150
Arşivlenen Tez
0
DOI Atanmış
0%
DOI Oranı
Arşivlenen Tez
Zirkon mineralinin yapısal ve optik özelliklerinin lüminesans ve diğer teknikler kullanılarak incelenmesi
Bu çalışmada zirkon mineralinin optiksel ve yapısal özellikleri incelenmiştir. Optiksel özelliklerinin incelenmesinde optik soğurma ve termolüminesans (TL) ölçümleri, yapısal özelliklerinin incelenmesinde ise XRD ve SEM ölçümleri alınmıştır. Yapısal özelliklerinin incelenmesi amacıyla X-ışını kırınım analizi (XRD), yüzey morfolojisini belirlemek amacıyla taramalı elektron mikroskobu (SEM) cihazı kullanılmıştır. Ayrıca mineralin lüminesans laboratuvarında mevcut bulunan X-ışınına maruz bırakılarak termolüminesans (TL) özelliklerine ve optiksel soğurmasına ise aynı laboratuarda bulunan optik soğurma cihazı ile bakılmıştır. Zirkon mineralinin optik soğurma ölçümlerinde 210, 340, 400, 520, 700, 1090 ve 1510 nm dalgaboylarında soğurma pikleri görülmüştür. Mineralin lüminesans özellikleri ise TL spektrumları alınarak incelenmiştir. TL yöntemi ile; Zirkon mineralinin, ısıtma hızına ve maruz bırakıldığı radyasyon miktarına bağlı olarak gösterdiği değişimler incelenmiştir. TL ölçümlerinden yaklaşık 110 °C ile 150 °C de şiddetli ve bununla birlikte 275 °C de düşük şiddette olmakla birlikte oldukça geniş bir parıldama piki gözlenmiştir ve yapısı oldukça karmaşıktır. Anahtar Kelimeler: Zirkon, Lüminesans, Optiksel soğurma, XRD , Taramalı Elektron Mikroskobu (SEM)
Pyatov-Salamov metodunu kullanarak 50<A<100 kütle bölgesindeki küresel çekirdeklerin fermi geçiş log ft değerlerinin hesaplanması
Bu çalışmada, kuazi parçacıklı rasgele faz yaklaşımı (QRPA) çerçevesinde, Hamiltonyenin nükleer kısmı için kırılan bir izotopik simetriyi restore eden izovektör etkin etkileşmenin belirlenmesinde öz uyumlu metot verilmiştir. 50
Piridine 3,5 dikarboksilik asit molekülünün bazı metal halojen bileşiklerinin yapılarının titreşimsel spektroskopi ile incelenmesi
Bu çalışmada genel formülleri Fe(3,5 PDA)Cl2, Mn(3,5 PDA) Cl2, Ni(3,5 PDA)I2, Cd(3,5 PDA)Cl2, Ni(3,5 PDA)Cl2, Co(3,5 PDA)Cl2 ve Mn(3,5 PDA)I2 ile verilen bazı 3,5 piridinedikarboksilik asit metal halojen bileşikleri kimyasal yolla ilk kez sentezlendi. Elde edilen bileşiklerin,KBr disk metodu kullanılarak, 4000-400 cm-1 bölgesinde IR spektrumları kaydedildi.Kaydedilen spektrumların incelenmesi sonucunda serbest ligand molekülünün titreşim frekans değerlerinin bileşik yapıda farklılık gösterdiği ve bu farklılıkların metal ve halojene göre değiştiği bulundu. Bileşiklerin kimyasal formülleri yapılan elemental analizler sonucunda belirlendi. Analiz sonuçları ve frekans kaymalarına göre bileşikler için mümkün geometrik yapılar açıklandı.
