Theses supervised by Prof. Dr. Aydın Kayabaşı
14 theses · Kütahya Dumlupınar University
Marka deneyimi ile marka sevgisi arasındaki ilişkinin belirleyicileri ve marka sevgisinin davranışsal sonuçları
İşletmeler, tüketicilerle uzun süreli ilişkilerin kurulması, geliştirilmesi ve derin bağların oluşturulması için deneyim ve duygusal bağlılık ile etkileşime geçip satın alma konusunda ikna edici eylemler sergilemektedir. Bu bağlamda tüketicilerin deneyimlediği marka ile duygusal bağ kurulmasını sağlayan unsurların ve markayı seven tüketicilerin markaya karşı davranışsal çıktıları önem arz etmektedir. Bu çalışmada, tüketici-marka ilişkisi teorisi çerçevesinde araştırma modeli geliştirilmiştir. Araştırma hipotezleri, 403 iPhone akıllı telefon kullanıcılarından oluşan örneklemle analiz edilmiştir. Yapılar arasındaki varsayımsal bağlantıların değerlendirilmesi için IBM SPSS 22.0 paket programına eklenti olarak kullanılan Hayes Process Makro ile test edilmiştir. Araştırma sonuçlarına göre marka deneyimi ile marka sevgisi arasındaki ilişkide marka prestiji ve marka güvencesinin aracılık rolüne; marka düşkünlüğünün ise düzenleyici rolüne sahip olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Ayrıca, marka sevgisinin davranışsal çıktıları olan yeniden satın alma niyeti ile yüksek fiyat ödeme isteği üzerinde etkisi ortaya konulmuştur. Anahtar Kelimeler: Marka Deneyimi, Marka Sevgisi, Marka Güvencesi, Marka Prestiji, Marka Düşkünlüğü
Algılanan faydanın tüketici temelli marka değeri üzerindeki etkisinin incelenmesi
Günümüzde online işlemlere dayalı yapı uygulama ve davranışsal olarak giderek önemini arttırmaktadır. Bu önem çerçevesinde söz konusu yapının önemli bir bileşeni olan online satın alma olmaktadır. Bu çalışma, algılanan fayda ve tüketici temelli marka değeri arasındaki ilişkiyi incelemeyi amaçlamaktadır. Araştırmada değişkenler arası ilişkilerin ve nedenselliğin incelenmesi nedeniyle nedensel-ilişkisel araştırma deseninden faydalanılmıştır. Örnekleme yöntemi olarak, kolayda örnekleme ve veri toplama sürecinde yapılandırılmış anket kullanılmıştır. Araştırma hipotezlerinin test edilmesinde, tek ve çok değişkenli istatiksel yöntemlerden yararlanılmıştır. Elde edilen sonuçlara göre, algılanan faydanın marka farkındalığı ve algılanan kalite üzerinde pozitif etkili olduğu belirlenmiştir. Bu çalışmanın diğer bir bulgusu marka farkındalığı ve algılanan kalitenin marka çağrışımları üzerinde pozitif etkili olduğu, son olarak ise marka çağrışımlarının marka sadakati üzerinde pozitif etkili olduğu belirlenmiştir. Algılanan fayda ile tüketici temelli marka değeri arasındaki ilişkiyi araştırırken, daha sonraki çalışmalarda tüm sürecin anlaşılmasını geliştirmek için tüketicilerin çevrimiçi alışveriş yapma niyetini etkileyen bir başka faktör olan risk algısını da dahil ederek araştırma modeli genişletilebilir. Anahtar Kelimeler: Marka Değeri, Tüketici Temelli Marka Değeri, Online Alışveriş, Algılanan Fayda
Hizmet işletmelerinde davranışsal karşılıkları etkileyen faktörlerin incelenmesi
