Theses supervised by Prof. Dr. Ferruh Uztuğ
14 theses · Anadolu University
Kurum kültürü yönetiminde kurumsal değerlerin çalışanlara benimsetilmesi: Bir ilaç firmasında uygulama örneği
Kuruluşların birer kurumsal marka olabilmeleri sürecinde kurum kültürünün doğru bir biçimde oluşturulması ve geliştirilerek korunması gerekmektedir. Her kurumun ve markanın kendine ait bir kimliği, kişiliği ve dolayısı ile bir kurum kültürü vardır. Bu kültürün temelini ise ortak inanç ve değerler oluşturur. Değerleri tüm iç ve dış paydaşlara aktarılmanın yolu ise kurumsal iletişimdir. Çalışmanın birinci bölümünde kültür ve kurum kültürü kavramları incelenmiş, ikinci bölümünde kurum kültürü yönetimi, kurumsal marka, kurumsal iletişim ve kurumsal değerlere değinilmiş, üçüncü bölümde ise uluslararası bir ilaç firmasında kurumsal değerlerin çalışanlara benimsetilmesine yönelik bir uygulama gerçekleştirilmiştir. Bu çalışmanın genel amacı, kurumsal değerlerin belirlenmesi ve çalışanlara aktarılması sürecinde kurumsal değerlere yönelik çalışan tutumlarını, kurumsal değerleri aktarmada kullanılan kurumsal iletişim araçlarının etkililiğini ve kurumsal değerlerin kuruma sağladığı katkıya yönelik çalışanların tutumlarını ortaya çıkarmaktır.
Muhafazakarlık ve reklamlar: Muhafazakar tutumların reklam kodaçımlama ve reklamlara yönelik tutumlar üzerindeki etkileri
Günümüz Türkiye'sinde sıklıkla tartışılan bir kavram haline gelen muhafazakarlık konusunda iki ana yaklaşım vardır. Bunlardan ilki muhafazakarlığı siyasi bir ideoloji olarak görürken diğeri onu kişisel bir eğilim, bir tutum olarak ele almaktadır. Diğer tüm tutumlar gibi muhafazakar tutumlar da bireyin davranışlarını yönlendiren unsurlardan biridir. Bu araştırma kapsamında muhafazakarlık, tutum olarak ele alınmış ve kişilerin sahip olduğu muhafazakar tutumların reklam kodaçımlamalarında ve reklama yönelik tutumlar üzerinde belirleyici olup olmadığı ortaya konmaya çalışılmıştır. Bu doğrultuda karma bir yöntem benimsenerek araştırma iki aşamada gerçekleştirilmiştir. Birinci aşamada, reklam kodaçımlamaları katılımcıların muhafazakarlık düzeyine göre ele alınmış ve bu doğrultuda otuz kişi ile yarı yapılandırılmış görüşme gerçekleştirilmiş; ikinci aşamada ise iki yüz elli kişiye anket uygulanarak muhafazakarlık düzeyi ile reklamlara, reklamcılığa yönelik genel tutumlar ve maruz kalınan belirli bir reklama yönelik tutumlar arasındaki ilişki incelenmiştir. Araştırma sonuçları aynı reklamı izleyen katılımcılar arasında muhafazakarlık düzeylerine göre farklı anlamlandırmaların yapılabildiğini ve muhafazakarlık düzeyi arttıkça reklama ve reklamcılığa yönelik tutumların olumlu yönde değiştiğini ortaya koymuştur. Anahtar Kelimeler: Muhafazakar tutumlar, muhafazakarlık, alımlama kuramı,reklamlar, reklamcılığa yönelik tutumlar
Küresel reklamcılıkta adaptasyon türlerı̇: Adaptasyon reklam uygulamalarına yönelı̇k etkı̇ araştırması
Literatürde adaptasyon reklamla ilgili yapılan çalışmalar, standardizasyon ve adaptasyon karşılaştırması üzerinedir. Adaptasyon reklamla ilgili herhangi bir sınıflandırma yapılmamış, dolayısıyla adaptasyon reklam sınıflarına yönelik bir tüketici etki araştırması gerçekleştirilmemiştir. Bu araştırma kapsamında önce adaptasyon reklam türlerini belirlemek, daha sonra adaptasyon reklam türlerine yönelik tüketici tutumunu ortaya çıkarmak hedeflenmiştir. Bu doğrultuda, araştırma karma bir yöntem ile iki aşamada gerçekleştirilmiştir. Birinci aşamada, reklam yaratıcıları ile yarı yapılandırılmış derinlemesine görüşmeler gerçekleştirilerek prodüksiyonel ve masaüstü olmak