4
Archived Theses
0
DOIs Assigned
0%
DOI Rate
Archived Theses
Sızıntı suyunun elektrokoagülasyonla arıtımında karbon nano tüp kullanılması
Sızıntı suyunda Kimyasal Oksijen İhtiyacı (KOİ) değerinin çok yüksek olması ve literatürdeki birçok metot ile tam olarak arıtılmamasından yola çıkılarak, elektro koagülasyonla arıtımında ön arıtım amaçlı nano materyal kullanımının performansı incelenmiştir. Öncelikle sızıntı suyundaki KOİ arıtımı için optimum elektrokoagülasyon şartları oluşturulmuş ve optimum işletme şartları dikkate alınarak; Çok Duvarlı Karbon Nano Tüp (MWCNT) ve Grafen Oksit (GO) ilavesinin arıtım verimine etkisi araştırılmıştır. En yüksek KOİ giderimleri; 0.8 A akım, Fe-Fe elektrot, ph=6, 250 rpm karıştırma hızı ve 40 dakika temas süresi sonunda 1 mg MWCNT ile % 32.89 KOİ giderimi sağlanmıştır. 240 dakika temas süresinde 8 mL GO ilavesinde ise % 36.5 KOİ giderimi sağlanmıştır. Sızıntı suyundan KOİ gideriminde elektrokoagülasyon ile arıtıma ön arıtım olarak yalın haldeki karbon nano tüp ilavesinin yüksek verim sağlamadığı, yapılan çalışmalar ışığında fonksiyonelleştirilen nano materyallerinde daha yüksek arıtım verimleri sağlayacağı görüşüne varılmıştır. Anahtar Sözcükler: Elektrokoagülasyon, Kimyasal Oksijen İhtiyacı, Karbon Nano tüp, Sızıntı Suyu, Grafen Oksit
Türkiye fındık işleme sanayinin rekabet analizi
Fındık, Türkiye'nin altı asırdır ihraç ettiği önemli tarım ürünlerinden biridir. Fındık üretim ve ihracatında dünyada lider olan Türkiye, fındık ihracatından yıllık ortalama 2 milyar ABD doları gelir elde etmektedir. Bu çalışmanın amacı, Türkiye'nin fındık işleme sanayisinin rekabet analizini ortaya koymaktır. Çalışmanın materyalini Türkiye genelinde 14 il ve 48 ilçedeki fındık kırma ve işleme firmalarıyla yapılan 117 anketten elde edilen birincil veriler oluşturmaktadır. Fındık işletme sanayisinin kümelenme ve rekabet analizinde Micheal E. Porter'in geliştirdiği Elmas Modelinden yararlanılmıştır. Elmas Modelinin analiz sonuçları Türkiye'nin fındık işleme sanayisinin genel rekabet seviyesinin 5 puan üzerinden 2,84 (orta) olduğu tespit edilmiştir. Fındık işletme sanayisinin ana unsurlar bazında rekabet seviyeleri; girdi (faktör) koşullarında 2,64 (orta), talep koşullarında 2,93 (orta), ilgili ve destekleyici sanayi başlığında 3,11 (orta), firmanın yapısı stratejisi ve rekabet durumu başlığında 2,99 (orta) olarak belirlenmiştir. Fındık işleme sanayinin destekleyici unsurlar bazında rekabet seviyesi ise kamu başlığında 2,35 (düşük) ve şans faktöründe 3,00 (orta) olarak tespit edilmiştir. Firmalar arasında mevcut kümelenme ve iş birliği durumu ortalaması 2,33 (düşük) bulunmuştur. Mevcutta kümenin en çok iş birliği yaptığı konuların; fındık hammaddesi temini 2,77 (orta), ürün satışı 2,75 (orta), taşıma ve lojistik hizmetleri 2,60 (orta) olduğu görülmüştür. Firmalar arasında ileride olabilecek kümelenme ve iş birliği ortalaması 3,26 (orta) olarak tespit edilmiştir. İleride fındık işleme sanayisi temsilcilerinin en çok iş birliği yapmak istediği konular; ürün satışı 3,57 (yüksek), yenilikçi yaklaşımlar ve yeni teknoloji kullanımı 3,54 (yüksek) şeklindedir. Firmaların küme içerisinde iş birliğini en çok artırmak istedikleri konular ise; araştırma geliştirme çalışmaları, yeni ürünlerin geliştirilmesi ve yenilikçi yaklaşımlar şeklindedir. Fındık işleme sanayinin orta düzeyde olan rekabet gücünün artırılabilmesi için öncelikle en düşük ortalamaya sahip devlet (kamu) faktörü ve girdi (faktör) koşullarının iyileştirilmesi gerekmektedir. Kamu tarafından fındık işleme sanayine yönelik araştırma geliştirme çalışmalarına, yeni ürünlerin geliştirilmesi ve yenilikçi yaklaşımlara gerekli ve yeterli desteklenmelerin sağlanması sektörün rekabet gücünü olumlu yönde etkileyebilecektir.
