Theses supervised by Prof. Dr. Ali Güneş
15 theses · İstanbul Aydın University, Anadolu University, İnönü University
Bilişim teknolojisinde teknik servis çalışanlarının mesleki yeterlilik ölçümü için uzaktan eğitime dayalı bir sınav model önerisi
Bu tezin amacı; MYK'nın bilişim teknolojileri elemanları için mesleki yeterlilik sınavını geniş alan ağlarında çevrimiçi yapabilmesidir. MYK için bir uzaktan sınav modeli geliştirilmiştir. Model tasarımı için MYK'nın meslek standartları esas alınmıştır. Modelin içeresinde standartlara uygun şekilde mesleki yeterlilik sınavları oluşturulmuştur, Soru bankalarının oluşturulması ve sınavların yapılması için kullanıcı modülüne ihtiyaç duyulmuştur ve kullanıcı modülü ile ilgili veri tabanı tasarlanmıştır. Modeldeki kullanıcılar, soru yapıcı, dil uzmanı, ölçme değerlendirme uzmanı, teknik uzman ve sınav yapıcıdır. Her kullanıcın bir görevi vardır. Soru yapıcı sisteme soru girer ve düzenler. Dil uzmanı soruyu dilbilgisi yönünden inceler. Ölçme ve değerlendirme uzmanı soruların seviyesini ve başarım ölçütlerini inceler. Teknik uzman soruyu mesleki standartlardaki teknik bilgilere göre inceler. Sınav yapıcı sınavın yapılmasını sağlar. Bu modül de sorular onaylandıktan sonra soru bankasına eklenir. Bu işlem soru anlaşılabilirliğini ve soru kalitesini artırmaktadır. Soru bankalarından meslek sınavları oluşturulmaktadır. Bu uzaktan online sınav modelinde farklı mesleki yeterlilik sınavlarının oluşturulması mümkün olmaktadır. Bu model aynı zamanda; adayın girdiği sınavın sonunda hangi başarım ölçütünden başarılı ya da başarısız olduğu konusunda detay rapor üretmektedir. Üretilen rapor adayın eksik bilgilerini öğrenmesini mümkün kılar. Bu çalışmada geliştirilmiş olan model ile geleneksel sınav güvenirliliğinde, uzaktan sınav yapılması sağlanır. Mesleki yeterlilik sınavlarındaki en önemli kavram öğrenme çıktıları ve başarım ölçütleridir. Bu modelde sorular hazırlanırken, her meslek ve her meslek seviyesi için MYK'nın kodları kullanılabildiğinden farklı meslek sınavlarının üretilmesi mümkündür. Bu çalışma mesleki yeterlilik sistemindeki teori sınavlarının uzaktan yapılabilmesini mümkün kılmak için hazırlanmıştır.
NS veya paket izleyici gibi simülasyon aracını kullanarak bir ağ performansı değerlendirmesı
Bilgisayar ağları büyüdükçe Kablolu ve Kablosuz ağ teknolojileri de gelişmeye başlamıştır. Teknolojiler geliştikçe istekler de artmaya başlamıstır. Bu isteklerin en başında, ağların maksimum güvenli ve aynı zamanda maksimum hızlı performanslı olmalarını istemeleri gelmektedir. Bu çalışmada, ağların performanslı çalışması incelenecektir. Bu sebeple, NS veya paket izleyici gibi bazı simülasyon aracını kullanarak bir ağ performans değerlendirmesinde neler yapılabilir ve türlü türlü parametreler ne kadar başarıyla yanyana getirilebilir gibi bilgiler sunulacaktır. CCNA, CCNP, HCNA ve HCNP eğitim seviyesinde kullanılabilecek önemli ayarlamalar yapılmış olup bunların hepsi teker teker simule edilmiştir. Sonuç olarak başarılacak olan şey bir geniş ağ veya yerel ağ için iyi bir kılavuz olacaktır. Sanal teknolojiye dayalı teklif edilmiş uzaktan ağ laboratuvarı mimarisi gerçek ekipman kullanan geleneksel laboratuvarlara göre daha fazla fayda gösterdi ki bu lab'de ağ simülasyonları için özellikle