üzere iki adaptasyon reklam türü belirlenmiştir. İkinci aşamada ise, prodüksiyonel ve masaüstü adaptasyon reklamlar oluşturulmuş ve bir deneysel araştırma tasarlanmıştır. Deneysel araştırmada önce reklam katılımcılara gösterilmiş ve sonra katılımcılardan reklama yönelik tutum anketini cevaplamaları istenmiştir. Daha sonra anketi cevaplayan katılımcılarla yarı yapılandırılmış görüşmeler gerçekleştirilerek, prodüksiyonel ve masaüstü adaptasyona yönelik tutumları ortaya konmaya çalışılmıştır. Araştırma sonuçlarına göre prodüksiyonel adaptasyon reklama yönelik tutumun, masaüstü adaptasyona yönelik tutumdan tüm değişkenlerde daha olumlu olduğu belirlenmiştir. Ayrıca bir adaptasyon reklama yönelik tutumu, inandırıcılık, yaratıcı yapım uygulamaları öğeleri ve kültürel öğelerin etkilediği görülmüştür. Anahtar Sözcükler: Adaptasyon reklam,Küreselleşme,Adaptasyon,Küresel reklam stratejileri,Küresel reklamcılık
Reklam okuma biçimleri: Kişisel değerlerin etkisine ilişkin bir alımlama çalışması
Geçtiğimiz on yıl içerisinde reklamlar ve değerler konusunu işleyen birçok çalışmaya rastlamak mümkündür. Bu çalışmaların eksik kalan yönünü ise izleyiciler oluşturmaktadır. Değerler ve reklamları konu alan çalışmaların büyük çoğunluğunda izleyicilerin dışlandığı görülmektedir. Çalışmaların çoğunluğunun içerik analizi yöntemiyle yapıldığı ve araştırmacıların bakış açılarını yansıttıkları söylenebilir. Bu bağlamda, bu çalışmaya izleyicilerin de dahil edilmesi kararlaştırılmıştır.Bu çalışmada reklamlar, değerler ve izleyiciler konuları birlikte ele alınmaya çalışılmıştır. Araştırma verileri hem nitel hem nicel verilerden oluşmaktadır. Katılımcılara öncelikle Rokeach'ın geliştirmiş olduğu değer anketi verilmiş ve doldurmaları istenmiştir. Bu aşamanın ardından katılımcılara yayınladıkları tarihlerde tepki çeken, yasaklanan, dört reklam filmi sırası ile Ikea, Alpet, Toyota Yaris ve Körpe reklamları teker teker izlettirilerek reklam okuma biçimleri öğrenilmeye çalışılmıştır.İzleyicilerin reklam okuma biçimleri Stuart Hall'ün medya metinlerini okuma biçimleri kategorilerinden yararlanılarak değerlendirilmiştir. Ele alınan televizyon reklam filmleri ile birlikte düşünüldüğünde araştırma sonuçlarının ?aktif izleyici? kuramını destekler nitelikte olduğu görülmektedir. Her reklam filmi, farklı şekillerde, Hall'ün belirttiği üç okuma biçiminde de okunmuştur. Aynı medya mesajının farklı izleyiciler tarafından farklı okunabileceği tezi bu çalışmada doğrulanmıştır. İzleyicilerin değerleri göz önüne alındığında ise, farklı reklam okumalarına izleyicilerin farklılaşan değerlerinin de etki edebileceği saptanmıştır.Anahtar Kelimeler: Alımlama, reklamlar, kişisel değerler
Reklamda tanık kullanımı: Kullanıcı tanıklığı ve uzman tanıklığı reklamlarına yönelik tutumların karşılaştırılması
Reklamlar, tüketiciyi ikna etmeyi, ürüne ve/veya markaya yönelik olumlu tutum yaratmayı amaçlar. Reklam yaratıcıları ve markalar da pazarlama ve reklam stratejileri ve yaratıcı yapım uygulamaları ile bunu sağlamaya çalışırlar. Bu yaratıcı yapım uygulamalarından biri de tanıklı reklamlardır. Kullanıcı tanıklığı, uzman tanıklığı ve ünlü tanıklığı olmak üzere üç tür tanıklı reklamdan söz etmek mümkündür.Reklam yaratıcıları, tanıklı reklamları kullanarak tüketicide markaya ve/veya ürüne karşı inanılırlık ve güvenilirlik, sahicilik ve samimiyet oluşturmayı hedefler. Bu çalışmada, kullanıcı tanıklığı ve uzman tanıklığına karşı tüketicide oluşan tutum karşılaştırılmış, reklamlarda kullanıcının ve uzmanın kullanılmasına yönelik tüketicinin değerlendirmesi ortaya konmuştur.