Müşterilerin firmalara yönelik davranışsal karşılıkların oluşturulmasında geçmiş faaliyetlerin rolü büyüktür. Davranışsal karşılıklar, müşteri tutumu, bağlılıkları, ağızdan ağıza iletişim ve tatmini gibi müşterilerin firmaya dönük deneyimleri sonucu oluşturdukları tepkileri olarak ifade edilebilmektedir. Davranışsal tepkilerin yönetilmesi firmalar açısından incelenmesi oldukça önemlidir. Hizmet sektöründe iyileştirme ve geliştirmelerin yapılması ve sektörde farklılaşmaya yönelik önemli geri bildirimler sağlanabilmesi için davranışsal karşılıkları incelenmesi gerekmektedir. Söz konusu ölçümlemelerle sektörde yer alan firmaların güçlü ve zayıf yönlerinin belirlenmesi etkin strateji ve taktiklerin formüle edilmesine katkı sağlayacaktır. Bu çalışma, hizmet sektöründe yer alan firmalara yönelik davranışsal karşılıkları etkileyen faktörlerin incelenmesini amaçlamaktadır. Çalışma ilişkisel nedensel araştırma modeli şeklinde yapılandırılmıştır. Veri toplama aracı olarak anket formu kullanılmıştır. Araştırma birimi olarak, banka müşterisi olan katılımcılar seçilmiştir. Araştırmada, toplam 407 katılımcıdan veri elde edilmiştir. Elde edilen veriler tek ve çok değişkenli istatistiksel yöntemlerle analiz edilmiştir. Elde edilen araştırma sonuçlarına göre, güvenilirlik, fiziksel koşullar, ürün yeniliği, çalışan yetkinliği değişkenlerinin müşteri memnuniyetini etkilediği ve müşteri memnuniyetinin müşteri sadakatini pozitif etkilediği ve değiştirme niyetini negatif etkilediği belirlenmiştir. Anahtar Kelimeler: Davranışsal Karşılıklar, Müşteri Sadakati, Değiştirme Niyeti, Müşteri Memnuniyeti, Güvenilirlik, Fiziksel Koşullar, Ürün Geliştirme, Çalışan Yetkinliği
Topluma, müşterilere ve çalışanlara yönelik kurumsal sosyal sorumluluk çalışmaları ve hizmet yeniliği ilişkisinin incelenmesi
Günümüzde tüketiciler satın alma davranışlarındaki beklentilerini değiştirmiş, sadece ürün/hizmetin maddi değeri ve kalitesi ile ilgilenmeyen; sosyal ve çevresel sorunlara karşı daha duyarlı hareket eden ve bu sorunlara karşı sorumluluk gösteren bir yaklaşımda bulunmaktadırlar. Bu değişim işletmelerin hedefledikleri noktaya ulaşmaları için satış algılarını değiştirmelerine; kurumsal sosyal sorumluluk ve inovasyon faaliyetlerini bir araç olarak kullanmalarına sebep olmuştur. Bu çalışma da toplum, müşteri ve çalışanlara yönelik işletmelerin gerçekleştirmiş olduğu kurumsal sosyal sorumluluk ile hizmet inovasyon faaliyetleri arasındaki ilişkinin incelenmesi amaçlanmıştır. Bu amaç doğrultusunda verileri elde etmek için anket formu hazırlanıp uygulanmıştır. Araştırma sonuçlarına göre kurumsal sosyal sorumluluk faaliyetlerinin toplum, müşteri ve çalışanlar açısından firma müşteri yanlılığı ile pozitif yönde ilişkili olduğu belirlenmiştir. Ayrıca müşteriler açısından kurumsal sosyal sorumluluk faaliyetlerinin kurumsal kimlik üzerinde pozitif yönde etkisinin bulunduğu, çalışanlar açısından kurumsal sosyal sorumluluk faaliyetlerinin kurumsal kimlik üzerinde etkisinin bulunmadığı sonucuna ulaşılmıştır. Kurumsal kimlik, firma müşteri yanlılığı ve hizmet inovasyonun, ilişki kalitesi ve ilişki değeri ile pozitif yönde ilişkili olduğu belirlenmiştir.