önemlidir. Burada kazanılan tecrübe yanı sıra birebir ağ üzerinde işlem yapılabilir. Bizler burada sanal olarak laboratuvar ekipmanlarını yeniden kablolamayı, laboratuvarın topolojisi değiştirmeyi ve sanal laboratuvar ekipmanı ekleyerek yeni bir dizayn uygulayabildik. Sanal bir ortamda çalışıltığında yapılacak ve ispatlanacak konfigürasyonlar kısıtlıdır. Sadece sanal bir lab çözümü çoğunlukla öğretmek için uygundur çünkü ağ trafiği hafiftir ve lab PC yükün üstesinden gelmek için genellikle güçlüdür. Ve önemli bir özellikle eagle sunucusu DHCP, Mail, FTP, Web ve dağıtıcılar, düğmeler, güvenlik cihazları ve PC'ler gibi ağ ekipmanlarını içeren Linux'a dayalı bir makinenin bizlere sağladığı yararlardır. Son olarak anlatılan performans konuları, önlemleri, gerekli parametreler göz önünde bulundurularak hem CISCO Packet Tracer de hem de Huawei'in eNSP simulasyon programında hayali ağlar tasarlanarak performans değerlendirilmeleri yapılmıştır. Fakat unutmamak lazım ki, tasarlanan ağlar gerçek laboratuvarlar da değilde ücretsiz sanal ortamlarda tasarlanmış ve değerlendirilmiştir. Bu yüzden de elimizde gerçek veriler olmadığı için gerçek performans değerlendirilmesi yapmak ve çıktılar almak mümkün değildir. Sadece performans gereksinimleri göz önünde bulundurularak ağlar tasarlanmış ve sanal ortamların izin verdiği kadar değerlendirme yapılarak ağ performans değerlendirilmesi yapılmıştır. Keywords: Router,Switch, İnternet Protocols, VLAN Channel Protocols, Network Performance Evaluation, Huawei eNSP, Cisco Packet Tracer.
Büyük veri ortamında iki aşamalı kümeleme ile rotalama
Bu tezde yeni bir fikir olarak düşünülen araç rotalamada zaman aralığı (time windows) kümeleme konusunda yeni bir yöntem ele alınacaktır. Daha önceki çalışmalarda nokta yönelimli kümeleme ile başarılı sonuçlar alındığı bilinmektedir. Bu çalışmada ise nokta yönelimli kümeleme ile zaman aralığı kümeleme aynı anda uygulanıp daha uygun bir çözüm bulunabileceği ele alınacaktır. Uygulanacak metot büyük veri üstünde uygulanarak bu gibi ihtiyaçları olan sistemlerde kullanılabilirliği anlatılacaktır.
Büyük veri yönetimini kullanarak iş gücü planlamasının etl ile ilişkilendirme uygulaması
Bu çalışmada Büyük veri ve ETL sistemiyle ilgili bilgiler verilmiştir. Büyük verinin günümüzde teknolojik olarak değerinin her geçen gün arttığı yer verilmiştir. Ayrıca Büyük verinin de tıpkı teknolojik ürünler gibi geliştirilmesi gerekliliği vurgulanmıştır. Büyük veri mantığıyla yapılan programın çok daha iyi kullanılabilmesi için ETL sistemi ile birleştirilmiştir. Bu tez çalışmasının ikinci bölümünde büyük veriyle ilgili genel bilgilerin yanı sıra büyük verinin hangi alanlarda kullanıldığı, verinin kaynakların neler olduğu hakkında bilgiler verilmiştir. Üçüncü bölümde iş gücü yönetimi programı hakkında bilgiler yer verilmiştir. Bunların dışında programın nasıl çalıştığı ve hangi sistem üzerine kurulu olduğu yer almıştır. Dördüncü bölümde ise veri ambarı ve ETL sistemiyle ilgili bilgiler verilmiştir. ETL süreçleri anlatılmıştır. Beşinci bölümde ise iş gücü yönetim sisteminin eski hali ve ETL ile birleştirildikten sonraki durumları karşılaştırılmıştır. Ayrıca Programın ETL ile birleştirilmiş yapısı gösterilmiştir. Son bölümde ise ETL sistemi ile birlikte neler kazanıldığından bahsedilmiştir.
