Theses supervised by Yrd. Doç. Dr. Salih Şahin
11 theses · Gazi University
Coğrafya dersinde ürün seçki dosyası (portfolyo)'na yönelik öğretmen görüşleri (Karabük ili örneği)
Bu yüksek lisans tezinin amacı, ortaöğretim coğrafya öğretmenlerinin, alternatif değerlendirme metotlarından biri olan ürün seçki dosyası (portfolyo) hakkındaki görüşlerini belirlemektir.Araştırma gerçekleştirilirken, 2009-2010 eğitim ve öğretim yılında Karabük İl Milli Eğitim Müdürlüğü'ne bağlı liselerde görev yapan tüm (60 kişi) coğrafya öğretmenlerine ulaşılmıştır.Araştırmada öğretmenlerin portfolyoya bakış açılarını belirleyebilmek için anket formu kullanılmıştır. Anket iki bölümden oluşmaktadır. Birinci bölüm tarafımdan geliştirilmiş ve katılımcılara cinsiyetleri, en son mezun oldukları okul, mesleki deneyimleri, görev yaptıkları okullardaki sınıf mevcudu, coğrafya dersinde en çok kullandıkları ölçme araçları ve alternatif değerlendirme yöntemleri hakkındaki yeterlilikleri ile hizmet içi kurslara ihtiyaçlılık durumları sorulmuştur. Anketin ikinci bölümünde ise Serdar Gözüm (2008) ?İlköğretim 4. 5. ve 6. Sınıf Fen ve Teknoloji Derslerinde Öğretmen ve Öğrencilerinin Ürün Dosyası (Portfolyo) ve İçeriğine İlişkin Görüşleri? adlı tez çalışmasında kullanılan anket formu tarafımdan geliştirilerek kullanılmıştır. İkinci bölümde ürün dosyasının özelliklerine ilişkin sorular yöneltilmiştir. Araştırmada toplanan veriler SPSS 15.0 programında frekans (f), yüzde (%), aritmetik ortalama ( ) ve standart sapma (ss), t-testi ve tek yönlü varyans analizi (ANOVA) kullanılarak analiz edilmiştir.Araştırmanın bulgularına göre;1.Uygulamaya katılan coğrafya öğretmenleri tarafından alternatif değerlendirme metotlarının uygulanmasının doğru olduğu kabul edilmesine rağmen, kendi öğretim ortamlarında uygulamadıkları,2.Uygulamaya katılan coğrafya öğretmenleri arasında portfolyo kullanımının yaygın olmadığı ve öğretmenlerin, değerlendirme metodu olarak yazılı yoklamaları yüksek oranda tercih ettikleri,3.Coğrafya öğretmenlerinin coğrafya dersinde portfolyo uygulamalarına ilişkin görüşlerinin ?cinsiyet?, ?mezun oldukları okul?, ?mesleki deneyim yılı? ve ?görev yaptıkları okullardaki sınıf mevcudu? değişkenlerine göre anlamlı farklılık göstermediği ortaya çıkmıştır.Tüm bu sonuçlardan yola çıkarak tarafımdan konu ile ilgili olarak araştırmacılara ve öğretmenlere yönelik önerilere de verilmiştir.Anahtar Kelimeler: Coğrafya Öğretimi, Coğrafya Öğretmeni, Alternatif Değerlendirme Metotları, Portfolyo
Türkiye ve Romanya lise coğrafya dersi öğretim programlarının amaç, içerik ve yöntem açısından karşılaştırılması