Kütahya'da yöresel kadın giysileri pazarının incelenmesine yönelik nitel bir çalışma
Bir kültürün temel unsurlarından birisi de, giysi ve aksesuarlardır. Son yıllarda yöresel kadın ve erkek giysilerine olan ilgide bir artış gözlenmektedir. Bu artışın kaynağı olarak reklamlar, diziler ve çeşitli organizasyonlar örnek verilebilir. Yöresel giysiler bir kültür içerisinde iklim koşulları, yaşam tarzları, gelir düzeyleri gibi faktörlerin de etkisiyle oldukça çeşitlilik göstermektedir. Bu çalışmada, yöresel kadın giysileri pazarının özellikleri üreticilerin ve tüketicilerin bakış açısıyla ele alınmaktadır. Çalışma, Kütahya bölgesi, yöresel giysi talep edenlerin sayısı ve işleyen ya da satan çeşitli işletmelerin bulunması nedeniyle araştırma kapsamına alınmıştır. Ayrıca evde kendi işleyen ve ev ekonomisinde katkıda bulunan hanımlar olduğu da bilinmektedir. Araştırmada, nitel araştırma tasarımından yararlanılmıştır. Nitel araştırma tasarımlarında veri toplama yöntemi olarak yaygım bir şekilde kullanılan derinlemesine görüşme tekniği tercih edilmiştir. Verilerin elde edilmesinde araştırmaya gönüllü olarak katılmayı isteyen ve yöresel giysilerle ilgili, Kütahya'da ikamet eden farklı özelliklere sahip 20 tüketici ve farklı özelliklere sahip 10 üretici ile derinlemesine görüşmeler yapılmıştır. Bu görüşmeler incelenerek tüketici çalışmasında yöresel kadın giysi tüketicilerinin satın alma tercihleri ve özellikleri sınıflandırılmaya çalışılmıştır. Üretici çalışmasında ise yöresel kadın giysi üreticilerinin bakış açısı ile bu pazarın özellikleri belirlenmeye çalışılmıştır.
Yönetici gözetim tarzları ve satış performansı arasındaki ilişkinin çalışmaya tutkunluk ve iş tatmini aracı rolü ile incelenmesi: Kozmetik sektöründe bir araştırma
Bu çalışmada kozmetik sektöründe saha yöneticilerinin etkileşimsel ve gözlemsel gözetim tarzlarının çalışmaya tutkunluk ve iş tatmini aracı rolü ile satış personellerinin satış performansıyla ilişkisinin incelenmesi amaçlanmıştır. İstanbul'da bulunan kozmetik & bakım ürünü satış noktalarında çalışan 293 satış personeli ile çalışma yapılmıştır. Yapılan çalışma IBM SPSS 20.0, Process Macro v4.2 ve IBM SPSS AMOS 22.0 teknikleri kullanılarak analiz edilmiştir. Çalışmaya tutkunluğun iş tatmini üzerinde ve etkileşimsel gözetim tarzı, çalışmaya tutkunluk ve iş tatmininin satış performansı üzerinde pozitif etkileri saptanmış (p<0,001), ancak gözlemsel gözetimin satış performansı üzerinde anlamlı etkisi bulunamamıştır (p>0,05). Ayrıca çalışmaya tutkunluk ve iş tatmininin, etkileşimsel gözetim ve satış performansı arasında orta düzeyde aracılık etkisi rolleri olduğu tespit edilmiştir. Çalışmaya tutkunluk düzeyinin astlarda artırımı hem iş tatmininin artışı hem de satış performansının artması anlamında önemlidir. Ayrıca etkileşimsel gözetim tarzının kullanımında astların çalışmaya tutkunluk ve iş tatmini seviyelerinin artışı aracı rolü üstlenerek satış performansının artmasına yardımcı olacaktır. Satış personellerinin eğitimleri ağırlıkta tutulmalı ve etkileşimsel gözetime ağırlık verilerek yöneticiler bu gözetim tarzını daha fazla kullanabilmeleri konusunda eğitilmelidir. Anahtar Kelimeler: Çalışmaya Tutkunluk, Etkileşimsel Gözetim, Gözlemsel Gözetim, İş Tatmini, Satış Performansı.
