Theses supervised by Prof. Dr. Fitnat Köseoğlu
16 theses · Gazi University
Açık-düşündürücü öğretim dizini ile bilimin doğası odaklı fen içeriği öğretiminin lise öğrencilerinin bilimin doğası anlayışlarına etkisi
Bu çalışmanın amacı, lise düzeyindeki fen sınıflarında açık-düşündürücü yaklaşımla bilimin doğası odaklı fen içeriği öğretimini amaçlayan bir öğretim dizini geliştirmek ve bu öğretim dizininin öğrencilerin bilimin doğasına ilişkin çağdaş anlayışlarına (bilimsel bilginin hümanistik özelliği, tarihi ve geçiciliği gibi) etkisini incelemektir. Ayrıca bu öğretim dizini ile öğretmenlerin, bilimin doğasının içeriğini öğrenmeleri ve bilimsel kontekst içinde bilimin doğası öğretiminin nasıl olması gerektiği konusuna yardımcı olmak hedeflenmiştir.Bu örnek olay çalışmasında, 15 tane lise 3. sınıf öğrencisi amaçlı örneklem yöntemi ile seçilmiştir. Günümüzdeki fen eğitimi reformlarında vurgulanan bilimin doğası anlayışları ile öğrencilere bilimsel bilginin 1) değişimi, 2) deneyselliği, 3) teori yüklü olması, 4) insan hayal gücü, yaratıcılığı ve yorumunun ürünü olması ve 5) sosyo-kültürel değerlerle iç içe olması gibi özellikler verilmeye çalışılmıştır. Ayrıca öğretim sırasında, gözlem ve çıkarım arasında farkı vurgulamak, teori ve kanunlar arasındaki ilişkiyi, bunların işlevleri ve gelişimini de açıklamak amaçlanmıştır. Öğretim dizini, açık-düşündürücü yaklaşım temel alınarak bilimin doğası anlayışlarının içerik konusu ile birlikte verilmesini ve kavramsal değişim yaklaşımına göre öğrenme çerçevesinde öğretimi içermektedir. Öğretim uygulamaları; kazanımlar, açık-düşündürücü etkinlikler ve değerlendirmeyi kapsamaktadır. Bu öğretim dizininin uygulamaları; bilimsel dünya görüşü, sorgulayıcı araştırmanın bilimsel metotları, bilimsel teşebbüslerin doğası, teori ve kanun görüşlerini kimyasal denge konusu ile birlikte veren dört oturumda gerçekleştirilmiştir. Bu oturumlarda, kimyasal denge konusu kapsamında verilen örnekler, açıklamalar, gösterimler, bilim adamlarının yaşamlarından kısa bölümler içeren tarihi hikayeler (vinyetler), sorgulayıcı-araştırmaya dayalı etkinliklerle; açık-düşündürücü yaklaşıma göre verilmeye çalışılmıştır.Uygulama 2009-2010 öğretim yılının II. Döneminde haftada 3 saat olmak üzere 10 hafta sürmüştür. Çalışmada veri toplama aracı olarak, Bilimin Doğasına İlişkin Görüş Anketi (BDİG-C) ön ve son test olarak, yarı yapılandırılmış mülakatlar öğretim sonunda, alan notları ve yazılı geri dönütler uygulama süresince uygulanmıştır. Elde edilen veriler Temellendirilmiş Veri Çözümleme Metodolojisi (grounded theory) kullanılarak kalitatif olarak analiz edilmiştir. Ayrıca ön ve son anketlere verilen cevapların puanlanması yoluyla tüm öğrencilerin bir profili oluşturulmuştur.Bu araştırmadan elde edilen sonuçlar, açık-düşündürücü öğretim yaklaşımı ile bilimin doğası anlayışlarının içerik konusu ile birlikte öğretiminin, öğrencilerin bilimin doğasına ilişkin anlayışlarını bilinçli hale getirmede etkili olduğunu göstermiştir. Bu yaklaşım hem içerik konusunun anlaşılmasının hem de öğrencilerde bilimsel bilginin değişimi, bilimin deneyselliği, bilimde gözlem, çıkarım; hayalgücü ve yaratıcılığın rolü ile ilgili anlayışların bilinçli hale gelmesini sağlamıştır. Ayrıca öğrencilerin bilimin doğası anlayışları ile kimyasal denge konusu arasında birçok noktada bağlantı kurabildikleri sadece anket cevaplarından değil, aynı zamanda yazılı geri dönütlerden, mülakatlardan ve yazılı sınavlardan tespit edilmiştir. Öğrenciler uygulama boyunca kendi görüşlerini desteklemek için içerik konusuna uygun örnekleri bulup onları sınıf ortamında tartışmışlardır.Bu çalışmadan elde edilen bulgular ışığında, bilimin doğasının farklı içerik konuları ile birlikte öğretimine yönelik ve ileride yapılabilecek bilimsel araştırmalara dair öneriler sunulmuştur.
Öğretmen adayları için bilimsel sorgulama destekli laboratuvar dersi geliştirilmesi
Bu araştırmanın amacı, Fen ve Teknoloji Laboratuvar Uygulamaları I ve II derslerinde sınıf öğretmeni adayları için geliştirilen bilimsel sorgulamaya dayalı laboratuvar etkinliklerinin, adayların bilimsel süreç becerilerine, fen öğretimi özyeterlik inançlarına, fen öğretimine ve laboratuvara karşı tutumlarına, bilimsel sorgulamaya dayalı laboaratuvar etkinlikleri geliştirme becerilerine ve bilimsel sorgulama yaklaşımı ile bu yaklaşıma uygun laboratuar etkinliklerine ilişkin tutumlarını belirlemektir.Araştırmanın örneklemini 2009?2010 öğretim yılında Ankara Üniversitesi Eğitim Bilimleri Fakültesi İlköğretim Bölümü Sınıf Öğretmenliği Anabilim Dalında Fen ve Teknoloji Laboratuvar Uygulamaları I ve II derslerini alan 35 öğretmen adayı oluşturmaktadır.Bu araştırmada nitel ve nicel araştırma tekniklerinin bir arada bulunduğu karma yöntem araştırması kullanılmıştır. Araştırmanın nicel kısmında tek grup ön test, son test deneysel deseni kullanılarak Bilimsel Süreç Beceri Testi, Fen Öğretimine Yönelik Özyeterlik İnanç Ölçeği, Fen Karşı Tutum Ölçeği ve Laboratuara Yönelik Tutum Ölçeği uygulanmıştır. Ayrıca adaylar tarafından geliştirilerek uygulanan etkinlikleri değerlendirmek amacıyla araştırmacı tarafından geliştirilen, etkinlikleri değerlendirme formu kullanılmıştır. Araştırmanın nitel verilerinin toplanmasında öğretmen adaylarından toplanan yazılı dokümanlardan ve görüşme kayıtlarından yararlanılmıştır.Öğretmen adayları için geliştirilen bilimsel sorgulamaya dayalı laboratuar etkinlikleri üç aşamada yürütülmüştür. Bunlar;- Bilimsel sorgulama yaklaşımının kuramsal temelleri,-Bilimsel sorgulamaya dayalı laboratuvar etkinlikleriyle, bilimsel sorgulama yaklaşımı ve laboratuvar etkinlikleri,- Öğretmen adayları tarafından geliştirilen bilimsel sorgulamaya dayalı laboratuvar etkinliklerinin uygulanmasıdır.Araştırma, haftada 2 saat olmak üzere toplam 23 haftada tamamlanmıştır.Araştırma sonunda, öğretmen adaylarının bilimsel süreç becerilerinin ve fen öğretimi özyeterlik inançlarının, fen öğretimine ve laboratuara karşı tutumlarının geliştiği bulunmuştur. Ayrıca adaylar bilimsel sorgulamaya dayalı laboratuar etkinliklerini de başarıyla geliştirmişlerdir.
