Theses supervised by Yrd. Doç. Dr. Halil Hadi Bulut
10 theses · Manisa Celal Bayar University, Fırat University
Bâki Asiltürk (Bâki Ayhan T.) üzerine bir inceleme
Yüksek lisans tezi olarak hazırlanan bu çalışmada modern Türk şiirinin yenilikçi ismi olan aynı zamanda bir akademisyen olarak çalışmalarını modern Türk şiiri üzerine yoğunlaştıran Bâki Asiltürk (müstear ismiyle Bâki Ayhan T.) hakkında bir inceleme yaptık. Tezimizde şairin hayatını, eserlerini, sanat anlayışını, şiirinin biçim özelliklerini, şiir dilini inceledik ve şiirlerini tematik olarak değerlendirdik. Edebiyat tarihi araştırmalarında monografi çalışmaları önemli bir yer tutar. Çalışmamızda Bâki Asiltürk hakkında ayrıntılı bir inceleme yapmaya çalıştık. Eserlerini belgelere dayanarak inceledik; yapılan söyleşiler, kendi yazdıkları ve bizim röportajlarımızla incelemeyi zenginleştirmeye çalıştık. Bâki Asiltürk hakkında akademik anlamda ilk çalışma olması bakımından ileride yapılacak araştırma ve incelemelere ışık tutacağını umuyoruz.
Tomris uyar öykülerinin feminist eleştirisi
Tomris Uyar ( 1941- 2003), 1965' ten itibaren Papirüs' te yayımlanan eserleriyle adını duyurmuş öykücü, çevirmen, denemecidir. İlk öykü kitabını çıkardığı 1971'den öldüğü yıl 2003'e kadar on bir öykü kitabı, " Gündökümü I- II" adlarıyla yayımlanmış günlükleri ve altmışı aşkın çevirisi ile Türk edebiyatında kendisine önemli bir yer edinmiştir. Geleneksel ataerkil yapının çelişkilerini Türkiye' deki bir kadın olarak yaşamış ve hem kurmaca hem de fikir yazılarında bu çelişkileri kadın bakış açısından yazmıştır. Öykülerinde, merkeze aldığı kadının aile ve toplum içindeki konumundan rahatsızlığını dile getirmiştir. Cinsiyet ayrımına toplumsal ve kültürel değerler tarafından görmezden gelinen kadınların hayatları üzerinden dikkat çekmesi Tomris Uyar öykülerinin feminist eleştiri yöntemiyle incelenmesine imkan vermiştir. Bu master tezi, Tomris Uyar öykülerini hayatın cinsiyet merkezli bir bakışla ele alınmasını ve feminist eleştiri yönteminin yaslandığı temel görüşleri değerlendirmektedir. Türk öykücülüğünün en önemli isimlerinden biri olan Tomris Uyar, kadının kendini gerçekleştirebilmesinin önündeki engellerin erkekler tarafından yaratıldığına vurgu yapmış; kadınlara, erkekler tarafından hor görülmeye ve sömürülmeye karşı çıkmalarını gösteren öyküler kaleme almıştır. Şimdiye kadar yapılan çalışmalardan farklı olarak Tomris Uyar öykülerine feminist eleştiri yöntemi ışığında bakmanın onun öykücülüğünde gerçek anlamda önem arz eden kadına dair birtakım öğeleri aydınlatacağı görüşündeyiz. Anahtar Kelimeler: Tomris Uyar, Feminizm, Feminist Edebiyat Eleştirisi, Kadın Edebiyatı, Kadın Yazar.