Bu çalışmanın amacı Türkiye ve Romanya'daki Ortaöğretim Coğrafya Dersi Öğretim Programlarının amaç, içerik ve yöntem açısından karşılaştırmaktır. Böylece her iki ülkedeki coğrafya programlarının belirlenen kriterler açısından durumu ortaya konmaya çalışılmıştır.Araştırmada kullanılan yöntem içerik analizine uygun ?dokuman analizi? tekniğidir. Her iki ülkenin resmi kurumlarından edinilen coğrafya öğretim programları doküman analizi tekniği ile birebiriyle karşılaştırılarak, tarihi süreç içinde birbirine olan benzerlikleri ve farklılıkları belirlenmeye çalışılmıştır.Romanya ve Türkiye'nin ulusal öncelikleri, kültürleri, gelenekleri ve tarihi birikimleri birbirinden farklı olduğu için müfredatlar açısından bazı farklılıkların bulunması da doğaldır. Ancak bu çalışma ile her iki ülkede coğrafya derslerine ve öğretim programlarıyla ilgili olarak bilgi sahibi olmak mümkündür. Bunun yanında her iki ülkenin coğrafya öğretim programlarının amaç, içerik ve yöntem açısından özellikleri karşılaştırılarak, araştırmacı ve okuyuculara belli bir perspektif kazandırılması amaçlanmıştır.Yapılan dokuman analizleri ve literatür çalışmaları sonucunda elde edilen verilere göre, Romanya'nın coğrafya öğretim programında geçmişte yapılan değişiklikler ideolojik kaygının baskılarını daha çok taşımaktadır. Türkiye'deki coğrafya öğretim programlarının ise özellikle 1973'ten sonraki öğretim programı değişikliklerinden sonra fen bilimlerine ait dersler karşısında daha önemsiz hale getirildiği belirtilebilir. Bu durum 2005 yılındaki Coğrafya Dersi Öğretim Programı değişimine kadar sürmüştür. Buna karşın Romanya coğrafya öğretim programında özellikle 1994'ten sonra esaslı ve önemli değişimler yaşanırken, ülkedeki öğretmenlik mesleğinin önemsizleşmesine paralel olarak yapılan değişimlerin de yeni Romanya'daki coğrafya eğitimine yeni bir soluk getirmediği belirtilebilir. Buna karşın Türkiye'de özellikle milenyum sonrasında Avrupa Birliği adaylığının da etkisiyle devletçi anlayıştan bireyi merkeze alan anlayışa geçilmiş, bu anlayış da kendini eğitim üzerinde hissettirmiştir. Bunun sonucunda Milli Eğitim Bakanlığı, müfredat yaklaşımını öğretmen merkezli geleneksel yapıdan, öğrenci merkezli ve aktif öğrenmeye dayalı yeni yaklaşıma çevirmiştir. Bu akımdan etkilenen derslerin başında gelen coğrafya öğretim programı 2005 yılında değiştirilmiş ve Romanya coğrafya öğretim müfredatına göre oldukça organize eve detaylı bir kılavuz olarak öğretmenlerin hizmetine sunulmuştur.Anahtar Kelimeler: Coğrafya Öğretim programı, Türkiye, Romanya, Karşılaştırmalı Eğitim
Ortaöğretim coğrafya derslerinde ev ödevlerine yönelik öğretmen görüşleri (Yozgat ili örneği)
Bu tez, ortaöğretim coğrafya derslerinde ev ödevi ile ilgili öğretmen görüşlerini tespit etmek amacıyla yapılmış bir araştırmayı kapsamaktadır.Araştırmanın örneklemini 2009-2010 eğitim öğretim yılında Yozgat İli sınırları içindeki okullarda görev yapan 75 coğrafya öğretmeni oluşturmaktadır.Araştırmada tarama modeli kullanılmış, ortaöğretim coğrafya dersinde ev ödevlerine yönelik öğretmen görüşlerini belirlemek için öğretmenlere anket uygulanmıştır. Araştırmada ilk olarak literatür taraması yapılmış ev ödevi ile ilgili çalışmalar incelenmiştir. Coğrafya dersinde ev ödevleri ile öğretmen görüşlerini belirlemeye yönelik anket geliştirilmiştir. Coğrafya dersinde ev ödevleri ile öğretmen görüşlerine ait veriler bu anketle toplanmıştır. Araştırmada elde edilen sayısal verilerin çözümlenmesinde SPSS (Statistical Package for Social Sciences) paket programı kullanılmıştır. Öğretmenlerin maddeler hakkındaki görüşlerine ait puanların ayrı ayrı aritmetik ortalamaları ve standart sapmaları hesaplanmıştır. Görüşler ``t'' testi ile test edilmiştir. İkiden fazla grupların ortalamaları arasındaki farkın ortaya çıkarılabilmesi amacıyla tek yönlü varyans analizi (ANOVA) test tekniğinden faydalanılmıştır.