Theses supervised by Yrd. Doç. Dr. Tamer Kavuran
10 theses · Fırat University
Yerel basının internet gazeteciliğinde kullandığı ana sayfa tasarım sorunları ve çözüm önerileri: Elazığ örneği
Günümüz teknolojileri kitlelerin okuma alışkanlıklarını, fikirlerin aktarımında dil-düşünce ve sosyo-kültürel uygulamalar arasındaki dengeyi, kültürel kodları değişime uğratmıştır. Böyle bir ortamda okurlar gazeteleri metin yığını olarak algılamakta, bilginin sürekli güncellenebilme olanakları talep edilir hale gelmekte, fikir gazeteciliği ve geleneksel gazete kavramı da biçim değiştirmektedir. İnternet gazetelerinin tasarımı, uzun yılların tecrübesini barındıran gazete tasarımına göre etkili olmasa da "gelecekte gazete olacak mı" tartışmalarının arasında tasarım trendleri sona ermekte; geleneksel gazeteler bireyselliklerini ele geçirmekte ve tasarımlarını yenileyerek okur ile bağlarını güçlendirme yoluna gitmektedir. Teknolojinin gelişmesiyle birlikte gazetecilik alanında da çok büyük değişiklikler olmuştur. Günümüzde bütün ulusal gazetelerin ve çoğu yerel gazetenin internet sitesi bulunmaktadır. İnternet gazeteciliğinde kullanılan ana sayfalar incelendiğinde birtakım tasarım sorunları göze çarpmaktadır. Bu tezin amacı, bu sorunları ele alarak yapılan hatalar üzerine çözüm önerileri sunmaktır. Böyle bir amaçla ele alınan bu çalışmada, Web tasarım ilkeleri temel alınarak betimsel araştırma ve içerik analizi yöntemi kullanılmıştır. Bu amaçla, Elazığ'da yayın yapan 5 yerel internet haber sitesinin ana sayfa tasarımları incelenmiş, teknik analizleri yapılmıştır. Ele alınan internet haber sitelerinin yayınları takip edilerek görselleri kaydedilmiştir. Yerel basın, internet gazeteciliği ve Web tasarım kavramları araştırılarak Web tasarımında kullanılan unsurların haber siteleri açısından nasıl uygulanması gerektiği teknik ve estetik kuramlar bağlamında değerlendirilmiştir. Araştırma kapsamı dahilinde; yerel basın, internet haberciliği, Web tasarım unsurları, internet haber sitelerinin görüntüleri ve tasarım sorunlarına yönelik çözüm önerileri anlatılmıştır.
Görsel iletişim açısından tanıtım afişlerinde fotoğrafın kullanımı: Elazığ iline yönelik tanıtım afiş uygulamaları
Grafik tasarım çalışmalarının önemli ürünlerinden biri olan afiş çalışmalarına hayatımızın hemen hemen her alanında rastlamaktayız. Afişler, bir ürünün tanıtılmasını, yeniliğin duyurulmasını sağlayan, herhangi bir konu ile ilgili iletilmek istenen mesajın en net biçimde verildiği grafik tasarım ürünü ve görsel iletişim araçlarıdır. Afiş tasarımında kullanılan en önemli unsurlardan biri de fotoğraftır. İnsanın dünyayı algılamasında ve iletişim kurma sürecinde görme duyusunun öncelikli olması, fotoğrafın da önemini arttırmıştır. Fotoğraf genellikle metinlerin ve fikirlerin tanıtılması, açıklanması, anlamının güçlendirilmesi ve mesajın hedef kitleye dolaysız olarak iletilmesi amacıyla sıkça kullanılan görsel iletişim aracıdır. Bu araştırmada (Tüm bunlardan yola çıkarak) bir kentin tanıtılması, adının duyurulması için afiş ve afişlerin ana malzemesi olan fotoğrafların kullanımı, tanıtıma ne kadar katkı sağladığı üzerinde durulacaktır. Bu bağlamda, afiş ve fotoğrafın tarihsel gelişim süreci incelenerek, sanat çalışmalarının temel konularından biri olan kompozisyon konusuna değinilmiştir. Ayrıca, görsel iletişim kavramı üzerinde durularak, görsel iletişim çalışmalarının tarihsel serüveni, kullanım alanları ve insanlar üzerindeki etkileri irdelenmiştir. Araştırmanın örneklemini Elazığ'ın tarihi ve kültürel unsurları oluşturmaktadır. Bu nedenle araştırmada Elazığ ve yöresinin sosyo-kültürel yapısı hakkında bilgiler yer almaktadır. Son bölümde ise, araştırmanın kuramsal altyapısını yansıtacak örnek afiş çalışmaları tasarlanmıştır. Anahtar Kelimeler: Fotoğraf, Afiş, Görsel İletişim, Elazığ