Mehmet H. Doğan'ın şiir hakkındaki yazıları üzerine bir inceleme
M.H. Doğan (1931-2008) yazın hayatına öykü ve şiir denemeleriyle başlamış 1960'tan itibaren deneme ve eleştiri türünde yazılar yazmıştır. Yaşamı boyunca çeviriler, şiir yıllıkları ve şiir antolojileriyle Türk şiir hayatını yakından takip etmek suretiyle Türk şiirine katkı sağlamış bir eleştirmendir. M.H. Doğan, çeşitli dergilerde daha çok İkinci Yeni ve 1980 sonrası Türk şiiri üzerine yayımladığı eleştiri yazılarını on kitapta toplamıştır. Yüksek lisans tezi olarak hazırladığımız bu çalışmada Türk eleştiri tarihine dair panoramik giriş yapılmış M.H. Doğan'ın hayatı, eleştiri anlayışı, eserleri verildikten sonra kitap olarak yayımlanmış eleştiri yazıları tematik tasnife tabi tutulmuş ve değerlendirilmiştir. Çalışmamızın sonuç kısmında bu çalışmada ortaya çıkan sonuçlar değerlendirilmiş, M.H. Doğan'ın Türk eleştiri tarihi içindeki yeri saptanmıştır. Eleştirinin edebiyat açısından gerekliliği, varlığı ve yol göstericiliği dikkate alınırsa Türk edebiyatındaki eleştiri yazarları üzerinde yapılacak çalışmaların artması lazımdır. Bu çerçevede M.H. Doğan'ın eserleri ve şiir eleştiri anlayışı üzerine yaptığımız bu çalışmanın bu alana küçük de olsa bir katkı sağlayacağı ve araştırmacılara kolaylık sağlayacağı düşüncesindeyim. Anahtar Kelimeler: Eleştiri,Şiir,Eleştiride Yöntem
Ayla Kutlu'nun eserlerine feminist eleştirel bir yaklaşım
1970'lerin ikinci yarısından itibaren çeşitli dergilerde öyküleri yayımlanmaya başlayan Ayla Kutlu (1938-…), ilk romanı Kaçış'tan (1979) günümüze öykü, roman, çocuk kitapları, senaryo gibi birçok edebî türde eserler kaleme almış, ayrıca yaşamının 1938 – 1960 yılları arasındaki dönemini anlatan Zaman da Eskir (2006) adlı bir otobiyografi yayımlamıştır. Doğup büyüdüğü çevre başta olmak üzere ataerkil sistemin sürdüğü coğrafyaları, zamanları eserlerinde işlerken sistemi tüm gerçekliğiyle gözler önüne sermiştir. Öykülerinde genellikle sosyo-ekonomik durumu nedeniyle ataerkil sistemdeki hiyerarşinin en alt basamaklarında yer alıp toplumsal cinsiyet eşitsizliğini en keskin biçimde tecrübe eden kadınlar karşımıza çıkarken romanlarında öykülerinde gördüğümüz kadınlarla beraber mesleği sebebiyle kamusal alanda da var olabilen; ancak yine de ataerkil sistemin şiddetine, ayrımcılığına maruz kalan kadınları görürüz. Bu bağlamda da Kutlu'nun eserleri, feminist eleştiri yöntemiyle inceleme olanağı sunar. 1979'dan günümüze kadar yayımladığı eserleriyle Türk edebiyatının önemli yazarlarından olan Ayla Kutlu'nun eserlerine feminist eleştiriyle yaklaşmanın ataerkil sistemin birçok yönüyle aydınlatılmasına, bu sistemde kadın bedeni ve cinselliği üzerindeki eril denetimin gözler önüne serilmesine, fiziksel ve cinsel şiddetle beraber genellikle göz ardı edilen sözlü ve psikolojik şiddetin fark edilmesine, sistemin kadın ve doğa üzerinde baskı kurarken kurduğu ilişkilerin deşifre edilmesine, toplumsal cinsiyet rejiminde kadınlık ve erkekliğin inşasında rol oynayan faktörlerin irdelenmesine olanak sunacağı görüşündeyiz. Anahtar Kelimeler: Ayla Kutlu, Feminizm, Feminist Edebiyat Eleştirisi, Kadın, Toplumsal Cinsiyet
Rıfat Ilgaz'ın şiirleri üzerine bir araştırma