Öğretmenler, ev ödevlerinin, öğrencileri araştırmaya sevk ettiğini, zamanı planlı kullanma alışkanlığı kazandırdığını, sorumluluk duygusunu geliştirdiğini, kalıcı öğrenmeyi sağladığını, öğrencilerin başarısını artırdığını düşünmektedir. Ev ödevlerinin coğrafya dersindeki becerilerin kazandırılmasında, problem çözme becerilerinin geliştirilmesinde, grup çalışmasında kullanılması gerektiğini inanmaktadırlar. Ayrıca Coğrafya öğretmenleri coğrafya derslerinde ödev verirken coğrafi bilinç oluşturmaya ve tasarruf bilincinin gelişmesine, öğrencilerin çevre sorunlarına karşı bilinç geliştirmesine özen göstermektedir.Öğretmenler, ödev vermede ders kitaplarından, öğrencilerin sosyo-ekonomik durumlarından, çalıştıkları okul türünden, ödevler ile ilgili yöntem ve bilgi yetersizliğinden kaynaklanan sorunlar yaşamaktadır.Anahtar Kelimeler: Ev Ödevi, Coğrafya Eğitimi. Öğretmen Görüşü
Coğrafya öğretiminde örnek olay incelemesi yönteminin öğrencilerin akademik başarısına etkisi
Bu çalışmanın amacı, ortaöğretim coğrafya dersinde uygulanan örnek olaya dayalı öğrenme yönteminin öğrencilerin akademik başarılarına yönelik etkisini araştırmaktır.Bu araştırma için 2009-2010 öğretim yılı bahar dönemi Kastamonu ili merkez ilçesine bağlı Saime İnal Savi Lisesi'nin 10. sınıf öğrencileri random yöntemiyle seçilmiştir. Çalışmanın deney grubunu Saime İnal Savi Lisesi 10.sınıf öğrencileri oluşturmuştur. Araştırmacı, göç konusuyla ilgili müfredatta yer alan kazanımların öğretiminde kontrol grubu öğrencilerine, geleneksel yöntemleri; deney grubu öğrencilerine ise örnek olaya dayalı öğrenme yöntemi kullanılarak işlemiştir.Veri toplama aracı olarak, coğrafya dersi basarı testi ve tutum ölçeği kullanılmış; bu ölçek ve test, uygulama başlamadan önce ön test ve uygulama sonunda son test olarak deney ve kontrol grubu öğrencilerine verilmiştir. Araştırma verilerinin analizinde, öğrencilerin başarı testlerine ve coğrafya dersine yönelik tutum ölçeğine verdikleri yanıtların frekansları, aritmetik ortalamaları, standart sapmaları, tek yönlü varyans analizi (ANOVA) ve bağımsız gruplar t testini hesaplamak amacıyla SPSS İstatistik Paket Programı'ndan yararlanılmıştır.Analizler sonucunda elde edilen bulgular, örnek olaya dayalı öğrenme yönteminin uygulandığı deney grubu öğrencilerinin akademik başarısı ve coğrafya dersine karsı tutumları, geleneksel öğrenme yönteminin uygulandığı kontrol grubu öğrencilerinin akademik başarısı ve coğrafya dersine yönelik tutumları arasında deney grubu lehine anlamlı derecede bir fark olduğunu ortaya koymuştur.Anahtar Kelimeler: Örnek Olaya Dayalı Öğrenme, Coğrafya Eğitimi, Göç
Coğrafya öğretiminde lise öğrencilerinin bireysel farklılıklarının öğrenme düzeylerine etkisi
