Theses supervised by Yrd. Doç. Dr. Sema Bilici
10 theses · Gazi University
Resim-iş eğitimi anabilim dalı öğrencilerinin üstbilişsel farkındalıkları ile okul başarıları arasındaki ilişkinin incelenmesi
Bu araştırma, Resim-İş Eğitimi Anabilim Dalı öğrencilerinin üstbilişsel farkındalıkları ile akademik başarıları arasındaki ilişkinin incelemesi yoluyla durum tesbit etme amacı taşımaktadır. Ayrıca sınıf düzeyi, cinsiyet, yaş ve gelir düzeyi gibi bazı değişkenlerin üstbilişsel farkındalık üzerinde anlamlı bir etkisi olup olmadığı incelenmiştir. Çalışmanın bir diğer amacı ise bu yolla, sanat eğitiminde bilişsel boyutun önemine vurgu yapmaktır. Araştırma 2012-2013 eğitim-öğretim döneminde Gazi Üniversitesi Gazi Eğitim Fakültesi Resim-İş Eğitimi Anabilim Dalı 2. ve 4. sınıftaki 228 öğrencinin katılımıyla gerçekleştirilmiştir. Araştırmada Resim-iş eğitimi öğrencilerinin üstbilişsel farkındalık düzeylerine ilişkin veriler Schraw ve Dennison (1994) tarafından geliştirilen ve Akın, Abacı ve Çetin (2007) tarafından Türkçeye uyarlanan, Bilişötesi Farkındalık Envanteri (BFE) ile elde edilmiştir. Üstbilişsel Farkındalık ile okul başarıları arasındaki ilişkiyi tesbit etmek üzere Pearson Momentler Çarpımı Korelasyon katsayısı kullanılmıştır. Sonuç olarak, akademik başarının tüm üstbilişsel farkındalık alt boyutları ile arasında pozitif yönde, düşük düzeyde anlamlı bir ilişki bulunmuştur. Alt amaçlara yönelik olarak: Üstbilişsel farkındalık ile yaş arasındaki ilişkiyi tesbit etmek üzere pearson korelasyon analizi yapılmıştır. Elde edilen sonuçlar, yaş ile üstbilişsel farkındalık düzeyi arasında istatistiki açıdan anlamlı bir ilişki olmadığını göstermiştir. Resim-iş eğitimi öğrencilerinin üstbilişsel farkındalık puanlarında cinsiyete göre anlamlı bir farklılık olduğu yapılan bağımsız örneklemler için t-testi ile tesbit edilmiştir. Aynı analiz yöntemi ile üstbilişsel farkındalık puanlarında, sınıf düzeyinin anlamlı bir etkisi olmadığı sonucu elde edilmiştir. Öğrencilerin gelir düzeyleri ile üstbilişsel farkındalık puanları arasında anlamlı bir fark olup olmadığını belirlemek üzere ANOVA uygulanmıştır. Sonuçta gelir düzeyinin üstbilişsel farkındalık üzerinde etkisinin olmadığı belirlenmiştir. Anahtar Sözcükler: Üstbiliş, Üstbilişsel Farkındalık, Resim-İş Eğitimi, Okul Başarısı
10-12 yaş grubu çocuk resimlerinde mitolojik konulu hikâyelerin yaratıcılığa etkisinin belirlenmesinde uygulama yöntemlerine yönelik bir karşılaştırma
Bu araştırmanın amacı; 10-12 yaş grubu çocuk resimlerinde mitolojik konulu hikâyelerin yaratıcılığa etkisinin belirlenmesinde hikâye anlatım yöntemi ve birleştirilmiş sanat eğitimi yöntemlerine yönelik bir karşılaştırma yapmaktır.Araştırma deneysel bir yöntemle yapılmıştır. Uygulamada, deney grubuna hikâye anlatım yöntemiyle birleştirilmiş sanat eğitimi yönteminin sanat tarihi disiplini, kontrol grubuna ise hikâye anlatım yöntemde konusu ? Her Dokunduğunu Altın Yapan Midas? olan resim çalışmaları yaptırılmıştır. Bu çalışmalar ? 