Satış gücü teknoloji kullanımının satış performansına etkisi
Günlük yaşamda ticaretten eğitime kadar her alanda vazgeçilmez bir öneme sahip olan teknoloji kullanımı, ekonomide önemli bir yeri olan satış elemanlarının müşterilerle iletişiminde de etkin bir rol oynar. Rekabetin yoğunlaşması ve farklı iletişim kanallarının da ortaya çıkmasıyla klasik yöntemlere dayalı iletişimde başarıyı yakalayabilmek oldukça zorlaşmıştır. Teknolojik uygulamaların iş hayatında kullanımının yaygınlaşması, satış elemanlarının kolay bir şekilde iletişim ve etkileşim sağlama ve sorunlara karşı hızla çözümler üretebilmesine olanak sağlamıştır. Dolayısıyla satış elemanlarının teknoloji araçlarının kullanımını iyi bir şekilde bilmesi ve adapte olabilmesi önemlidir. Literatürde incelenen çalışmalarda satış teknolojisi kullanımının satış elemanının performansını nasıl etkilediği yönünde çalışmalara ihtiyaç duyulduğu ifade edilmektedir. Bu sebeple çalışmada, satış teknolojisi kullanımının satış performansına etkisini incelemek amaçlanmıştır. Bu amaç ekseninde müşteri yeterlilik becerileri ve müşteri odaklı satış anlayışına sahip olan satış elemanlarının teknoloji kullanmasıyla satış performansı arasındaki ilişkinin nasıl değerlendirileceği ve teknoloji öz yeterliliğinde satış elemanının performansını nasıl etkileyeceği aracı değişen olarak ele alınıp incelenmiştir. Elde edilen sonuçlar doğrultusunda, satış elemanının teknoloji kullanımının performansı artırdığı ve işe alımlarda teknoloji öz yeterliliğine sahip kişilerin tercih edilmesi işletmeler için faydalı olacaktır. Bu çalışmada teknoloji kullanımın performans ile arasındaki ilişkiyi değişkenler ile beraber açıklamayı ve akademisyenler ile yöneticilere yeni bilgiler sunarak farklı bakış açısı kazandırabilme potansiyeli sağlamaktadır.
Katılım bankaları müşterilerinin mobil bankacılık uygulamalarına uyumu
Bu çalışma, katılım bankaları müşterilerinin mobil bankacılık uygulamalarına uyumu ve hizmet kullanım niyeti arasındaki nedensel ilişkinin açıklanmasına amacıyla yürütülmüştür. Çeşitli sektörlerde teknolojik gelişmeler ve uygulamalara yönelik algılar ve uyuma yönelik incelemelere oldukça büyük gereksinim bulunmaktadır. Söz konusu uygulamaların müşterilerin firmayla olan ilişkilerinde, firmaya karşı tutumlarında ve hizmet kullanım niyetlerinde olumlu etkileri olduğu açıktır. Teorik bilgilere dayalı olarak, mobil uygulamalara yönelik uyumu etkileyen unsurların hizmet kullanım niyeti üzerine etkisinin test edilmesi amacıyla kavramsal bir model formüle edilmiştir. Katılım bankalarının mobil bankacılık uygulamalarına yönelik müşterilerinin uyumlarını belirleyen etkenler ve bunların kullanım niyetine etkilerini belirlemek amacıyla anket yöntemi kullanılmıştır. Örnekleme yöntemi olarak, kolayda örnekleme yöntemi tercih edilmiştir. Araştırma hipotezlerinin test edilmesinde, tek ve çok değişkenli istatistiksel analiz yöntemlerinden yararlanılmıştır. Araştırma sonuçlarına göre, algılanan güven ve güvenilirlik, algılanan fayda ve algılanan yaşam tarzına uyum değişkenlerinin hizmet kullanım niyeti üzerine etkili olduğu belirlenmiştir. Algılanan kullanım maliyeti değişkeninin ise, hizmet kullanım niyeti üzerinde etkili olmadığı görülmüştür. İncelenen değişkenlerin genellikle katılım bankaları dışındaki bankalar açısından ele alındığı daha derinlemesine çalışmaların katılım bankaları açısından da değerlendirilmesi gerektiği ifade edilebilir. Sonuçların, katılım bankaları uygulayıcıları açısından farklı bir bakış açısı sunabileceği de anlaşılmaktadır.