Rıfat Ilgaz, özellikle 1940'lı yıllara kadar bireysel şiirler yazsa da Türk edebiyatındaki yerini daha çok toplumcu gerçekçi anlayışta yazdığı şiirlerle almıştır. Rıfat Ilgaz'ın benimsediği toplumcu gerçekçi şiir anlayışı ile 1940 kuşağının toplumcu gerçekçi akımının oluşması, hemen hemen aynı döneme denk gelmektedir. Bu anlayıştaki ilk şiiri Bu Saatte (1940), ilk şiir kitabı ise Yarenlik'tir (1943). Bu eserleriyle birlikte 1940 kuşağının toplumcu camiasında yerini bulan Ilgaz, romantizme kaydığı dönemler olsa da yaşamı boyunca yazdığı şiirlerde poetik açıdan 1940'lı yıllarına bağlı kalmıştır. Yüksek lisans tezi olarak hazırlanan bu çalışmada toplumcu gerçekçi şair olan Rıfat Ilgaz'ın şiirleri, yapısal Marksist eleştiri metoduyla incelenmiştir. Yapısal Marksist eleştiri, daha çok kuramcılara bağlı olarak geliştiği için araştırma konuları ve ilkeleri üzerinde uzlaşılmış değildir. Bu sebeple yapısal Marksist eleştiri metodu kullanılırken alanın önemli kuramcısı Terry Eagleton takip edilmeye çalışılmıştır. Anahtar kelimeler: Rıfat Ilgaz, Yapısal Marksist Eleştiri, Toplumcu Gerçekçilik
Hasan Ali Toptaş'ın romanlarının stilistik incelenmesi
Hasan Ali Toptaş'ın (1958), 1980'li yıllardan itibaren dergilerde çıkan öyküleriyle başlayan yazı hayatı, şiirsel metinleri ve romanlarıyla günümüzde devam etmektedir. 80 sonrası Türk edebiyatının yeni ve hâkim anlayışı olan postmodern çizgide yer alan Toptaş, roman ve öykülerinde, yazı dilinin son derece özenli oluşu ve kurgusal anlamda yenilikçi tavrıyla dikkat çeker. Üç öykü kitabı, altı romanı ve bir şiir kitabı vardır.Yüksek lisans tezi olarak hazırlanan bu çalışmada, daha çok üslubuyla ilgili genel değerlendirme yapılan; fakat bu konuda derin bir inceleme bulunmayan Hasan Ali Toptaş'ın altı romanı üslup özellikleri bakımından incelenmiştir. Çalışmamızın başında, yazarın hayatı, edebi kişiliği, eserleri hakkında bilgi verilmiş, romanları değerlendirilmiştir. Tezimizin ana bölümünde, onun üslubuna yansıyan ana ögeler, anlatıcı ve bakış açısı, anlatım teknikleri ve tasvirler ele alınmıştır. Romanlar üzerinde yapılan istatistiksel bir çalışmayla da, romanlardaki söz varlığı ortaya konulmuştur. Günümüzün önemli yazarlarından ve edebiyat tarihinde kalıcı olacağını düşündüğümüz Hasan Ali Toptaş'ın üslubu üzerinde yapılan bu çalışmanın, edebiyat araştırmalarına katkı sağlayacağı inancındayız.
Metin Altok ve şiirlerinin yapı, tema ve üslup bakımından incelenmesi
14 Mart 1941 Bergama doğumlu olan Metin Altıok, şiir dünyasındaki başarısından çok 2 Temmuz 1993 Pir Sultan Abdal Şenliklerinde yaşanan katliam sebebiyle maalesef ölümünden sonra adını duyurmuştur. 1960'lı yıllarda şiir dünyasında gün yüzüne çıkmayı tercih eden Altıok ölümüne kadar şiir yazmayı sürdürür. Türk şiirinde İkinci Yeni'nin şiir anlayışını devam ettirdiği kabul edilen Altıok, sanat ve biçim kaygısı olmadan, toplumsal sorunları da göz ardı etmeden bireyselliği savunur. On bir şiir kitabı, bir deneme kitabı ve iki tiyatro oyunu vardır.Edebiyat tarihi araştırmalarında monografi çalışmaları önemli bir yer tutar. Yüksek lisans tezi olarak hazırlanan bu çalışmamızda Türk edebiyatının önemli bir kişisi olan Metin Altıok'un hayatını sanatını ve eserlerini belgelere dayanarak ayrıntılı şekilde inceledik. Bütün eserlerini, makalelerini, hakkında yapılmış çalışmaların tamamını değerlendirmeye çalışarak Türk Edebiyatı içerisindeki yerini belirlemeye çalıştık. Bütün şiirleri yapı ve tema bakımından incelenmiştir. Ayrıca tezimizde Altıok'un üslubuna da yer verdik. Geniş bir kaynakça ile belgeler, fotoğraflar ve anıların bulunduğu ekler bölümü de tezimizde yer almaktadır. Bugüne kadar Metin Altıok hakkında bir takım çalışmalar yapılmış olsa da bu çalışmalar doyurucu bir niteliğe sahip değildirler. Yaptığımız bu çalışma ile edebiyat tarihimizdeki Metin Altıok ile ilgili bu açığı kapatabileceğimizi umuyoruz.