Theses supervised by Prof. Dr. Hadi Gökçen

16 theses · Gazi University

DoctorateOpen AccessTR

Tersine lojistik ağı tasarımı için yeni bir model önerisi

Son yıllarda artan çevre bilinci ve doğal kaynakların tükenmesiyle birlikte tersine lojistik konusuna olan ilgi de artmaktadır. Müşterilerden geri dönen ürünlerin toplanması, yeniden işlenmesi, yeniden dağıtılması ve bertarafını konu edinen ürün geri kazanım ağlarının tasarımı önemli ve ilgi duyulan tersine lojistik problemlerinden biridir. Bu tezde tersine lojistikte stratejik karar seviyesinde ele alınan ağ tasarımına yeni bir bakış açısı kazandırmak hedeflenmiştir. Bu amaçla tersine lojistik ağı tasarımında müşterilere ?artırımsal teşvik? uygulamasını dikkate alan yeni bir karma tamsayılı doğrusal programlama modeli önerilmiş ve sezgisel çözüm yöntemi olarak da Denge Durumu Genetik Algoritmasını GAMS-Cplex ile melezleyen bir algoritma geliştirilmiştir. İkincil pazar talepleri, geri dönen ürün miktarları, geri dönen ürünlerin geri kazanıma uygunluğunu belirleyen kabul oranları ve teşvik uygulamalarıyla ile ilgili farklı senaryolar incelenmiştir. Matematiksel model ve önerilen çözüm yönteminin performansının değerlendirilebilmesi için değişik boyutlarda test problemleri üretilerek çözülmüştür. Elde edilen sonuçlar önerilen çözüm yönteminin çözüm kalitesi ve çözüm süresi açısından oldukça iyi performans sergilediğini göstermiştir.

Tersine lojistik
Neslihan Demirel
Gazi University · Institute of Graduate Studies in Science
2013
00
DoctorateOpen AccessTR

Ankara şehir içi otobüs kazalarının analizi ve bölge risklerinin belirlenmesi için bir çok ölçütlü karar modeli

Bu çalışmanın amacı trafik kazalarına neden olan faktörleri, bunların risk değerlerini ve kazaya sebep olan durumları önceden tespit ederek, ölümlerin, geçici ve kalıcı sakatlıkların, iş gücü ve maddi hasarların oluşmasını engellemektir. Bu amaç doğrultusunda, çalışmada trafik kazalarının nedenlerinin belirlenmesi ve riskli durumların tespiti için bir karar metodolojisi ve bunun ışığında bir model oluşturulması hedeflenmiştir. Model trafik kazalarına neden olan faktör ve alt faktörleri kapsamaktadır. Bölgeye bağlı kaza riski (BKR) düzeyini belirlemede ve faktör ve alt faktörlerin ağırlıklarının tespitinde Bulanık Analitik Hiyerarşi Prosesi (AHP) yöntemi kullanılmış belirlenen risk değerleri ve gerçek kaza verileri üzerinden veri madenciliği tekniklerinden biri olan karar ağaçları algoritmalarından CHAID kullanılarak kurallar oluşturulmuştur. Model Ankara İlinde faaliyet gösteren EGO Genel Müdürlüğüne bağlı toplu taşıma araçları baz alınarak geliştirilmiş ve kurum kapsamında bulunan beş bölge üzerinde uygulanmıştır. Geliştirilen model yapılacak değişikliklerle farklı kurumlar ve işletmelerde de rahatlıkla kullanılabilecek yapıya sahiptir.

CHAID analiziTrafik kazalarıVeri madenciliği+1
Müge Uğur Özçelik
Gazi University · Institute of Graduate Studies in Science
2013
00
Master'sOpen AccessTR