Marka çağrışım unsurları marka uzantısı satın alma niyeti ilişkisinde duygusal tüketici marka ilişkisinin aracılık rolü
İşletmeler rekabet avantajı kazanmak ve pazar paylarını arttırmak için çeşitli stratejiler uygulamaktadır. Bu stratejilerin başarılı ve devamlı olması markaların tüketicilerle oluşturduğu uzun süreli ilişkilerin gücüne bağlıdır. Bu ilişkiler duygusal, bilişsel ve psikolojik temelde yer alarak işletmelerin olası stratejilerine yön vermektedir. Bu çalışmanın amacı, marka çağrışım unsurları ile marka uzantısı satın alma niyeti arasındaki ilişkide duygusal tüketici marka ilişkisinin aracılık rolünü incelemektir. Ayrıca, marka çağrışım unsurları ile marka uzantısı satın alma niyeti arasındaki ilişkide algılanan uyumun düzenleyicilik rolünü incelemektir. Araştırma tasarımı, nedensel ilişkisel araştırma türündedir. Araştırmada kolayda örnekleme yöntemi kullanılmıştır. Veri toplama sürecinde, yapılandırılmış anket kullanılmıştır. Elde edilen veriler tek ve çok değişkenli istatistiksel analiz yöntemleriyle test edilmiştir. Elde edilen sonuçlara göre, marka çağrışım unsurları ile marka uzantısı satın alma niyeti arasındaki ilişkide duygusal tüketici marka ilişkisinin kısmi aracılık rolü olduğu belirlenmiştir. Ayrıca, marka çağrışım unsurları ile marka uzantısı satın alma niyeti arasındaki ilişkide algılanan uyumun düzenleyicilik rolü desteklenmemiştir.
Psikolojik mesafe ve pazarlama karması adaptasyonunun ihracat performansı üzerine etkisi: Bir ölçek geliştirme ve ilişkisel analiz çalışması
İhracat uluslararası genişlemeyi, büyüme fırsatlarını, rekabet edebilmeyi, küresel pazarlara ve işletmelerin hedeflerine ulaşmasını sağlayan bir stratejidir. İşletmelerin ihracat faaliyetlerinin başarısını etkileyen faktörlerin belirlenmesi ihracatın geliştirebilmesi ve sürdürülebilmesi açısından oldukça önemlidir. İhracat faaliyetlerinin başarısını etkileyen faktörlerden birisi de psikolojik mesafe algısıdır. Bu doğrultu da bu çalışmanın amacı psikolojik mesafe öncüllerini belirlemek ve psikolojik mesafe algısı, pazarlama karması adaptasyonu ve ihracat performansı arasındaki nedensellik ilişkisini açıklayabilmektir. Araştırma yöntemi olarak karma araştırma yöntemi seçilmiştir. Psikolojik mesafe algısını etkileyen öncülleri belirlemek için nitel yöntem kullanılmıştır. Nitel veriler derinlemesine görüşmeler yöntemiyle toplanmıştır. Yapılan analiz sonucunda psikolojik mesafe öncüllerine ait altı öncül belirlenerek ölçek geliştirilmiştir. Öncüllere ait geliştirilen ölçek asıl ölçeğe eklenerek Türkiye' de 221 ihracat faaliyeti gerçekleştiren işletmeye anket uygulanmıştır. Elde edilen verilerin