6.sınıf yaratıcılığı inceleme kriteri? ile oluşturulan uzman komisyon tarafından değerlendirilmiştir. Uygulama öncesinde ve sonrasında öğrenci bilgi düzeylerindeki farklılıkları ölçmek amacıyla her iki gruba da dersin ilk 5 dakikasında ön test, son dersin ilk 5 dakikasında ise son test uygulanmıştır. Yaratıcılık kriteri ve ön test-son test sonuçları alanın uzmanı tarafından bilgisayar ortamında elde edilmiştir.Araştırmanın çalışma grubunu, Ankara ili, Milli Eğitim Vakfı İlköğretim Okulu'nun 6.sınıfından 30 öğrenci oluşturmaktadır. Araştırma, nicel araştırma modeli kullanılarak gerçekleştirilmiştir.Araştırma sonucunda; 10-12 yaş grubu çocuk resimlerinde mitolojik konulu hikâyelerin yaratıcılığa etkisinin belirlenmesinde, hikâye anlatım yönteminin birleştirilmiş sanat eğitimi yönteminin sanat tarihi disipliniyle birlikte verilmesinin, öğrencilerin yaratıcılıklarına olumlu yönde katkı sağladığı tespit edilmiştir. Ayrıca araştırmanın ikinci basamağı olan ön-son test sonucunda; deney grubunun ön-son test bilgi düzeylerinde anlamlı bir yükselişin olduğu, kontrol grubunda anlamlı bir yükselişin olmadığı ve deney-kontrol grubu son testlerinde ise yine anlamlı bir artışın olmadığı tespit edilmiştir.Anahtar kelimeler: Hikâye, Hikâye Anlatım Yöntemi, Yaratıcılık, Birleştirilmiş Sanat Eğitimi Yöntemi.
Farklı ortaöğretim programlarından gelen öğrencilerin resim-iş eğitimi lisans programı sanat tarihi derslerindeki başarılarının incelenmesi
Bu araştırmanın amacı, ?Farklı ortaöğretim programlarından gelen öğrencilerin Resim-İş Eğitimi lisans programı sanat tarihi derslerindeki akademik başarıları arasında fark var mıdır?? sorusuna cevap aramaktır. Bu amaç doğrultusunda öncelikle gerekli literatür taraması yapılmış sanat tarihi eğitiminin ortaöğretimdeki ve yükseköğretimdeki gelişimleri tespit edilmiştir.Araştırmada, araştırmanın amacı doğrultusunda küme örnekleme yöntemi kullanılmıştır. Araştırmanın evrenini, 2009-2010 eğitim öğretim yılında Gazi Üniversitesi, Gazi Eğitim Fakültesi, Güzel Sanatlar Eğitimi Bölümü, Resim-İş Eğitimi Anabilim Dalı 1.sınıfta öğrenim gören öğrenciler, örneklem grubunu ise bu öğrenciler içerisinden Güzel Sanatlar ve Spor Lisesi mezunlarından 30 ve diğer lise mezunlarından 30 olmak üzere toplam 60 öğrenci oluşturmaktadır.Yapılan araştırma sonucunda, Güzel Sanatlar ve Spor Liseleri ile diğer liselerden mezun olarak üniversitelerin Resim-İş Eğitimi lisans programlarına özel yetenek sınavını geçerek alınan öğrencilerin, sanat eğitiminin iskeletini oluşturan sanat tarihi derslerine hazır bulunuşlukları arasında önemli bir fark olduğu saptanmıştır. Bu fark kendisini öncelikle ön testte Güzel Sanatlar ve Spor Liselerinden gelen öğrencilerin diğer liselerden gelenlere göre daha donanımlı olduklarını gösterirken, son test ve fark sonuçları lisans programı içerisinde bir yarıyıl boyunca alınan sanat tarihine giriş dersinin, diğer liselerden gelen öğrencilerin genel başarıları üzerinde daha etkili olduğu sonucunu ortaya koymuştur. Bu bulgular ışığında, ortaöğretim programlarında sanat tarihi eğitiminin iyileştirilmesine yönelik öneriler sunulmuştur.