Metin madenciliği ile e-ticaret sitelerinin belirlenmesi

Bu çalışmada kullanıcı tarafından belirtilen internet sitelerinin içeriğini analiz ederek metin madenciliği yöntemleri ile bu sayfaların elektronik ticaret (eticaret) sitesi olup olmadığına karar veren bir uygulama geliştirilmiştir. Uygulama özel çalışmalarda kullanılmak üzere hazırlanmıştır ve kullanıcılara elektronik ticaret sitelerinin bulunmasını kolaylaştırmayı amaçlamaktadır. Metin sınıflandırmada kullanılmak üzere farklı kaynaklardan veriler toplanmış ve kullanıma hazırlanmıştır. Biri statik diğeri ise dinamik olmak üzere iki çalışma yapılmıştır. Bu çalışmalara bağlı olarak farklı eğitim kümeleri oluşturulmuş ve bunlar üzerinde K-En-Yakın-Komşu (k-NN) ve Naïve Bayes sınıflandırma algoritmaları kullanılarak elde edilen sonuçlar karşılaştırılmıştır. Ardından seçilen algoritma Java programlama dili ile masaüstü uygulaması olarak hazırlanan ara yüze aktarılarak kullanıma sunulmuştur.

Elektronik ticaretMetin sınıflandırmaVeri madenciliği
Tuğba Kaşıkçı
Gazi University · Bilişim Enstitüsü
2013
00
Master'sOpen AccessTR

Tedarik zinciri tasarımı ve montaj hattı dengeleme entegrasyonuna sezgisel bir yaklaşım

Tedarik zinciri ağı (TZA) tasarım problemi tüm tedarik zinciri faaliyetlerinin uzun vadede etkin çalışabilmesi için çözülmesi gereken en hayati karar problemlerinden biridir. Çevik bir TZA oluşturmak için yetenekli üretim süreçleri ile tedarik-dağıtım süreçleri eş zamanlı olarak çalışabilmelidir. Bu çalışmada stratejik seviye bir karar olan tedarik zinciri tasarımı probleminin içerisine taktiksel seviye bir karar olan montaj hattı dengeleme (MHD) probleminin entegre edildiği bir model ele alınmıştır. Literatürde her iki probleminde NP-zor olduğu bilindiğinden dolayı ortaya konulan iki problemin entegrasyonu da NP-zor olmaktadır. Bu nedenle problem boyutu arttıkça istenen sürede optimal sonuçlara ulaşılması oldukça zorlaşmaktadır. Bu çalışmada, montaj hattı dengeleme problemi için karınca kolonisi optimizasyonunun; tedarik zinciri ağ tasarımı problemi için ise parçacık sürü optimizasyonunun eş zamanlı olarak çalıştığı bir sezgisel yaklaşım önerilmiştir. Geliştirilen algoritmanın performansı test problemleri kullanılarak incelenmiştir. Son olarak elde edilen sonuçlar, çözüm kalitesi ve çözüm süreleri açısından algoritmanın etkin olduğunu göstermiştir.Anahtar Kelimeler :Tedarik zinciri ağ tasarımı, montaj hattı dengeleme, parçacık sürü optimizasyonu, karınca kolonisi optimizasyonu

Sezgisel algoritmalarTedarik zinciri
Bilal Ervural
Gazi University · Institute of Graduate Studies in Science
2012
00
DoctorateOpen AccessTR

Maliyet tabanlı paralel montaj hattı dengeleme problemleri: Yeni modeller

Bu tezde, maliyet tabanlı amaç fonksiyonu ile paralel montaj hatlarının eş zamanlı dengelenmesi problemi ele alınmıştır. Bu problem, maliyet tabanlı paralel montaj hattı dengeleme problemi olarak adlandırılır. Maliyet tabanlı paralel montaj hattı dengeleme problemleri için karma tamsayılı programlama modelleri önerilmiştir. Ayrıca, öncelikli hedefler ile paralel montaj hatlarını dengelemek için bir hedef programlama yaklaşımı önerilmiştir. Problem NP-zor olduğu için, matematiksel model tabanlı bir sezgisel algoritma ve bir melez paralel genetik algoritma orta ve büyük boyutlu problemleri çözmek için geliştirilmiştir. Önerilen sezgisel yaklaşımlar literatürde iyi bilinen kıyaslama problemleri üzerinde test edilmiştir ve yaklaşımların performansı birbirleri ile karşılaştırılmıştır. Deneysel araştırma sonuçları melez paralel genetik algoritmanın diğer sezgisel yaklaşıma kıyasla önemli ölçüde daha iyi çözümler elde ettiğini göstermektedir.