Dijital illüstrasyon tekniği ile efsanelerin görselleştirilmesi (Elâzığ Çayda Çıra efsanesi uygulaması)
Geçmişten beri birçok metin, bireylere görsellik ile sunulmuştur. İllüstrasyon, metin ve fikirlerin tasviri için yaygın bir biçimde kullanılan resimleme türü ve aynı zamanda güçlü bir görsel anlatım aracıdır. Tanıtım ve reklam mecrasında görsel çözümler üreten illüstrasyon, yaygın bir biçimde kullanılır. Ayrıca illüstrasyon artık canlı ve sürekli gelişmekte olan güçlü bir sanat biçimidir. Zengin bir tarihe sahip bu antik mecra, her alanda imge ve mesajlar yaratabilen dinamik ve çağdaş bir iletişim alanıdır. İllüstrasyon alanında kullanılan terimlere ve tekniklere hâkim olmak, fikirlerin daha iyi biçimlenmesine ve belirginleşmesine katkı sağlayacaktır. İlkokul kitapları, gazeteler, dergiler ve birçok alanda kullanılan illüstrasyon tekniğinin temel amacı uzun ve öğretici metinlerin görsel hafızada yer etmelerini sağlamaktır. Bu çalışmada illüstrasyon tekniği ve çeşitliliğinden, illüstrasyonun öneminden, illüstrasyonun tarihi gelişiminden, illüstrasyon tekniği ile efsanelerin nasıl görselleştirildiğinden ve illüstrasyon yapılırken nelere dikkat edilmesi gerektiğinden bahsedilmiştir. Bir efsanenin dijital illüstrasyon tekniği ile uygulanması niteliği taşıyan bu araştırmanın örnekleminde Elazığ Çayda Çıra efsanesi göz önüne alınarak hazırlanmıştır. Bilimsel literatür taraması sonucunda elde edilen bulgular dikkate alınarak dijital illüstrasyon uygulama süreci ile ilgili sonuç ve önerilerde bulunulmuştur. Ayrıca illüstrasyonun önemsenmesi, sonraki araştırmalara ışık tutması ve kaynak oluşturması açısından dikkate alınarak hazırlanmıştır. Anahtar Kelimeler: İllüstrasyon, Resim, Sanat, Grafik Tasarım, Efsane.
Türkiye'de çocuklara yönelik süt ambalaj tasarımlarının görsel iletişim bağlamında incelenmesi ve bir uygulama örneği
Bu araştırmada Türkiye'de çocuklara yönelik üretilen meyve aromalı süt ambalajlarında bulunan görsel iletişim unsurları (logo, marka, renk, tipografi, illüstrasyon-fotoğraf, sembol) incelenmiştir. Elde edilen bulgular neticesinde örnek bir ambalaj tasarımı yapılarak analiz edilmiştir. Betimsel bir çalışma olan bu araştırmada, yöntem olarak da nitel araştırma yöntemlerinden doküman incelemesi tekniği kullanılmıştır. Bu bağlamda piyasada marketlerde satılan Aynes, Danone, Dost, Eker, Mis, Nestle, Pınar, Sek, Sütaş, Torku, Ülker, İçim, Yörsan ve Yörükoğlu firmalarının çilekli, kakaolu ve muzlu çeşitlerinin otuz dokuz (39) farklı ambalajları incelenmiştir. Bu araştırmanın kuramsal çerçevesini oluşturan ambalaj kavramı, görsel iletişim, görsel iletişim açısından ambalaj tasarımı başlıkları altında ambalajın tarihsel gelişimi, önemi, işlevleri, çeşitleri ve ambalaj üzerinde bulunan görsel iletişim unsurları araştırılmıştır. Bu amaç doğrultusunda araştırma, Kırıkkale il merkezinde bulunan marketlerde satılan Aynes, Danone, Dost, Eker, Mis, Nestle, Pınar, Sek, Sütaş, Torku, Ülker, İçim, Yörsan ve Yörükoğlu firmalarının çilekli, kakaolu