Bu araştırmanın amacı, coğrafya öğretiminde lise öğrencilerinin bireysel farklılıklarının öğrenme düzeylerine etkisini belirlemektir.Çalışma survey yöntemine dayalı bir araştırmadır. Araştırma verileri, öğrencilere uygulanan coğrafya öğretiminde bireysel farklılıkların etkisi anketi ile elde edilmiştir. Araştırmanın örneklemini ise, 2008 ? 2009 öğretim yılında MEB'e bağlı Kastamonu Anadolu Lisesi, Kastamonu Kuzeykent Lisesi ve Kastamonu Ticaret Meslek Lisesi 10. sınıf öğrencileri oluşturmaktadır. Bu liselerin 10. sınıflarında okuyan 120 öğrenciye bireysel farklılıkları belirlemeye yönelik anket uygulanmıştır. Verilerin çözümlenmesinde SPSS sürüm 17.0 kullanılmış, ölçek formunun öğrencilere ait kişisel bilgilerin çözümlenmesinde ise yüzde ve frekans dağılımları alınmıştır. Öğrencilerin genel öğrenme biçimleri ve coğrafya dersinde tercih ettikleri öğrenme biçimlerini içeren maddeler anlamlı ve tutarlı olacak şekilde gruplandırılmış ve her bir madde puanlanarak SPSS programına girilmiştir. Puanlama yapılırken Likert tipi 5'li dereceleme ölçeği esas alınmış ve öğrencilere ait kişisel bilgiler, her bir maddenin oluşturmuş olduğu gruplar ile öğrencilerin başarı notları karşılaştırılarak sonuca ulaşılmıştır.Öğrencilerin kişisel bilgileri ile ilgili araştırma bulguları sonucunda, öğrencilerin cinsiyetinin (F: 1,397); öğrencilerin çalışma odasının olup olmamasının (F: 0,678); anne-babalarının yaş durumunun (F: 0,394- F: 0,658), eğitim durumunun (F: 0,843- F: 0,690), mesleklerinin (F: 0,005- F: 0,540), evlerinin kendilerinin, lojman veya kira olmasının (F: 0,119), gelir durumunun (F: 1,191), hayatta veya hayatta olmamasının, öz veya üvey olmasının ve aileleriyle birlikte yaşayıp yaşamadıklarının öğrencilerin coğrafya dersi başarıları üzerinde etkili olmadığı bulunmuştur.Öğrencilerin genel ve coğrafya dersinde tercih ettikleri öğrenme biçimleri ile ilgili araştırma bulguları sonucunda, bireysel öğrenme biçiminin (F: 0,246- F: 1,184), grupla öğrenme biçiminin (F: 0,420- F: 0,649), öğretmen merkezli öğrenme biçiminin (F: 1,668- F: 0,767), öğrenme ortamının (F: 0,625- F: 1,100) ve materyal kullanarak öğrenme biçiminin (F: 1,721- F: 0,612) öğrencilerin coğrafya dersi başarıları üzerinde etkili olmadığı bulunmuştur.Ayrıca araştırma sonucunda, okul türlerinin (F: 81,665) , ikamet ettikleri evdeki oda sayısının (F:3,841), kardeşlerinin olup olmamasının (F: 3,665); genel ve coğrafya dersinde tercih ettikleri öğrenme biçimlerinden öğrenci merkezli öğrenme biçiminin (F: 2,289- F: 2,838) öğrencilerin coğrafya dersi başarıları üzerinde etkili olduğu bulunmuştur. En çok tercih edilen öğrenme biçiminin öğrenci merkezli öğrenme biçimi olması, öğrencilerin coğrafya derslerinde yaparak-yaşayarak öğrenmeyi, önceki bilgiler ile yeni öğrendikleri bilgiler arasında ilişki kurmayı ve yeni bilgileri kendi kalıplarına göre öğrenmeyi tercih ettiklerini göstermektedir.Anahtar Kelimeler: Bireysel Farklılıklar, Öğrenci Merkezli Öğrenme, Yaparak-Yaşayarak Öğrenme, Survey Yöntemi.