Karma tamsayılı programlamaMontaj hattı dengelemeSezgisel yöntemler
Tusan Derya
Gazi University · Institute of Graduate Studies in Science
2012
00
Master'sOpen AccessTR

Hava trafik akış yönetimi ve Esenboğa Havalimanı uygulaması

Özellikle son yıllarda sivil havayolu sektörüne olan talep artışının bir sonucu olarak hava trafiğinde de artış olmuş ve hava trafik kontrol hizmeti dar bir kapsamda kalmıştır. Birçok Amerika ve Avrupa havalimanı ve hava sahasındaki tıkanıklık probleminde artış görülmüştür. Bu sebeple hava trafik yönetiminin oluşturulmasına ihtiyaç duyulmuştur. Hava trafik kontrolünü aşırı yüklenmelerden koruyabilmek için hava trafik akış yönetimi ortaya konulmuştur.Hava trafik akış yönetimi, havalimanı-sektör kapasitelerinin aşılması önlemek ve mevcut kapasitenin verimli kullanılabilmesini sağlamak amacıyla yapılan hava trafik düzenlemeleridir. Bu uygulamadaki amaç, hava trafik kontrol kısıtlarını ve havayolu işletmelerinin maliyetlerini minimize etme isteklerini göz önünde bulundururken hava sahası kapasitesini arttırabilmektir.Bu çalışmada hava trafik akış yönetiminin ve Esenboğa Havalimanı için uygulamalarının incelenmesi amaçlanmaktadır. Bunun için önce sivil havacılık sistemi ele alınmış, daha sonra bir alt sistem olarak hava trafik sisteminin bu sistemler içindeki konumu belirlenmiştir. Ardından, hava trafik yönetimi kavramı ve işlevleri anlatılmıştır. Son olarak, hava trafik akış yönetiminde kullanılan modeller ve bu modellerden Tek Havalimanlı Yerde Bekleme Probleminin geliştirilmesiyle oluşturulan yeni modelin Esenboğa Havalimanı için uygulamasından bahsedilmiştir.

Hava trafik sistemi
Tuba Uslu
Gazi University · Institute of Graduate Studies in Science
2012
00
Master'sOpen AccessTR

Veri madenciliğinin tıpta kullanımı ve bir uygulama: Hemodiyaliz hastaları için risk seviyelerine göre risk faktörlerinin etkileşimlerinin incelenmesi

Veri madenciliği, verilerden keşfedilecek desenler yardımıyla yeni bilgiler elde etme amacıyla çok farklı disiplinlerde kullanılan çeşitli metotlardan oluşmaktadır. Tıp alanındaki verinin büyüklüğü ve hayati önem taşıması, Veri madenciliğinin bu alanda da uygulanmasını gerekli kılmıştır. Bu tezde Veri Madenciliğinin Tıp alanında kullanımı incelenmiştir. Uygulama çalışması için özel bir diyaliz merkezinde 12 ay ve daha uzun süre hemodiyaliz tedavisi görmüş hastalara ait veriler bir araya getirilerek bir veri kümesi oluşturulmuştur. Bu veri kümesi üzerinde ESTARD ve WEKA yazılımları kullanılarak sınıflama, kümeleme ve karar ağacı algoritmaları çalıştırılmış, elde edilen karar kuralları uzman desteğiyle incelenerek risk seviyelerine göre risk faktörlerinin etkileşimlerinden yararlı desenlere ulaşılmaya çalışılmıştır.

Böbrek yetmezliği-kronikRenal diyalizTıbbi bilişim+1
Yunus Yesari Altıntaş
Gazi University · Institute of Graduate Studies in Science
2010
00
Master'sOpen AccessTR

Açık uçlu araç rotalama problemi: M.T.A. servis güzergahlarının belirlenmesi

Araç Rotalama Problemi (ARP), belli bir müşteri kümesine hizmet sunmak için bir veya birden fazla depodan, bir araç filosu için optimal rotaların bulunması problemidir.ARP bir türü olan açık uçlu araç rotalama probleminde (AUARP), araçlar rotanın sonundaki son müşteriyi ziyaret ettikten sonra depo noktasına dönmezler.Bu tezde, MTA'nın ( Maden Tetkik Arama Genel Müdürlüğü ) kiraladığı personel servis araçlarının sayısı ve toplam güzergah mesafesi minimize edilmeye çalışılmıştır. AUARP' nin çözümünde, tamsayılı doğrusal programlama modeli rotaları belirlemek için kullanılmıştır. Problem, GAMS programı ile çözülmüş ve sonuçlar tartışılmıştır.

