Theses supervised by Prof. Dr. Ali Kokangül
18 theses · Çukurova University
Yeni bir bulanık risk değerlendirmeye dayalı önerilerin optimizasyonu
Bu çalışmada, öncelikli olarak iş kazaları, saha denetim sonuçları, güvensiz davranış ölçümleri gibi somut iş güvenliği sonuçlarına dayanan girdi parametreleri incelenmiştir. Belirtilen parametrelerin iş sağlığı ve güvenliği risk değerlendirmesi çalışmalarında kullanılması önemli bir yeniliktir. Risk değerlendirme sürecinin tamamlanması ile birlikte, kritik tehlike unsurları ve yaralanma nedenleri ile ilgili iyileştirme önlemleri oluşturulmuştur. Çalışmada, önlemlerin zamansal planlarının yapılması için, gerekli bütçe, işgücü, zaman, teknolojik gereklilik ve önlemlerin aciliyeti kısıtlarını içeren optimizasyon modeli de geliştirilmiştir.
Yenidoğan yoğun bakım ünitesinde yatış süresi tahminlenmesine bağlı kateter kullanım planı optimizasyonu
Bu çalışma özel bir hastanenin yenidoğan yoğun bakım ünitesinde yürütülmüştür. Yoğun bakım ünitesinde yenidoğanların yatış süresi üzerinde etkili olan parametreler belirlenmiştir. Yatış süresi üzerinde etkili olan parametrelere göre yatış süresi regresyon ve biharmonic spline iterpolasyon modelleri ile modellenmiştir. Yatış süresi, yenidoğanların ilk yatış günü MCH ve HCT değerlerine bağlı olarak biharmonic spline interpolasyon modeli ile yüksek güvenilirlikle tahminlenmiştir. Yatış süresine göre yenidoğan hastalara uygulanacak optimum kateter planlar tek ve çok amaçlı matematiksel modeller ile belirlenmiştir. Çalışma kapsamında enfeksiyon minimizasyonu, ek süre maksimizasyonu ve maliyet minimizasyonu amaç fonksiyonları dikkate alınmıştır. Bu amaçlar dikkate alınarak tek amaçlı ve çok amaçlı genetik algoritma modelleri ile de optimum/etkin çözümler elde edilmiştir.
Yüksek gerilim hatlarında kullanılan alüminyum alaşım oranlarının optimizasyonu
Günümüzde elektrik enerjisinin iletiminde 6101 Serisi alüminyum alaşımları yaygın olarak kullanılmaktadır. Elektrik enerjisi iletiminin en önemli kalite değerleri olan mukavemet ve iletkenlik bakımından Alüminyum (Al) diğer iletkenlere göre önemli avantajlara sahiptir. Dünyanın hemen hemen her yerindeki yüksek gerilim havai hatlarında enerji iletimi Al tel ile sağlanmaktadır. Yüksek gerilim havai hatlarında kullanılan 6101 serisi alüminyum alaşımlarının temel hammaddeleri magnezyum (Mg) ve silisyum (Si) elementidir. Dünyada geleneksel iletkenlerin dezavantajları göz önüne alındığında alternatif olarak değerlendirilen 6101 serisi alüminyum alaşımlarının karışım oranları ve döküm parametreleri hala net olarak saptanamamıştır. Standartlarda belirtilen ve geniş aralıklar içerisinde bulunan alaşım oranlarının optimum değerlerini saptamak ve alaşım oranlarının mukavemet ile iletkenlik arasındaki etkisini araştırmak amacıyla bu çalışma yapılmıştır. Çalışmada 6101 serisi alüminyum alaşımlı iletkeninin bileşiminde kullanılan Magnezyum (Mg), Silisyum (Si), Bakır (Cu), Demir (Fe), Titanyum (Ti), Bor(B) miktarlarının iletkenlik ve mukavemet üzerindeki etkisi incelenmiş ve iletkenlik ile mukavemet değerlerini maksimize edecek Mg, Si, Cu, Fe, Ti, B girdi değerleri hesaplanmıştır. Yapılan çalışmada Osmaniye şehrinde yer alan bir iletken firmasında üretilen 6101 serisi alüminyum alaşımlı iletken verileri dikkate alınmıştır.