Bağlam temelli öğretim yönteminin lise 1. sınıf öğrencilerine kimyasal bağlar konusunun öğretilmesine etkisi
Bu çalışmanın amacı, bağlam temelli öğretim yönteminin lise birinci sınıf öğrencilerine ?Kimyasal Bağlar? konusunun öğretilmesindeki etkisini araştırmaktır.Araştırma 2009-2010 eğitim-öğretim yılında Bolu Abant Lisesi'nde öğrenim gören rastgele seçilmiş 95 öğrenci ile 2 deney grubu ve 1 kontrol grubu oluşturularak yürütülmüştür. Öncelikle sınıflara seviyelerini belirlemek için araştırmacı tarafından hazırlanmış 8. sınıf Fen ve Teknoloji dersi müfredatı kimya konularını içeren 21 tanesi çoktan seçmeli ve 10 doğru yanlış olacak şekilde toplam 31 sorudan oluşan ?Kimya Ön Bilgi Testi? (KÖBT) uygulanmıştır. Daha sonra her üç sınıf ile uygulama öncesi araştırmacı tarafından hazırlanan 11 sorudan oluşan ?Klinik Mülakat? (KM) yapılmış ve öğrencilerin verdiği cevaplar ses kayıt cihazına kaydedilmiştir. Uygulama öncesi öğrencilerin ?Kimyasal Bağlar? konusunda neler bilip bilmediğini belirlemek amacıyla araştırmacı tarafından 21 tanesi çoktan seçmeli ve 10 tanesi doğru yanlış olacak şekilde hazırlanan toplam 31 sorudan oluşan ?Kimya Kavram Başarı Testi? (KKBT) uygulanmıştır. Yine uygulama öncesi öğrencilere daha önce başka araştırmacılar tarafından geliştirilen ?Kimya Dersi Tutum Ölçeği?(KDTÖ) uygulanmıştır. 3 hafta süre ile iki deney grubunda 6 ders saatinde 5 ayrı hikâye ve 11 tane etkinlikle ?Kimyasal Bağlar? konusu öğrencilere öğretilmeye çalışılmıştır. Kontrol grubunda ise aynı konu aynı ders saatinde fakat geleneksel öğretim yöntemi kullanılarak öğretilmiştir. Deney gruplarındaki uygulamalar kameraya alınarak metot uygulaması konusunda eksik ve yanlış taraflar tespit edilerek, bir sonraki sunuma geçildiğinde o hatalar minimize edilmeye çalışılmıştır. Uygulama sonrası her üç gruptaki öğrencilerle ?Klinik Mülakat ? ile tekrar röportaj yapılmış ve verdikleri cevaplar ses kayıt cihazı ile kayıt altına alınmıştır. Aynı şekilde ?Kimya Kavram Başarı Testi?(KKBT) ve ?Kimya Dersi Tutum Ölçeği? (KDTÖ) tekrar uygulanmıştır. Uygulamadan 3 ay sonra kalıcılığı ölçmek amacıyla ?Kalıcılık Kimya Kavram Başarı Testi?(KKKBT) her üç gruba tekrar uygulanmıştır. Elde edilen veriler SPSS paket programı kullanılarak çeşitli analizler ile irdelenmiştir.Anahtar kelimeler: Bağlam Temelli Öğretim Yaklaşımı, Yaşam Temelli Öğrenme, Kimyasal Bağlar,
Kimya motivasyon ölçeğinin uyarlanması ve yapı geçerliğinin incelenmesi
Bu çalışmanın amacı; ortaöğretim öğrencilerinin kimya öğrenimine yönelikmotivasyonlarını ölçmek için Glynn, Taasoobshirazi ve Brickman (2007) tarafındangeliştirilen Fen Motivasyon Ölçeğinin Kimya Motivasyon Ölçeği şeklinde Türkçeyeuyarlanarak geçerlik ve güvenirlik çalışmasını yapmak ve Türkçeye uyarlanmış olanKimya Motivasyon Ölçeği'nin yapı geçerliliğinin incelenmesi sonucunda elde edilen altboyutlarının orijinal ölçeğin sahip olduğu alt boyutları ile karşılaştırmaktır.Ölçeği İngilizceden Türkçeye üst düzey yabancı dil bilgisine sahip ve kimyaeğitiminde çalışan 4 uzman ayrı ayrı çevirmiştir. Daha sonra elde edilen ölçekprofesyonel tercümanlık yapan bir uzman tarafından tekrar İngilizceye çevrilmiştir.Çeviri sonucu elde edilen ölçek orijinal ölçekle karşılaştırılmış ve üst düzey birbenzerlik elde edilmiştir.Uzmanlarca Türkçeye çevrilen ölçek Milli Eğitim Bakanlığından gerekli izinleralınarak Ankara ilinden rastgele seçilen okullardaki öğrencilere gönüllülük esasınadayanarak ortalama 30 dakika ders süresince uygulanmıştır. Araştırmaya Ankaraivilindeki 8 ilçeden seçilen 2'şer okuldan 9, 10, 11 ve 12. sınıflardan oluşan 1801 öğrencikatılmıştır.Bu araştırmanın yöntemi nicel analiz yöntemlerinden biri olan survey (tarama)modelidir. Uygulanması sonucunda elde edilen veriler SPSS for Windows 15.0 paketprogramı kullanılarak istatistiksel analizlere tabi tutulmuştur.Yapılan analizler sonucunda ölçeğin 5 faktörden oluştuğu belirlenmiştir. Bu faktörlerİçsel Motivasyon, Kişisel İlgi, Öz Yeterlik, Kişisel Sorumluluk ve Değerlendirme Kaygısıdır.Bu ölçek öğrencilerin; kimya dersine motive olurken hangi tür motivasyonel bileşenleridüşünerek ve nasıl adapte olduğunu öğrenmemizde eğitmenlere yardımcı olacaktır.Eğitmenler de, bu motivasyonel bileşenleri bilerek ders programını ona görehazırlayacak, sınıf atmosferini bu yönde geliştirmeye çalışacaktır; derste öğrencilerinyüksek motivasyona sahip olması sonucunda da daha kaliteli bir eğitim verilmişolacaktır.Anahtar Kelimeler: Motivasyon, İçsel Motivasyon, Dışsal Motivasyon, Kişiselİlgi, Değerlendirme Kaygısı, Öz Yeterlik, Kişisel Sorumluluk
Argümantasyon odaklı sınıf ortamının öğrencilerin asit-baz konusundaki kavramsal değişimlerine ve bilimin doğasını kavramalarına etkisi
