Dr. Öğr. Üyesi Melike Meterelliyoz Kuyzu danışmanlığındaki tezler
15 tez · TOBB Economics and Technology University
Elektrikli ve benzinli araç rota planlaması, maliyet optimizasyonu ve karşılaştırması
Elektrikli araç rotalama probleminde, elektrikli araçlar kullanılarak rotanın tamamlanması, minimum maliyetin ve minimum rota mesafesinin bulunması hedeflenir. Elektrikli araçların alabilecekleri maksimum mesafe benzinli/dizel araçlara göre daha azdır. Bu nedenlerle araç rotalama problemlerinde (VRP) elektrikli araçlar kullanılırken şarj kapasiteleri ve şarj istasyon lokasyonları özel olarak dikkate alınmalıdır. Bu çalışmanın amacı elektrikli araçlar kullanılarak optimal – minimum maliyetli – rota bulunması ve benzinli araçların VRP sonuçlarıyla kıyaslanmasıdır. Bu tez çalışmasında, Ankara'da kurulması planlanan bir firmanın, Ankara'nın değişik bölgelerine dağılmış durumdaki potansiyel müşterileri için, dağıtımda elektrikli veya benzinli araç kullanmasına göre optimal rotaları bulunmuştur. Çalışmada optimal rota nasıl oluşturulmalı ve elektrikli araçlar mı ya da benzinli araçlar mı kullanılmalı soruları ele alınmıştır. Konu kapsamında Ankara'da bulunan şarj istasyonları, şarj maliyetleri, elektrikli araçların batarya kapasiteleri, başlangıç maliyetleri ve benzin fiyatları dikkate alınmıştır. Modeller bu noktalar dikkate alınarak kurulmuş, farklı müşteri sayıları ve lokasyonlarına göre birçok farklı senaryo için karşılaştırılmıştır. Çalışmada karışık tam sayılı lineer programlama kullanılmıştır. Çalışma sonuçlarına göre elektrikli araçlar kullanıldığında çok daha az maliyetle dağıtım yapılabildiği görülmüştür. Müşteri sayısı arttıkça ve/veya müşteriler arası mesafe uzadıkça, elektrikli araç şarj istasyonu altyapısı yetersizliği nedeniyle elektrikli araçların benzinli araçlara göre maliyet avantajının azaldığı sonucuna varılmıştır.
Geopolitical events' effect on the volatility of crude oilmarket: An example of WTI
This study investigates the effect of major six events namely, Arab Spring, Egypt Coup, Yemen Civil war & Saudi Intervention, 2016 OPEC Production Cut, U.S. – China Trade War, and Russia – Saudi Arabia Oil Price War, on the volatility of the crude oil market. To exemplify, this study utilized successful models that can estimate the volatility of the crude oil market in the future, to do that a recent event was used which is Saudi Arabia – United Arab Emirates Oil Crisis in 2021. The West Texas Intermediate (WTI) benchmark's closing price data was used to cover the range from September 2009 to August 2021. The methodology that was used to analyze this data was the GARCH(1,1) process which is one of the most widely used models within GARCH models. The main finding of the study is that geopolitical events, especially ones related to middle east countries which are rich of oil, have a significant impact on the WTI crude oil benchmark prices.
Geopolitical events' effect on the volatility of crude oilmarket: An example of WTI
This study investigates the effect of major six events namely, Arab Spring, Egypt Coup, Yemen Civil war & Saudi Intervention, 2016 OPEC Production Cut, U.S. – China Trade War, and Russia – Saudi Arabia Oil Price War, on the volatility of the crude oil market. To exemplify, this study utilized successful models that can estimate the volatility of the crude oil market in the future, to do that a recent event was used which is Saudi Arabia – United Arab Emirates Oil Crisis in 2021. The West Texas Intermediate (WTI) benchmark's closing price data was used to cover the range from September 2009 to August 2021. The methodology that was used to analyze this data was the GARCH(1,1) process which is one of the most widely used models within GARCH models. The main finding of the study is that geopolitical events, especially ones related to middle east countries which are rich of oil, have a significant impact on the WTI crude oil benchmark prices.