Ülke marka kimliği ve imajı: Azerbaycan kimliği ve imajına yönelik araştırma
Günümüzde gelişmiş ve gelişmekte olan ülkeler dünyada olumlu imaj oluşturmak için her daim çeşitli faaliyetler yapmakta ve sergilemektedirler. Bu amaçla çoğu ülkeler farklı kuruluşları vasıtasıyla tanıtım faaliyetleri yürütmektedirler. Farklı tanıtım stratejileri uygulanarak ve çeşitli tanıtım yöntem ve araçları kullanılarak hedef kitleye ülkeye ilgili iletilmek istenilen bilgi ve mesajları ulaştırılmaktadır. Ülke kimliği oluşturulmakta doğru yürütülmüş tanıtım stratejilerinin etkisi büyüktür. Ülke imajı, o ülkenin varlığına ilişkin inanç, bilgi ve gözlemlerden ibarettir. Bu bağlamda çalışma iki amaca ulaşmayı hedeflemiştir. Birincisi, Azerbaycan`da kamu ve özel kuruluşlar tarafından etkinlik ve etkinlik dışı tanıtım çalışmaları vasıtasıyla nasıl kimlik oluşturulmaya, ülkeyi nasıl konumlandırmaya çalışıldığını araştırmak, ikincisi ise yapılan tanıtım çalışmalarının sonucu olarak ülke imajının nasıl algılandığını ortaya koymaktır. Çalışmanın birinci araştırmasında veriler içerik analizi yöntemi kullanılarak incelenmiştir. Örneklem olarak 44 tanıtım videosu seçilmiştir. Veriler MAXQDA 22.5.0 programı kullanılarak analiz edilmiştir. Tanıtım videolarının analizinden elde edilen bulgulara göre, Azerbaycan'ın kültürel değerlere sahip, samimi ve misafirperver insanları bulunan, zengin tarihi ve doğal kaynaklara sahip, turizm potansiyeli yüksek, çok kültürlü ve hoşgörülü bir toplum yapısına sahip olduğu, aynı zamanda çağdaş gelişmelere uyum sağlayan modern bir ülke kimliği oluşturulmaya çalışıldığı sonucuna varılmıştır. Çalışmanın anket tekniğiyle yapılan ikinci araştırmasında sorular "Google Documents" aracılığıyla hazırlanmış ve anket linki sosyal medya platformları vasıtasıyla katılımcılara gönderilmiştir. Araştırmaya 4 kıtadan 428 kişi katılmıştır. Veriler IBM SPSS Statistics 23.0 ve Jamovi programları kullanılarak analiz edilmiştir. Araştırmanın sonuçlarına göre katılımcıların Azerbaycan imajı genel olarak olumlu yönde olmuştur.