Bu araştırmanın amacı; argümantasyon odaklı sınıf ortamının, ilköğretim 8. sınıf öğrencilerinin asit-baz konusu ile ilgili kavramsal değişimlerine ve bilimin doğasını kavramalarına etkisini geleneksel öğretim yöntemlerinin uygulandığı sınıf ortamına kıyasla araştırmaktır.Yarı deneysel ön test- son test kontrol grup dizaynı kullanılarak yapılan çalışmanın örneklemini, 2008-2009 eğitim-öğretim yılının birinci döneminde Ankara Türkoğlu İlköğretim Okulu 8-A (32 öğrenci) ve Misket İlköğretim Okulu 8-C (32 öğrenci) sınıflarında öğrenim gören toplam 64 öğrenci oluşturmuştur. Örneklem kolay ulaşılabilir örneklem metoduyla seçilmiş ve sınıflardan biri deneysel diğeri kontrol grubu olarak rasgele belirlenmiştir. Dersler; kontrol grubunda geleneksel öğretim metotlarıyla verilirken, deneysel grupta argümantasyon odaklı sınıf ortamında kavramların yapılandırılması ve bilimin doğasının anlaşılmasında açık-düşündürücü yaklaşım bilimsel muhakeme kalıplarıyla bütünleştirilerek verilmiştir.Bu çalışmanın nicel verileri altı ölçüm aracı kullanılarak elde edilmiştir: Asit-Baz Kavram Testi, Asit- Baz Başarı Testi, Bilimsel Bilginin Doğası Ölçeği, Bilimsel Muhakeme Testi, Fen ve Teknoloji Dersine Karşı Tutum Ölçeği deney ve kontrol grubu öğrencilerine ön test-son test olarak uygulanmıştır. Ayrıca, Tartışmacı Anketi sadece deney grubu öğrencilerine ön test- son test olarak uygulanmıştır.Çalışmada elde edilen nicel veriler SPSS (Statistical Package For Social Science) bilgisayar programı kullanılarak değerlendirilmiştir. Hipotezler, t-testi ve Ancova (Analysis of Covariance) analizi ile test edilmiştir.Nicel verilerin istatistiksel analiz sonuçları; deney grubu öğrencilerinin asit- baz konusu ile ilgili kavramsal değişimlerinin, bilimin doğasını kavramalarının, bilimsel muhakeme yeteneklerinin gelişimlerinin ve fen ve teknoloji dersine karşı tutumlarının kontrol grubu öğrencilerine kıyasla anlamlı olarak daha iyi olduğunu göstermiştir. Ayrıca deney grubu öğrencilerinin uygulama sonrası tartışmaya olan istekliliklerinin arttığı da tespit edilmiştir.
Bilimsel tartışmaya dayalı öğretim yaklaşımının öğrencilerin mol kavramı konusundaki kavramsal değişimlerine ve başarılarına etkisinin incelenmesi
Bu çalışmanın temel amacı, bilimsel tartışmaya dayalı öğretim yaklaşımının, öğrencilerin mol kavramı konusundaki kavramsal değişimlerine ve başarılarına etkisini geleneksel öğretim yöntemi ile karşılaştırıp incelemektir. Çalışmada uygulanan yaklaşım veya yöntemle ilgili ileriye yönelik daha geniş kapsamlı ve faydalı çıkarımlar yapmak maksadıyla kullanılan bağımlı değişkenlere ek olarak ayrıca öğrencilerin bilimsel bilginin doğası ile ilgili anlayışları, bilimsel muhakeme yapma yetenekleri ve kimyaya karşı tutumları da karşılaştırılarak incelenmiştir.Çalışmanın örneklemini, 2007-2008 öğretim yılında Ankara İl Milli Eğitim Müdürlüğü'ne bağlı Alparslan Anadolu Lisesi'nde öğrenim gören iki farklı 9. sınıf şubesinden toplam 60 öğrenci oluşturmaktadır. Örneklem, kolay ulaşılabilir örneklem metoduyla seçilmiş ve deneysel grup ile kontrol grubu, seçilen örneklemden rasgele belirlenmiştir. Araştırmada ele alınan örneklemde, hem deneysel grupta hem de kontrol grubunda 30 öğrenci bulunmaktadır. Çalışmada bir yarı deneysel desen türü olan öntest-sontest kontrol grubu dizaynı kullanılmıştır. Çalışma öntest ve sontestlerin uygulanması da dahil haftada 2 ders saati olmak üzere toplam 7 hafta sürmüştür.Bu araştırmada hem deneysel grupta hem de kontrol grubunda bulunan öğrencilere; Mol Kavram Testi, Mol Başarı Testi, Bilimsel Bilginin Doğası Ölçeği, Bilimsel Muhakeme Sınıf Testi ve Kimyaya Karşı Tutum Ölçeği ölçüm aracı olarak öntest ve sontest şeklinde uygulanmış ve bu testlerden elde edilen sonuçlar araştırmanın nicel verileri olarak kullanılmıştır. Çalışma sonucunda elde edilen nicel verilerin değerlendirilmesi SPSS (Statistical Package for the Social Sciences) bilgisayar programı kullanılarak yapılmıştır. Çalışmada ileri sürülen hipotezleri test etmek için t- testi kullanılmıştır.Araştırma sonuçlarının istatistiksel analizleri, bilimsel tartışmaya dayalı öğretim yaklaşımı ile öğrenim gören deney grubu öğrencilerinin mol kavramı konusunda kavramsal değişim ve başarı açısından geleneksel öğretim yöntemiyle öğrenim gören kontrol grubu öğrencilerinden anlamlı olarak daha iyi olduğunu göstermiştir. Araştırmada ayrıca deney grubu ve kontrol grubu öğrencileri arasında bilimsel bilginin doğası ile ilgili anlayış, bilimsel muhakeme yapma yeteneği ve kimyaya karşı olumlu tutum geliştirme bakımlarından da anlamlı bir farkın oluştuğu ve bu farkın deneysel grup lehine olduğu belirlenmiştir.