Orta yoğunlukta lif levha (MDF) üretim parametrelerinin optimizasyonu
Orta yoğunlukta lif levha (MDF) üretiminde üretim parametreleri ürünün tipine göre değişmektedir. Her yeni ürün geçişinde bu parametreleri uygun değerlere ayarlamak için maliyeti yüksek deneme üretimleri yapmak ve kalitesizlik maliyetine katlanmak gerekir. Deneme üretimleri kaynaklı maliyetin önüne geçmek için matematiksel modelleme ile çözüm aranmıştır. Bu çalışma global ölçekli bir MDF üretim firmasının Adana tesisinde yapılmıştır. Öncelikle firma için kritik bir ürün seçilip o ürüne ait bir yıllık üretimler takip edilmiş ve çalışmaya konu veriler tutulmuştur. MDF üretimindeki yönetimin belirlediği tüm üretim parametreleri dikkate alınmıştır. Beklenen kalite çıktı değerleri için tüm üretim parametrelerinin optimum değerleri bulunmuştur. Vida tutma ve çekme kalite çıktıları üzerinde etkili olan üretim parametreleri istatiksel analiz ile belirlenmiştir. Çekme ve vida tutmayı maksimize eden tek amaç fonksiyonları oluşturulmuştur. Bu amaçlar dikkate alınarak çok amaçlı önceliklendirmesiz hedef programlama ile optimum/etkin üretim parametre değerleri elde edilmiştir.
Talaşlı imalat sektöründe risk analizi
Bu çalışmada metal sektöründe faaliyet gösteren bir firmada Hata Türü ve Etkileri Analizi (FMEA) yöntemi ile risk analizi yapılarak bu alanda ortaya çıkabilecek tehlikeler gösterilmiş, önlenmeye veya azaltılmaya çalışılmıştır. Sistem Davranış Odaklı Güvenlik Yönetimi (DOGY) ile incelenerek güvensiz davranışlar tespit edilmiştir. Güvensiz davranışların değerlendirilebilmesi için FMEA ve Analitik Hiyerarşi Prosesi (AHP) yöntemlerinden faydalanılmıştır. FMEA ile elde edilen Risk Öncelik Sayısı (RÖS) ile AHP ile elde edilen puanlar birleştirilerek tehlikeleri değerlendirebilmek için farklı bir yaklaşım sunulmuştur. Bu yaklaşım ile elde edilen en önemli üç tehlikeli davranış, dalgınlık, hızlı hareket etme ve makineden çıkan talaşı el ile ayırma olarak tespit edilmiştir. Çalışmanın sonucunda metal sektöründe karşılaşabileceğimiz önemli tehlikeler ve önlenebilmeleri için öneriler sunulmuştur. Anahtar Kelimeler: FMEA, DOGY, Risk Analizi, Metal Sektörü, AHP
Çok kriterli karar verme yaklaşımı ile mobil uygulamalarda başarı faktörlerinin değerlendirilmesi
Çalışmada, mobil uygulama yazılımcılarının ve kullanıcılarının görüşleri dikkate alınarak, mobil uygulamalardaki başarı faktörlerinin öncelikleri belirlenmiştir. Literatür taraması yapılmış, ardından mobil uygulama geliştirme konusunda uzman bir yazılımcı ile görüşmeler gerçekleştirilerek belirlenen kriter ve alt kriterlerin Analitik Hiyerarşi Prosesi aracılığı ile önem değerleri hesaplanmıştır. Mobil uygulama kullanıcılarının beklentileri ve düşüncelerinin anlaşılması amacıyla anket uygulaması yapılmış ve katılımcılardan toplanan veriler analiz edilmiştir. Anketlere ait analiz sonuçları ve Analitik Hiyerarşi Prosesi aracılığı ile belirlenen alt kriterlerin önem değerleri bir arada değerlendirilerek, nihai bir alt kriter sıralaması yapılmıştır. Nihai sıralamaya göre en önemli bulunan alt kriter mobil uygulamanın kolay kullanım özelliğine sahip olması olarak belirlenmiştir.