analizinde açıklayıcı ve doğrulayıcı faktör analizi kullanılmıştır. Araştırmanın sonuçlarına göre psikolojik mesafe öncüllerinden personel uzmanlığı psikolojik mesafenin sadece ülke boyutu üzerinde etkili olurken, işbirliği ve kurumsallaşma ve işletmenin uluslararası pazar deneyimi boyutlarının psikolojik mesafenin ülke ve birey boyutları üzerinde etkili olduğu görülmüştür. Psikolojik mesafenin ülke ve birey boyutunun pazarlama karması adaptasyonun ürün, fiyat, tutundurma ve dağıtım boyutları üzerinde etkili olduğu belirlenmiştir. Ürün boyutunun ise ihracat performansını etkilediği belirlenmiştir. Elde edilen sonuçlara göre ihracat performansı üzerinde öncüllerinden etkilenen psikolojik mesafe algısının etkili olduğu söylenebilir. Bu kapsamda karar vericilerin psikolojik mesafe algılarını azaltmaya yönelik faaliyetlere ağırlık vermesi önemlidir. Bu çalışma ihracat faaliyetleri gerçekleştiren işletmeler için ihracat performanslarını olumsuz etkileyebilecek psikolojik mesafe ve öncüllerinin olumsuz etkilerini azaltma, ihracatın ülke ve işletmelere sağlayacağı makro ve mikro faydaları arttırma açısından faklı bir bakış açısı sağlamaktadır. Anahtar Kelimeler: Psikolojik Mesafe Öncülleri, Psikolojik Mesafe, Pazarlama Karması Adaptasyonu, İhracat Performansı
Pazarlama bakış açısıyla Türkiye'de sürdürülebilir inovasyon: Nitel bir uygulama
Bu çalışma, sürdürülebilir inovasyon faaliyetlerine yönelik büyük işletmelerdeki dinamikleri ve sürdürülebilir inovasyonu etkileyen faktörleri analiz etmeyi amaçlamaktadır. Sürdürülebilirliğe yönelik dünyada ve Türkiye'de farkındalık ve ilginin artmasıyla birlikte işletmelerin sürdürülebilirliğe yönelik faaliyetlerini stratejik planlarının bir parçası haline getirmek olağan hale gelmiştir. Bu çerçevede, yapılacak faaliyetlerin doğru eksende planlanabilmesi açısından sürdürülebilirliğin anlaşılması oldukça önemlidir. Dolayısıyla sürdürülebilir inovasyonun özelliklerinin, yapılacak faaliyetlerle birlikte aynı yapının içinde ne kadar doğru kullanılabildiğinin belirlenmesi gerekmektedir. Bu çalışma ile sürdürülebilir inovasyon çalışmaları çerçevesinde büyük işletmelerde temel dinamikler ve sürdürülebilir inovasyonu etkileyen faktörler nitel-keşifsel araştırma yöntemiyle incelenmiştir. Amaçlı örnekleme yöntemi ile seçilen Türkiye'de farklı alanlarda faaliyet gösteren sektör lideri üç öncü işletmenin üst düzey yöneticileri ile yapılan yarı yapılandırılmış görüşmeler ve ikincil veriler Nvivo 12 programı yardımıyla analiz edilmiştir. İşletmelerde sürdürülebilir inovasyonu etkileyen faktörlerin birlikte hareket ettikleri ve birbirlerini güçlendirdikleri