Sezgisel algoritmalar kullanılarak tarihsel mekanların en kısa yoldan rotalanması üzerine bir mobil uygulama
Günümüzde hızla gelişen teknoloji sayesinde kullanıcılar artık her zaman teknolojiye hızlıca erişebilme gücüne ihtiyaç duymaktadırlar. Her yaştan ve her guruptan insanın teknolojiyle ilişkisi günden güne artmaktadır. Hızla ilerleyen teknoloji, kullanıcılarının ihtiyaçlarına cevap verebilmek için sürekli gelişmekte ve bu durum kullanıcıları farklı ihtiyaçlara yönlendirmektedir. Son yıllarda sayıları hızla artan mobil cihazlar geçmişe göre teknolojik cihazların günlük hayatta çok daha fazla kullanılmasına sebep olmaktadır. Önceleri belli bir yerden sabit olarak erişebildiğimiz cihazların bir kısmını artık cebimizde taşıyabiliyoruz. İnternet teknolojisinin de artık kablolu dışında kablosuza geçmesiyle, akıllı telefonlar, tabletler, şarj cihazları ve daha bir çok cihazı taşınılabilir ve mekan sınırlaması olmadan kullanılabilmektedir. Yeni nesil akıllı telefonlarda günlük hayatta kullandığımız birçok uygulama bulunmaktadır. Bilmediğimiz bir adrese navigasyonla gidebilir, en yakın otobüs durağını bulabilir, taksi çağırabilir, yazışmalar yapabilir, mail gönderebilir, alışveriş yapabilir, sosyal platformlarda paylaşımlar yapabiliriz. Bir çok alanda yapılan mobil uygulamalar bulunmasına rağmen, İstanbul ilinde bulunan tarihsel mekanlar hakkında hem bilgi veren hem de bu tarihsel mekanları birden fazla yolla gezdiren, rotalayan bir uygulama bulunmamaktadır. İstanbul'a gelen yerli ve yabancı turistlerin zaman sınırlarının olması ve gezebilecekleri tarihsel mekanlar hakkında bilgi sahibi olmama ihtimalleri, bu mekanları gezerken hangi sıraya göre gezebileceklerini her zaman kestirememeleri ihtimali üzerine Gezgin Satıcı Problemi üzerinde karınca kolonisi algoritması kullanılarak bu program geliştirilmiştir. Karınca kolonisi algoritması, doğadaki karıncaların izlenmesi ve bu izlenimlerin yorumlanması sonucu gerçek karıncaların davranışlarından esinlenerek geliştirilmiş bir algoritmadır. Karıncaların aralarındaki iletişimi sağlamaları için salgıladıkları feromon adlı sıvı haberleşmeleri açısından en temel madde olarak görülmektedir. Bulundukları alanda en kısa yolu bulmak mantığıyla çalışan yapay karıncalardan faydalanılmıştır. Programımızdaki amaç, bu doğrultuda tarihsel mekanlar arasından yapılan seçimler için en kısa yoldan birbirlerine ve aynı zamanda kullanıcının bulunduğu noktaya GPS yardımı ile bağlantı yaparak rotalamaktır. Microsoft Visual Studio yazılım geliştirme aracı ile Xamarin Cross Platform teknolojisi kullanılarak arayüz geliştirmesi yapılmıştır. Harita üzerinden rotalanmış mekanlar hazırlamış olduğumuz web sitesi ile Google maps üzerinden görüntülenmesi sağlanmıştır.
Bilgisayar destekli ders materyali geliştirme ve 5. sınıf geometri dersi için bir uygulama
Günümüzde eğitim açısından en hızlı gelişme gösteren alanlardan birisi bilişim teknolojileridir. Bilişim üzerinde yapılan birçok çalışma sisteminin bilgisayar kontrollü olması ve internet tabanlı olarak tasarlanması eğitimde kullanılması yönünde gelişmeleri artmıştır. Teknoloji ile öğretime önem verilmesi bilgisayar destekli eğitim (BDE) modellerinin yaygın olarak kullanılmaya başlamasında katkı sağlamıştır. Matematik eğitiminin temel hedeflerinin başında soyut kavramları somut hale getirerek öğretimde işlem becerisini kolaylaştırmak gelir. Öğrenciye kazandırılan bu işlem becerisi öğretim yöntemlerinin rahat koşullarda öğrenilmesini sağlar. Ayrıca öğretim etkinliklerinde teknolojik araç gereçlerinin kullanımı ve geliştirilmesi matematiği sevdirme becerilerinin kazandırılmasında önemli konuma sahiptir. Araştırmamızda; eğitim sistemine, içeriğe, kavram yanılgılarına, dersin amacına ve öğretim seviyesine uygun olacak bir eğitim materyali geliştirilmiştir. Geliştirilen materyalin amacı, anlamlı öğrenme sistemine dayalı