Güzel sanatlar ve spor liseleri resim bölümü öğrenci profilinin saptanmasına yönelik bir inceleme
Bu araştırmanın amacı, Ege Bölgesi'ndeki Güzel Sanatlar ve Spor Liseleri, resim bölümünü tercih eden öğrencilerin, profillerini belirlemektir.Araştırmada genel tarama modeli kullanılmıştır. Verilerin toplanması için uzman görüşleri dâhilinde anket oluşturulmuştur. Anketin çözümlenmesinde SPSS programı kullanılmış, betimsel istatistik yöntemlerinden yüzde ve frekans değerleri alınarak anket verileri tablolaştırılmıştır.Araştırmanın evreni, Ege Bölgesi'nde bulunan Güzel Sanatlar ve Spor Liseleri'nin resim bölümlerindeki 9. sınıf öğrencileridir. Örneklemi ise, 2010-2011 eğitim-öğretim yılında, Kütahya ve Uşak Güzel Sanatlar ve Spor Lisesi'ndeki, 9. Sınıfta okuyan 60 öğrencidir.Araştırmanın sonucunda; Güzel sanatlar ve spor liselerinde, erkek öğrencilerin daha fazla olduğu, öğrencilerin en çok hoşlandıkları resim türünün realist resimler olduğu, öğrencilerin sanatsal dergileri takip etmedikleri, öğrencilerin bulunduğu şehirlerde ara sıra sanatsal etkinlik düzenlendiği, öğrencilerin hiçbirinin opera ve baleye gitmedikleri ve öğrenci ailelerinin gelirlerinin TÜİK'in verileri doğrultusunda, açlık sınırı civarında olduğu belirlenmiştir. Bunun yanında güzel sanatlar ve spor lisesine öğrenci yönlendirmede ilköğretimdeki görsel sanatlar öğretmenlerinin etkili olduğu, öğrencilerin bu okula girmek için büyük oranda özel resim kursu aldığı, öğrencilerin okullarının fiziki ortamından memnun oldukları ve az bir farkla en çok resim öğretmeni olmayı hedefledikleri tespit edilmiştir.Anahtar kelimeler: Güzel sanatlar ve spor liseleri, resim bölümü, sanat eğitimi, profil belirleme
İlköğretim 1. kademe görsel sanatlar dersinde müze eğitiminin tarih ve kültür bilinci oluşturmasındaki önemi
Araştırmanın amacı İlköğretim 1. kademe 5. sınıf öğrencilerinde tarik ve kültür bilincinin hangi boyutlarda olduğu, tarihi eser, müze gibi kavramlara ne kadar yakın oldukları ve bu kavramlardan ne anladıkları, tarihe bakış perspektiflerini, derinliklerini saptamak ve elde edilecek verilerle Disipline Dayalı Sanat Eğitimi (Çok Alanlı Sanat Eğitimi) çalışması yapılaraktan önem arz eden tarih ve kültür bilincinin oluşturulmasını sağlamaktır. Öğrencilerdeki tarih ve kültür bilinci eksikliğini tespit etmek ve bu tespit noktasında Disipline Temelli Sanat Eğitimi ile görsel sanatlar dersinde bu eksikliklerin ne olduğuna ve nedenlerine ulaşarak daha iyi nasıl olabilir sorusuna da yanıt aranmıştır.Araştırmada öğrencilere kademeli olarak ön test, müze etkinliği(gezisi), uygulama ve son test yapılmıştır. Bu araştırma karma yöntem olarak değerlendirilebilir. Nitel veriler Rubrik performans değerlendirme formu ile nitel verilere dönüştürülmüştür. Araştırmanın evreni Adana ili Seyhan İlçesine Bağlı Cemil Nardalı İlköğretim okulundan Random yolu ile seçilen 15+15=30 kişilik 5/B sınıfı öğrencilerinden oluşmaktadır. Araştırmanın ilk basamağında sınıf ortamında deney ve kontrol grubu öğrencilerine müze hakkındaki ön bilgileri hakkında veri toplamak aracı olarak ön test uygulanmıştır. Araştırmanın ikinci aşmasında deney ve kontrol grubu ikiye ayrılır ve deney grubu ile slâyt sunumu kullanılarak müze konusu işlenir. Ders sonunda öğrencilerden müze etkinlik dosyaları hazırlamaları istenir. Araştırmanın üçüncü aşamasında