ve muzlu çeşitleri ile sınırlı kalmıştır. Ambalajların temel özelliği, ürün vaatlerini verdikleri görsel mesajlarla iletmek olduğundan kullanılan görsel iletişim unsurlarının doğru ve etkili bir şekilde kullanılması gerekir. Vaatlerin hedef kitleye sağlıklı bir şekilde iletilebilmesi için ambalaj tasarımlarında görsel unsurların teknik açıdan doğru ve yerinde kullanılması önemlidir. Araştırma sonucunda elde edilen bulgulara göre seçilen aromalı süt ambalajlarının biçimsel yapıları ile ürün içerikleri farklılıklar göstermiş, hedef kitle çocuklar olduğundan ambalajların çoğunluğunda çocukların dikkatini çekecek görsel iletişim unsurlarından faydalanılmıştır. Sonuç olarak; marketlerde raflarda yer alan çocuklara yönelik aromalı süt ambalajları hem çocukların ruh dünyasına hitap etmeli hem de benzer ürünler arasından farklı tasarımıyla sıyrılabilme özelliğine sahip olmalıdır. Anahtar Kelimeler: Görsel İletişim, Ambalaj, Ambalaj Tasarımı.
Görsel iletişim tasarımı açısından Türkiye'deki online alışveriş sitelerinin tasarım sorunları
İnsanlığın gördüğü en hızlı değişim süreçlerinden birisinin tam ortasındayız. Yakın bir geçmişe kadar bilgi teknolojilerinden haberdar olmayan insanlar bugün sınırsız bilginin kullanıcıları haline gelmişlerdir. Ülkeler arası sosyal ve ticari ilişkilerin gelişerek, küreselleşme boyutuna ulaştığı bir dönemde, iletişimde hız kaçınılmaz bir ihtiyaç halini almıştır. Bilgi teknolojisi ve elektronik sektöründeki gelişmeler bu ihtiyacı karşılayacak çözümler bulmuştur. Enformasyon teknolojilerinin gelişim sürecine paralel olarak, ekonomik faaliyetlerin doğası da köklü bir biçimde değişmektedir. Geçmişin genellikle yüz yüze, yazılı kayıt sistemine dayanan iş yapma şekli, giderek artan biçimde, elektronik tabanlı hale gelmektedir. Elektronik ticaret, 1990'lı yılların ikinci yarısından itibaren, internetin aynı zamanda bir iş yapma yeri haline gelmesiyle birlikte yaygınlık kazanmıştır. Bu çalışma da "elektronik ticaret kavramı, kapsamı ve önemi, elektronik ticaretin özellikleri ve farkları, elektronik ticaret destek sistemleri, elektronik ticaretin unsurları, elektronik ticaret alanları elektronik ticaretin araçları, elektronik ticaret modelleri, elektronik ticarette ödeme yolları, elektronik ticaretin avantaj ve dezavantajları, elektronik ticarette güvenlik ve elektronik ticarette web tasarım süreci" konuları kapsamlı biçimde açıklanmıştır. Bu çalışma dört bölümden oluşmaktadır. Birinci ve ikinci bölümler teknik bölümler, üçüncü bölüm metodoloji, dördüncü bölüm bulgu ve yorumlar kısmından oluşmaktadır. Birinci bölümde elektronik ticaret kavramı, tarihçesi, türleri, avantajları, güvenlik sorunları ve karşılaşılan genel sorunlar anlatılmıştır. İkinci bölümde elektronik ticaretin ekonomik ve sosyal yaşama etkileri, site türleri, web tasarım sürecinde görsel ve grafik tasarım elemanlarının önemi anlatılmıştır. Üçüncü bölüm bilimsel literatür taraması yapılarak çalışmanın yöntemi indexler araştırılıp, çalışmanın içerik analizi yöntemiyle çözümlenmesine karar verilmiştir. Dördüncü bölümde tasarım ilkeleri doğrultusunda alışveriş siteleri karşılaştırılmıştır. Bu araştırmada Türkiye'deki online web sitelerinin betimsel model çerçevesinde grafik tasarım ilkeleri yönüyle analizi sonucunda web sitelerinin uygunluklarının yansıtılıp yansıtılmadığı tartışılmıştır. Bu bağlamda problemin çözümüne yönelik öneriler sunulmuştur.