olarak e – kitabın hazırlanması için kullanılan bilgisayar destekli öğretim (BDÖ) yöntemiyle, tüm sınıfa zorlandıkları konuyu öğretmek ve kullanılan öğretim yönteminin başarıya etkinini ortaya çıkarmaktır. Araştırmamız ilkokul sınıf ve ortaokul matematik öğretmenlerinin eğitim ve öğretim sistemine bakış açıları göz önüne alınarak hazırlanmıştır. Matematik öğretiminde kullanılması gereken yöntemler belirlenip materyaller soyut öğretimler yerine somut olarak geliştirilmiştir. İl bazında yapılan anket sonucu 5. Sınıf öğrencilerinin matematik dersi geometri ünitesindeki dörtgenler konusunda zorlandıkları belirlenmiştir. Araştırma 2016/2017 eğitim öğretim yılının ikinci yarıyılında, Uşak ilinde bulunan ortaokulda eğitim gören 20 öğrenci ile gerçekleştirilmiştir. Pilot uygulama için yansız olarak 5. Sınıf öğrencilerinden 20 kişi seçilmiştir. İlk olarak 20 kişinin konuyu ne kadar bildiklerini belirlemek için hazırbulunuşluk testi (öntest) yapıldı. Çalışma bittikten sonra değerlendirme testi (sontest) yapılarak öğrenimin gerçekleşip gerçekleşmediğine bakılmıştır. Bu araştırmada genel matematik konularından dörtgenler konusu elektronik kitap yardımıyla akıllı tahtada anlatılmış ve bilgisayar laboratuvarında çocuklar bireysel öğrenme yaptırılarak kalıcılık gerçekleştirilmiştir. Materyal geliştirme için hazırlanan elektronik kitap Adobe InDesign ile hazırlanmıştır. Geometrik şekillerin çizimleri için GeoGebra destekli öğretim sağlanmıştır. Yapılan uygulama sonucunda; öğrencilerin matematik korkusu azalmış ve adaylarının kavramlara bakış açılarında olumlu yönde değişiklikler olmuştur. Ayrıca öğrencilerdeki kavram yanılgılarında ciddi oranda azalma gözlenmiştir. Bilgisayar destekli öğretim (BDÖ) gerçekleştirildikten sonra öğrencilere uygulanan testlerin veri analizi alınmıştır. Araştırma sonunda öğrencilerin başarısını karşılaştırmak için geometri ünitesi öntest ve sontest başarı puanları ile öğrenciler arasında fark ortaya çıkarılmıştır. Anahtar Kelimeler : Bilgisayar Destekli Matematik Öğretimi, Elektronik Kitap, Öğretim Materyal Geliştirme, Çoklu Ortam, GeoGebra, Kavram Öğrenme, Öğrenci Başarısı, Uzaktan Eğitim
Kabin memuru yönetim sistemi mobil uygulaması
Dijital teknolojilerde yaşanan gelişmeler mobil teknolojilerin gelişmesine katkı sağlamıştır. Mobil teknolojiler günlük hayatın ayrılmaz bir parçası haline gelmektedir. Teknolojinin gelişmesi, mobil teknolojilerin hayatın her alanında etkin bir biçimde kullanılması mobil uygulamaların kullanımını arttırmaktadır. Mobil uygulamaların kullanım alanlarından biri de havacılık sektörüdür. Havacılık sektöründe personel maliyetinin yüksek olması, kabin personelinin aylık uçuş planlarının dikkatli bir biçimde yapılmasını ve personele anında duyurulmasını gerekli kılmaktadır. Bu çalışmanın amacı kabin personelinin aylık uçuş planlama bilgi sistemine yönelik mobil bir uygulama geliştirerek mobil uygulamanın kullanılabilirliğini değerlendirmek ve kabin personelinin motivasyona etkisini incelemektir. Bu araştırma kapsamında iki çalışma grubu belirlenmiştir. Birinci çalışma grubunda; ihtiyaç analizi için yapılandırılmış odak grup görüşmesi gerçekleştirilen, havacılık sektöründe çalışan 10 kabin personeli yer almaktadır. Araştırmanın ikinci çalışma grubunu ise uygulamanın gerçekleştirildiği havacılık sektöründe çalışan, araştırmaya gönüllülük esasıyla katılan 28 kabin personeli oluşturmaktadır. Araştırmada ölçme aracı olarak yapılandırılmış odak görüşmesi ve Namlı (2010) tarafından geliştirilen ölçek kullanılmıştır. Nitel veriler sonucunda, kabin personelinin kullandıkları mobil uygulamada içerik erişim problemi, yer alan içeriğin güncel olmaması, mobil uygulamanın pratik olmaması, uygulamanın yavaş olması, sistem çalışma problemi, güvenlik problemi gibi sorunlar yaşadıklarını belirtmişlerdir. Kabin personelinin yaşadıkları sorunlar dikkate alınarak Kabin