İlköğretim sosyal bilgiler öğretmen adaylarının coğrafya okuryazarlık düzeylerinin belirlenmesi
Bu araştırmada, Sosyal Bilgiler Öğretmen adaylarının Coğrafya Okuryazarlık düzeyleri belirlenmiş ve bunun çeşitli değişkenlerle olan ilişkisi ortaya konulmuştur. Araştırmada bir problem durumuna yönelik var olan durumu kendi şartları içerisinde müdahale olmaksızın tanımlamak amacıyla betimsel tarama yöntemi kullanılmıştır.Araştırma, pilot ve asıl uygulama olmak üzere iki basamakta gerçekleştirilmiştir. Pilot uygulama, 2008 ? 2009 eğitim öğretim yılı bahar döneminde iki farklı üniversitede 3. ve 4. sınıf sosyal bilgiler öğretmen adayları (N= 252) ile yürütülmüştür. Asıl uygulama ise yine aynı dönemde üç farklı üniversitede 3. ve 4. sınıf sosyal bilgiler öğretmen adayları (N= 624) ile yürütülmüştür.Araştırmada veri toplamak amacıyla araştırmacı tarafından geliştirilen ?Sosyal Bilgiler Öğretmen Adaylarının Coğrafya Alan Standartları Ölçeği? ve 64 çoktan seçmeli sorudan oluşan ?Standart Temelli Coğrafya Okuryazarlık Ölçeği? ile Karadeniz (2005) tarafından geliştirilen ?Sosyal Bilgiler Öğretmen Adaylarının Coğrafya Öz-yeterlik İnançları Ölçeği? kullanılmıştır.Araştırmadan elde edilen verilerin analizinde; merkezi yığılım ölçüleri, ilişkisiz örneklemler için t-testi, tek ve çift yönlü ANOVA, Pearson korelasyonu ile hiyerarşik çoklu regresyon istatistik teknikleri kullanılmıştır.Araştırma sonucunda, öğretmen adaylarının coğrafya okuryazarlıklarının yeterli seviyede olmadığı belirlenmiştir. Bunun yanı sıra okuryazarlık düzeylerinin, cinsiyet, tutum, sınıf, ilköğretim döneminde yaşanılan yerleşim biriminin türü, coğrafya ile ilgili bazı etkinlikleri yapma sıklığı ve öz-yeterlik inançlarına göre anlamlı farklılıklar gösterdiği belirlenmiştir. Öğretmen adaylarının akademik ortalamalarının, çeşitli medya kaynaklarını kullanım sıklıklarının, ortaöğretim döneminde yaşadıkları yerleşim biriminin türünün ise coğrafya okuryazarlık düzeyi üzerinde anlamlı bir etkide bulunmadığı ortaya çıkmıştır. Araştırmadan elde edilen bu bulgular ışığında, coğrafya okuryazarlığının geliştirilmesine ve ileride yapılacak bilimsel araştırmalara dair öneriler sunulmuştur.
Akademik çelişki tekniğinin öğrencilerin coğrafya derslerindeki başarı ile güdü üzerindeki etkileri
Öğretim metotları başarıya ulaşmak için başvurulabilecek en etkili, uygun ve kısa yoldur. Bu araştırmanın amacı, coğrafya öğretiminde geleneksel öğretim yönteminin mi, yoksa işbirlikli öğrenme yöntemlerinden biri olan akademik çelişki yönteminin mi daha etkili olduğunun saptanmasıdır. Araştırmanın evrenini, 2005-2006 Öğretim Yılı'nda Çubuk İmam Hatip ve Anadolu İmam Hatip Lisesi'ne devam eden 9/A ve 9/B sınıflarındaki öğrenciler oluşturmaktadır. Araştırmanın amacı doğrultusunda; cevapları aranan problemlere yönelik hazırlanıp, uygulanan öntest, sontest ve anketler aracılığı ile elde edilen veriler, betimsel istatistikler olan frekans, yüzde ve aritmetik ortalamaları hesaplanarak mevcut yorumlar yapılmıştır. Araştırmada öğrencilerin geleneksel yöntemlere bağlı kalınarak işlenen derslerde sıkıldıkları ve güdülenmelerinin zor olduğu görülürken akademik çelişki yöntemi ile işlenen derslerde derse ilgi ve katılımın daha yüksek olduğu görülmüştür. Öğrencilerin büyük bir bölümü sadece coğrafya derslerinin değil aynı zamanda diğer derslerinin de bu yöntemle işlenmelerini istemişlerdir. Öntest sonrasında az da olsa kontrol grubu lehine olan başarı düzeyi farklılığının sontest sonrasında deney grubu lehine değiştiği açık bir şekilde görülmüştür. Araştırma sonunda ortaya çıkan sonuçlara bağlı olarak araştırmacı tarafından ortaya konulan öneriler yer almaktadır.