Pazarlama iletişimi aracı olarak dijital etkileyenlerin kullanımı: Marka iş birliği türlerinin ve bir etki alanı olarak Instagram kullanım pratiklerinin belirlenmesi
Geleneksel pazarlamanın dijital tüketicilere ulaşma, ürün veya hizmetlerini tanıtma, talep ve şikâyetlerini karşılama noktasında yetersiz kalması, markaları alternatif pazarlama yöntemleri arayışına yönlendirmiştir. Nitekim bu arayışlar sonucu popülerlik kazanan "Etkileyen Pazarlaması", aslında yüzyıllardır farklı biçimlerde örneklerine rastlanan bir uygulamadır. Dijital pazarlamada önemi giderek artan ve yeni bir pazarlama iletişimi aracı olarak görülen etkileyen pazarlaması; dijital etkileyenlerin yani etki düzeyi yüksek kişilerin, sosyal medya platformlarında markaya ait ürün veya hizmetlerin tanıtımlarını gerçekleştirmesidir. Geniş kitlelerin yanı sıra daha niş kitlelere de erişebilmesi, geleneksel pazarlama bütçelerini minimum düzeye indirmesi, etkileşimi arttırması, organik bir süreci kapsaması ve daha ölçülebilir sonuçlar sunması sebebiyle dijital etkileyenler; markalar tarafından son zamanlarda sıklıkla pazarlama iletişimi aracı olarak kullanılmaktadır. Markalar, farklı kategorilerde içerik paylaşımında bulunan dijital etkileyenlerle, farklı platformlarda ve farklı biçimlerde işbirliklerini gerçekleştirmektedir. Bu araştırmanın iki temel amacı bulunmaktadır. İlki, mikro dijital etkileyenlerin marka işbirliklerinde kullandığı işbirliği türlerinin belirlenmesi, ikincisi ise mikro dijital etkileyenlerin marka işbirliklerinde bir etki alanı olarak Instagram'ı kullanım pratiklerinin incelenmesidir. Araştırma kapsamında mikro dijital etkileyenlerin ele alınmasının sebebi, alanyazından elde edilen bilgiler ışığında marka işbirliğini en çok gerçekleştiren dijital etkileyen kategorisi olmasıdır. Etki alanı olarak Instagram platformunun incelenmesinin sebebi ise yine alanyazından elde edilen bilgiler doğrultusunda, etkileyen pazarlaması faaliyetlerinin en çok bu platform üzerinde gerçekleştirilmesidir. Bu doğrultuda amaçsal örnekleme yöntemlerinden olan maksimum çeşitlilik örneklemesi ile Türkiye'de Instagram'da Moda ve Güzellik, Yaşam Tarzı, Seyahat, Yeme-İçme ve Instamom kategorisinde içerik üretiminde bulunan 10bin ile 100bin takipçi sayısına sahip mikro dijital etkileyenler örneklem grubu olarak seçilmiştir. Her bir dijital etkileyen kategorisini temsilen 4, toplamda 20 dijital etkileyen araştırmaya dâhil edilmiş, Instagram'da paylaşmış oldukları görsel, işitsel ve metinsel iletileri, içerik analizi yöntemiyle incelenmiştir. Araştırma kapsamında 1433 Instagram iletisi elde edilmiş, verilerin istatistiksel analizi SPSS-version 22.0 programı kullanılarak gerçekleştirilmiştir. Araştırmada elde edilen bulgular sonuç bölümünde detaylı bir şekilde incelenmiş, araştırma gelecek çalışmalar için öneriler ile son bulmuştur.