Fen müfredatlarındaki yeni yönelimler ışığında öğretmen eğitimi: Sorgulayıcı-araştırma odaklı kimya öğretimi
Bu çalışmanın ilk amacı Türkiye'deki fen (kimya) alanı öğretmenlerinin sorgulayıcı-araştırma pedagojisini sınıflarında uygulamalarını desteklemek üzere hizmetiçi ve hizmet öncesi eğitime yönelik olarak ?kimya öğretmeni ve öğretmen adayları için sorgulayıcı-araştırmaya dayalı mesleki gelişim çalışma atölyesi? geliştirmektir. İkinci amacı ise geliştirilen atölyenin kimya öğretmen adayları üzerinde ?kimya öğretimi özyeterlik inançları, bilimsel süreç becerileri, bilimsel bilginin doğası ile ilgili anlayışları, fen öğretimi tutumları, kimya öğrenimi ve öğretimi hakkındaki anlayışları, öğretmen olarak rollerindeki değişimi algılayışları, sorgulayıcı-araştırma pedagojisine yönelik inançları? açısından etkilerini ve sorgulayıcı-araştırmaya dayalı mesleki gelişim atölyesi hakkındaki düşüncelerini araştırmaktır.Araştırmanın örneklemini Gazi Üniversitesi Gazi Eğitim Fakültesi Kimya Eğitimi Anabilim Dalı'nda 2006-2007 öğretim yılında 5. sınıfta öğrenim gören 20 öğretmen adayı oluşturmaktadır.Araştırmada kantitatif (nicel) ve kalitatif (nitel) araştırmanın karışımı bir metodoloji (mixed-methodology) kullanılmıştır. Araştırmanın nicel kısmına ilişkin olarak deneysel desenlerden tek-grup öntest-sontest tasarımı kullanılarak Bilimsel İşlem Beceri Testi (BİBT), Bilimsel Bilginin Doğası Ölçeği (BBDÖ), Kimya Öğretmen Adayları Özyeterlik İnanç Ölçeği (KÖİÖ), Fen Öğretimi Tutum Ölçeği (FÖTÖ) uygulanmıştır. Araştırmanın nitel kısmına yönelik olarak da katılımcı öğretmen adaylarının durum çalışmalarından elde edilen veriler kalitatif olarak incelenmiştir. Bu amaçla mülakatlar ve öğretmen adaylarından sağlanan yazılı dökümanlar (katılımcı günlükleri, yazılı ödevler) kullanılmıştır.Araştırmada geliştirilen ?kimya öğretmeni ve öğretmen adayları için sorgulayıcı-araştırmaya dayalı mesleki gelişim çalışma atölyesi? literatüre dayanarak 7 bölümden oluşturulmuştur. Bu bölümler sırasıyla şöyledir:1. Bölüm: Aktivitelerle Sorgulayıcı-Araştırma2. Bölüm: Sorgulayıcı-Araştırma Nedir?3. Bölüm: Sorgulayıcı-Araştırmayı Destekleyen Model ve Stratejiler4. Bölüm: Sorgulayıcı-Araştırmada Bilimsel Süreç Becerileri5. Bölüm: Sorgulayıcı-Araştırmada Soru Sorma6. Bölüm: Sorgulayıcı-Araştırmanın Uygulanmasına Yönelik Yanlış Anlayışlar7. Bölüm: Sorgulayıcı-Araştırmaya İlişkin Deneyim ve Görüş PaylaşımıGeliştirilen sorgulayıcı-araştırmaya dayalı çalışma atölyesinin uygulanması haftada 3 saatlik oturumlar halinde 10 hafta süreyle yürütülmüştür.Çalışmadan elde edilen verilerin kantitatif analizleri için SPSS (Statistical Package for the Social Science) ve Microsoft Office Excel bilgisayar programları kullanılarken kalitatif analizler için ise Hyperresearch Programı kullanılmıştır.Yapılan istatistiksel analizler, geliştirilen sorgulayıcı-araştırmaya dayalı çalışma atölyesinin kimya öğretmen adayları üzerinde ?kimya öğretimi özyeterlik inançları, bilimsel süreç becerileri, bilimsel bilginin doğası ile ilgili anlayışları, fen öğretimi tutumları? açısından anlamlı ve pozitif bir etkisinin olduğunu ortaya koymuştur.Nitel analizlerden elde edilen bulgularda ise öğretmen adaylarının sorgulayıcı-araştırmaya dayalı mesleki gelişim çalışma atölyesine katılımlarından sonra kimya öğretimi ve öğrenimi ile ilgili anlayışlarında ?geleneksel öğretimden yapılandırıcı öğretime? doğru bir anlayış değişimi yaşadıklarını ortaya koymuştur. Öğretmen adaylarının öğretmen olarak rollerindeki değişime yönelik olarak ise ?geleneksel öğretmenden yapılandırıcı öğretmene? doğru bir algılamaya gittikleri tespit edilmiştir. Çalışmanın bulguları, sorgulayıcı-araştırma pedagojisine ilişkin öğretmen adayları tarafından oluşturulan inançların ise daha çok öğrencinin kazanımlarına yönelik olduğunu ortaya koymuştur. Öğretmen adaylarının sorgulayıcı-araştırmaya dayalı mesleki gelişim atölyesi hakkındaki düşüncelerine yönelik elde edilen bulgularda ise atölyenin yapısına ve kazançlarına ilişkin olumlu düşünceler ortaya koydukları tespit edilmiştir.
Argümantasyon odaklı kimya öğretimi
Bu nitel durum çalışmasının temel amacı, araştırmacı tarafından geliştirilen ve bilimde ve bilim eğitiminde argümantasyonun rolünü vurgulayarak kimya eğitiminde bir öğrenme ve öğretme yaklaşımı olarak argümantasyonun uygulanmasını desteklemeye odaklanan ?Argümantasyon Odaklı Kimya Öğretimi? dersi bağlamında kimya öğretmen adaylarının bilimde ve bilim eğitiminde argümantasyon hakkında gelişen anlayışlarını ayrıntılı bir şekilde incelemekti. Araştırmanın katılımcıları Gazi Üniversitesi Gazi Eğitim Fakültesi Kimya Eğitimi Anabilim Dalı'nda 2006-2007 öğretim yılında 5. sınıfta öğrenim gören 23 kimya öğretmen adayı idi.Çalışmada ön ve son açık uçlu soru formu, katılımcıların günlükleri, yarı-yapılandırılmış görüşmeler, çalışma kâğıtları, derslerin video kayıtları ve araştırmacının günlüğü veri kaynakları olarak kullanıldı. 16 katılımcı ile derinlemesine görüşmeler yapıldı. Verilerin analizi ve değerlendirilmesinde ise temellendirilmiş kuram veri çözümleme metodolojisi kullanıldı.Çalışmanın bağlamını oluşturan ?Argümantasyon Odaklı Kimya Öğretimi? dersi haftada 3 saat olmak üzere 10 hafta sürdü. Ders beş oturum şeklinde düzenlendi:1-Bilimde ve Bilim Eğitiminde Argümantasyon,2-Argümantasyonda Küçük Grup Tartışmaları,3-Bilim Eğitiminde Argümantasyonu Uygulama Stratejileri,4-Argümantasyonu Modelleme ve Yazılı Argümantasyonu Destekleme, ve5-Argümantasyonu DeğerlendirmeAraştırmanın bulguları, katılımcıların ?Argümantasyon Odaklı Kimya Öğretimi? dersine katıldıktan sonra bilimde ve bilim eğitiminde argümantasyon hakkındaki anlayışlarında önemli değişmeler ve gelişmeler olduğunu ortaya koydu. Öğretmen adayları ?Argümantasyon Odaklı Kimya Öğretimi? dersine katıldıktan sonra argümantasyonu bilimin temel bir bileşeni olarak gördüler ve bilimde argümantasyonun rolünü daha iyi kavradılar. Öğretmen adayları bir öğrenme ve öğretme yaklaşımı olarak argümantasyonun kavramsal anlamayı, bilimin doğası ile ilgili anlayışları, kimyaya ve bilime karşı pozitif tutumları ve düşünme becerilerini geliştirmenin etkin bir yolu olduğunu düşündüler. Öğretmen adayları ayrıca gelecekte kendi sınıflarında argümantasyonu uygulama konusunda istekliydiler.Anahtar Kelimeler: Bilim Eğitimi, Kimya Eğitimi, Öğretmen Eğitimi, Argümantasyon