Geopolitical events' effect on the volatility of crude oilmarket: An example of WTI
This study investigates the effect of major six events namely, Arab Spring, Egypt Coup, Yemen Civil war & Saudi Intervention, 2016 OPEC Production Cut, U.S. – China Trade War, and Russia – Saudi Arabia Oil Price War, on the volatility of the crude oil market. To exemplify, this study utilized successful models that can estimate the volatility of the crude oil market in the future, to do that a recent event was used which is Saudi Arabia – United Arab Emirates Oil Crisis in 2021. The West Texas Intermediate (WTI) benchmark's closing price data was used to cover the range from September 2009 to August 2021. The methodology that was used to analyze this data was the GARCH(1,1) process which is one of the most widely used models within GARCH models. The main finding of the study is that geopolitical events, especially ones related to middle east countries which are rich of oil, have a significant impact on the WTI crude oil benchmark prices.
Zaman pencereli araç rotalama probleminin otomasyon firmasında optimizasyon uygulaması
Zaman Pencereli Araç Rotalama Probleminde (ZPARP), araçların verilen en erken ve en geç bitiş zamanlarına uygun rotasının belirlenmesi, minimum rota mesafesinin bulunması hedeflenir. ZPARP, servis zamanları ve zaman pencereleri dikkate alınarak minimum mesafedeki rotanın bulunması ve rotaları ziyaret eden araçların müşteri sıralamasının belirlenmesi problemidir. Bu çalışmanın amacı, Ankara ilinde faaliyet gösteren bir otomasyon montaj, kurulum ve arıza hizmet sağlayıcısının uygun rotalama modelinin oluşturulması ve firmanın istek ve ihtiyaçları doğrultusunda geliştirilmesidir. Çalışmanın temeli müşterilere uygun zaman aralıklarında hizmet sağlayabilmek ve firma araçlarının kat ettiği mesafe/maliyeti minimize etmektedir. Modelin problemi yansıtabilmesi için gerçek müşteri verileri ile farklı senaryolar denenmiş olup sonucunda yeni bir senaryo oluşturularak firmanın arıza taleplerine de yönlendirme yapması sağlanmıştır. Bu çalışma, otomasyon sektöründe daha önce ele alınmamış bir çalışma olması özelliği ile literatüre katkı sağlayacaktır. Çalışma kapsamında karışık tam sayılı lineer programlama kullanılmış ve model MATLAB ile çözdürülmüştür. Farklı müşteri kümeleri ile modelin gerçek hayatı yansıtıp yansıtmadığı incelenmiş ve firmanın kullanımına hazır hale getirilmiştir.
Zaman pencereli araç rotalama probleminin otomasyon firmasında optimizasyon uygulaması
Zaman Pencereli Araç Rotalama Probleminde (ZPARP), araçların verilen en erken ve en geç bitiş zamanlarına uygun rotasının belirlenmesi, minimum rota mesafesinin bulunması hedeflenir. ZPARP, servis zamanları ve zaman pencereleri dikkate alınarak minimum mesafedeki rotanın bulunması ve rotaları ziyaret eden araçların müşteri sıralamasının belirlenmesi problemidir. Bu çalışmanın amacı, Ankara ilinde faaliyet gösteren bir otomasyon montaj, kurulum ve arıza hizmet sağlayıcısının uygun rotalama modelinin oluşturulması ve firmanın istek ve ihtiyaçları doğrultusunda geliştirilmesidir. Çalışmanın temeli müşterilere uygun zaman aralıklarında hizmet sağlayabilmek ve firma araçlarının kat ettiği mesafe/maliyeti minimize etmektedir. Modelin problemi yansıtabilmesi için gerçek müşteri verileri ile farklı senaryolar denenmiş olup sonucunda yeni bir senaryo oluşturularak firmanın arıza taleplerine de yönlendirme yapması sağlanmıştır. Bu çalışma, otomasyon sektöründe daha önce ele alınmamış bir çalışma olması özelliği ile literatüre katkı sağlayacaktır. Çalışma kapsamında karışık tam sayılı lineer programlama kullanılmış ve model MATLAB ile çözdürülmüştür. Farklı müşteri kümeleri ile modelin gerçek hayatı yansıtıp yansıtmadığı incelenmiş ve firmanın kullanımına hazır hale getirilmiştir.