Araç yönlendirme problemiMaden Tetkik ve Arama EnstitüsüTam sayı çözümleri+2
Mehmet Çağlar Ünsal
Gazi University · Institute of Graduate Studies in Science
2010
00
Master'sOpen AccessTR

İş sağlığı ve güvenliği risk değerlendirme metodlarından kontrol listesi ve matris metodlarının entegre biçimde bir inşaat şantiyesinde uygulanması

Türkiye'de 2007 yılında 80.602 iş kazası, 1.208 meslek hastalığı vakası meydana gelmiş, bunların 1.044'ü ölümle sonuçlanmıştır. Gelişmekte olan ülkelerin iş kazası ve meslek hastalıkları sonucu meydana gelen ekonomik kayıplarının Gayrı Safi Yurt İçi Hasıla (GSYİH)'larının yaklaşık %4'ü kadar olduğu tahmin edilmektedir. Bu doğrultuda Türkiye'de, TÜİK'den alınan 2007 yılı GSYİH rakamlarına göre, iş kazası ve meslek hastalıklarının toplam maliyeti yılda yaklaşık 35 Milyar TL'dir. Avrupa Birliği (AB) yeni yaklaşım direktiflerine uygun olarak yapılandırılan iş sağlığı ve güvenliği (İSG) mevzuatımız iş kazaları ve meslek hastalıklarının önlenmesinde sorumlulukları ve yetkiyi işveren vermektedir. İşverenlerin sorumluluk ve yetkilerinin gereklerini sağlamları ancak doğru ve yetkin bir risk değerlendirmesi ile mümkündür. Günümüzde kullanılmakta olan 150'den fazla risk değerlendirme metodunun olduğundan söz edilmektedir. Bu metodlar içerisinde en sık kullanılanlardan ikisi, nitel bir metod olan kontrol listeleri ve nicel bir metod olan matris metodudur. Bu yüksek lisans tez çalışmasında bu iki metodun entegre bir şeklide kullanılması bir yandan nitel ve nicel iki ayrı yöntemin birleştirilmesini diğer yandan da başarılı bir risk değerlendirme çalışmasının gerçekleştirilmesini sağlamıştır. Kontrol listesi ile İSG mevzuat şartlarına uygunluk sorgulanmış, matris metodu ile de sahadaki çalışmalardan kaynaklanan tehlikeler belirlenmiştir. Entegre biçime getirilmiş kontrol listesi ve matris metodu, Türkiye'de iş kazaları ve meslek hastalıkları sonucu ölüm ve ağır yaralanmaların meydana geldiği ilk üç sektörden birisi olan inşaat sektöründen bir üst yapı inşaatı şantiyesinde uygulanmıştır. Çalışmanın sonucunda, metodların ayrı ayrı kullanılması durumunda birtakım tehlikelerin gözden kaçabileceği gözlenmiş ve iki metodun bir arada kullanılması ile daha başarılı bir risk değerlendirmesi çalışması gerçekleştirilmiştir.

Risk değerlendirmesiİnşaat sektörü
Mehmet Burak Saat
Gazi University · Institute of Graduate Studies in Science
2009
00
DoctorateOpen AccessTR

Veri küplerinin bütünleşik kullanımına yönelik yeni bir OLAP mimarisi

Günümüz veritabanlarında Terabyte(Tb)larca verinin yönetimi olağandır. İnsanlar tarafından kavranamayacak kadar büyük hacimli ve detaylı olan veritabanlarında, özetleme, bütünleştirme ve analiz için; Çevrimiçi Analitik İşleme(OnLine Analytical Processing, OLAP) kullanılmaktadır. OLAP üzerinde yapılan işlemlerin daha hızlı ve kullanılacak modelin daha anlaşılabilir olması için Veri Küplerini kullanmak mümkündür. Küpler, belli bir alanı tariflemesi sebebiyle sorgularda daha hızlı ve iyi netice vermektedir. Pratikte karşılanması imkansız olan basit ihtiyaçlar, mevcut OLAP araçları ile çözülebilmekte fakat büyük veri kümelerinde bu imkansız olmaktadır. Veri küplerinin bu ihtiyacı karşılayacak şekilde kullanımı; çeşitli alanlarda daha avantajlı sistemlerin geliştirilmesine imkan sağlayacaktır. Bu çalışmada, Veri Küplerinin bütünleşerek daha fazla karar desteği sağlamasına yönelik; OLAP mimarisinin bir uzantısı olan yeni bir sistem (Bütünleşik Veri Küpü Sistemi ? BVKS) önerilmiştir. Bu sistem sayesinde; OLAP avantajları kullanılarak; Veri Küplerinin kendi aralarında, dışsal verilerle ve çeşitli analitik algoritmalarla ilişkili olduğu bir yapı elde edilmiştir.