Gazlar konusunun lise öğrencilerine bilimsel tartışma (argümantasyon) odaklı yöntem ile öğretimi
Bu çalısmanın amacı bilimsel tartısma yöntemi (argümantasyon) ile öğrencilerin gazlar konusundaki kavramları anlamalarına, kavram ve prensiplerle ilgili algoritmik soruları çözebilme basarılarına ve kimyaya yönelik tutumlarına etkilerini incelemektir. Çalısmanın diğer amacı bilimsel tartısma odaklı ders materyallerinin öğrencilerin bilimin doğası ile ilgili anlayıslarına etkilerini inceleyerek, onların elestirel düsünme becerilerini gelistirmek, bilime ve bilimsel bilgiye elestirel bir gözle bakmalarını sağlamak ve varsa bilimin doğası ile ilgili yanlıs kavramalarını gidermektir. 2006-2007 eğitim-öğretim yılının birinci döneminde yapılan bu çalısmanın örneklemini Ankara Aydınlıkevler Anadolu Lisesi'ndeki 10. sınıflardan iki subede öğrenim gören öğrencilerden toplam 54 öğrenci olusturmustur. Örneklem kolay ulasılabilir örneklem metoduyla seçilmis ve çalısmaya katılan her iki sınıftaki öğrencileri değistirme imkanı olmadığından sınıflardan biri deneysel biri kontrol grubu olarak rasgele belirlenmistir. Çalısmada yarı deneysel öntest-sontest kontrol grubu dizaynı kullanılmıstır. Kontrol grubunda (26 öğrenci) geleneksel öğretim metodu kullanılırken deneysel grupta (28 öğrenci) bilimsel tartısma metodu kullanılmıstır. Bu çalısmanın verileri nicel verilerden olusmaktadır. Nicel veriler bes ölçüm aracı:1) Gazlar Kavram Testi 2) Gazlar Basarı Testi 3) Bilimsel Bilginin Doğası Ölçeği 4) Kimyaya Karsı Tutum Ölçeği 5) Bilimsel ?slem Beceri Testi kullanılarak toplanmıstır. Bu çalısmanın hipotezlerini test etmek için t-testi, kullanılmıstır. Analiz sonuçları, bilimsel tartısma metodu ile eğitim verilen öğrencilerin basarılarının ve kavramsal değisimlerinin geleneksel öğretim ile eğitim gören öğrencilerden daha yüksek olduğunu göstermistir. Deneysel ve kontrol gruplarındaki öğrencilerin kimyaya karsı tutumları ve bilimin doğası ile ilgili anlayısları arasında anlamlı bir fark olmadığı görülmüstür.
İlköğretim 8.sınıf öğrencilerinin asit-bazlar konusundaki başarılarına, kavramsal değişimlerine ve fene karşı tutumlarına yapılandırıcı öğrenme yaklaşımına dayalı öğretim yöntemlerinin etkisi
ÖZET İLKÖĞRETİM 8. SINIF ÖĞRENCİLERİNİN ASİT-BAZLAR KONUSUNDAKİ BAŞARILARINA, KAVRAMSAL DEĞİŞİMLERİNE VE FENE KARŞI TUTUMLARINA YAPILANDIRICI ÖĞRENME YAKLAŞIMINA DAYALI ÖĞRETİM YÖNTEMLERİNİN ETKİSİ (Yüksek Lisans Tezi) Selda Çolak GAZİ ÜNİVERSİTESİ EĞİTİM BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ Eylül 2005 Fen öğretimini iyileştirmek için Türkiye de dahil olmak üzere tüm dünyada öğretim reformu çalışmaları yaygınlaşmıştır. Dünyanın diğer yerleri gibi Türkiye de yapılandıncı öğrenme yaklaşımından büyük ölçüde etkilenmiştir. Yapılandıncı öğrenme yaklaşımına dayalı öğretim yöntemleri ve öğrencilerin anlamlı öğrenmelerini ölçmek amacıyla da alternatif değerlendirme teknikleri ve buna paralel olarak da ders etkinlikleri geliştirilmektedir.. Bu çalışmanın amacı ilköğretim 8. sınıf öğrencilerinin asit-bazlar konusundaki algoritmik ve kavramsal başarılarına, fene karşı tutum ve algılamalarına yapılandıncı öğrenme yaklaşımına dayalı öğretim yöntemlerinin etkisini deneysel olarak belirlemektir. İlk olarak yapılandıncı öğrenme yaklaşımına dayalı öğrenme yöntemlerine göre asit- bazlar konusu ile ilgili ders planlan hazırlamaktır. Bu ders planlan yapılandıncı öğrenme yaklaşımına uygun şekilde hazırlanmış, öğrencilerinin anlamlı öğrenmesini ve kavramsal değişimi sağlamak amaçlanmıştır. İkinci olarak, bu ders planlarının hazırlanmasında yapılandıncı öğrenme yaklaşımına dayalı "5E" ve "Rol Oynama" öğretim yöntemleri kullanılmaktadır. Üçüncü olarak da, ders planlarında yapılandıncı öğrenme yaklaşımına uygun hazırlanmış değerlendirme etkinliklerinden; kavram haritası, yapılandırılmış grid,bulmaca kullanılmaktadır. Bu çalışmada Batman- Beşiri Hürriyet İlköğretim okulu 8. sınıf öğrencilerinden iki grup seçilmiştir. Bu gruplar kontrol grubu ve deney grubu olarak isimlendirilmiştir. Öğrencilerin rastgele gruplara aynlamaması ve bunun sonucu olarak da çalışmanın denkleştirilmemiş kontrol grup tasarımına göre planlanması nedeniyle öğrencilerin ön bilgileri, mantıksal düşünme yetenekleri, fene karşı tutum ve algılamaları kontrol altına alınmak istenmiş, her iki gruba da Ön Bilgi Testi (ÖBT), Mantıksal Düşünme Yetecek Testi (MDYT), Fene Karşı Tutum ve Algılama Ölçeği (TAT) ön test olarak verilmiştir. Öğrencilerin asit bazlar konusundaki algoritmik başarılarına ve kavramsal basanlarına yöntemin etkisini ortaya çıkarabilmek amacıyla ise Basan Testi (BT), ve Kavram Testi (KT) TAT ön ve son test olarak uygulanmıştır. Son testlerin uygulanmasından bir ay sonra kavram testi hem deney hem de kontrol grubuna kalıcılık testi olarak uygulanmıştır. İstatistiksel analizler sonucunda kavramsal basan bakımından kontrol ve deney gruplan arasında anlamlı fark bulunmuştur. Yapılandıncı öğrenme yaklaşımına dayalı öğretim yönteminin, geleneksel öğretim yöntemine nazaran öğrencilerin kavramsal kalıcılığında daha etkili olduğu tespit edilmiştir.