Samsun ili sebze üretim alanlarinda bulunan beyazsinek türleri, doğal düşmanları ve Bemisia tabaci (Gen.) (Hemiptera: Aleyrodidae)'nin popülasyon dalgalanmasının belirlenmesi
Bu araştırma, 2020-2022 yılları arasında Samsun ilinin 17 ilçesinde sebze alanlarında bulunan Beyazsinek (Hemiptera: Aleyrodidae) türleri ile bunların doğal düşmanlarının tespiti ve Bemisia tabaci (Genn.)' nin popülasyon takibini yapmak amacıyla yürütülmüştür. Çalışmanın yürütüldüğü sebze üretim alanlarına düzenli ve düzensiz çıkışlar yapılarak farklı sebzelerden toplanan Aleyrodidae familyasına ait türler belirlenmiştir. Survey yapılan alanlarda 5 farklı beyazsinek türünün varlığı tespit edilmiştir. Bu türlerin; Aleyrodes proletella Linn., Bemisia hancocki Corbett, B. tabaci, Dialeurodes citri Ashmead ve Trialeurodes vaporariroum Westfood olarak teşhis edilmiştir. Bulunan bu türler Samsun için ilk kayıt niteliğindedir. Predatör olarak toplanan örneklerden Coleoptera takımına bağlı Coccinelidae familyasına ait 12 tür, Hemiptera takımına bağlı Anthocoridae familyasına ait 1 tür, Miridae familyasına ait 4 tür, Lygaeidae familyasına ait 1 tür, Nabidae familyasına ait 1 tür ve Neuroptera takımına bağlı Chrysopidae familyasına ait 1 tür tespit edilmiştir. Parazitoid olarak Hymenoptera takımına bağlı Aphelinidae familyasına ait 1 tür (Encarsia formosa) saptanmıştır. Yapılan çalışma sonunda toplam 21 adet doğal düşman tespit edilmiştir. Ayrıca çalışmada B. tabaci'nin sebzelerde popülasyon takibi üretimin yoğun ve beyazsineğin sorun olduğu Bafra ve Çarşamba ilçelerinde 4 farklı lokasyonda (3 tanesi Bafra ilçesinde, 1 tanesi Çarşamba ilçesinde) yapılmıştır. Çalışmanın yürütüldüğü 2021-2022 yılları üretim sezonunda haziran ayının ilk haftasında ergin beyazsineklerin ortaya çıkmaya başladığı, en yüksek popülasyon yoğunluğuna ise ağustos ayının sonu ile eylül ayının ilk haftasında ulaştığı ve popülasyonun eylül ayının son haftasında azaldığı tespit edilmiştir. Eylül ayının son haftasından itibaren popülasyon sıfırlanmıştır. Popülasyon takibi kontrollü şartlar ve çiftçi şartlarında yapıldığından popülasyon yoğunluğunun ilaçlamalara bağlı olarak ve sıcaklık ve nem değerlerine bağlı olarak değişiklik gösterdiği tespit edilmiştir.