Gana'nın televizyon reklamlarında yaratıcı reklam stratejisinin (CAS) içerik analizi
Designing a successful, effective, and creative advertisement can be viewed as strong tool for organizations and brands to advance their products and services (Pan, Kuo, Pan, & Tu, 2013). The content of advertising and how it is presented is important as Kotler and Armstrong, 2009 indicated, there exist two essentials (message strategy and execution style) in creating advertising message no matter the budget of the company (Margarita, 2022). Creative advertising strategy comprised of "what is said" (message strategy), "how it is said" (execution strategy) and appeals strategy. These are important to every advertiser including advertisers in Ghana. In as much as message (what is said) and execution (how it is said) in advertising are important, Ghana as a country has undergone so many changes with a distinct cultural system. The consumption culture of the average Ghanaian is constantly on a rise and most at times, ads become the source to get connected with the needed product. It has therefore become necessary to access how creative advertising strategies are used by advertisers in Ghana hence this study examines the creative advertising strategy of Ghana's TV commercials (2020-2021) Using Modified strategy by Wang and Praet, (2016). The Objective of study is to explore the various creative advertising strategies used in Ghana's advertisement, its variation according to product category including the most widely used message strategy. The finding indicated that, out of the 220 commercials used in this research, Affective message strategy (n=122, 55%) is the dominant message strategy used in Ghana' TV. The most advertised product category on Ghana's TV commercials (2020-2021) is food category and it is noticed that there is a significant relationship between message strategy and product category as well as brand type. Key Words: Creative advertising strategy (CAS), Advertisement/commercials, Television (TV), Message strategy (MS), Appeal Strategy (AS)
Arap reklamlarında kadınların cinsiyet stereotipi
This research examines the gender stereotypes of women in Arabic television advertisements highlighting the persistent issue of stereotyping in advertising using a quantitative content analysis approach. The study analyzes a sample of 238 Arabic TV ads to explore the representation of women and the perpetuation of women's gender stereotypes in advertising. The research findings reveal that traditional gender stereotypes of women are still prevalent in Arabic television advertisements, with women often portrayed in conventional roles and reinforcing societal expectations. However, the study also finds evidence of a gradual shift in gender stereotypes, with some ads presenting women in more diverse and empowered roles. The quantitative analysis shows that women are more likely to be shown in domestic and caregiver roles in traditional settings. Still, there is an increase in ads that depict women in non-familial roles. The implications of this research are significant, as gender stereotypes in advertising can shape perceptions of gender roles and influence women's self-esteem, body image, and career aspirations. The study suggests that the shift towards more diverse and empowered representations of women in television advertising is a positive sign. The research finds evidence of a gradual shift in gender stereotypes, but traditional gender roles are still perpetuated. The study calls for more diverse and inclusive representations of women in television advertising to challenge gender stereotypes and promote gender equality. However, there is still a long way to go to achieve gender equality in advertising. Keywords: Stereotype, Gender Stereotype, Women, Advertisements, Arabic advertisements
Kurum kültürü ve şirketlerin değer tanımlarında sosyal inovasyon
Kurum kültürü, organizasyonların değerlerini, inançlarını ve iş yapış biçimlerini yansıtan, başarı ve stratejilerine yön veren önemli bir kavramdır. Günümüzde kurumların genel olarak müşteri odaklı, sürdürülebilirlik ve inovasyona önem veren, çalışanlarını, paydaşlarını destekleyen ve topluma değer katmayı hedefleyen bir kurumsal değerler sistemi benimsemeleri beklenmektedir. Bu kapsamda şirketlerin güncel inovasyon bakış açıları geliştirmeleri ve özellikle topluma katkı içeren uygulamalara yönelik yeni yeteneklerini kurumsallaştırması gerekmektedir. Toplumsal sorunları önemseyen, çevre, iklim değişikliği ve insan hakları gibi tüm dünyayı ilgilendiren konuları içselleştiren şirketler uzun vadeli rekabet ve sürdürülebilirlik açısından ön plana çıkmaktadır. Şirketlere bu stratejik bakışı kazandıran en önemli kavramlardan biri sosyal inovasyondur. Türkiye'de özellikle sanayi kuruluşlarının sosyal inovasyon kavramını bir değer ve kurum kültürü olarak benimsemesi topluma fayda sağlamasının yanı sıra değişen performans ölçütleri, yarının iş gücü, uzun vadeli rekabet ve sürdürülebilirlik için değerlidir. Bu çalışmanın genel amacı, şirketlerin değerler haritasında sosyal inovasyonun bir kurum kültürü ögesi olarak ne şekilde algılandığını incelemek ve kültür iletişimi yönetimi açısından bir model önerisi sunmaktır. Çalışmanın evreni İSO 2021 listesinde yer alan şirketler olup örneklem kurumsal değerlerini tanımlayan 64 şirketten oluşmaktadır.