Ortaöğretim öğrencilerinin internet tüketimlerindeki görsel tasarım algılarının iletişimsel rolüne ilişkin görüşleri (Elazığ örneği)
Günümüzde internetin yaygınlaşması ile beraber internet kullanım oranlarının da giderek arttığı gözlemlenmektedir. İnternet kullanımın artması, yeni web ortamlarının doğması ve bu yeni alanların giderek zenginleşmesini de beraberinde getirmektedir. Özellikle internet ortamında kullanılan görseller ve bu görsellere ait tasarım unsurları bu açıdan büyük önem taşımaktadır.İnternetin yaygınlaşması ve bir kitle iletişim aygıtı hâline dönüşmesiyle yeni kullanım alanları doğmuştur. Bunlardan biri de sosyal medya veya sosyal ağlar olarak adlandırılan ve kişisel paylaşıma dayalı web ortamlarıdır. İnternet ortamında önemli bir yeri olan sosyal ağların internetin yaygınlaşması ile beraber giderek artan oranlarda kullanılması, bu ağlarda yapılan paylaşımların çoğunlukla görsel unsurlara dayanması dolayısıyla bu unsurların, kişilerin kullanım ve algıları ile bağlantısının ortaya konulmasını gerektirmektedir. Söz konusu görsellerin bireyler tarafından nasıl kullanıldığı ve bireylerin internet kullanımlarını nasıl etkilediği araştırmanın ana konusunu oluşturmaktadır.Bu çalışma ile ortaöğretim öğrencilerinin internet tüketimlerindeki görsel tasarım algılarının iletişimsel rolüne ilişkin sonuçlar amaçlanmıştır. Ayrıca ortaöğretim öğrencilerinin internet kullanımlarında karşılaştığı görsellerle ilgili tutumu ve algılama biçimleri irdelenmeye çalışılmıştır. İnternette üretilen görsellerin sunumu ve görsellerin tasarımında kullanılan görsel tasarım unsurları, hedef kitle üzerinde belirgin bir etki oluşturmaktadır. Bu etkinin sağlıklı yollardan oluşturulması, tutumlar ve algı ile ilgili parametrelerin doğru yorumlanmasına bağlıdır. Araştırma, bu parametreleri tespit etmek ve görsel tasarım unsurlarının internet kullanımındaki etkilerini belirlemek amacıyla yapılmıştır. Araştırmada, web ortamında kullanılan görsellerin öğrenciler üzerindeki etkisi, anket tekniği kullanılarak tespit edilmeye çalışılmıştır.Anahtar Kelimeler: İnternet, Görsel İletişim, Algı, Grafik Tasarım.
Görsel iletişim tasarımı bağlamında bir eğitim dergisi tasarımı için öneri
?Görsel İletişim Tasarımı Bağlamında Bir Eğitim Dergisi Tasarımı İçin Öneri? isimli bu araştırma beş bölümden oluşmaktadır. Birinci bölüm, görsel iletişimin kavranabilmesi, görsellerin tasarımlarda anlamlandırılması için algılama ilkelerinin tasarımı yönlendirmesi ve bir zemine oturtulabilmesi amacıyla oluşturulmuştur. İkinci bölümdeyse, dergi ve eğitim dergiciliği ele alınmış olup dergiciliğin günümüze geliş sürecine değinilmiştir. Dergi türleri ve eğitim dergileri yaşamı ve düşünceleri yönlendirmiş olması bakımından incelenmiş ve bir zemine oturtulmuştur. Üçüncü bölümde ise görsel iletişim bağlamında dergi tasarlama sürecine ve eğitim dergilerinin dergi olarak tasarlanma gerekçelerine yer verilmiştir. Dergi tasarlama sürecinde uyulması gerekenler sıralı olarak verilmekle birlikte dergilerin tasarlanma süreci ile ilgili karşılaşılabilecek sıkıntıları ortadan kaldırmak için tasarım ilkeleri doğrultusundadergi tasarlama sürecine yer verilmiştir. Dördüncü bölümde ise araştırmanın yöntemi ele alınmıştır. Beşinci