Yapılandırıcı yaklaşıma göre ders kitabı metinlerinin hazırlanması ve bu metinlerin kimya öğretmen adaylarının bilgilerine ve ders kitaplarına karşı tutumlarına etkisinin incelenmesi
Öğretimi iyileştirmek için Türkiye de dahil olmak üzere tüm dünyada öğretim reformu çabaları yaygınlaşmıştır. Dünyanın diğer yerleri gibi Türkiye de yapılandırıcı yaklaşımdan derinden etkilenmiştir. Özellik fen öğretimi alanında öğretmen adayları nasıl yapılandırıcı bir öğretmen olunacağı konusunda eğitilmektedirler ve müfredat uzmanları yapılandırıcı öğrenme modelleri ile birlikte uyumlu bir şekilde kullanılabilecek yeni bir müfredat geliştirmeyi düşünmektedirler. Amerika Birleşik Devletleri gibi gelişmiş ülkelerde yapılandırıcı öğretim modellerini destekleyen fen alam ile ilgili ders kitaplarını yazma konusunda bazı girişimler vardır. Ancak bu girişimler çok yaygın değildir ve hatta bazı ülkelerde yapılandırıcı öğrenme ortamı için tasarlandığı iddia edilebilecek hiçbir kitap yoktur. Bu çalışmada, amaç Lise 2'nci sınıflar için yapılandırıcı öğrenme görüşünü destekleyecek şekilde hazırlanmış, asit-baz v e p H-pOH kavramları ile ilgili kimyaIll metinleri hazırlamaktır. İlk olarak, araştırmamızda kullanılan ders metinlerinde geleneksel metin formatının (önce terimler anlatılır-sonra örnek verilir) aksine, öğrenme döngüsü formatı kullanılmıştır (Önce örnekler verilir-sonra terimler anlatılır). İkinci olarak, metinler sorgulayıcı araştırmayı destekleyici bir tarzda yazılmış, öğrencilerin ve öğretmenlerin sorgulama ve araştırmaya dayalı sınıf ortamında kullanabilmeleri amacıyla tasarlanmıştır. Üçüncüsü, metnin bazı kısımlarında öğrencilerin asit ve baz kavramları ile ilgili sahip olmaları muhtemel yanlış kavramaları düzeltmeye yönelik kavramsal değişim modeli uygulanmıştır. Son olarak, öğrencilerin ilgisini çekmek için kavramları açıklamakta aktiviteler ve analojiler kullanılmıştır. Bu çalışmada Gazi Üniversitesi, Gazi Eğitim Fakültesi, Kimya Öğretmenliği Anabilim Dalı öğrencilerinden iki grup seçilmiştir. Katılımcılar lise öğretmen adaylarıdır. Kullanılan kontrol metni Türkiye'de yaygın olarak kullanılan bir kimya kitabından uyarlanmıştır. Çalışmaya başlamadan önce Mantıksal Düşünme Testi (MDT) ve Okuduğunu Anlama Testi (OAT) uygulanarak iki grup arasında fark bulunmadığı yani her iki grubun rasgele seçildiği gösterilmiştir. Verilen süre içinde bir grup kontrol metnini, diğer grup ise deney metnini okumuştur. Metinler okunmadan önce ve okunduktan sonra katılımcılara Başarı Testi ve Konu Ölçeği uygulanarak ilgi, bilgi ve öğretimde faydalı olması konusunda tutumlarındaki değişim ölçülürken, Motivasyon Testi uygulanarak metinlerin öğrenme motivasyonunda nasıl bir etkiye yol açtığı ölçülmüştür. Ayrıca bütün öğrencilerin metinleri karşılaştırmaları için metin ölçeği verilmiş ve öğretmen adayı olarak hangi metni kullanmayı daha çok tercih ettikleri belirlenmeye çalışılmıştır. İstatistiksel analizler sonucunda kontrol ve deney metinleri arasında ilgi, bilgi, özgüven, başarı ve özbiliş bakımından anlamlı fark bulunamamıştır. Ancak yapılandırıcı metnin öğrenme motivasyonunu artırdığı istatistiksel olarak bulunmuştur. Metinler karşılaştırıldığında ise öğrenciler, öğretmen adayı olarak, çok büyük oranda yapılandırıcı metni tercih etmişlerdir.
Türkiye'deki okulların Comenius projelerine etkin bir şekilde katılımının sağlanması üzerine araştırmalar ve Comenius 1-1 fen proje başvurusu
-MÜ ÖZET Bu araştırmada Comenius 1 Okul Ortaklıklarının incelenmesi, Ankara ilinde Comenius 1 Okul Ortaklıklarına başvuruda bulunan kurumların okul yönetici ve koordinatör öğretmenlerinin bu ortaklıkları ne kadar tanıdığı, başvuru sürecinde yaşanılan güçlükler ve ihtiyaçların belirlenmesi, Comenius 1-1 okul projelerinden örnek fen projelerinin incelenmesi ve pilot fen projesi başvurusunda bulunulması amaçlanmıştır. Projelerin eğitimin farklı alanlarına sağlayabileceği katkılar doğrultusunda literatür araştırması yapılmıştır. Araştırmada okul müfredatım geliştirme çalışmaları ve uluslararası eğitim programları üzerine yoğunlaşılarak, okul müfredatlarım geliştirme çalışmaları ile öğrenme yaklaşımları arasındaki etkileşimler incelenmiş; öğrenme yöntem ve tekniklerinin geliştirilmesi, öğrenci-öğretmen motivasyonunun artması, çağdaş eğitim anlayışının kazanılması ile Comenius projeleri arasındaki ilişkiler irdelenmiştir. Uluslararası eğitim projeleri ve AB eğitim projelerinin ülkemiz okullarına daha iyi nasıl tanıtılabileceği konusunda araştırmalar yapılmıştır. Comenius 1 Okul Ortaklıkları projelerine başvuruda bulunacaklar için yapılması gereken işlemler araştırılarak Comenius 1 Okul Ortaklıkları rehberi geliştirilmiştir. İlgili uzmanların görüşleri alınarak Ankara ilinde Comenius 1 Okul Ortaklıklarına başvuruda bulunan okul yönetici ve koordinatör öğretmenlerine uygulanacak görüşme formu geliştirilmiştir. AB Eğitim ve Gençlik Dairesi Başkanlığından elde edilen Ankara ilinde Comenius 1 Okul Ortaklıklarına başvuruda bulunan kurumlardaki okul yönetici ve koordinatör öğretmenleri ile gerçekleştirilen görüşmelerde elde edilen verilerin incelenerek yorumlanması sonucunda şu sonuçlar elde edilmiştir: 1) AB nin proje uygulamalarına yönelik kriterleri, istisnaları, uluslararası fonu bütçelendirme şekli gibi AB nin kararlarına yönelik bilgilendirmelerin yapılması gerekmektedir..Jıv 2) Proje tanıtımlarının daha detaylı, periyodik aralıklarla tekrar edilen, eğitimin farklı boyutlarına yönelik sağlayabileceği kazanımlara ve uygulamalı örneklere ağırlık verilen tanıtımlar şeklinde olması gerekmektedir. 3) Projelerin sosyal, kültürel alanlar dışında fen-çevre, tarih, ekonomi gibi alanlarda da hazırlanabilmesi için proje konusu farklı olan alanlardan proje örneklerinin tanıtılması gerekmektedir. 4) Projelerin değişik aşamalarında üniversite, araştırma kurumlan, akademisyenler gibi alanlarında yetki sahibi kişi ve kurumlardan yararlanılması gerekmektedir. 5) Devlet okullarının projelere katılımının arttırılması için teşviklerin yapılması gerekmektedir. Bu tezde yapılan görüşmeler sonucunda da tesbit edildiği gibi proje örneklerine ihtiyaç olduğu tarafımızdan da bir ihtiyaç olarak görüldüğü için, ülkemizde bundan sonra hazırlanacak Comenius projelerine yardımcı olmak amacıyla daha önce uygulanmış çeşitli Comenius 1-1 Okul projelerinin proje planı ve uygulamalarına yönelik örneklerinden özellikle Comenius 1-1 fen proje örnekleri sunulmuştur. Ayrıca çalışmamızda Ankara İlinde bulunan bir okul ile Comenius 1-1 Okul projelerinden fen-çevre konu başlığı altında ilgili bir çok alanları da kapsayan bir fen projesi başvurusu gerçekleştirilmiştir.