görülmüştür. Düzenlemeler ile kurum kültürünün diğerlerini etkileyen önemli faktörler olarak işlev gördüğü ve sürdürülebilir inovasyon için bilgi yönetiminin henüz tam olarak geliştirilemediği tespitlerimizden bazılarıdır. Ayrıca büyük işletmelerin, geleneksel iş uygulamalarını dönüştürmek için sürdürülebilir inovasyon konusunda ilk uygulayıcılar olmaya gönüllü oldukları ve sürdürülebilir inovasyonları normal bir iş vakası olarak değerlendirmeyerek uzun vadeli bir bakış açısıyla sabır ve yatırım gerektiren bir girişim olarak gördükleri söylenebilir. Anahtar Kelimeler: Sürdürülebilir İnovasyon, Sürdürülebilirlik, Yenilik, Büyük Şirketler, Kaynak Temelli Yaklaşım
Genç tüketicilerin mobil pazarlama kabulünü etkileyen faktörlerin incelenmesi
Günümüzde teknolojinin gelişimiyle birlikte mobil telefon kullanımı hızla artmış ve mobil pazarlama uygulamaları önem kazanmıştır. Dünya'da genelinde mobil hizmetlerin kullanımında gençler önemli bir oranı oluşturmaktadır. Bundan dolayı Türkiye'nin mobil telefon pazarı hızla büyümekte ve işletmeler için mobil pazarlama uygulamaları bir gereklilik haline gelmiştir. Bu çalışmanın amacı, genç tüketicilerin mobil pazarlama uygulamalarının kullanımını, risk kabulü, kişisel katılım, bilgi sağlama, içeriğe erişme, içerik paylaşımı, mobil pazarlama kabulü, tutum ve algılanan kullanışlılık arasındaki ilişkiyi incelemektir. Çalışmanın örneklemi Türkiye'de yaşayan on sekiz ve otuz beş yaş arası bireylerden oluşmaktadır. Çalışmada, mobil pazarlamanın özellikleri, faaliyetleri genel bir bakış açısıyla ele alınmıştır. Bu kapsamda, risk kabulü, algılanan kullanışlılık ve kişisel katılımın, bilgi sağlama, içerik paylaşımı, içeriğe erişim üzerine etkisi, bilgi sağlama, içerik paylaşımı ve içeriğe erişimin tutum üzerine etkisi ve son olarak tutumun mobil pazarlama kabulü üzerine etkileri incelenmiştir. Araştırma sonuçlarına göre, risk kabulü ile bilgi sağlama, içerik paylaşımı ve içeriğe erişim ile pozitif ilişkilidir. Algılanan kullanışlılık ile bilgi sağlama, içeriğe erişim pozitif ilişkili, içerik paylaşımı üzerinde olumsuz etkisi görüşmüştür. Kişisel katılım ile içerik paylaşımı ve içeriğe erişim üzerinde pozitif etkili iken bilgi sağlama üzerinde olumsuz bir etki olduğu görülmüştür. Benzer şekilde bilgi sağlama ve erişim içeriğinin tutum üzerinde pozitif etkisi var ama içerik paylaşımının tutum üzerinde olumsuz etkisi olduğu görülmüştür. Son olarak tutumun mobil pazarlama kabulü üzerinde pozitif ilişkisi olduğu görülmüştür. Bu çalışma, genç tüketicilerin mobil pazarlama uygulamalarını etkileyen faktörlere yönelik karar alıcılar açısından önemli katkılar sağlayabilecektir.