deney ve kontrol grubu ile müze gezisi gerçekleşir. Dosya hazırlayan öğrenciler Disipline Temelli Sanat Eğitimi kapsamındaki Betimleme, çözümleme, yorumlama ve yargı sorularını cevaplayıp seçtikleri bir eserinde resmini çizmeleri istenir. Bütün sorular seçmiş oldukları esere göre cevaplandırılır.Araştırmanın dördüncü aşamasında sınıf ortamında uygulama yapılır. Müzede en çok etkilendikleri bir eserle ilgili uygulama çalışması yaptırılır. Malzeme sınırlaması yoktur. Araştırmanın son aşamasında son test uygulanır. Öğrencinin geçirmiş olduğu süreç sonunda ön test ile son test sonuçları karşılaştırılır.Bulgular araştırmanın başında öğrencilerde müze kavramı ve tarihi eser kavramlarında büyük eksikliklerin olduğunu göstermiştir. Yine öğrencilerde görsel sanatlar ile müze etkinliği arasında bir ilişki kuramadıkları görülmüştür. Öğrencilerin tarihi, tarihi eserleri müzeleri çok sınırlı bir alanda tutukları bunda da daha önce geçirmiş oldukları eğitim sürecinin etkili olduğu görülmüştür. Öğrencileri eğitimleri boyunca tek bir müzeye gittikleri müzelerde etkinliklerde bulunmadıkları pasif oldukları ve üzerinde yaşadıkları topraklarda başka uygarlıklarında yaşadığına tanıklık etmedikleri görülmüştür. Uygulama kısmında yaratıcı, özgün olamadıkları malzemeyi tanımadıkları ortaya çıkmıştır. Araştırma sonunda ise öğrenciler yaşamış oldukları bu yeni tecrübe ile müze ve tarihi eser hakkında, bilgilerini, görüşlerini genişlettikleri görülmüştür. Bu bulgular ışığında tarih ve kültür bilincinin oluşturulmasına yönelik ileride yapılabilecek dikkat edilecek hususlar belirtilmiş öneriler sunulmuştur.
İlköğretim I.kademe 5. sınıf görsel sanatlar eğitimi dersinde hikaye anlatım yönteminin yaratıcılığa etkileri
Bu araştırmanın amacı; İlköğretim görsel sanatlar eğitimi dersinde hikaye anlatım yönteminin, görsel sanatlar eğitiminin temel kazanımlarından biri olan yaratıcılığa etkisini araştırmaktır.Araştırma deneysel bir yöntemle yapılmıştır. Uygulamada, deney grubuna hikaye anlatım yöntemi, kontrol grubuna ise geleneksel yöntemde konusu ?Ay'a Yolculuk? olan resim çalışmaları yaptırılmıştır. Bu çalışmalar ?5. sınıf yaratıcılığı inceleme kriteri? ile oluşturulan uzman komisyon tarafından değerlendirilmiş, sonuçlar ise bilgisayar ortamında araştırmacının kendisi tarafından elde edilmiştir.Araştırma evrenini , Ankara ili I. Kademe 5. sınıf öğrencileri, örneklemini ise Çubuk Akkuzulu İlköğretim Okulu'ndan 9-11 yaş 30 öğrenci oluşturmaktadır. Araştırma, nitel araştırma modeli kullanılarak gerçekleştirilmistir.Araştırmanın sonucunda, deney grubunun hikaye anlatım yöntemiyle hayal dünyalarının genişleyip özgün düşünceler ürettikleri, yaptıkları çalışmaların isimlendirmelerinde daha farklı arayışlar içerisine girdikleri, verilen konuyla ilgili hayal dünyalarında yeni nesneler oluşturma çabaları içinde oldukları, çalışmalarının konu kapsamında bir bütün oluşturmasına dikkat ederek estetik düzenlemeye önem verdikleri, boyayı daha rahat kullandıkları ve dikkat dağınıklığı yaşamadan konuya uygun çalışmalar ortaya çıkardıkları görülmüştür.Araştırma sonucunda; İlköğretim I. kademe görsel sanatlar eğitimi dersinde, hikaye anlatım yönteminin öğrencilerin yaratıcılıklarına olumlu yönde katkı sağladığı tesbit edilmiştir.Anahtar kelimeler: Görsel sanatlar, Hikaye, Hikaye anlatım yöntemi, Yaratıcılık.