Memuru Yönetim Sistemi, Android işletim sistemine göre geliştirilmiştir. Nicel verilerin analiz sonuçlarına göre araştırmaya katılan kabin personeli, Kullanılabilirlik Ölçütleri Değerlendirme Ölçeği'nin Etkinlik ve Memnuniyet alt boyutlarına "Katılıyorum" aralığına denk gelen cevaplar vermişlerdir. Ayrıca kabin personeli, Arayüz Bileşenleri Değerlendirme Ölçeği'nin Ekran Düzeyi, Tuş Yönetimi ve Menü Yapısı alt boyutlarına "Katılıyorum" aralığına denk gelen cevaplar vermişlerdir. Ayrıca ölçek farklı değişkenler açısından da incelenmiştir. Anahtar Kelimeler: Mobil uygulama,kabin personeli,havacılık,android
Sosyal ağlardan eğitim düzeyi tahmini
Bu çalışmada sosyal ağlardan kullanıcıların eğitim düzeylerinin tahmin edilmesi konusu ele alınmıştır. Sosyal ağlara ait verilerden farklı bilgiler çıkarılmasına ihtiyaç duyulma nedenleri, çok değişik gerekçelere dayanabileceği gibi güvenlik ve ekonomik gerekçeler bunlardan ön plana çıkanlardır. Sosyal ağlar üzerine veri madenciliği (özellikle fikir madenciliği) yöntemi ile yapılan çalışmalar bilhassa yabancı literatürde oldukça yaygınlaşmaktadır. Ancak bu konu üzerine Türkçe literatürde yapılan çalışma sayısı artsa da yeterli olmadığı değerlendirilmektedir. Bu çalışmada yapılan analiz neticesinde Twitter kullanıcılarının eğitim düzeyleri hakkında bulgulara ulaşılmıştır. Çalışmanın son bölümünde ise ulaşılan bu bulgulardan hareketle bir değerlendirme yapılarak, gelecekte yapılacak benzer çalışmalar için bu çalışmadan elde edilen tecrübeler tavsiye niteliğinde paylaşılmıştır. Anahtar Kelimeler: Sosyal Ağlar, Veri Madenciliği, Twitter
Sezgisel algoritma kullanılarak en iyi yol rotalanması ve bir uygulama
Bu çalışmada çözülmesi zor problemlerden biri olan Gezgin Satıcı Problemi ele alınmıştır. GSP sezgisel yöntemlere yol göstermesi amacıyla en iyi sonuçların elde edilebilmesi için çözümüne yönelik karınca kolonisi algoritması kullanılmıştır. Amaç GSP üzerinde karınca kolonisi algoritması kullanılarak İstanbul Halk Ekmek şirketinin ekmek dağıtım araçlarının rotalama probleminin çözülmesidir. Karıncaların aralarındaki iletişimi sağlamaları için salgıladıkları feromon adlı sıvı haberleşmeleri açısından en temel madde olarak bilinmektedir. Bu algoritmada bulundukları alanda en kısa yolu bulma mantığıyla çalışan yapay karıncalardan faydalanılmıştır. Programımızdaki amaç, dağıtım araçlarının büfelere en kısa yoldan rota hesaplaması yapılmasıdır. Programda oluşturulan rota Google maps ile harita üzerinden görüntülenmektedir. Yapılan uygulamanın etkinliğini ve performansını ölçmek için aynı rotalar Excel- Solver (Evolutionary) çözülüp karşılaştırılmıştır.
Doğal dil işleme teknikleriyle yazar-kitap tanıma
İnsanlık yazının bulunmasından bu yana farklı yollarla birçok yazılı doküman üretmiştir. Yazılmış olan her yazı onu üreten yazarının izlerini taşımaktadır. Yazarın kelime hazinesi, düşünüş biçimi, mantık çıkarımları hatalı ya da eksil bilgileri, yazım alışkanlıkları metne yansımaktadır. Bu bakış açısıyla, yazılan her dokümanın yazarın metinsel parmak izi olduğunu söyleyebiliriz. Ancak gerçek parmak izinde olduğu gibi izde bulunan yazara ait olan özellikleri çıkarmak insan yeteneğini aşmaktadır. Metin üzerimdeki kişisel karakteristiği çıkarmak bilgisayar devriminden önce oldukça zor bir görevdi bunun yanında bilgisayarlar bu işlemi yapabilmektedir. Yazar tanıma işlemi için, çeşitli yazar özellikleri yazara ait eğitim metinlerinden tespit edilmekte ve daha sonra sisteme sokulan başka bir metinin öndeki eğitimden çıkarılmış karakteristik vektörüyle ile benzerliği hesaplanmaktadır. Metin üzerindeki yazar özelliklerinden bazıları: kelime hazinesi, yazım hataları, karakter ve kelime n-gram izleri vs. Bilgisayarlar sayesinde bu tip özellikleri metinin içerisinden çıkarabiliyor ve bir dokümanın yazara aitliğini tespit edebiliyoruz. Bu tezde, yazar tanıma işlemi yapılmıştır. 