Veri zarflama analizi ile Karayolları Genel Müdürlüğüne bağlı bölge müdürlüklerinin trafik güvenliği bakım-onarım hizmetlerinin etkinliğinin ölçülmesi
Bu çalışmada Karayolları Genel Müdürlüğü sorumluluğundaki 17 bölge müdürlüğünce yürütülen, trafik güvenliği kapsamında yapılan bakım-onarım çalışmalarının performansının ölçülmesi amacıyla girdilerin çıktılara dönüştürülme sürecinin nispi etkinliği veri zarflama analizi yöntemiyle ortaya koyulmuş ve tam etkin olamayan bölge müdürlüklerinin tam etkin etkin hale gelebilmesi için gerekli öneriler sunulmuştur. Performansını ortaya koyabilecek 4 girdi ve 4 çıktı belirlenmiş olup Karayolları Genel Müdürlüğü bakım-onarım harcamalarından elde edilen 2013-2017 yılı verileri değerlendirilerek etkin bölge müdürlükleri tespit edilmiştir. Etkin olan bölge müdürlükleri referans alınarak etkin olmayan bölge müdürlüklerinin etkin hale gelebilmesi için girdi ve çıktılardaki hedeflenen değerler her bölge müdürlüğü için tartışılmıştır. Anahtar Kelimeler: Veri Zarflama Analizi, Etkinlik, Bakım-Onarım, Trafik Güvenliği
Gemi makine iç denetlerinde Paris Mou kriterleriylerisk analizi
İkinci dünya savaşı sonrasında artan dünya deniz ticaretiyle beraber özellikle büyük çevre kirliliklerine yol açan deniz kazaları görülmektedir. İlk büyük kazalardan sonra 1948 yılında kurulan Uluslararası Denizcilik Örgütü (IMO) gemilerin seyir, liman, manevra, yük, gemi adamlarının can emniyeti ve yaşam standartları gibi tüm operasyonları belirlemektedir. IMO tüm dünyada bu operasyonların belirlenen standartlara uygunluğunu kontrol altında tutmak için geniş bir denet sistemi kurmuştur. Gemiler, bu denetler sonucunda performans sınıflarına ayrılmakla birlikte sonuçları ağır para ve zaman kayıplarına varan cezalarla karşılaşabilmektedir. Bu çalışmada şirketlerde görülen iç denet sistemlerini etkileyen parametrelerle birlikte, ceza ve aksaklıkların sebepleri ile önem dereceleri belirlenmiştir. Dünyanın ileri gelen denet kurumlarından biri olan Paris Mou denet sonuçlarında görülen ilk 20 aksaklık referans kabul edilerek analizler ve karşılaştırmalar yapılmıştır. Böylece bir iç denet sonucunda olası Paris Mou denetlemesi için dikkat edilmesi gereken işlere yaklaşımda bulunulmuştur. Çalışma sonucunda şirketlerin kendi iç yönetim kurallarını oluşturan Emniyetli Yönetim Sistemleri (EYS), Uluslararası Emniyetli Yönetim Kodu (ISM) kurallarının bilinmesi ve uygulanmasının önemli olduğu görülmüştür. Her işte önce can güvenliğinin öne çıktığı belirlenmiştir. Tüm gemi personelinin ekip ruhuyla iletişim kurarak, planlı kontrol ve bakımlarla can güvenliğini sağlayabileceği ve gemi performansını yüksek tutabileceği sonucuna varılmıştır. Emniyetli Yönetim Sistemleri kuralları belirlenirken ve iç denet formları hazırlanırken şirkette tüm çalışanların katılımının sağlanması ve çalışmalarda Analitik Hiyerarşik Yöntem (AHP) gibi yöntemlerin kullanılması, iç denet sonuçlarında belirlenen aksaklıkların yığılma noktalarının belirlenmesi, tüm iç aksaklıkların yüksek aidiyet duygusuyla çözümlenebilmesi için fikir paylaşımlarının kabul edilmiş yöntemlerle toplanarak değerlendirilmesi, güzel çalışmaların ödüllendirilmesi önerilmiştir.