Çocuk ihmalinin belirlenmesi ve tedaviye katkısında görsel sanatlar eğitiminin rolü
?Çocuk İhmalinin Belirlenmesi ve Tedaviye Katkısında Görsel Sanatlar Eğitiminin Rolü? konulu bu araştırmanın amacı, çocuk yuvalarına ihmal sonucu bırakılmış travmatize olmuş çocukların, sanat eğitimi yoluyla tanı, teşhis ve tedavi süreçlerine, katkıda bulunulmak ve bireylerin duygularının yorumlanmasında resimden yararlanılmasındaki faydaları göz önüne koymaktır.Çalışmalara başlamadan önce, çocukların sürece istekli ve aktif olarak katılımları sağlamak için karşılıklı güven ilişkisi içerisine girilerek, bu süreçte çocuklar gözlemlenmiştir. Gözlem sonuçlarına göre amaçlar, ders akışı ve içerik belirlenmiştir. Tüm süreç boyunca çalışmalar çocukların hassasiyeti gözetilerek, gelişim dönemleri ve içinde bulundukları ortam göz önünde bulundurularak hareket edilmiştir.Çalışma tarama modeli ve deneysel yöntem olmak üzere iki aşama da yürütülmüştür. İlk aşamada literatür taraması yapılmış ve yararlanılan tüm kaynaklar metin halinde sunulmuştur. İkinci aşamada ise çocuklara 4 hafta ve haftada iki saatlik uygulama çalışmaları yaptırılmış sonuçlar uzmanlarla birlikte değerlendirilmiştir. Ayrıca ilk hafta ve son hafta çocuklara gözlem formu uygulanmıştır. Araştırma verilerinin çözümlenmesinde ise SPSS bilgisayar programından yararlanılmıştır. Elde edilen veriler tablolar halinde sunulmuştur.Araştırma bulgularından elde edilen sonuç ihmalin belirlenmesi ve tedavisinde resmin rolünün olduğu yönündedir. Çocuğun resimle anlatımlarının gelişimine katkıda bulunacağı yaşantısındaki olumsuz deneyimleri aza indireceği öngörülmektedir.Anahtar kelimeler: Çocuk, Gelişim, Resim, İhmal, İstismar
10-12 yaş grubu öğrencilerinin görsel sanatlar dersine bakış açılarında sosyo - kültürel ve ekonomik öğelerin etkileri
Bu araştırmada; sosyo - ekonomik ve kültürel öğelere bağlı olarak, 10 - 12 yaş gurubundaki öğrencilerin, Görsel Sanatlar dersine bakışları arasında fark olup olmadığının belirlenmesi, bu kapsamda devlet okullarında ve özel okullarda okuyan öğrencilerin, görsel sanatlardan etkilenmeleri arasındaki farklılıkların saptanması amaçlanmıştır.Araştırmada alan araştırması yöntemi uygulanmıştır. Bu yöntem literatürde (survey) tarama yöntemi olarak açıklanmaktadır. Bu yöntem aynı zamanda nitelikseldir. Nitel araştırma yönteminin seçilme amacı, evreni oluşturan bireylerin, inceleme konusu içinde karakterlerini gerçek olarak ortaya koymaktır.Araştırma, 2008 - 2009 eğitim - öğretim yılında, Ankara ilinde buluna Milli Eğitim Bakanlığı'na bağlı bir devlet, bir özel olmak üzere iki ilköğretim okuluna devam eden toplam 90 öğrenci (10 - 12 yaş) ile gerçekleştirilmiştir.Verilerin toplanması için, uzman görüşü alınarak anket oluşturulmuş; elde edilen veriler SPSS programında analiz edilerek, bulgular frekans ve yüzde değerleri olarak tablolara aktarılmıştır.Araştırma sonucunda, devlet okullarında ve özel okullarda okuyan 10 ? 12 yaş gurubu öğrencilerinin görüşleri arasında bazı benzer ve bazı farklı noktalar dikkat çekmiştir. Araştırma sonuçlarının öğrenci, öğretmen ve programlar gibi boyutlar açısından incelenmesinin alana katkı sağlayacağı düşünülebilir.