20 Türk yazarın farklı dağılımlarda yazmış olduğu 120 farklı Türkçe kitap üzerinde çalışılmıştır. Karakter n-gram yazarın stilometri özelliği olarak kullanışmış ve Naive Bayes sınıflayıcı metodu ile de sınıflama işlemi yapılmıştır. Tez kapsamında ilk önce, 120 Türkçe kitap bulunmuş ve txt formatına dönüştürülmüştür. Ardından, tüm kitaplar bir ön işleme sokularak boşluklar, karakter hataları, sayısal ve alfabetik olmayan ifadeler, noktalamalar, Türkçe olmayan karakterler yazıdan çıkarılmıştır. Ön işlemeden sonra, 120 kitap rasgele 20 yazar için 20 eğitim kitabı ve 100 test kitabı olarak iki farklı gruba bölünmüştür. Eğitim kitaplarında yazar etiketi bulunmaktadır. Yazar özelliği olarak bi-gram, tri-gram, quadri-gram özellikleri eğitim kitaplarından frekansı hesaplanarak çıkarılmış ve en sık 200 tanesi yazarın stilometrik vektör uzayı oluşturulmuştur. Bu noktada sistemimiz yazar tanıma işlemi için hazır durumdadır. Sistemimizi test etmek için, her bir test kitabını yazar etiketsiz olarak tek tek sisteme soktuk. Her bir test kitabı da tıpkı eğitim kitabı gibi bi-gram, tri-gram, quadri-gram özellikleri çıkarılarak en sık 200 tanesi yazar özelliği olarak aldık. Sonunda sistemde bulunan yazar özellikleriyle her hangi bir test kitabından çıkardığımız vektörü naive bayes sınıflandırıcı ile sınıflandırma sonuçlarını aldık. Test kitabının gerçekte olan yazarı ile sistemin tahmin ettiği yazar ismini karşılaştırarak sistemimizin başarısını ölçtük ve kaydettik. Tez çalışmasında farklı n-gram performansları Naive Bayes sınıflayıcı üzerinde performansları karşılaştırılmıştır. N-gram vektör uzaylarının yazar tanıma başarımları ölçülmüştür. Gözlemlerin sonucu olarak bi-gram vektör uzayı başarısız olmuştur. Bunun yanında tri-gram ve quadri-gram iyi sonuçlar vermiştir. En iyi performansı %82 başarım ile quadri-gram vermiştir. Tez sonunda tüm sonuçlar, karmaşıklık matrisi verilmiştir. İnternet çağıyla birlikte explonansiyel artmış olan elektronik dokümanların plagarizim, adli araştırma gibi yönlerden incelenebilmesi için tez konusu önemlidir. Alanda birçok İngilizce çalışma bulunmasına rağmen Türkçe çalışma oldukça azdır. Bilgisayar çağında, bilgisayarların insan dilini anlaması ve üretmesi üzerine çalışmalar yürütülmektedir. Türkçe'nin de diğer dillerin gerisinde kalmaması için bu tip çalışma önem arz etmektedir. Bu bakımdan tez Türkçe doğal dil işlemeye katkıda bulunmuştur. Anahtar Kelimeler : Metin sınıflama, Yazar tanıma, Naive bayes sınıflama, N-gram
Bireysel emeklilik sisteminde bulut teknolojileri kullanımı ve bir model önerisi
Birçok sektörde güncel bilgi ve iletişim teknolojilerinden faydalanmak kaçınılmız olduğu gibi finans sektörü içinde bu durum aynıdır. Bu teknolojilerden günümüzde en çok revaçta olanı, yer ve zaman bağımsız olarak kolay erişimin sağlandığı Bulut Bilişim teknolojileridir. Bulut Bilişim ortak amaçta olup ancak dağıtık olarak işleyen yapıların tek bir merkeze bağlantısının sağlanması ve buradan ortak faydalanılan bir sistem oluşturma olanağını mümkün kılmaktadır. Bireysel emeklilik sistemi bu kapsamda ele alınabilecek örneklerden biridir. Bu hizmeti sağlayan birbirinden bağımsız birçok şirket vardır. Burada tüm şirketlerin ortak noktası potansiyel müşteriler diğer bir deyişle bireysel emeklilik sistemine dahil olabilecek katılımcılar olduğuna dikkat edilmelidir. Bu şirketler arasında katılımcıların takip edildiği yani kişinin herhangi bir emeklilik şirkettinde bir bireysel emeklilik kaydı olup olmadığı varsa da hangi oranda olduğunu gösteren bir sistem mevcut değildir. Bu noktada bulut bilişim sisteminden yararlanılarak şirketlerin ortak bir havuz oluşturuduğu, her an ve her yerden bağlanılabilecek bir sisteme ihtiyaç duyulmakta ve bu ihtiyaca yönelik olarak bulut bilişim mimarisini kullanıldığı Bireysel Emeklilik Ortak Sistemi (BESOrtak) oluşturulmuştur.