Seçmenlerin, siyasal katılım düzeyleri ve adayın politik konumuna (İktidar/muhalefet) bağlı olarak olumlu/olumsuz siyasal reklamlara ve reklamın kaynağına yönelik tutumları
Bu çalışmanın probleminin kaynağında siyasette üslubun seçmenler özelindeki etkileri yer almaktadır. Bu genel problemin altında siyasal iletişimde kullanılan olumlu ve olumsuz mesaj stratejilerinin seçmenleri siyasal ikna açısından nasıl etkilediği sorusuna odaklanılmıştır. Bu bağlamında olumlu-olumsuz siyasal reklamlar kullanılarak oluşturulan ikna stratejilerinin seçmenler üzerindeki etkileri ortaya çıkarılmaya çalışılmıştır. Bu çalışmada yöntem bilimsel olarak karma/çoklu yöntem (mixed-method) anlayışı benimsenmekte, nicel ve nitel araştırma geleneklerinin veri toplama araçları birlikte kullanılmaktadır. Çeşitleme (triangulation), ilkesinin benimsendiği bu yaklaşımda niteliksel ve niceliksel yöntem ve verilerin bir arada kullanılması söz konusu olmaktadır. Çalışmanın ilk aşamasında hipotezleri ve araştırma sorularını daha derinlemesine oluşturabilmek, yapılacak deneyin temellerini daha sağlam oturtabilmek amacıyla bir fokus grup çalışması dizayn edilmiştir. Fokus grup sonuçları doğrultusunda deneysel araştırma modellerinden faktöriyel desenli bir deney tasarlanmıştır. Deneklere üretilen dört farklı siyasal reklam gösterilerek reklama ve kaynağına yönelik tutum ölçülmüştür. Çalışma kapsamındaki deneyin sonuçları genel olarak incelendiğinde örneklem özelinde olumsuz siyasal reklamların olumlu siyasal reklamlara nazaran daha etkili olduğunu görüyoruz. Ancak bu etkinin hangi yönde olacağı adayın mevcut konumu ile doğrudan ilişkilidir. Adayın iktidar konumunda mı yoksa muhalefet konumunda mı olduğu sorusu mesaj stratejilerine dair kararların alınmasında çok önemli olduğu bu çalışmaya ile ortaya çıkmıştır. En olumlu tutumlara sahip reklam muhalefet konumundaki adayın yaptığı olumsuz reklam iken en olumsuz tutuma sahip olunan reklam ise iktidar konumundaki adayın yaptığı olumsuz reklam olmuştur. Ayrıca muhalefet stratejilerinde ve de özellikle kadınların, gençlerin ve çalışmayan kesimlerin hedeflendiği noktalarda olumsuz siyasal reklamların tercih edilmesi tavsiye edilebilir. Anahtar Sözcükler: Siyasal İletişim, Olumsuz siyasal reklamlar, Politik katılım
İnternetle değişen ticaret ve rekabet: Mikro işletmelerin dijital medya kullanımları
Literatürde KOBİ'lerin iletişim faaliyetleri için internet ve dijital medya kullanımları üzerine çeşitli araştırmalar gerçekleştirildiği görülmektedir. KOBİ kategorisi içinde en küçük ölçekli işletmeler olarak tanımlanan mikro işletmelere yönelik betimleyici bir çalışmaya rastlanmamıştır. Bu çalışmada mikro işletmelerin, dijital medyada pazarlama iletişimi faaliyetlerini nasıl yürüttüklerine dair genel bir bakış açısı oluşturmak hedeflenmiştir. Bu doğrultuda, dar bir örneklem üzerinden geniş çaplı ve derinlemesine bilgi toplamak için nitel teknikler kullanılmıştır. Bu çalışma 4 kısımdan oluşmaktadır; ilk kısımda konuyla ilgili literatüre yer verilmiş, ikinci kısmında ise araştırmanın yöntemi açıklanmıştır. Üçüncü kısımda araştırma bulgularına, dördüncü kısımda ise sonuç ve tartışma bölümlerine yer verilmiştir. Araştırmanın literatür kısmında