4
Archived Theses
0
DOIs Assigned
0%
DOI Rate
Discipline
Türkiye'nin uluslararası e-ticaret pazarlarına erişimi ve e-ihracatın geleceği
Uluslararası hale gelen klasik ticaret gelişen teknolojinin getirdiği adaptasyon sonucu e-ihracat biçimini alarak dünyanın herhangi bir yerindeki ürüne kısa bir sürede tüketicilerin ulaşabilmesini mümkün hale getirmiştir. Günümüz ekonomisinde işletmeler büyümek, uluslararası şirketlerle her koşulda rekabet edebilmek için e-ihracata yönelmekte ve yeni pazar arayışları e-ihracatı cazip hale getirmektedir. İşletmelerin e-ihracat süreçleri ile ilgili kendilerini her yönden geliştirmeleri, karşılaşabilecekleri sorunlara karşı önlem almaları global pazarda yer almak isteyen tüm işletmelere uluslararası pazarlara ulaşabilmenin anahtarını sunacaktır. Bu araştırmanın temel amacı; uluslararası e-ticaret faaliyetleri gerçekleştiren veya gelecek planlamalarında gerçekleştirme hedefi olan küçük ve orta büyüklükteki işletmelerin, uluslararası e-ticaret pazarlarına erişim sağlayabilme düzeylerinin belirlenmesidir. Bu amaç doğrultusunda işletmelerin e-ihracat faaliyetlerinde karşılaşabilecekleri potansiyel engellerin, araştırmaya konu olan işletmeler kapsamında incelenmesi ve bu engeller karşısındaki durumlarının tespit edilmesinin, söz konusu işletmelerin uluslararası e-ticaret pazarlarına erişim sağlayabilmeleri bağlamında değerlendirilebileceği düşünülmüştür. Araştırmada veri toplama aracı olarak anket yöntemi kullanılmıştır. Oluşturulan anket formu, Kocaeli ve Yalova illerinde faaliyet gösteren 370 adet ihracatçı işletmeye e-posta ile gönderilmiştir. E-posta aracılıyla geri dönüşlerin az olması nedeniyle, işletmelere telefon ile ulaşılarak anketleri doldurmaları istenmiştir. 370 adet işetmeden 143 tanesi ankete geri dönüş sağlamış ve yapılan incelemeler sonucunda 132 anketin analize uygun olduğu tespit edilmiştir. Araştırma bulgularına göre işletmelerin e-ihracat süreçlerinde pazar ve ürün, lojistik, ülke uygulamaları faktörlerinden kaynaklı sorunlar yaşadıkları tespit edilmiştir. Çalışma sonucunda; İşletmelerin e-ihracat sorunları, bağımsız değişkenlere göre faktör bazında farklılık gösterdiği belirlenmiştir. Bu faktörler arasında işletmelerin yıllık satış hasılasındaki e-ihracat oranı, uluslararası pazar yerlerinde satış yapma durumu, pazarlama çalışmalarının gerçekleştirdiği kanal ve e-ihracat yapılan veya hedeflenen coğrafya bulunmaktadır. Her bir değişkenin, genel e-ihracat sorunları algısı, lojistik, pazar ve ürün veya ülke uygulamaları gibi alt boyutlarda farklılık gösterdiği tespit edilmiştir.
Türkiye'nin bölgesel ticaret rekabet gücü
Bu tezin amacı, Türkiye'nin belirli mal gruplarına özgü sektörlerin uluslararası alandaki rekabet gücünün ortaya çıkarılmasıdır. Bu sonuca ulaşılırken öncelikle teorik perspektiften açıklamalar yapılmış, makroekonomik olarak dış ticaret teorileri ve uluslararası rekabet gücü kavramlarına değinilmiş; daha sonra teze esas alınan ve Türkiye'nin yakın komşularından oluşan 16 ülke, ekonomik olarak ayrıntılı şekilde tanıtılmıştır. Ardından nihai olarak açıklanmış karşılaştırmalı üstünlük indeksinden faydalanılarak, Balassa ve Vollrath Teorileri ile desteklenerek, Türkiye'nin 16 ülke ile sınırlandırılan bölgesel ticari rekabet gücü yorumlanmıştır. Tez, 2000- 2020 yıllarına ilişkin veriler kullanılarak hazırlanmıştır. Bu çalışma ile görülmektedir ki Türkiye, bazı mal gruplarında bölgesel olarak karşılaştırmalı avantajlı iken bazı mal gruplarında bölgesel olarak karşılaştırmalı dezavantajlı durumdadır.