Bazı 2,5 piridinedikarboksilil asit metal halojen bileşiklerinin sentezlenmesi ve yapılarının titreşimsel spektroskopi ile incelenmesi
Bu çalışmada genel formülleri Ni(2,5 PDA)Cl2, Hg(2,5 PDA) Cl2, Cu(2,5 PDA)CI2, Fe(2,5 PDA)Cl2, Mn(2,5 PDA)Cl2 , Co(2,5 PDA)Br2 , Co(2,5 PDA)Cl2 , Zn(2,5 PDA)Cl2 , Zn(2,5 PDA)Br2 , Ni(2,5 PDA)Br2 ve Cu(2,5 PDA)Br2 ile verilen bazı 2,5 piridinedikarboksilik asit metal halojen bileşikleri kimyasal yolla ilk kez sentezlendi. Elde edilen bileşiklerin, KBr disk metodu kullanılarak, 4000-400 cm-1 bölgesinde IR spektrumları kaydedildi. Kaydedilen spektrumların incelenmesi sonucunda serbest ligand molekülünün titreşim frekans değerlerinin bileşik yapıda farklılık gösterdiği ve bu farklılıkların metal ve halojene göre değiştiği bulundu. Bileşiklerin kimyasal formülleri yapılan elemental analizler sonucunda belirlendi. Analiz sonuçları ve frekans kaymalarına göre bileşikler için mümkün geometrik yapılar açıklandı
Radyoterapide kullanılan lineer hızlandırıcıların bilgisayarda modellenerek çıkış spektrumlarının incelenmesi
Kanser tedavisinde kullanılan, radyoterapi olarak da adlandırılan radyasyon tedavisi genelde kanserli dokunun, yüksek enerjili gama ışınları, X ışınları ve elektron demetlerine maruz bırakılması ile uygulanmaktadır. Kanserli dokuyu çevreleyen sağlıklı hücrelerin radyasyonun öldürücü etkilerinden en az düzeyde etkilenmesi için optimum doz koşullarının belirlenmesi önemlidir. Konu insan hayatı olduğunda simülasyon yöntemleri gerek klinik uygulamalarda gerekse bilimsel araştırmalarda en çok başvurulan hesaplama ve planlama metotlarındandır. Radyasyon terapisinde parçacık ve foton demetlerini elde etmek için lineer hızlandırıcılar kullanılmaktadır. Doku ve eşdeğeri materyaller içindeki doz dağılımlarının ve çıkış spektrumlarının daha hassas olarak ortaya konmasına yönelik olarak bu çalışmada Monte Carlo yöntemini kullanarak hesaplamalar yapılmıştır. Çalışmada BEAM programı kullanılarak radyoterapide kullanılan üç farklı lineer hızlandırıcının başlıkları modellenmiştir. Farklı tip ve modellerde üretilmiş lineer hızlandırıcıların 3 boyutlu modelleri ve bu modellerde kullanılabilecek bileşenlere ait geometrik dizayn veri tabanı oluşturuldu. Bir hızlandırıcı başlığını meydana getiren temel bileşenler (örneğin filtreler, hedef, ayna kolimatörler ve çoklu yaprak kolimatörleri vs.) çoklu geometri tekniği kullanılarak da modellendi. Hesaplamalarda BEAM örnek programlarından EX16MVp ve NRC10MV lineer hızlandırıcı başlığı için su ortamında doz dağılımı ve çıkış spektrumu elde edilmiştir. Çalışmada çoklu geometri tekniği ile EX16MVp ve NRC10MV lineer hızlandırıcı başlıkları modellenmiş ve EGS-mg çoklu-geometri veritabanına eklenilerek kullanıma hazır hale getirilmiştir.
Saf ve katkılandırılmış Bi4Ge3O12 kristalinin termolüminesans özelliklerinin incelenmesi
Bu çalışmada hem saf hem de çeşitli nadir toprak iyonları ve metal iyonları ile katkılandırılmış Bi4Ge3O12 (BGO) tek kristalinin termolüminesans özellikleri incelenmiştir. Bu amaçla örnekler farklı dozlarda (300, 600 ve 900 Gy) X-ışınına maruz bırakılmıştır ve 50-400 oC sıcaklık aralığında farklı ısıtma hızları (2, 5 ve 10 oC/s) kullanılarak ısıtılmıştır. Bu şekilde yapılarak hem ışınlama dozunun hem de ısıtma hızının TL piklerine olan etkisi incelenmiştir.X-ışınına maruz bırakılan saf BGO kristalinin termolüminesans parıldama eğrilerinde 110 oC ve 250 oC de pikler gözlenirken nadir toprak iyonları ile katkılandırılmış olanlarda yine 110 oC ve 275 oC de termolüminesans pikleri elde edilmiştir.
Nadir toprak elementleri ile katkılandırılmış seramik fosforların sentezlenmesi ve karakterizasyonu
Bu çalışmada, bölümümüzde ilk defa seramik fosfor malzemelerin başarı ile sentezlenmesi gerçekleştirilerek, lüminesans ve kristal yapı karakterizasyonları yapılmıştır. Çalışmada, katkılandırılmamış ve Er, Eu, Dy ve Sm gibi nadir toprak elementlerinin iyonları ile katkılandırılmış stronsiyum alüminat (SrAl2O4) fosforları sentezlenmiştir. Katıhal reaksiyonu tekniği kullanılarak gerçekleştirilen sentezleme ardından NTE ile katkılandırılmış seramik yapıdaki SrAl2O4 fosforunun, X-ışını kırınımı (XRD), taramalı elektron mikroskopisi (SEM), Raman saçılması, optik soğurma, uyartım ve yayınlama (PL) spektroskopisi ve termal uyartımlı lüminesans (TSL) özellikleri araştırılmıştır. Örneklerin X-ışını kırınım desenlerinin incelenmesiyle, kristal içerisindeki baskın fazın, tipik monoklinik yapıda SrAl2O4 bileşenine ait olduğunu ve katkıların varlığının SrAl2O4 un temel kristal yapısına bir etkisinin olmadığı görülmektedir. SEM görüntülerinde Eu ve Er iyonları ile katkılandırılmış SrAl2O4 örneklerin kristal yapıları görülmüş ve literatürde başka metotlar ile sentezlenmiş örneklere göre daha büyük taneciklerden oluştuğu tespit edilmiştir. Er katkılı örnek SrAl2O4 ilk defa bu çalışmada sentezlenmiş ve Er3+ iyonuna ait soğurma pikleri başarıyla tanımlanmıştır. Eu katkılı SrAl2O4 maksimum PL şiddeti spektrumun turuncu-kırmızı bölgesine karşılık gelen 620 nm de şiddetli bir pik olarak görülmüştür. Sentezlenen örnekte bor konsantrasyonun artışının, örneğin PL şiddetini arttırdığı yine PL verileri ile tespit edilmiştir. Sentezlenen tüm örneklerin ß kaynağı ve UV ışığa maruz bırakıldıktan sonra alınan TSL ölçümlerinde, parıldama eğrisinin biçiminin ve şiddetinin her katkıya göre değiştiği gözlenmiştir. PL şiddeti Eu iyonu ile katkılandırılmış örneğe göre daha düşük olan Dy katkılı örnek, termolüminesans öçümlerinde hem ß hem de UV uyartıma karşı oldukça şiddetli bir TSL sinyali vermiştir.