Web uygulamalarında web servislerinden faydalanılarak çoklu kullanıcı yönetim sistemi
Hızlı gelişen teknoloji, yaygınlaşan web uygulamaları ve kullanıcılarla interaktif iletişim kimlik yönetimi kavramını ortaya çıkartmıştır. Web uygulamalarında interaktif iletişim sonucunda kullanıcı tanımlama ve yetkilendirme için değişik yöntemler kullanılmaktadır. Bir organizasyon içinde geliştirilen çeşitli web uygulamaları için kullanıcı tanımlama ve yetkilendirmede, her uygulama için ayrı ayrı kullanıcı tabloları, kullanıcılarla ilişkili roller tanımlanabilir ve uygulama içinde kod bazlı takip yapılabilmektedir. Fakat böyle bir mevcut yapı içinde kullanıcılar organizasyon yapısı içinde olduğundan her uygulamanın kendi kullanıcılarını yönetmesi, hem veri tekrarlanmasına, hem zaman kaybına, hem de organizasyon içinde bilgileri değişen kullanıcının takibini yaparak güncel verilerinin tutulmasında zorluklar çıkartmaktadır. Bu tezde, web servislerinden faydalanarak merkezi bir kullanıcı yönetim uygulaması tasarlanarak geliştirilmiş ve organizasyon içindeki kullanıcı bilgileri mevcut LDAP(Lightweight Directory Access Protocol) sunucusundan alınarak veri tekrarı önlenmiş ve kullanıcı verisinin güncelliği korunmuştur. Anahtar Kelimeler: Web Servisleri, Kullanıcı Tanımlama, Kullanıcı Yetkilendirme, Kimlik Yönetimi
Seçilmiş böbrek taşı hastalarına uygulanan tüpsüz ve standart tüplü perkütan nefrolitotomi yöntemlerinin karşılaştırılması
Amaç: Bu çalışmada, böbrek taşı hastalığının tedavisinde minimal invaziv cerrahi bir yöntem olan Perkütan nefrolitotomi (PNL) ameliyatının Tüplü ve Tüpsüz yöntemlerinin karşılaştırılması amaçlanmıştır. Diğer böbrekte taş öyküsü, ESWL ve geçirilmiş cerrahi öyküsü, taş boyutu, hidronefroz derecesi, operasyon süresi, skopi süresi, operasyon sonrası hastanede kalış süresi, başarı, hemoglobin ve kreatinin değişimi, op sonrası ağrı skoru ve analjezik ihtiyacı ile operasyon sonrası gelişen komplikasyonlar karşılaştırma için kriter olarak kullanıldı. Hastalar ve Metod: Çalışmaya tek taraflı PNL ameliyatı yapılan toplam 68 hasta dahil edildi. Bunların 34'üne nefrostomi tüpü takılmadı. Bütün hastaların ameliyat öncesi incelemeleri, ameliyat pozisyonu, ameliyat tekniği ve anestezi protokolü aynıydı. Ameliyat edilen tüplü ve tüpsüz hastalar diğer böbrekte taş öyküsü, ESWL ve geçirilmiş cerrahi öyküsü, taş boyutu, hidronefroz derecesi, amplatz dilatasyon derecesi, operasyon süresi, skopi süresi, operasyon sonrası hastanede kalış süresi, başarı, hemoglobin ve kreatinin değişimi, op sonrası ağrı skoru ve analjezik ihtiyacı ile ameliyat sonrası komplikasyonlar bakımından karşılaştırıldı. Bulgular: Cinsiyet, yaş, diğer böbrekte taş, ESWL öyküsü ve seans sayısı, geçirilmiş açık ve PNL cerrahisi, taş yerleşimi, boyutu, hidronefroz derecesi, operasyon tarafı, giriş polü, eksternal üreter katateri kalış süresi, hemoglobin ve kreatinin değeri değişimi, komplikasyonlar, uzamış drenaj, pre op ve post op Dj stent ihtiyacı ve tekrar PNL açısından her iki grup arasında yapılan karşılaştırmada istatistiksel fark saptanmadı. Amplatz dilatasyon derecesi ,operasyon süresi, skopi süresi, pnömotik litotriptör vuru sayısı, operasyon sonrası hastanede kalış süresi, ağrı skoru ve analjezik ihtiyacı istatistiksel olarak tüpsüz grupta daha düşük bulunmuştur. Sonuç: Çalışmamızda tüpsüz PNL'nin, taş yükünün fazla olduğu olgularda da hidronefrozu olsun olmasın, toplayıcı sistem bütünlüğü bozulmamış, üreteropelvik bileşke ödemli değil, peroperatif ciddi kanama oluşmamış ve tam taşsızlığın sağlandığı düşünülüyorsa sorunsuz bir şekilde uygulanabileceğini düşünmekteyiz. Anahtar kelimeler: Taş hastalığı, tüpsüz PNL, nefrostomi tüpü