İlköğretim I. kademe görsel sanatlar dersinde üç boyutlu uygulamaların öğrenci yaratıcılığına etkisi
Bu araştırmanın amacı; İlköğretim I. kademe, görsel sanatlar dersinde üç boyutlu çalışmaların öğrencilerin yaratıcılığı ve zihinsel tasarlama sürecine etkilerini saptamaktır.Araştırmanın kavramsal çerçeve boyutunda belge ve arşiv tarama yöntemi ile içerik oluşturulmuş, uygulama aşamasında seçilen iki sınıfa deneysel yöntem uygulanmıştır. Deney ve kontrol grupları oluşturularak, bir gruba üç boyutlu, diğer gruba ise iki boyutlu çalışmalar yaptırılmış ve konu olarak da ?Küresel Isınma Sonucu Mutasyona Uğramış Hayvanlar? verilmiştir.Deney grubu ile kontrol grubunun çalışmaları yaratıcılık kriterlerini belirleyen 3 uzman tarafından puanlanarak bu puanların ortalaması alınmış, elde edilen bu puanlarla, yaratıcılık kriterlerinin her bir maddesinin frekans ve yüzdeleri alınmış ve tablolar oluşturulmuştur. Daha sonra da her iki grubun karşılaştırmalı frekans, yüzde tablosu çizilmiştir. Üç boyutlu çalışan grubun iki boyutlu çalışan gruba göre daha yaratıcı çalışmalar ortaya çıkardığı görülmüştür.Sonuç olarak, yaratıcılık kriterlerinin puanlamalarının sonuçlarından elde edilen verilere göre, kil ile çalışılan üç boyutlu uygulamaların öğrencilerin zihinsel tasarlama ve yaratıcı düşüncelerinin gelişimine önemli katkılar sağladığı görülmüştür.
İlköğretim I. kademe 3. sınıf öğrencilerinin sanat (resim) eğitiminde kopya kuramı ve baskın doğalcı sanat eğitimi kuramının yaratıcılığa etkisi
İlköğretim 1. kademe 3. sınıf öğrencilerinin sanat eğitiminde kopya kuramı vebaskın doğalcı kuramın yaratıcılığa etkisiyle ilgili olarak hazırlanan bu tezde konuylailgili kapsamlı bir kaynak taraması yapılarak, öğrencilere pastel boya tekniği ile ikifarklı uygulama (resim) çalışması yaptırılmıştır.Uygulama çalışması, Çankırı ilinin Korgun ilçesine bağlı bulunan Korgunİlköğretim Okulu 3. sınıf A ve B şubelerinden seçilen 20 öğrenciyi kapsamaktadır.Öğrencilere yaptırılan ilk çalışma, Baskın Doğalcı Kurama dayanan serbest (özgür)teknik güdümünde yapılmıştır. Öğrencilere ?Göl Kenarı? adlı konu ve uygulanacakteknik hakkında bilgi verildikten sonra çalışma başlatılmıştır. Uygulama süreciiçerisinde öğrenci çalışmalarına hiçbir şekilde müdahale edilmemiş veyönlendirmede bulunulmamıştır.Aynı gruba Kopya Kuramıyla ikinci uygulama çalışması yaptırılmıştır. V.Gogh'un ?Auvers'de Göl Kenarı? adlı eserinin röprodüksiyonu konu olarak verilmiş,bu çalışma esnasında Disipline Dayalı Sanat Eğitimi ilkeleri uygulanmıştır. Builkeler doğrultusunda dört disiplin; sanat tarihi, estetik, eleştiri ve uygulamadanyararlanılmıştır. Çalışma sırasında öğrencilere yönlendirme ve ürünlerinegerektiğinde müdahaleler yapılmıştır.Tez çalışması; ilköğretim 3. sınıf çocuklarının sanat (resim) eğitiminde kopyakuramı ve baskın doğalcı kuramın yaratıcılığa olan etkisinin öğrencilere göreçeşitlilik gösterdiğini, ortaya tek bir sonuç çıkmadığını, kimisinin çizgisel gelişiminiolumlu yönde etkilerken kimisininkine olumsuz etkide bulunduğunu, bazıöğrencilerin ise yaptırılan uygulamalardan etkilenmeyerek kendi bildikleri biçimdehareket ettiklerini ortaya koymuştur.Buna göre, ?İlköğretim 1. kademe (7?9 yaş) 3. sınıf çocuklarının sanateğitiminde kopya kuramı ve baskın doğalcı kuramın yaratıcılığa etkisi her öğrenciyegöre farklı olmuş ve çizgisel gelişim seviyesine göre çeşitlilik göstermiştir? sonucunaulaşılmıştır