Coğrafya öğretiminde yaratıcı düşünme teknikleri kullanımının öğrenci başarısına etkisi
Bu araştırmanın amacı, yaratıcı düşünme teknikleri kullanımının, lise ikincisınıf coğrafya dersi Türkiye'nin İklimi ünitesinin öğretiminde öğrencilerin başarılarıve yaratıcılıkları üzerindeki etkisini belirlemektir.Araştırma deneysel desen modelinde gerçekleştirilmiştir. Araştırmada veritoplama aracı olarak başarı testi ve yaratıcılık ölçeği kullanılmıştır. Geliştirilen ölçmearaçları Ankara lisesi 2. sınıf öğrencilerinden 75 kişiye uygulanmıştır. Araştırmanınalt problemlerinin çözümlenmesinde; tek yönlü varyans analizi (ANOVA) ve çiftyönlü varyans analizi (repeated measures) yapılmış; frekans, yüzde ve aritmetikortalama değerleri kullanılmıştır.Deney grubu öğrencilerinin deney işlem öncesinde daha çok ?orta? (%48.65)ve ?ortanın üzerinde yaratıcı? (%48.65) grubunda yer aldıkları belirlenmiş, bunakarşılık deney işlem sonrasında yaratıcı düşünme becerilerinde meydana gelenartışla ?ortanın üzerinde? (%58) ve ?oldukça yaratıcı? (%34) grubunda yer aldıklarıbelirlenmiştir. Kontrol grubu öğrencilerinin deney işlem öncesinde 3/4'ü ?ortanınüzerinde yaratıcı? ve ?oldukça yaratıcı? grubunda yer alırken, deney işlemsonrasında ise yaratıcılıklarında meydana gelen düşüşle ?orta? (%52.63) ve ?ortanınüzerinde yaratıcı? (%36.85) lığa sahip oldukları belirlenmiştir.Deney ve kontrol grubunun deney öncesi ve deney sonrası öntest ve sontesttoplam Türkiye'nin İklimi ünitesi testi başarı puanları arasında anlamlı bir farkbulunmuştur. Türkiye'nin İklimi ünitesi başarıları ile ilgili olarak, öntest-sontestortalama başarı puanları arasında anlamlı bir fark vardır. İki ayrı öğretim modelininuygulandığı deney ve kontrol grubu öğrencilerinin Türkiye'nin İklimi ünitesi testineait başarı puanlarının deney öncesinden sonrasına anlamlı farklılık gösterdiği, yanifarklı işlem gruplarında (deney ve kontrol grubu) olmak ile tekrarlı ölçümlerfaktörlerinin Türkiye'nin İklimi ünitesi testi başarı düzeyleri üzerindeki ortaketkilerinin anlamlı olduğu bulunmuştur.iiDeney ve kontrol grubunun deney öncesi ve deney sonrası öntest ve sontesttoplam yaratıcılık ölçeği puanları arasında anlamlı bir fark bulunmamıştır.Öğrencilerin yaratıcılıkları ile ilgili olarak, öntest-sontest ortalama yaratıcılıkpuanları arasında anlamlı bir farklılık yoktur. İki ayrı öğretim yaklaşımınınuygulandığı deney ve kontrol grubu öğrencilerinin yaratıcılıklarının deneyöncesinden sonrasına anlamlı farklılık gösterdiği, başka bir anlatımla farklı işlemgruplarında (deney ve kontrol grubu) olmak ile tekrarlı ölçümler faktörlerininyaratıcılık düzeyleri üzerindeki ortak etkilerinin anlamlı olduğu bulunmuştur.Bilim Kodu:Anahtar Kelimeler: Coğrafya Öğretimi, Yaratıcı Düşünme Teknikleri,Beyin Fırtınası, Yaratıcı Drama, Problem, Problem Çözme, YaratıcıDüşünmeSayfa Adedi: 158Tez Yöneticisi: Yrd. Doç. Dr. Salih ŞAHİN
Coğrafya öğretiminde tam öğrenme modelinin öğrenci başarısına etkisi
