullanılmıştır. Verilerin analizinde tanımlayıcı istatistik yöntemlerin yanında dağılımları BTBMFÖ ve YDÖ boyutlarında Kolmogorov Smirnov Testi ve Shapiro-Wilk Testi ile test edilmiş ve tüm alt boyutlarında normal dağılım özelliği gösterdiği için Independent Sample T Testi, ANOVA testi ve farklılıkların hangi boyutlardan kaynaklandığını belirlemek için de LSD testi kullanılmıştır. Sonuçlar 0.01 ve 0.05 anlamlılık düzeyinde sorgulanmıştır. Bulgular: BTBMFÖ Geliştirilmesi ve geçerlilik, güvenirliliğini yapmak için 51 maddeden oluşan madde listesine AFA uygulanmış ve elde edilen sonuçlar Tablo 4.2 'de verilmiştir. Tablodan da görülebileceği BTBMFÖ ölçeğinin Kaiser–Meyer–Oklin değeri Kaiser'in (1974) de öngördüğü biçimde (0.60) değerinin üstünde ve Bartlett's Test of Sphericity (p<0,05), Ki-kare=8817,790, p=0,000 ve Keiser-Meyer-Olkin örneklem yeterlilik ölçümü (0,872) olarak hesaplanmıştır. Sonuç: "Bireyi Tenise Başlamaya Motive Eden Faktörler Ölçeğinin" Türk popülasyonu için geçerlilik güvenirliliği yapılmıştır. Anahtar Kelimeler: Tenis, Geçerlilik, Güvenirlilik, Rekreasyon