bölüm uygulama örneği ve analizden oluşmaktadır. Bu inceleme sonucunda, eğitim dergisi tasarımlarında yer alan sorunları gidermede kullanılan yöntemler ele alınmıştır. Araştırmada, konuyla ilgili olan görsel örneklerle, araştırma, hem zenginleştirilmiş hem de netleştirilmeye çalışılmıştır. Eğitim dergilerinin grafik tasarımı açısından analizinin yapılması, teknik ve estetik açıdan tasarımcının önemini vurgulamak ve tasarımın sorunsuz sonuç vermesi açısından önemlidir. Bu bağlamda, eğitim dergilerinin tasarımlarını tasarım eğitimi almıştasarımcıların yapması gerektiği üzerinde durulmuştur.Anahtar Kelimeler: Görsel İletişim Tasarımı, Dergi, Eğitim Dergisi, Tasarım
Anadolu medeniyetlerinde kullanılan sembollerin günümüz kurumsal kimlik çalışmalarına yansımaları
Görsel tasarım unsurları sadece kurumların değil aynı zamanda toplumların sosyal ve kültürel yapılarına ilişkin veriler içeren ögelerden oluşur. Bu ögeler bir toplumun yaşantısından, ahlaki değerlerine kadar birçok şeyi içinde barındırır. Tarihsel süreç boyunca toplumsal gelişmelerle birlikte görsel unsurlarında gelişim gösterdikleri ve günümüz modern görsel iletişim tasarımını oluşturduğu bilinmektedir. İlk çağ insanlarının çeşitli gereksinimleri için yapmış oldukları çizimler günümüz görsel iletişimin temelini oluşturmuştur. İnsanoğlu günümüze kadar sembol ve işaretlerle bağlantılar kurarak farklı iletişim sistemleri geliştirmiştir. Anadolu'da farklı zamanlarda hüküm sürmüş medeniyetlerin kullanmış olduğu simge, sembol ve desenlerin günümüzde kullanılması bu duruma en güzel örnektir. Toplumsal gelişim, görsel ögelerin gelişimini etkilemiş ve özellikle günümüz görsel tasarım çalışmalarının temelini oluşturmuştur. Bu bağlamda bu sürecin gözlemlenebileceği alanlardan biride görsel tasarım ekseninde kurumsal iletişim ögeleri olmuştur. Bir kurum veya o kuruma ait ürün isminden amblemine, kullanmış olduğu renklerden yazı türüne kadar birçok ögeyi içerisinde barındıran kurumsal kimlik tasarımı günümüz kurum ve kuruluşlarında önemli bir yere sahiptir. Araştırmanın başlangıcını Anadolu Medeniyetlerine ait grafik unsurlarının günümüzde kullanımına yönelik öngörüler oluşturmuştur. Günümüz kurumsal kimlik çalışmalarında önemli yeri olan sembollerin, Anadolu medeniyetlerine ait sembol, simge ve desenlerden esinlendiği fikrinden yola çıkılmıştır. Tarihi sembol, simge ve desenlerin günümüz kurumsal iletişim çalışmalarında kullanımlarının ilk örnekleriyle benzerlikleri bu araştırmanın problemini oluşturmaktadır. Bu benzerliklerin kurum kimliği, kurum vizyon ve misyonu ile ilişkisine cevap aranmıştır. Araştırma genel olarak teorik ve uygulama kısımlarından oluşmaktadır. Teorik kısımda, genel tarama modelinde betimsel model tekniği kullanılmıştır. İlgili literatür, tarama tekniği ile toplanmıştır. Araştırmanın uygulama kısmında ise, Anadolu medeniyetlere ait görsel ögelerin günümüz kurumsal kimlik çalışmalarındaki kullanımlarına yer verilmiştir. Ayrıca bu görsel ögelerin ilk kullanımları ile günümüz modern grafik tasarımı ile stilize edilmiş kullanımları analiz edilmiştir. Elde edilen veriler ışığında sonuç ve öneriler sunulmuştur. Anahtar Kelimeler:Görsel İletişim, Sembol, Grafik Tasarım, Kurumsal İletişim.