Investigation of thermally stimulated luminescence characteristics of synthetic and natural quartz
Quartz is one of the most important synthetic and natural crystals used in thermally stimulated luminescence studies, shortly named thermoluminescence (TL), and TL age estimation of historical samples which include the quartz minerals. Natural quartz minerals are highly found in the crust of the earth, the historical vestiges and meteors. It exhibits a number of TL peaks when quartz is heated from room temperature to 500oC. In this work, thermally stimulated luminescence characteristics of synthetic quartz which is purchased from Aldrich Company and natural quartz extracted from ceramics of Kubad Abad palace, Beyşehir, Konya, Turkey were carried out for different aims. The first aim was to see the stabilities of TL peak intensities and kinetic parameters of synthetic and natural quartz at different annealing temperatures. The second aim was to investigate the effects of thermal treatments on the TL intensity and kinetic parameters of natural quartz. The thermoluminescence dose responses of synthetic and natural quartz after different annealing protocols and the effects of heating rates on the thermoluminescence characteristics of synthetic and natural quartz constitute the third and fourth aim of this thesis, respectively.
Bazı Çekirdeklerin Nötron ? Fisyon Reaksiyonu İçin Kovaryans Matris ve Tesir Kesitlerinin Hesaplanması
Bu çalışmada 232Th ,238Pu, 239Pu ve 242Pu çekirdekleri için nötron-fisyon tesir kesitleri hesaplandı ve bu çekirdeklerin değerlendirilmiş tesir kesitleri için veri güncelleme tekniği kullanıldı. Tesir kesiti hesaplamaları ALİCE/ASH nükleer programı kullanılarak yapılmıştır. ALICE-ASH ile yapılan hesaplamalarda dönme sonlu aralık fisyon engeli ve dönme sıvı damlası engeli sistematikleri kullanıldı. Fisyon reaksiyonunun en önemli parametresi af / an değiştirilerek sonuçlar deneysel değerlere fit edildi. Sonuçlar mevcut deneysel değerler (EXFOR) ve değerlendirilmiş tesir kesiti kütüphaneleri (ENDF, JENDL, MINKS) ile karşılaştırıldı. Veri güncelleme tekniği için GANDR programı kullanıldı. Bu bölümde ise deneysel veriler en küçük kareler çözümü ile bir spline fonksiyonuna fit edildi.
Kuantum mekaniğinde kuazi-klasik yaklaşım yöntemi
Bu araştırmada klasik mekanik, kuantum mekaniği kavramlarına açıklık getirilmiş, bunların arasındaki ilişki araştırılmıştır. Kuantum mekaniğinde esas olan Schrödinger denklemi, onun birkaç özel halleri incelenmiştir. Böyle denklem çözümleri olan fonksiyonların argumentin büyük değerlerinde yaklaşık-asimptotik ifadelerin bulunması için kuazi-klasik yaklaşım yöntemi açıklanmıştır. Bu kuazi-klasik yaklaşım metodunda matematiksel problemlerden biri denklemin çözümü olan fonksiyonun yaklaşık ifadelerinin bulunmasıdır, zira bu fonksiyonların kesin bulunması birçok durumlarda mümkün olmamaktadır. Bunun için ise diferansiyel denklemlerin yaklaşık çözüm metotlarından faydalanılır. Burada da çeşitli ortogonal polinomlar, bu tip polinomlar üzere Fourier serilerine açılım esas konu olur. Çalışmada bazı ortogonal polinomların önemli özelliklerine de yer verilmiştir. Yaklaşık metotlarda ortaya çıkan hataların değerlendirilmesi, yani asimptotik ifadelerin bulunması söz konusu yöntemin başlıca problemidir. Burada ise fonksiyonların en iyi yaklaşım teorisi çok önemli eşsiz bir katkısı olan teori olarak bilinmektedir. Bu çalışmada bu konuya verdiğimiz önem de bununla ilişkilidir.