Karar destek sistemleriVeri ambarıVeri madenciliği
Tahsin Çetinyokuş
Gazi University · Institute of Graduate Studies in Science
2008
00
Master'sOpen AccessTR

Yeniden imalat sistemleri için bütünleşik lojistik ağı tasarımı ve bir karma tamsayılı programlama modeli

Pazardaki rakiplerine karsı daha fazla rekabet gücü kazanmak için müsteri hizmet düzeylerini artırma, imalat temin sürelerini azaltma ve envanter seviyelerini düsürme gibi konulara önem veren firmalar, bu amaçları gerçeklestirebilmek için üretim dagıtım planlama, tedarik zinciri yönetimi, lojistik yönetimi gibi stratejiler uygulama egilimindedir. Diger taraftan günümüzde artan çevre bilinci ve dogal kaynakların tükenmesi ile birlikte geri kazanımlı imalat sistemleri, tersine lojistik, geri dönüsüm ve yeniden imalat konularına olan ilgi de artmaktadır. sletmeler, ekonomik ve ekolojik sebepler, hükümetlerin koydukları kanunlar, sosyal sorumluluklar gibi nedenlerle tersine akısı sistemlerine dahil etmektedir. Bu tezde ileri ve geri akısı optimize etmek üzere çok ürünlü çok asamalı bütünlesik bir sistem için bir karma tamsayılı programlama modeli gelistirilmis ve örnek bir problem üzerinde çözülmüstür. Önerilen model, degisik boyutlarda test problemleri üretilerek test edilmistir. Ayrıca modelin düsük, orta ve yüksek geri dönüs oranlarındaki davranısının belirlenebilmesi amacıyla her bir problem büyüklügü farklı geri dönüs oranları için çözülmüstür. Modelin toplama ve dagıtım faaliyetleri için ortak tesis kullanımına izin verecek sekilde revize edilmesiyle sabit maliyetlerden tasarruf saglanmıstır. Anahtar Kelimeler : Tersine lojistik, yeniden imalat, geri kazanım.

Yeniden kazanmaYeniden üretim
Neslihan Özgün
Gazi University · Institute of Graduate Studies in Science
2007
00
Master'sOpen AccessTR

Analitik hiyerarşi prosesi ve iki taraflı eşleşme algoritmasının silahlı kuvvetler personel atamasında kullanımı: Bir karar destek sistemi uygulaması