Lise düzeyi kimya kitaplarının elektrokimya kısımlarının, fen okur yazarlığı, yanlış kavramlar ve okunabilirlik yönünden analizi
IV ÖZET LİSE DÜZEYİ KİMYA KİTAPLARININ ELEKTROKİMYA KISIMLARININ FEN OKURYAZARLIĞI, YANLIŞ KAVRAMLAR VE OKUNABİLİRLİK YÖNÜNDEN ANALİZİ (Yüksek Lisans Tezi) Emel GÜNHAN GAZİ ÜNİVERSİTESİ EĞİTİM BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ Mayıs 2004 Bu çalışmanın amacı, Milli Eğitim Bakanlığı Yayınlan lise düzeyi kimya ders kitapları ile Kanada, Fransa ve Amerika'da okutulan lise düzeyi kimya ders kitaplarının elektrokimya ile ilgili bölümlerini okunabilirlik, fen okur yazarlığı ve yanlış kavranılan açısından analiz etmektir. Bu ders kitapları üzerine yapılan analizlerimizin tamamı kitapların elektrokimya ile ilgili kısımlan üzerinde yapılmıştır. Kitaplar okutulduktan ülkelerde lise düzeyinde okutulan genel kitaplardır. Amerika'dan temin edilen kitap dışındakiler seçilirken belli bir kriter aranmamıştır. Amerika'dan temin edilen kitap, yapılandırıcı öğretim yaklaşımına göre yazıldığı ileri sürüldüğü için özellikle seçilen tek kitaptır.Çalışmanın nihai amacı ise ders kitabı yazarlarına ders kitabı yazımı sırasında, öğretmenlere ise ders kitabı seçme konularında önerilerde bulunmaktır. Çalışmadaki amaç asla bu ülkelerin ders kitaplarının bir kıyaslaması değildir. Okunabilirlik düzeyini belirlemek için yapılan analizde FOG Testi kullanılmıştır. Fen okur yazarlığım sağlama açısından yapılan analizde bir ders kitabının fen okur yazarlığım sağlayabilmesi için içermesi gereken beş hedef belirlenmiştir. Daha sonra bölümün başından itibaren her dördüncü cümle işaretlenmiş ve fen okur yazarlığının bu hedeflerinden hangisine dahil edilebileceği belirlenmiştir. Son olarak bulunan değerlerden yaralanarak her ders kitabının bu beş hedefi yüzde kaçar içerdikleri hesaplanmıştır. Böylece her ders kitabının elektrokimya ile ilgili kısımlarının %25'i analiz edilmiştir. Yanlış kavramlar ile ilgili yapılan analizde, daha önce Sanger (1996)' in doktora tezi olarak sunduğu çalışması örnek alınarak yapılmıştır. Öncelikle daha önceki çalışmalarda tespit edilen elektrokimya ile ilgili yanlış kavramlar belirlenmiştir. Sonra, bu ders kitaplarının belirlenen yanlış kavramların oluşmasında etkili olup olmadığını belirlemek için şekiller, örnekler ve ifadeler analiz edilmiştir.
Kimya öğretmen adaylarının sulu çözeltiler konusundaki kavramsal değişim, başarı, tutum ve algılamalarına yeni bir yaklaşım; Öğrenme modelinden öğretme modeline yapılandırıcı metot
Bu çalışmanın amacı, kimya öğretmen adaylarının, sulu çözelti kimyası konusundaki başarıları, kavramsal değişimleri, fen ve kimyaya karşı tutumları ile bilimi ve bilim öğrenme yollarım algılamaları üzerine yapılandırıcı (constructivist) metodun etkisini, geleneksel metot ile karşılaştırarak test etmektir. Bu çalışmanın bir diğer amacı ise, geleneksel metoda kıyasla, yapılandırıcı metotla verilen eğitim sonucunda öğrencilerin başarılarının ve kavramsal bilgilerinin kalıcılıklarını test etmektir. Bu çalışmanın örneklemini, Gazi Üniversitesi Gazi Eğitim Fakültesi Kimya Eğitimi Anabilim Dalında öğrenim gören ve 2002-2003 öğretim yılının güz döneminde Analitik Kimya-I dersini alan 34 öğrenci oluşturmuştur. Çalışmada ön test - son test kontrol grubu tasarımı kullanılmıştır. Çalışmanın örneklemi, her iki grupta da 17 öğrenci bulunacak şekilde, deneysel grup ve kontroliii grubu olmak üzere rastgele iki gruba ayrılmıştır. Kontrol grubuna geleneksel metotla, deneysel gruba ise yapılandırıcı metotla eğitim verilmiştir. Her iki gruba da, sulu çözelti kimyası başlığı altoda; çözeltilerin elektrik iletkenliği, kimyasal denge, çöktürme reaksiyonları ile asitler ve bazlar konusunda eğitim verilmiştir. Çalışmadan elde edilen veriler, SPSS (Statistical Package for the Social Sciences) programı kullanılarak değerlendirilmiştir. Hipotezleri test etmek için ANCOVA, regresyon, t-testi ve chi-square analizi kullanılmıştır. Hipotezler 0,95 güvenirlik aralığında test edilmiştir. Analiz sonuçlan, ön test puanlarında, deneysel grup ve kontrol grubu arasında anlamlı bir fark olmadığını; başka bir deyişle, grupların tesadüfi oluşturulduğunu göstermiştir. SOA'nın chi-square analizi sonucunda, deneysel gruptaki öğrencilerin, kontrol grubundaki öğrencilere kıyasla, yapılandırıcı yaklaşımın özelliklerini yansıtan maddelerde belirtilen olayların daha sık olduğunu ifade ettikleri gözlenmiştir. Analiz sonuçlan, yapılandırıcı metotla eğitim gören öğrencilerle, geleneksel metotla eğitim gören öğrencilerin başarıları arasında anlamlı bir fark olmadığım; buna karşılık yapılandırıcı metotla eğitim gören öğrencilerin kavramsal değişimlerinin, geleneksel metotla eğitim gören öğrencilerinkinden anlamlı olarak daha yüksek olduğunu göstermiştir. Deneysel grup ve kontrol grubundaki öğrencilerin fen ve kimyaya karşı tutumları ile bilimi ve bilim öğrenme yollarını algılamaları arasında anlamlı bir fark olmadığı görülmüştür. Ayrıca öğrencilerin mantıksal düşünme yeteneklerinin, başarıları ve kavramsal değişimleri üzerine anlamlı bir etkisinin olmadığı; öğrencilerin kimya ön bilgilerinin, kavramsal değişimleri üzerine anlamlı bir etkisinin olmadığı, fakat başarıları üzerine anlamlı bir etkisi olduğu görülmüştür. Ayrıca mülakatlara göre, öğrencilerdeki bazı yanlış kavramalar yorumlanmıştır. Analiz sonuçlan, deneysel gruptaki öğrencilerin basanlarının ve kavramsal bilgilerinin, kontrol grubuna kıyasla daha kalıcı olduğunu göstermiştir.