Görsel iletişim tasarımı açısından ekslibris sanatı: Örnek uygulamalar ve grafik tasarım çözümlemeleri
Bu araştırma ile ekslibris sanatının, görsel iletişim tasarımı açısından incelenmesi ve önemi vurgulanmıştır. Bu amaç doğrultusunda ekslibris çalışmaları incelenerek örnek uygulamalar yapılmış, grafik tasarım çözümlemeleri sunulmuştur. Dör bölümden oluşan tezin birinci bölümünde, "Kitabın Tapusu Olarak Ekslibris" ana başlığı altında ekslibrisin tanımı, tarihsel süreçte gelişimi, ülkemizde ekslibris sanatının yaygınlaşması, ekslibris tasarımı, ekslibrislerde konular, ekslibris koleksiyonculuğu, Türkiye'de ve dünyada ekslibris etkinlikleri, ulusal ve uluslararası ekslibris sanatçılarının çalışmalarıyla örneklendirilmiştir. İkinci bölümünde, ekslibris baskı teknikleri, ekslibris çoğaltma teknikleri ve ekslibris baskı simgelerine yer verilmiş, kitaplar ve ekslibris arasındaki tarihsel ilişki anlatılmıştır. Üçüncü bölümünde, tezin problemi, önemi ve amacı üzerinde durulmuştur. Dördüncü bölümünde, yabancı ve Türk ekslibris sanatçılarına ait ekslibrisler, görsel tasarım ilkeleri açısından incelenmiş, bulgular ve yorumlara dayandırılmıştır. "Örnek Uygulama ve Çözümlemeler " başlıklı beşinci bölümde ekslibris sanatından yola çıkılarak, tez sahibinin kendi çalışmaları örnek alınmış, farklı teknik ve üslupla yapılmış ekslibris çalışmaları çözümlenmiştir. Teknik eleştiri ve göstergebilim açısından ele alınan çalışmalar, konu ve içerik, kompozisyon, renk, çizgi, doku, form, ışık- gölge ve perspektif öğeleriyle incelenmiş, iç dinamikleriyle anlamlandırılmaya çalışılmıştır. Anahtar Kelimeler: Ekslibris, sembolizm, sanat, göstergebilim, görsel iletişim, grafik tasarım, kompozisyon, renk, çizgi, doku, form
Görsel iletişim tasarımı açısından fotoğrafta time lapse (zaman aralıklı çekim) tekniği: Elazığ iline yönelik örnek bir uygulama
Fotoğrafın icadından bu yana gelişen fotoğraf teknolojilerinin bir parçası olan time lapse çalışmaları sinemada, televizyonda, reklamlarda, tanıtım filmlerinde ve belgesellerde sıklıkla kullanılmıştır. Zamanın akışı, time lapse çalışmalarıyla birlikte etkili bir şekilde izleyiciyle buluşmuştur. Time lapse çalışmaların, sanat ürünü olduğu kadar, aynı zamanda bir görsel iletişim aracı olarak da karşımıza çıktığı görülmektedir. Belirli zaman aralıklarıyla çekilen fotoğrafların arka arkaya hızlı bir şekilde oynatılarak oluşan time lapse tekniği, görsel iletişim aracı olarak ele alınmıştır. Bu bağlamda, fotoğrafın tarihsel gelişim süreci incelenerek, fotoğrafın temel konularından biri olan kompozisyon konusu irdelenmiştir. Yine, görsel iletişim kavramının ne olduğu, görsel iletişim çalışmalarının tarihsel gelişimi, kullanım alanları, insanları nasıl etkilediği üzerinde durulmuştur. Araştırmanın evrenini Elazığ ili ve Harput yöresi teşkil etmektedir. Bir kentin tanıtımına yönelik hazırlanan time lapse çalışmasının nasıl uygulanabileceği gösterilmeye çalışılmıştır. Araştırmanın örneklemini ise Elazığ'ın tarihi ve kültürel unsurları oluşturmaktadır. Araştırma sonucunda; time lapse çalışmaların, sanatsal görselliğinin yanında güçlü bir görsel iletişim aracı olduğu da saptanmıştır. Aynı zamanda bu çalışma ile Elazığ ilinin tanıtımına da zamanın büyülü geçişleriyle katkı sağlanmaya çalışılmıştır. Anahtar Kelimeler: Fotoğraf, Time Lapse, Görsel İletişim