Zaman pencereli araç rotalama probleminin otomasyon firmasında optimizasyon uygulaması
Zaman Pencereli Araç Rotalama Probleminde (ZPARP), araçların verilen en erken ve en geç bitiş zamanlarına uygun rotasının belirlenmesi, minimum rota mesafesinin bulunması hedeflenir. ZPARP, servis zamanları ve zaman pencereleri dikkate alınarak minimum mesafedeki rotanın bulunması ve rotaları ziyaret eden araçların müşteri sıralamasının belirlenmesi problemidir. Bu çalışmanın amacı, Ankara ilinde faaliyet gösteren bir otomasyon montaj, kurulum ve arıza hizmet sağlayıcısının uygun rotalama modelinin oluşturulması ve firmanın istek ve ihtiyaçları doğrultusunda geliştirilmesidir. Çalışmanın temeli müşterilere uygun zaman aralıklarında hizmet sağlayabilmek ve firma araçlarının kat ettiği mesafe/maliyeti minimize etmektedir. Modelin problemi yansıtabilmesi için gerçek müşteri verileri ile farklı senaryolar denenmiş olup sonucunda yeni bir senaryo oluşturularak firmanın arıza taleplerine de yönlendirme yapması sağlanmıştır. Bu çalışma, otomasyon sektöründe daha önce ele alınmamış bir çalışma olması özelliği ile literatüre katkı sağlayacaktır. Çalışma kapsamında karışık tam sayılı lineer programlama kullanılmış ve model MATLAB ile çözdürülmüştür. Farklı müşteri kümeleri ile modelin gerçek hayatı yansıtıp yansıtmadığı incelenmiş ve firmanın kullanımına hazır hale getirilmiştir.
Dinamik talep modellemesi ile fiyat manipülasyonlarının saat kırılımında kârlılığa etkisi
Türkiye'de havacılık sektörü günden güne gelişmekte ve rekabetçi hale gelmektedir. Son günlerde internet üzerinden alışverişin müşteriler açısından tercih edilir ve erişilebilir hale gelmesi ile online satış kanalı, havayolları açısından maliyet avantajı ve gelir fırsatı oluşturmaktadır. Böylelikle havayolları tarafından A noktasından B noktasına online bilet satın almak isteyen müşteri talebinin doğru tahminlenerek en uygun zamanda müşterinin ödemeye razı olduğu fiyatın gösterilmesi gerekliliği ayrı bir önem kazanmaktadır. Bu çalışmada rekabetçi ve monopol pazarlar için online satış kanalından gelen talebin gelişimi gün, saat ve dakika kırılımında zaman serisi analizi ile incelenmiştir. Aynı zamanda talebin uçuşa ne kadar zaman kala geldiğini etkileyen faktörlerin neler olduğunu regresyon analizi yöntemi ile tartışılmıştır. Analize geçilmeden önce verinin nasıl oluşturulduğu detaylandırılarak açıklanmıştır. Analiz sonucunda, pazara ve zamana göre bölümlendirilerek yapılan talep tahmini için en düşük hata ile veri ile en uyumlu sonucu Basit üssel düzeltme (SES) modeli vermiştir. Regresyon analizinde ise monopol ve oligopol piyasalar için yolcunun bilet alımında uçuşa kalan zamanını etkileyen faktörler arasında yolcunun gördüğü ücret, uçuş süresi, bilet özelliği gibi ortak değişkenler olmakla beraber havayolunun sefer sayısı, rezervasyon yapılan seferin bulunduğu saat aralığı gibi farklılaşan faktörlerin de bulunduğu sonucuna ulaşılmıştır. Sonuçlar doğrultusunda havayolu şirketine önerilecek tahmin yönteminin şirketin gelirini artıracağı öngörülmektedir.