Türkiye şeker pancarı üretim alanlarında Beet vırus Q'nun belirlenmesi ve Polymyxa betae ile taşınan toprak kökenli virüslerin moleküler karakterizasyonu
Şeker pancarı üretim alanlarında Beet necrotic yellow vein virus (BNYVV), Beet soil-borne virus (BSBV) ve Beet virus Q (BVQ)'nun en sıklıkla rastlanan toprak kökenli viral etmenler oldukları bilinmektedir. Bu virüsler protozoa vektör Polymyxa betae tarafından taşınmaktadır. Bu çalışmada, Türkiye'nin şeker pancarı alanlarına ait 31 ilden elde edilmiş olan ve BNYVV ve/ya da BSBV ile bulaşık olduğu bilinen 82 ve sadece vektör P. betae ile bulaşık 21 olmak üzere toplam 103 toprak örneği kullanılmıştır. Tuzak bitki testini takiben, RT-PCR çalışmaları ile incelenen örneklerin %89.3'ünün BVQ ile bulaşık olduğu saptanmıştır. Ayrıca bu çalışmada, iki BVQ izolatının konukçu çevresi de araştırılmıştır. BVQ'nun mekanik olarak bulaştırıldığı Beta macrocarpa, Nicotiana benthamiana, N. rustica, Patellifolia patellaris ve Spinacia oleracea'da sistemik enfeksiyon oluşturduğu RT-PCR ve sekans analizi çalışmaları ile ortaya konulmuştur. Bu sonuçlar ile Türkiye'de BVQ ilk defa rapor edilmiştir. Bu çalışmada, coğrafik orjinlerine göre seçilen 15 BVQ, 16 BNYVV ve 10 BSBV izolatının kılıf protein (CP) gen bölgelerinin nükleotit (nt) ve amino asit (aa) dizileri elde edilmiştir. Bu çalışmaya ait 15 BVQ izolatının CP bölgesi bakımından en yüksek aa benzerliğini (%98.80) Fransa'dan FP71 izolatı ile gösterdikleri saptanmıştır. Çalışmada incelenen 10 BSBV izolatından, 9'unun CP bölgelerinin aa dizisi bakımından kendi aralarında %100 benzer oldukları, YZT-355S izolatının ise 92., 121. ve 122. pozisyonlardaki aa'lerin diğer Türkiye ve dünya izolatlarından farklılık gösterdiği saptanmıştır. Türkiye'ye ait 9 BSBV izolatı aa yönünden Çin'e ait pBSBV-cp061027-1 izolatı ile %100 benzer bulunurken; YZT-355S izolatının Çin, Polonya ve Türkiye'ye ait BSBV izolatları ile en yüksek genetik benzerlik gösterdiği (%98.17) belirlenmiştir. BNYVV izolatlarının CP bölgesi aa dizileri incelendiğinde, 14 izolatın CP bölgesinin A-tip; IGR-9 ve ERC-52 izolatlarının ise A (P)-tip karakterde olduğu saptanmıştır. Ayrıca, A (P)-tip CP'ye sahip BNYVV izolatlarının diğer RNA'larına (RNA-3, RNA-4, RNA-5) ait gen bölgeleri (P25, P31, P26) bu çalışmada incelenmiştir. Sonuçta bu izolatların oldukça agresif oldukları ve farklı dayanıklılık genleri (Rz1, Rz1+Rz2 ve Rz1+C48+minör genler) içeren şeker pancarı genotiplerini enfekte edebildikleri görülmüştür. İlaveten, sadece BNYVV ile enfekteli KNY-359 izolatının test bitkilerinde oluşturduğu reaksiyonlar incelenmiştir.