Surfaktan kullanımı ve stok optimizasyonunda farmakoekonomik modelleme yaklaşımı
Yenidoğan bebeklerde surfaktan eksikliği sonucu gelişen akciğer yetersizlik tablosu hastalık ve ölümün önemli bir nedenidir. Tedavide acil ihtiyaç duyması ve yaşamsal fonksiyonların sürdürülmesi açısından surfaktanın, talep edildiğinde ulaşılabilir olması oldukça önemlidir. Hasta gelişleri arasındaki sürenin ve gelen hasta ağırlıklarının zamanla rastsal olarak değişmesi hastanede ihtiyaç duyulacak surfaktan miktarının belirlenmesini zor bir problem haline getirmektedir. Surfaktan tedavisinde hastaların ihtiyacı olan surfaktan dozu, hastanın ağırlığına göre hesaplanmaktadır. Bu çalışmada, bu rastgele değişkenler göz önünde bulundurularak optimum flakon sayısı bulunurken aynı zamanda surfaktanın satın alma, sipariş, elde bulundurma ve atık maliyetlerini minimum yapan matematiksel programlama modeli geliştirilmiştir. Maliyet ve talebin birbirini etkilediği bu farmakoekonomik modelle sürekli kontrol stok politikası altında her preperat ve her flakondan ne kadar satın alınması gerektiği, tekrar sipariş verme noktaları ve yıllık sipariş sayısı hesaplanmıştır. Ayrıca matematiksel modelle hastaneye gelen herbir hastaya verilmesi gereken optimum preperat çeşidi ve flakon büyüklüğü elde edilmiştir. Elde edilen optimum değerin geçerliliği 66 yataklı yenidoğan yoğun bakım ünitesi olan büyük bir hastanenin gerçek verileri kullanılarak bir simülasyon modeliyle test edilmiştir. Anahtar kelimeler: Stok Yönetimi, Surfaktan, Optimizasyon, Maliyet Minimizasyonu, Simülasyon
Otomotiv sektöründe lojistik süreçleri ve ekipmanlarının optimizasyonu
Günümüzün rekabetçi dünyasında, şirketler rekabet seviyelerini arttırmaya yönelik katma değer yaratmayan aktivitelerini bertaraf etmek ve verimliliklerini arttırmak için daha iyi alternatifler bulmak zorundadır. Genellikle firmaların iç lojistik süreçleri katma değer yaratmayan potansiyel operasyonlara sahiptir. Dolayısıyla, biz bu çalışmamızda, bir otomotiv firmasının özellikle kapasite artırımına yönelik fiziksel yatırımı aşamasında; optimum yerleşim planı, alternatif malzeme hat besleme rotaları ve taşıma ekipman sayıları tayini ile tekrarlanan iç lojistik süreçlerine odaklanarak üretim kapasitesi kayıplarını en aza indirmeyi planlamaktayız. Bu amaçla daha önceden belirlenmiş olan üretim rakamlarına göre hammadde ve yarı mamulün üretim hattındaki iş merkezleri arasındaki transferleri benzetim tekniği aracılığıyla modellenerek, ihtiyaç duyulan taşıma araçları ve ekipmanlarının sayısı ile en iyi dağıtım rotaları bulunmaktadır. Anahtar Kelimeler: Simülasyon, Lojistik, Hat Dengeleme, Araç Rotalama
Kan ürünleri tedarik zinciri optimizasyonu