Sürpriz kutusu pazarlama değerlerinin satın alma niyetine etkilerinin incelenmesi
Son yıllarda sürpriz kutu tasarım ürünlerin yer aldığı, sürpriz kutu pazar endüstrisi popülerliğini arttırmaktadır. Dünya nüfusunun genç nesil odaklı pazarlama anlayışı geliştirdiği Pazarlama 5.0 ile birlikte sürpriz kutu ürün tüketimde özellikle genç nüfusun hedef alındığı görülmektedir. Geleneksel tüketim kültüründeki değişimlerle birlikte yenilik ve heyecan arayışında olan tüketicilerin belirsizlik, olasılık, şans ve risk faktörlerini barındıran sürpriz kutuları tüketme eğilimi gösterdiği bilinmektedir. Belirsiz özellikler taşıyan sürpriz kutu ürünlerin pazarlanmasını etkileyen faktörlerin incelenmesi için öncelikle tüketici satın alma ve tercih nedenlerinin bilinmesi önem taşımaktadır. Bu yönde çalışmada, sürpriz kutusu pazarlama değerlerini sürdüren faktörlerin satın alma niyetine etkilerinin incelenmesi amaçlanmaktadır. Çalışma, nicel araştırma yöntemlerinden olan nedensel-ilişkisel araştırma deseninde kurgulanmıştır. Veri toplama yöntemi olarak, yapılandırılmış anket yöntemi kullanılmıştır. Örnekleme yöntemlerinden kolayda örnekleme yöntemi ile 330 katılımcıdan veri elde edilmiştir. Tek ve çok değişkenli istatistiksel analiz yöntemleri kullanılarak veriler analiz edilmiştir. Algılanan belirsizlik ile sürpriz kutusu pazarlama değerlerinden fonksiyonel, ekonomik, sosyal, duygusal, estetik-eğlence ve kalite değeri ile istatistiksel olarak anlamlı ilişkiler olduğu belirlenmiştir. Sürpriz kutusu pazarlama değerlerinden ekonomik, estetik-eğlence ve kalite değerlerinin müşteri bağlılığıyla anlamlı ilişkilere sahip iken, ekonomik, sosyal, estetik-eğlence ve kalite değerlerinin tüketici duyarlılığı arasında anlamlı ilişkiler olduğu belirlenmiştir. Ayrıca, müşteri bağlılığı ve tüketici duyarlılığı değişkenlerinin satın alma niyeti ile anlamlı ilişkilere sahip olduğu görülmüştür. Çalışma bütünsel olarak, teoriyle uyumlu sonuçlara ulaşılması ve uygulayıcılara yön göstermesi kapsamında önemli katkılara sahiptir.
Çevrimiçi marka taraftarlığının ilişkisel kapsamda incelenmesi
Günümüzde dağıtım kanallarının ve online platformların yaygınlaşması, müşteriler arasındaki çevrimiçi iletişimi büyük ölçüde kolaylaştırmıştır. Bu iletişim biçimlerinden biri olan çevrimiçi marka taraftarlığı, markaların müşterileriyle etkileşim kurma ve güçlü bağlar oluşturma potansiyelini sağlamaktadır. Bu çalışmanın amacı, çevrimiçi marka taraftarlığı ile marka sadakati, tüketici marka özdeşleşmesi, satın alma niyeti ve müşteri memnuniyeti arasındaki ilişkinin daha iyi anlaşılmasını sağlamaktır. Çalışmanın örneklemini Fas ve Türkiye' de yaşayan on sekiz yaş üstü bireylerden oluşmaktadır. Çalışmada, çevrimiçi marka taraftarlığının özellikleri genel bir bakış açısıyla ele alınmıştır. Bu kapsamda, tüketici marka özdeşleşmesi ile marka sadakatinin çevrim içi marka taraftarlığı üzerindeki etkisi, çevrim içi marka taraftarlığının, müşteri memnuniyeti üzerindeki etkisi ve müşteri memnuniyeti ile marka sadakatinin satın alma niyeti üzerindeki etkileri incelenmiştir. Araştırma sonuçlarına göre, tüketici marka özdeşleşmesi ile marka sadakatinin çevrimiçi marka taraftarlığı üzerinde pozitif etkisi olduğu belirlenmiştir. Benzer şekilde çevrimiçi marka taraftarlığının müşteri memnuniyeti üzerinde pozitif etkisi vardır. Fakat müşteri memnuniyetinin marka sadakati üzerinde olumsuz bir etkisi görülmüştür. Son olarak, müşteri memnuniyeti ve marka sadakatinin satın alma niyeti üzerinde pozitif etkili olduğu görülmüştür. Bu çalışmanın çevrimiçi marka taraftarlığının önemini ortaya koyması doğrultusunda işletmeler için yenilikçi bir bakış açısı ortaya sunabileceği düşünülmektedir.