Bakıma muhtaç hastaların mobil cihazlar üzerinden takip edilmesi
Bilgisayar yazılım ve donanım alanlarındaki gelişmeler sayesinde cep telefonları ve tabletler artık hayatımızın vazgeçilmez birer parçası haline gelmiştir. Gerek günlük hayatımızda gerekse bankacılık, turizm ve eğitim gibi bir çok sektörde işleri daha da kolaylaştırmak amacı ile bu cihazları kullanmaktayız. Sağlık sektörü de bu anlamda gün geçtikçe üzerinde daha çok araştırma yapılan ve gelişime açık olan sektörlerden bir tanesidir. Özellikle yaşlı, engelli, ameliyatlı yada özel sağlık sorunlarından dolayı günlük yaşam aktivitelerini kendi başlarına tam anlamıyla gerçekleştiremeyen bakıma muhtaç hastalar için tüm dünyada olduğu gibi ülkemizde de bir çok çalışma gerçekleştirilmektedir. Evde sağlık hizmetleri, hem hastaların kendi evlerinde rahat bir ortamda sağlık kontrollerinin yapılabilmesi hem de hastanelerdeki yoğunluğun azaltılabilmesi anlamında önemli bir uygulamadır. Bu anlamda evde sağlık hizmetlerinin önemi de gün geçtikçe artmaktadır. Bu tez çalışmasının amacı bakıma muhtaç hastaların doktorlarını beklemek zorunda kalmadan gerek kendi ihtiyaç duydukları zaman gerekse doktor isteklerine göre kendi ölçümlerini yapabilmeleri ve aynı zamanda doktorlarında hastalarını mobil olarak takip edebilmeleridir. En önemli özellik ise, bireysel olmasıdır. Örneğin tansiyon kişiden kişiye ve hastalıktan hastalığa değişen bir sağlık durumudur. Oluşturulan model ile doktor tarafından belirlenen, kişiye özel sınır değerler sisteme tanımlanır ve ölçüm bu değerler dışına çıktığı takdirde sistem tarafından doktora otomatik olarak bildirim şeklinde gönderilir. Ayrıca hastanın günlük ölçümlerini ya da geçmişe dair ölçümlerini hem hasta hem de doktor görüntüleyebilmekte ve her hangi bir durum karşısında hem hasta hem de doktor mesaj aracılığı ile iletişime geçebilmektedir.
Sanal sunucu sistemlerinde felaket kurtarma yönetimi ve felaket kurtarma plan önerisi
Günümüz gelişen bilgi ve iletişim teknolojileri doğrultusunda işletmeler müşterilerine ya da kullanıcılarına bu teknolojiler üzerinden hizmet sunabilmek için sunucu sistemlerine ihtiyaç duymaktadırlar. Artan iş hacimleri, müşteri ve kullanıcı sayılarına paralel olarak fiziksel sunucu ihtiyaçları da artış göstermiştir. İşletmeler gelişen bu durum karşısında artan fiziksel sunucu hizmetleri taleplerini karşılamak için yapacakları yeni yatırım giderlerinin önüne geçebilmek için sunucu sanallaştırma teknolojilerini kullanmaya yönelmiştirler. İşletmelerin iş yükünün büyük bir bölümünü üstlenen bu sunucu sistemlerinin önemi her geçen gün daha da artarak işletme devamlılığının en kritik maddelerinden biri haline gelmiştir. İşletmeler bu durumu dikkate alarak sanal sunucu sistemlerinin hizmet sürekliliğinin sağlanması ve oluşabilecek teknik ya da doğal afet durumlarında hizmet kesintisi ve veri kaybı yaşanmaması için en etkin felaket kurtarma yöntemine ihtiyaç duymaktadırlar. Bu Tez çalışmasında " fiziksel Sunucu sistemlerinin; gelişen teknoloji ve işletmelerde artan iş hacmine paralel olarak getirdiği zorluklar, sanal sunucu sistemlerinin; sunucu hizmetlerine getirdiği esnek ve kolay yönetim yapısının yanı sıra sanal sunucu sistemlerinde etkin felaket kurtarma yönetimi ve felaket kurtarma yönetimi için bir plan önerisinde bulunulması " araştırılmaktadır.