Bu çalışma bir Üniversite Hastanesi Kan Merkezi'nde gerçekleştirilmiştir. Kan Merkezi'ndeki her bir birim faaliyetleri detaylı olarak incelenmiş, Kan Merkezi'ndeki süreçler, simülasyon modeline aktarılıp modellenmiştir. Kan Merkezi'ndeki her birimde çalışan personel sayısına bağlı olarak personel doluluk için deney tasarımı ve haftalık Kızılay siparişlerine ait veriler kullanılarak deney miktarları oluşturulmuştur. Simülasyondan elde edilen deney setlerinden personel sayılarına bağlı personel doluluk formülleri, Kızılay sipariş miktarına bağlı olarak imha, maksimum ve minumum stok formülasyonları regresyon analizi ile elde edilmiştir. Regresyon analizi ile oluşturulan formüller, personel optimizasyonu ve haftalık Kızılay sipariş optimizasyonu matematiksel modellerine dahil edilerek minimum personel doluluk farkları altında personel sayıları ve imha, maksimum ve minimum stok kısıtları altında optimum haftalık Kızılay sipariş verme miktarları bulunmuştur. Haftalık sipariş miktarı modeli sonucu çıkan veriler tekrar simülasyona girilerek sağlama yapılmıştır. Anahtar Kelimeler: Kan Merkezi, Simülasyon, Matemetiksel Modelleme, Kan Ürünleri
Yalın üretim tekniklerinin gıda sektöründe süreç iyileştirmede uygulanması
Bu tezde yıllık net geliri 65 milyar dolar olan hızlı tüketim sektörü pazar payında yüzde 4.5 organik büyüme sağlayarak son beş yılın en hızlı büyüme oranını gerçekleştiren bir gıda şirketinin X fabrikasında üretim verimliliği ele alınmıştır. Son 2 yılın verileri incelendiğinde %2.1 verim kaybı tezde mercek altına alınarak irdelenmiştir. Değer akış haritalama tekniğinde incelenen kayıpların detaylı analiz yöntemleri kullanılarak derinlemesine incelenmesi, doğru kök sebeplerinin tespit edilmesi ve çözüm yöntemlerinin belirlenmesi hedeflenmiştir. Bu bağlamda detaylı analiz yöntemlerinden biri olan gantt charta örnek proses verileri işlenmiş ve sonuçları bulgular kısmında detaylandırılmıştır. Gantt chartta tespit edilen kök sebeplerin tüm verileri minitaba aktarımı yapılmış ve sonuçlar yorumlanmıştır. Bu veriler araştırmaya konu olan detaylı analiz yöntemlerinden biri olan A3 problem çözme tekniği kullanılarak incelenmiş, veriler bulgular kısmında detaylı şekilde paylaşılmıştır. Tüm bu çalışmanın kişilerden bağımsız sürdürülebilirliği, takibi ve herkes tarafından anlaşılırlığının yalın ve görsel yönetimiyle zenginleştirerek sağlanabilmesi için data takibi powerBI sistemi üzerinden takip edilmiştir.
Statik toz boya prosesi metal fosfatlama parametrelerinin optimizasyonu
Bu çalışma, çelik kapı üreten bir işletmenin elektrostatik toz boya prosesinin fosfat kaplama parametrelerinin optimizasyonunu amaçlamaktadır. Taguchi L9 ortogonal dizini kullanılarak zaman ve maliyet tasarrufu sağlamak açısından 27 adet deney sayısı 9'a indirilmiştir. Demir fosfat kaplama işlemi sabit tutularak; sıcaklık, pH seviyesi ve kaplama süresi gibi değişkenlerin etkisini incelemiştir. Numuneler aynı boya markasıyla boyandıktan sonra fosfat kaplamanın boya üzerindeki etkisi tuz sisi testi ile değerlendirilmiştir. Sinyal/Gürültü oranı, kullanılarak kontrol edilebilen faktörlerinin (sıcaklık, pH seviyesi, konveyör hızı) etkisi minimize edilmeye çalışılmıştır. Taguchi deneyinden sonra birbirleri arasındaki etkileri ve güvenirliğini hesaplamak amacıyla regresyon analizi ve doğrulama deneyi uygulanmıştır. Çalışma sonucunda, pH seviyesinin 5,5, kaplama süresinin 4 dakika ve sıcaklığın 28 °C olarak ayarlandığında optimum sonuca ulaşıldığı bulunmuştur. Doğrulama deneyleri ve yapılan istatistiksel analizler çalışmanın doğruluğunu kanıtlar niteliktedir.