Dinamik talep modellemesi ile fiyat manipülasyonlarının saat kırılımında kârlılığa etkisi
Türkiye'de havacılık sektörü günden güne gelişmekte ve rekabetçi hale gelmektedir. Son günlerde internet üzerinden alışverişin müşteriler açısından tercih edilir ve erişilebilir hale gelmesi ile online satış kanalı, havayolları açısından maliyet avantajı ve gelir fırsatı oluşturmaktadır. Böylelikle havayolları tarafından A noktasından B noktasına online bilet satın almak isteyen müşteri talebinin doğru tahminlenerek en uygun zamanda müşterinin ödemeye razı olduğu fiyatın gösterilmesi gerekliliği ayrı bir önem kazanmaktadır. Bu çalışmada rekabetçi ve monopol pazarlar için online satış kanalından gelen talebin gelişimi gün, saat ve dakika kırılımında zaman serisi analizi ile incelenmiştir. Aynı zamanda talebin uçuşa ne kadar zaman kala geldiğini etkileyen faktörlerin neler olduğunu regresyon analizi yöntemi ile tartışılmıştır. Analize geçilmeden önce verinin nasıl oluşturulduğu detaylandırılarak açıklanmıştır. Analiz sonucunda, pazara ve zamana göre bölümlendirilerek yapılan talep tahmini için en düşük hata ile veri ile en uyumlu sonucu Basit üssel düzeltme (SES) modeli vermiştir. Regresyon analizinde ise monopol ve oligopol piyasalar için yolcunun bilet alımında uçuşa kalan zamanını etkileyen faktörler arasında yolcunun gördüğü ücret, uçuş süresi, bilet özelliği gibi ortak değişkenler olmakla beraber havayolunun sefer sayısı, rezervasyon yapılan seferin bulunduğu saat aralığı gibi farklılaşan faktörlerin de bulunduğu sonucuna ulaşılmıştır. Sonuçlar doğrultusunda havayolu şirketine önerilecek tahmin yönteminin şirketin gelirini artıracağı öngörülmektedir.
Dinamik talep modellemesi ile fiyat manipülasyonlarının saat kırılımında kârlılığa etkisi
Türkiye'de havacılık sektörü günden güne gelişmekte ve rekabetçi hale gelmektedir. Son günlerde internet üzerinden alışverişin müşteriler açısından tercih edilir ve erişilebilir hale gelmesi ile online satış kanalı, havayolları açısından maliyet avantajı ve gelir fırsatı oluşturmaktadır. Böylelikle havayolları tarafından A noktasından B noktasına online bilet satın almak isteyen müşteri talebinin doğru tahminlenerek en uygun zamanda müşterinin ödemeye razı olduğu fiyatın gösterilmesi gerekliliği ayrı bir önem kazanmaktadır. Bu çalışmada rekabetçi ve monopol pazarlar için online satış kanalından gelen talebin gelişimi gün, saat ve dakika kırılımında zaman serisi analizi ile incelenmiştir. Aynı zamanda talebin uçuşa ne kadar zaman kala geldiğini etkileyen faktörlerin neler olduğunu regresyon analizi yöntemi ile tartışılmıştır. Analize geçilmeden önce verinin nasıl oluşturulduğu detaylandırılarak açıklanmıştır. Analiz sonucunda, pazara ve zamana göre bölümlendirilerek yapılan talep tahmini için en düşük hata ile veri ile en uyumlu sonucu Basit üssel düzeltme (SES) modeli vermiştir. Regresyon analizinde ise monopol ve oligopol piyasalar için yolcunun bilet alımında uçuşa kalan zamanını etkileyen faktörler arasında yolcunun gördüğü ücret, uçuş süresi, bilet özelliği gibi ortak değişkenler olmakla beraber havayolunun sefer sayısı, rezervasyon yapılan seferin bulunduğu saat aralığı gibi farklılaşan faktörlerin de bulunduğu sonucuna ulaşılmıştır. Sonuçlar doğrultusunda havayolu şirketine önerilecek tahmin yönteminin şirketin gelirini artıracağı öngörülmektedir.