Birçok ülke Silahlı Kuvvetlerinde personel atama sistemi, atamacılar tarafından yürütülen, personelin çok az etkinligi olan, tek taraflı bir süreçtir. Bu süreçte, atamacılar, birliklerin ve personelin tercihlerini ve ihtiyaçlarını mümkün oldugu ölçüde tatmin etmeye çalısarak, pozisyonlara personel atarlar. Birbiriyle çelisen çesitli kriteri aynı anda göz önünde bulundurup, en iyi atamayı yapmak zor bir istir ve dikkate alınması gereken pek çok kriter olması sebebiyle, atama gibi çok kriterli problemleri tam olarak çözebilmek çogu zaman insan kapasitesinin sınırları dısındadır. Bunu yapabilme kabiliyetine sahip bir matematiksel çözümün probleme dahil edilmesi, karar vericiler için faydalı bir bakıs açısı saglayabilir ve bütün olarak personel atama sürecinde tarafsızlıgı arttırabilir. Bu baglamda, analitik hiyerarsi prosesinin kullanımı yararlı olacaktır. Yapılan çalısmalar mevcut süreçte sıkıntılar oldugunu ve iki taraflı eslesme algoritmasının kullanılması durumunda belli seviyede pozitif sonuçların alınabilecegini göstermistir. Yine bu çalısmalarda, iki taraflı eslesme sürecinin, atamacıların sayısında önemli bir azalıs saglayabilecegi ve yapılan atamaların toplam kalitesini yükseltebilecegi bulunmustur.İki taraflı eslesme ve analitik hiyerarsi prosesi, personelin bir sonraki görev yerinin, tercih ettigi yerlerden birisi olacagını ve Silahlı Kuvvetlerin ihtiyacı olan kaliteli personeli, ihtiyaç duyulan yerde bulabilecegini garanti etmektedir. Yaptıgımız çalısma, bu konuları incelemekte ve personel ile Silahlı Kuvvetler için kazançlı olacak bir karar destek sistemi önermektedir. Tezde, çok kriterli bir karar destek modeli tasarlanmıs ve bu model kullanılarak personel atamasını gerçeklestirecek bir yazılım gelistirilmistir. Anahtar Kelimeler : Analitik Hiyerarsi Prosesi, iki Taraflı Eslesme, Atama Problemi , Karar Destek Sistemi

Analitik hiyerarşi süreciAtama problemiKarar destek sistemleri
İbrahim Korkmaz
Gazi University · Institute of Graduate Studies in Science
2007
00
Master'sOpen AccessTR

Kamu çalışanlarını motive eden faktörlerin analitik hiyerarşi prosesi ile önceliklendirilmesi ve bir kamu kuruluşunda uygulama

Değişimin hız kazandığı dünyamızda, çalışma hayatında insan faktörününönemi artmıştır. Mal veya hizmet üreten örgütlerin en önemli girdisi insandır.Karşılıklı olarak bireylerin çalıştıkları örgütten, örgütlerin çalışanlarından birtakım beklentileri vardır. Örgütsel amaçlar ile çalışanların amaçları arasındabir entegrasyondan söz etmek gerekir. Çalışanların beklentilerininkarşılanması, örgütsel amaçların da gerçekleşmesini sağlayacaktır. Örgütseletkinliğin artmasında motivasyon teorilerinden faydalanmak mümkündür.Motivasyon yönlendirici bir güçtür. Çalışanları motive etmek istiyorsanız,onları güdüleyen faktörleri bilmeniz ve onların gereksinimlerini karşılamanızgerekir. Günümüzde insan kaynakları bölümleri, motivasyon yönetimine ayrıcaönem verirler. Bu tez de, kamu çalışanlarını motive eden faktörler analitikhiyerarşi proses metodu kullanılarak önceliklendirilmiştir. Yöneticilerin hangigüdüleyici faktörlere eğilmeleri hakkında yol gösterici bir sıralamagerçekleştirilmiştir. Bu çalışmada, performans ve verimlilikte etkili olan sosyalbir konu matematiksel bir metodla (analitik hiyerarşi proses) başarılı birbiçimde değerlendirilmiştir.Bilim Kodu : 906.2.062Anahtar Kelimeler : Motivasyon, Kamu Çalışanları, AHPSayfa Adedi : 92Tez Yöneticisi : Prof. Dr. Hadi GÖKÇEN

Ramazan Yerli
Gazi University · Institute of Graduate Studies in Science
2006
00
Master'sOpen AccessTR

Hata türü ve etkileri analizi iş güvenliği uygulaması

HATA TÜRÜ VE ETK LER ANAL ZŞ GÜVENL Ğ UYGULAMASI(Yüksek Lisans Tezi)Cenk SÖYLEMEZGAZ ÜN VERS TESFEN B L MLER ENST TÜSÜHaziran 2006ÖZETHata Türü ve Etkileri Analizi; hata türlerini belirleyen, hataların sonuçlarıve etkilerini göz önüne alan, hata durumlarının tespiti ve önlenebilmesiiçin çalışan analitik bir tekniktir. Bu teknik kalite sisteminde bir önleme,sürekli iyileştirme yöntemidir. ş güvenliğini tehdit altına alacak risklerinve ortaya çıkaracağı sonuçların tespit edilmesinde de kullanılan etkin biryöntemdir. Bu çalışmada Hata Türü ve Etkileri Analizinin iş güvenliğialanında kullanımı anlatılarak, bu alanda gerçek bir uygulaması icraedilmiş, başarılı neticeler elde edilmiştir.Bilim Kodu : 906.1.141Anahtar Kelimeler : Hata Türü ve Etkileri Analizi, ş GüvenliğiSayfa Adedi : 105Tez Yöneticisi : Prof. Dr. Hadi GÖKÇEN