öncelikle internetin ortaya çıkışı incelenmiş daha sonra geleneksel medyadan dijital medyaya geçiş süreci ele alınmıştır. İnternetin gelişimiyle ortaya çıkan arama motoru, sosyal medya, mobil teknolojiler vb. gibi yeniliklerin pazarlama iletişiminde kullanımı tartışılmıştır. Araştırma kısmında İstanbul'da bulunan mikro işletme tanımına uyan 21 firma ile yarı yapılandırılmış derinlemesine görüşmelerin sonuçları bulunmaktadır. Araştırma sonuçlarına göre mikro işletmeler, dijital medyanın sunduğu fırsatları
Global markaların Azerbaycan reklam stratejileri: Standardizasyon ve adaptasyon reklam uygulamaları
Teknolojinin bir sonucu olarak dünya küçülmeye devam etmekte ve sınırlar ortadan kalkmaktadır. Küresel pazarda işletmelerin markalarını duyurmaları için yenilikçi yollar bulmaları gerekmektedir. Bu nedenle küresel pazarlarda farklı ülkeler ve farklı kültürler arasında reklamları standartlaştırma veya adapte etme kararı büyük önem kazanmaktadır. Bu çalışmanın amacı, küresel markaların Azerbaycan televizyon reklamlarını nasıl standartlaştırdıklarını ve adapte ettiklerini menşe ülke ve ürün kategorisine odaklanarak incelemektir. Bu amaca ulaşmak için, televizyon reklamlarının unsurlarına odaklanan sorularının yanı sıra standardizasyon/ adaptasyon kararını etkileyen faktörler de belirtilmiştir. Bu çalışmanın veri toplanmasına rehberlik etmesi için ilgili literatür taraması yapılmıştır. Veriler nicel yöntem olan içerik analizi yöntemiyle, global markaların YouTube ve resmi internet sitelerinden toplanmıştır. Veriler ışığında araştırmaya dahil edilen global markalar kişisel bakım/ güzellik, temizlik, sağlık/ilaç, gıda kategorilerinde daha çok standardizasyon stratejisini benimserken, otomotiv ve teknoloji kategorisinde adaptasyon reklam stratejisini benimsemektedir. Anahtar Sözcükler: Globalleşme, Global reklamcılık, Adaptasyon, Standardizasyon, Azerbaycan
Reklamda absürtlüğün reklama yönelik tutum ve hatırlama üzerine etkileri
Absürtlük, reklam yaratıcıları tarafından yaygın biçimde kullanılıyor olsa da reklamda absürtlüğün etkileri üzerine yapılmış araştırmalar oldukça sınırlıdır. Bu çalışmada, reklamda absürtlüğün reklama yönelik tutum ve reklamdaki marka adı ve sloganın hatırlanması üzerine olan etkileri, deneysel bir yaklaşımla araştırılmıştır. Araştırmada, gerçekte var olmayan bir outdoor giyim markası için tasarlanan basın ilanlarında, görsel bir absürt uyaranın varlığı ve yokluğu karşılaştırılarak söz konusu etkiler incelenmiştir. Ana deneye 160 üniversite öğrencisi katılmış ve katılımcılar absürt ya da absürt olmayan basın ilanını izleyecek olmaları uyarınca birbirine denk iki gruba rastlantısal olarak atanmışlardır. Bulgular, absürt reklamı izleyen katılımcıların, absürt olmayan reklamı izleyenlere kıyasla reklama yönelik daha olumlu bir tutuma sahip olduklarını ortaya koymuştur. Hatırlama testinin sonucunda ise absürtlüğün marka adının hatırlanırlığını arttırdığı bulunmuştur. Ancak, sloganın hatırlanırlığı açısından anlamlı bir fark bulunmamıştır. Buna ek olarak, yardımsız hatırlama soru formları üzerine yapılan içerik analizi sonuçları, reklamdaki görsel absürt unsurun, sloganın yanlış hatırlanmasına da neden olabileceğini ortaya çıkarmıştır.