Türkiye elektrik piyasasında serbest tüketici tercihlerini etkileyen faktörlerin analizi
Liberalleşme hareketi ile birlikte her alanda rekabetçi piyasaya ulaşmak isteyen ekonomik anlayış, elektrik piyasalarını etkisi altına almıştır. Özellikle son 20 yılda Türkiye enerji piyasalarını yeniden yapılandırmayı ön plana koymuştur ve bu amaçla serbest tüketici uygulaması başlatılmıştır. Bu tez çalışmasında gerek kural koyuculara gerek elektriğin tedarikini yapma hakkına sahip lisanslı özel şirketlere fayda sağlaması amacı ile serbest tüketicilerin elektrik tedarikçisi seçimlerinde hangi faktörlerin ne kadar etkili olduğu araştırılmıştır. Bu araştırma için kesikli seçim modelleri sınıfında yer alan çoklu lojit model seçilmiştir ve elektrik tedarikçilerine ait farklı özellikler kullanılarak iki ayrı model geliştirilmiştir. Araştırma ve model bulgularına göre, Türkiye'de serbest tüketicilerin elektrik tedarikçisi seçiminde en çok etkisi olan faktörler tedarikçinin piyasadaki bilinirliği ve sundukları birim fiyat olarak belirlenmiştir.
Türkiye elektrik piyasasında serbest tüketici tercihlerini etkileyen faktörlerin analizi
Liberalleşme hareketi ile birlikte her alanda rekabetçi piyasaya ulaşmak isteyen ekonomik anlayış, elektrik piyasalarını etkisi altına almıştır. Özellikle son 20 yılda Türkiye enerji piyasalarını yeniden yapılandırmayı ön plana koymuştur ve bu amaçla serbest tüketici uygulaması başlatılmıştır. Bu tez çalışmasında gerek kural koyuculara gerek elektriğin tedarikini yapma hakkına sahip lisanslı özel şirketlere fayda sağlaması amacı ile serbest tüketicilerin elektrik tedarikçisi seçimlerinde hangi faktörlerin ne kadar etkili olduğu araştırılmıştır. Bu araştırma için kesikli seçim modelleri sınıfında yer alan çoklu lojit model seçilmiştir ve elektrik tedarikçilerine ait farklı özellikler kullanılarak iki ayrı model geliştirilmiştir. Araştırma ve model bulgularına göre, Türkiye'de serbest tüketicilerin elektrik tedarikçisi seçiminde en çok etkisi olan faktörler tedarikçinin piyasadaki bilinirliği ve sundukları birim fiyat olarak belirlenmiştir.
Türkiye elektrik piyasasında serbest tüketici tercihlerini etkileyen faktörlerin analizi
Liberalleşme hareketi ile birlikte her alanda rekabetçi piyasaya ulaşmak isteyen ekonomik anlayış, elektrik piyasalarını etkisi altına almıştır. Özellikle son 20 yılda Türkiye enerji piyasalarını yeniden yapılandırmayı ön plana koymuştur ve bu amaçla serbest tüketici uygulaması başlatılmıştır. Bu tez çalışmasında gerek kural koyuculara gerek elektriğin tedarikini yapma hakkına sahip lisanslı özel şirketlere fayda sağlaması amacı ile serbest tüketicilerin elektrik tedarikçisi seçimlerinde hangi faktörlerin ne kadar etkili olduğu araştırılmıştır. Bu araştırma için kesikli seçim modelleri sınıfında yer alan çoklu lojit model seçilmiştir ve elektrik tedarikçilerine ait farklı özellikler kullanılarak iki ayrı model geliştirilmiştir. Araştırma ve model bulgularına göre, Türkiye'de serbest tüketicilerin elektrik tedarikçisi seçiminde en çok etkisi olan faktörler tedarikçinin piyasadaki bilinirliği ve sundukları birim fiyat olarak belirlenmiştir.