MIST ülkelerinin yoksulluk analizi
Yoksulluk, insanların günlük temel ihtiyaçlarının tamamını veya büyük bir kısmını karşılayacak yeterli gelire sahip olmamasıdır. Günümüzde yoksulluk, ulusal bir sorun olmaktan çıkıp uluslararası bir sorun halini almıştır. Nitekim Dünya Bankası, Birleşmiş Milletler, TÜİK gibi kuruluşlar yoksullukla ilgili çalışmalar yapmaya başlamışlardır. Bu çalışmada yoksulluğun ne olduğunu, türlerinin neler olduğunu nasıl ölçüldüğünü ve daha önce yoksulluk çalışmalarında beraber ele alınmayan Goldman Sachs ekonomisti Jim O'Neill tarafından ortaya atılan ortak özelliği büyük gelişen ülkeler olan (büyük bir pazara ve nüfusa sahip) dört ülke yani MİST ülkeleri olarak bilinen Meksika, Endonezya, Güney Kore ve Türkiye ülkelerinden 2002-2016 yılları arasında elde edilen veriler kullanılarak yoksulluğu etkileyen bazı değişkenlerin yoksulluğu ne boyutta ve hangi yönde etkilediği ve daha önceki çalışmalarla çatışan noktalarının olup olmadığı ekonomik model kurularak panel veri analizi yardımıyla incelenmiştir. Model kurulduktan sonra analizimizde önce değişkenlerin durağan olup olmadıklarının sınanması için Levin, Lin, Chu; Im, Pesaran ve Shin ve Fisher birim kök testleri yapılmıştır. Daha sonra modelimizin sabit etkiler, tesadüfi etkiler ve klasik model mi olduğunun seçimi için testler uygulanmıştır. Çıkan test sonuçlarına göre klasik model için diagnostik testler yapılmış ve analizimiz klasik model olarak yorumlanmıştır. Analizimiz sonucu nüfus büyüme oranı gibi bazı değişkenler istatistiksel olarak anlamsız çıkmasına rağmen beklenen etkiyi göstermiştir ve nüfus büyüme oranındaki artışlar yoksulluğu azaltma eğiliminde olduğu sonucu çıkmıştır. Kamu sağlık harcaması gibi bazı değişkenlerde hem istatistiksel olarak anlamlı çıkmış hem de beklenen etkiyi göstermiştir ve kamu sağlık harcamalarındaki artış yoksulluğu azaltma eğiliminde olduğu sonucuna varılmıştır.
İşsizlik ve iktisadi büyüme ilişkisi: D-8 ülkeleri için panel veri analizi
İşsizlik oranını azaltmak ve yüksek bir büyüme oranı gerçekleştirmek bütün ekonomilerin en önemli amaçlarıdır. Bu çalışmada işsizlik ve iktisadi büyümenin ne olduğu ve bu kavramlar arasındaki ilişki açıklanmaya çalışılmıştır. D-8 ülkeleri olarak bilinen Bangladeş, Endonezya, İran, Malezya, Mısır, Nijerya, Pakistan ve Türkiye ülkeleri için 1998-2017 yıllarını kapsayan dönemde elde edilen veriler kullanılarak işsizlik ve iktisadi büyüme arasındaki ilişki incelenmiştir. Analizde önce değişkenlerdeki ve modellerdeki yatay kesit bağımlılığın olup olmadığı araştırılmıştır. Daha sonra modellerde homojenliğin mi yoksa heterojenliğin mi olup olmadığı test edilmiş ve son aşamada ise değişkenler arasındaki nedensellik ilişkileri Konya (2006) tarafından geliştirilen bootsrap yöntemine dayalı nedensellik testi yapılmıştır. Analiz sonuçlarına göre Endonezya'da %1 anlamlılıkta ve Türkiye'de ise %5 anlamlılıkta iktisadi büyümeden işsizlik oranına doğru bir nedensellik ilişkisinin olduğu tespit edilmiştir. Ayrıca nedensellik katsayılarına bakıldığında her iki ülkede de beklenildiği gibi iktisadi büyümede meydana gelen bir artış işsizlik oranında azalmaya neden olmuştur. İşsizlik oranından iktisadi büyümeye doğru nedensellik ilişkisine bakıldığına ise D-8 ülkelerinin hiçbirinde işsizlik oranının iktisadi büyümenin nedeni olmadığı sonucuna ulaşılmıştır.