Üniversite analitik kimya laboratuvarlarında öğrencilerin kavramsal değişimi, başarısı, tutumu ve algılamaları üzerine yapılandırıcı öğretim yönteminin etkileri
Bu çalışmanın amacı üniversite analitik kimya laboratuvarlarinda öğrencilerin kavramsal değişimi, başarısı, fen, kimya ve laboratuvara karşı olan tutumu ve algılamaları üzerine rehberli sorgulama, kavram bütünleşmesi, kavramsal değişim için rehberlik ve sosyal etkileşim ile karakterize edilen yapılandırıcı yöntemin etkisini geleneksel doğrulama yöntemi ile karşılaştırarak araştırmaktır. Ayrıca diğer bir amaç ise başarıyı maksimum yapmak, kavramsal değişimi kolaylaştırmak, pozitif tutumu ve öğrenciler arasında yapılandırıcı düşünmeyi teşvik etmek için hangi öğretim yönteminin kullanılabileceğini belirlemektir.Ill Öntest-sontest kontrol grup dizaynının kullanıldığı bu çalışmanın örneklemini Gazi Üniversitesi Gazi Eğitim Fakültesi Kimya Eğitimi Anabilim Dalı'nda öğrenim gören ve 2000-2001 öğretim yılının II. döneminde Analitik Kimya Laboratuvarı-II dersini alan öğrenciler oluşturmaktadır. Örneklemde bulunan öğrenciler önce rastgele iki gruba ayrılmış ve gruplar için öğretim yöntemleri rastgele belirlenmiştir. Örneklem, herbir grupta 19 öğrenci olmak üzere toplam 38 öğrenciden oluşmaktaydı. Her iki gruba da öntestler uygulandıktan sonra deneysel gruba 7 hafta süreyle yapılandırıcı öğretim yöntemiyle eğitim verilirken kontrol grubuna geleneksel doğrulama yöntemi ile eğitim verilmiştir. Yapılandırıcı yöntem, kavramsal bütünleşme, rehberli sorgulama, kavramsal değişim için rehberlik ve sosyal etkileşim ile karakterize edilen 5 aktiviteden oluşmaktaydı. Doğrulama yöntemi ise geleneksel doğrulamaya dayalı 5 tane laboratuvar aktivitesinden oluşmaktaydı. Çalışmanın sonunda her iki gruba da sontestler uygulanmıştır. Öğrencilere uygulanan ön ve sontestleri Laboratuvar Testi, Kavram Testi ve Fen, Kimya ve Laboratuvara Karşı Tutum ve Algılama Anketi oluşturmuştur. Ayrıca öğrencilerin zihinsel gelişim düzeylerini ve ön kimya bilgilerini ölçmek için Mantıksal Düşünme Testi ve Kimya Bilgi Testi yöntemin uygulanmasından önce öntest olarak kullanılmıştır. Ek olarak gruplar için belirlenen öğretim yöntemlerini değerlendirmek amacıyla Laboratuvar Anketi uygulamanın ortasında ve sonunda verilmiştir. Çalışma sonucunda elde edilen veriler bilgisayar SPSS (Statistical Package for Social Science) programı kullanılarak değerlendirilmiştir. Hipotezlerin değerlendirilmesinde ANCOVA (Analysis of Covariance) analizi, t-testi kullanılmıştır. Ayrıca laboratuvar anketinin ve fen, kimya, ve laboratuvara karşı tutum ve algılama anketinin sonuçlarının değerlendirilmesinde ise chi-square (crosstabs) analizi yapılmıştır. Sonuçlar 0.05 anlamlılık düzeyinde değerlendirilmiştir.
Bazı alifatif aminlerin protonasyon sabitlerinin çeşitli dioksan-su ortamlarında potansiyometrik metotla tayini
BAZI ALİFATİK AMİNLERİN DIOKSAN-SU KARIŞIMLARINDA STOKİYOMETRİK PROTONASYON SABİTLERİ (Yüksek Lisans Tezi) Nusret KAVAK GAZİ ÜNİVERSİTESİ FEN BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ Ağustos 1997 ÖZET Bu çalışmada, amonyak ve bir seri primer, sekonder, tersiyer alifatik aminin stokiyometrik protonasyon sabitleri %10 dioksan - %90 su, % 20 dioksan - % 80 su, % 30 dioksan-% 70 su, % 40 dioksan-% 60 su, % 50 dioksan-% 50 su, % 60 dioksan-% 40 su karışımlarında potansiyometrik metotla tayin edilmiştir. Titrasyonlar, 25 °C da azot atmosferinde ve modifıye edilmiş kombine cam pH elektrodu kullanılarak 0,1 M sodyum perkloratlı ortamlarda yapılmıştır. Protonasyon sabitleri hem oluşum eğrilerinden ( j -log[H]) yararlanarak, hem de PKAS bilgisayar programı ile hesaplanmış ve sonuçlar karşılaştırılmıştır. LogP değerlerinin çözücü karışımında dioksan' m mol kesri arttıkça azaldığı görülmüştür. Ayrıca aminlerin bazikliği üzerine alkil gruplarının etkileri incelenmiştir. Bilim kodu : 88 Anahtar Kelimeler : Potansiyometri, Titrimetri, Alifatik Amin, Dioksan-Su Karışımı, Protonasyon Sabiti, Çözücü etkisi Sayfa Adedi : 64 Tez Yöneticisi : Prof. Dr. Fitnat KÖSEOĞLU