Yeni açılan küçük ölçekli yerel bir konaklama işletmesine gelir yönetimi uygulaması
Günümüz piyasası ve rekabet koşullarında birçok işletme, gelirlerini ve karlılıklarını maksimize edebilmek için gelir yönetimi uygulamaktadır. Özellikle sabit kapasiteye ve esnek talebe sahip olan hizmet sektöründeki firmalar için başta gelir artışı olmak üzere birçok fayda sağlayan gelir yönetiminin sıklıkla kullanıldığı sektörlerden biri de konaklama sektörüdür. Gelir yönetimi uygulamaları genellikle büyük ölçekli zincir otellerde gözlemlenirken; literatürde yer alan gelir yönetimi kapsamındaki çalışmalarda da çoğunlukla uzun süredir faaliyet gösteren orta ve büyük ölçekli otellerin gelir yönetimi uygulamaları incelenmektedir. Buradan yola çıkılarak, bu çalışma kapsamında, yeni faaliyete geçmiş olan 39 odalı küçük bir konaklama işletmesi için literatürde var olan gelir yönetimi modellerinden esinlenerek yeni bir gelir yönetimi modeli geliştirilmiştir. Bu otelin verilerinden ve özelliklerinden yola çıkılarak geliştirilen model, otelde adım adım uygulanmaya başlamıştır. Uygulaması henüz tamamlanmamış olan model; mevcut oda satış sayısı verileriyle geliştirilen gelir yönetimi modeli uygulanmış olsaydı varsayımına dayanarak test edilmiştir. Yapılan testte; hali hazırda günlük ortalama 16 oda satmakta olan otelin, mevcut fiyatlandırma politikası ile hedeflediği kara ulaşmak için satması gereken günlük ortalama oda sayısı 20 olarak hesaplanmaktayken; gelir yönetimi sistemi uygulanmış olsaydı 16 oda satarak hedeflediği kara ulaşmış olacağı sonucuna varılmıştır.
Elektrikli ve benzinli araç rota planlaması, maliyet optimizasyonu ve karşılaştırması
Elektrikli araç rotalama probleminde, elektrikli araçlar kullanılarak rotanın tamamlanması, minimum maliyetin ve minimum rota mesafesinin bulunması hedeflenir. Elektrikli araçların alabilecekleri maksimum mesafe benzinli/dizel araçlara göre daha azdır. Bu nedenlerle araç rotalama problemlerinde (VRP) elektrikli araçlar kullanılırken şarj kapasiteleri ve şarj istasyon lokasyonları özel olarak dikkate alınmalıdır. Bu çalışmanın amacı elektrikli araçlar kullanılarak optimal – minimum maliyetli – rota bulunması ve benzinli araçların VRP sonuçlarıyla kıyaslanmasıdır. Bu tez çalışmasında, Ankara'da kurulması planlanan bir firmanın, Ankara'nın değişik bölgelerine dağılmış durumdaki potansiyel müşterileri için, dağıtımda elektrikli veya benzinli araç kullanmasına göre optimal rotaları bulunmuştur. Çalışmada optimal rota nasıl oluşturulmalı ve elektrikli araçlar mı ya da benzinli araçlar mı kullanılmalı soruları ele alınmıştır. Konu kapsamında Ankara'da bulunan şarj istasyonları, şarj maliyetleri, elektrikli araçların batarya kapasiteleri, başlangıç maliyetleri ve benzin fiyatları dikkate alınmıştır. Modeller bu noktalar dikkate alınarak kurulmuş, farklı müşteri sayıları ve lokasyonlarına göre birçok farklı senaryo için karşılaştırılmıştır. Çalışmada karışık tam sayılı lineer programlama kullanılmıştır. Çalışma sonuçlarına göre elektrikli araçlar kullanıldığında çok daha az maliyetle dağıtım yapılabildiği görülmüştür. Müşteri sayısı arttıkça ve/veya müşteriler arası mesafe uzadıkça, elektrikli araç şarj istasyonu altyapısı yetersizliği nedeniyle elektrikli araçların benzinli araçlara göre maliyet avantajının azaldığı sonucuna varılmıştır.