Gazaltı kaynak yönteminde kaynak parametreleri optimizasyonu
Sanayileşmenin ortaya çıkmasından sonra küresel rekabette etken rol oynayan ülkeler incelendiğinde nihai ürünlerini diğer ülkelerden ve sürekli aynı kalitede, daha düşük maliyetli, daha yüksek verimle üretimini başaran ülkelerin öne çıktığı görülmektedir. Bu ülkelerin üretim prosesleri incelendiğinde başarılarının ana etkeninin Ar-Ge yatırımları ile teknolojik gelişmeleri üretim hatlarına etkin olarak uygulamaları ve süreklilik sağlamaları görülmektedir. Bu tez çalışması ile ülkemizdeki kaynaklı imalat sanayinin etkin olarak kullanıldığı tüm sektörlerde gemi sanayi, otomotiv ve yan sanayi, makine ve ekipman imalat sanayi, basınçlı kap imalat sanayi, endüstriyel ve enerji tesisi kurulumu vb sektörlerde ağırlıklı (%70-75) olarak kullanılan MAG Gazaltı kaynak yöntemindeki teknolojik gelişmelerin -kaynak makinaları, kaynak sarf malzemeleri ve kaynak prosesleri- açısından üretim yöntemlerinde aktif olarak kullanılması ile üretim hızında, üretim maliyetinde, üretim kalitesinde elde edilecek yararların deneysel olarak tespit edilmesi amaçlanmıştır. Bu sayede ülkemizdeki kaynaklı imalatın kullanıldığı tüm sektörlerde üretim ve üretimde kullanılan enerji maliyetlerinde ciddi oranda iyileştirme, üretim hızında ve üretim kalitesinde ciddi oranda iyileştirme ile hem küresel pazarlara daha rekabetçi hem de yüksek adetli ürün sunma imkânı yaratacak etkin olarak yararlanılacak kaynak yaratılmaya çalışılmıştır. Düşük maliyetli, yüksek kaliteli ve yüksek adetli nihai ürün üretim yöntemi.
Süreç iyileştirmede değer akış haritalama ve narenciye paketleme tesisinde uygulama
Rekabetin yoğun olduğu günümüzde, işletmeler rekabet avantajlarını sürdürebilmek, daha hızlı ve daha düşük maliyetli üretim yapabilmek için süreçlerini sürekli gözden geçirmeli ve iyileştirmelidirler. Bu iyileştirme çalışmaları yalın üretim ve yönetim yaklaşımları ile yapılmaktadır. Narenciye paketleme tesisinde yapılan bu çalışmada yalın üretim araçlarından biri olan Değer Akış Haritalama metodu ile üretim sürecindeki israfların azaltılması ve akışın hızlandırılması amaçlanmıştır. Malzeme ve bilgi akışı analiz edilerek mevcut durum resmedilmiş, israf noktaları belirlenmiştir. İsrafların azaltılması amacı ile Kaizen çalışması yapılarak hat tasarımında iyileştirmeler yapılmıştır. Spagetti Diyagramı ile hareket ve taşıma mesafeleri kısaltılmıştır. İş gücü dağılımının doğru yapılarak ara stokların azaltılması ve hat duruşlarının minimize edilmesi için ise simülasyon yardımı ile alternatifler değerlendirilerek en uygun sonuç elde edilmiştir. Kaizen ve Simülasyon sonuçlarına dayanarak bir gelecek durum haritası oluşturulmuştur. Bu iyileştirmeler sayesinde mevcut durum ve gelecek durum karşılaştırıldığında katma değerli sürede %2.28, hareket ve taşıma mesafesinde 160,50 metre kazanç sağlanmıştır.