Cenk Söylemez
Gazi University · Institute of Graduate Studies in Science
2006
00
Master'sOpen AccessTR

TCDD lokomotif bakım ve yakıt takibi bilgi sisteminin modellenmesi

Yöneticilerin anlamlı kararlar verebilmesi için bilgi ihtiyaçları vardır.Bilgi, karar verme sürecinde belirsizliği azaltan veya tamamen ortadankaldıran bir etkiye sahiptir. Bu etki yöneticilerin karar vererek eyleme geçmelerini sağlar. Alınan başarılı kararlar işletmeyi amaç vehedeflerine ulaştırır. Bu tezde TCDD Lokomotif Bakım ve Yakıt Takibi Bilgi Sistemi modellenmiştir. Modellenen sistem; lokomotiflerin anlıkdurumları, bakım geçmişleri, yakıt tüketimleri gibi bilgiler üreterek herkademeden yöneticilere kaynakları kontrol edebilmelerini ve aksaklıkları tespit ederek çözüm üretebilmelerini sağlayacaktır. Anahtar Kelimeler : Bilgi Sistemi Modelleme, BT, YBSS

Ender Öztürk
Gazi University · Institute of Graduate Studies in Science
2006
00
Master'sOpen AccessTR

Kamu bilişim yatırım projelerinin seçimi için bir karar destek sistemi

Kamu yatırımları projelendirilmek suretiyle hayata geçirilmektedir. Bilişim alanında hayata geçirilen projeler bir yandan yüksek niteliğe sahip insan kaynağı gerektirirken diğer yandan kullanıcı alışkanlıklarının değişimi, kullanılabilirlik, esneklik, sürdürülebilirlik gibi bazı teknik gereksinimlere sahiptir. Bu nedenle bu sektördeki yatırım projelerinin başarılı bir şekilde hayata geçirilmesi kolay olmamakta, hayata geçirilebilen projelerin ise başlangıçta öngörülen katma değeri sağlayamaması söz konusu olabilmektedir. Bilişim projelerine ayrılabilecek kamu kaynağı kısıtlı olduğundan, en katma değerli ve başarıya ulaşma ihtimali en yüksek projelerin seçimi bir zorunluluk haline gelmektedir. Bahse konu bu seçim çok fazla kritere sahip olduğundan, çok kriterli karar verme yöntemlerinin proje önceliklendirme amacıyla kullanılması gerekmekte, uzmanlara proje seçiminde etkileşimli bilgi sunulması gereksinimi ise karar destek sisteminin varlığını zaruri hale getirmektedir. Literatürde proje önceliklendirmesi yoğun şekilde çalışılmış olan bir konu olmakla birlikte ülkemiz kamu sektöründe sınırlı çalışma yapılabilmiştir. Bu çalışmada, ülkemiz kamu sektöründeki bilişim projelerinin bir karar destek sistemi kullanılmak suretiyle, çok kriterli karar verme yöntemleri yardımıyla önceliklendirmesi yapılmıştır. Uzmanlara sunulan etkileşimli bir arayüz yardımıyla sistem tarafından yapılan önceliklendirmenin kullanıcılar tarafından revize edilebilmesine imkân tanınmış, kullanıcı değişikliklerinin nedenine ilişkin alınan geri bildirimlerin sistemin başarım oranına ilişkin fikir vermesi amaçlanmıştır. Çok kriterli karar verme yöntemlerinden kriterlerin ağırlıklandırılması için Analitik Hiyerarşi Süreci (AHP), projelerin öncelik sırasının belirlenmesi için ise TOPSIS yöntemi kullanılmıştır.

Teknoloji yatırımlarıÇok kriterli karar verme
Muhammed Raşit Özdaş
Gazi University · Bilişim Enstitüsü
2021
00

Other supervisors