Afet sonrası kullanılan araç ve ekipmanların önem derecelerinin belirlenmesinde analitik hiyerarşi prosesi (AHP) yaklaşımı ve uygulaması
Bu tez çalışmasında, afetlerle ilgilenen birimlerin karar vermelerini kolaylaştırmak amacıyla Çok Kriterli Karar Verme (ÇKKV) yöntemlerinden AHP yöntemi, deprem, sel ve yangında kullanılacak araç ve ekipmanların seçiminde uygulanmıştır. Öncelikle afet müdahalesinde kullanılan araç ve ekipmanlar belirlenmiş, ardından da bu araç ve ekipmanların önem derecelerinin belirlenmesinde etkili ana kriterler ve alt kriterler belirlenmiştir. Belirlenen ana kriterler ve alt kriterler AHP yöntemiyle ikili kıyaslanarak önem dereceleri deprem, sel ve yangın için ayrı ayrı belirlenmiştir. Belirlenen kriterlerin önem dereceleri dikkate alınarak her bir kritere göre kullanılabilecek araç ve ekipmanların önem seviyeleri belirlenmiştir. Belirlenen bu önem dereceleri dikkate alınarak Adana ilinde Çukurova ilçesi için afetlerde kullanılabilecek araç ve ekipmanların önem dereceleri bölgesel bazda belirlenmiştir.
Application of value stream mapping to increase productivity within the textile industry
Value-stream mapping (VSM) is a useful tool for identifying waste and areas for improvement. It has emerged as a preferred method of assisting and implementing the lean approach. While lean principles are well-established and have a wide range of applications in manufacturing, their application to the textile industry is limited. Based on a case study approach, this paper describes the implementation of VSM as a lean improvement initiative in a t-shirt manufacturing company. It entails mapping the firm's current activities and identifying areas for improvement. Following several interviews with current process participants, a current state map is created to describe the existing problem areas. A future state map has been created to depict the proposed improvement action plans. Value stream" to be "all the actions (both value added, and non-value added) currently required to bring a product through the main flows essential to every product: the production flow from raw material into the arms of the customer, and the design flow from concept to launch". Taking a value stream approach means focusing on the big picture rather than individual processes. VSM establishes a common foundation for the production process, allowing for more deliberate decisions to improve the value stream. VSM is a pencil-and-paper tool that uses a predefined set of standardized icons. VSM implementation results in reduced lead time, cycle time, and resource requirements. Our findings show that the new process change can reduce total lead time from 40 days to 19 days - a 52.5% reduction in overall lead time. Keywords: VSM, lean principle, textile industry
Bozulabilir ürünler için tedarik zinciri optimizasyonu
Türkiye'nin taze meyve ihracatı, ürünlerin bozulabilir yapısı ve yüksek kalite beklentileri nedeniyle maliyet, teslimat süresi, karbon emisyonu ve tazelik gibi birbiriyle çelişen hedeflerin dengelenmesini gerektirmektedir. Bu tezde, narenciye ve diğer seçili taze meyveler için sürdürülebilir bir tedarik zinciri optimizasyonu amacıyla bütünleşik bir yaklaşım geliştirilmiştir. Öncelikle seçilmesi olası bahçelerin kalite skorları iki yöntemle belirlenmiştir. Yeterli görüntü verisi bulunan meyveler için derin öğrenme tabanlı sınıflandırma (MobileNetV2, ResNet50, DenseNet121) ve veri yetersizliğinde renk, yüzey durumu ve şekil gibi özellikleri kullanan bulanık mantık çıkarımı uygulanmıştır. Ardından, elde edilen kalite skorları; kapasite, talep, taşıma süresi, maliyet ve karbon emisyon verileriyle birlikte çok amaçlı bir matematiksel modelde kullanılmıştır. Model, maliyet, karbon emisyonu, teslimat süresi ve elde kalan ürün miktarını minimize ederken tazelik ve kaliteli ürün miktarını maksimize etmeyi hedeflemektedir. Ayrıca bozulma oranları stokastik olarak dikkate alınmış ve havayolu taşımacılığı için kilograma bağlı kademeli maliyet yapısı eklenmiştir. Model, Türkiye'den Avrupa ve Kuzey Amerika'daki 11 pazara taze meyve ihracatı yapmakta olan büyük bir işletmeden alınan gerçek veriler kullanılarak kurulmuştur. Kurulan matematiksel modellerin taşıma modu tercihleri, maliyet ve emisyon değerlerinin değişimine göre duyarlılık analizleri yapılmıştır. Sonuçta kalite odaklı çözümlerin dengeli ve sürdürülebilir optimum kararlar sunduğu ortaya konmuştur.