ÖZET Bu araştırma Lise I. Sınıf Coğrafya I. Dersi "yeryuvarlağının yapısı ve yerşekillerinin oluşumu" ünitesinde tam öğrenme modelinin öğrenci başarısı üzerinde etkili olup olmadığını saptamaya yönelik bir amaç gerçekleştirilmiştir. Araştırmada deneysel yöntem kullanılmıştır. Deneysel yöntem 2003-2004 öğretim yılı Kayseri ili, Bünyan ilçesi, Bünyan Anadolu Lisesi'nde 9. sınıflar üzerinde gerçekleştirilmiştir. Sınıflardan 9-B sınıfı deney grubu, 9-A sınıfı kontrol grubu olarak yansız atama yoluyla belirlenmiştir. Deneysel yöntem 9-A sınıfından 28, 9-B sınıfından 28 olmak üzere 56 öğrenci ile yapılmıştır. Yöntemin amaca uygun hizmet edebilmesi için deneklerin denkliği göz önüne alınmıştır. Deneklerin denkliğinde, sınıf mevcutlarının eşitliği, öğrencilerin Anadolu Lisesi Giriş Sınavı Sonuçları, deneyi gerçekleştirecek olan öğretmenlerin kıdemi, sınıflara büyüklüğü, ısı ve ışık durumlarına dikkat edilmiştir. Araştırmada öntest-sontest kontrol gruplu desen kullanılmıştır. Öne çıkartılan üç alt problemin tamamı doğrulanmıştır. Veri toplama aracı olarak uygulama yapılan üniteye ait konulardan oluşan, madde analizi yapılmış 40 soruluk bir test kullanılmıştır. Veri analizinde iki değişken arasındaki farkın anlamlılığını saptamada kullanılan çift yönlü varyans analizi esas alınmıştır. Çift yönlü varyans analizinde yapılan istatistiksel işlemlerin sonucunda şu bulgulara ulaşılmıştır. 1- Deney ve kontrol grubunun deney öncesi ve deney sonrası öntest ve sontest toplam "yeryuvarlağının yapısı ve yerşekillerinin oluşumu" ünitesi testi başarı puanlan arasında deney grubu lehine anlamlı bir fark vardır. 2- Öğrencilerin "yeryuvarlağının yapısı ve yerşekillerinin oluşumu" ünitesi başarılan ile ilgili olarak öntest-sontest ortalama basan puanlan arasında deney grubu lehine anlamlı bir fark vardır.11 Araştırmanın daha geniş zamanda, farklı öğrenme düzeylerinde, farklı coğrafya üniteleri için de uygulanması faydalı olacaktır. Tam öğrenme modeli, sadece coğrafya dersleri değil, bütün öğretim dersleri için de uygulanmalıdır. Bilim Kodu: Anahtar Kelimeler: Coğrafya Eğitimi, Öğrenme, Tam Öğrenme Modeli, Coğrafya' da Tam Öğrenme Modeli, Öğretim Yöntemleri Sayfa Adedi: 48 Tez Yöneticisi: Yrd. Doç. Dr. Salih ŞAHİN
Coğrafya öğretiminde görsel araçlardan grafiklerin etkili ve yerinde kullanınmı (Türkiye'de nüfus konuları örneği ile)
Orta öğretim kurumlarında coğrafya öğretiminde grafiklerin etkili ve yerindekullanımının öğrenci başarısı üzerindeki etkinliğini belirlemeyi amaçlayan buaraştırma deneysel niteliktedir.Araştırmanın örneklemini Ankara ilinin Altındağ ilçesinde yer alan Ankaralisesi' nin on birinci sınıf (SM-A, SY-A şubeleri) öğrencileri oluşturmuş, örneklemgruplarının seçiminde denklik koşullarının sağlanmasına dikkat edilmiştir. Buaraştırma coğrafya öğretiminde (Türkiye' de Nüfus konusu örneğiyle) konuya,amaca, seviyeye göre hazırlanan grafiklerin etkili ve yerinde kullanıldığı deneygrubu ile sadece kitaptan gösterilen grafiklerin etkili kullanılmadığı kontrolgrubunun öğrenme düzeyleri arasında anlamlı bir fark var mıdır? Sorusuna cevaparamıştır.Türkiye' de Nüfus konusuyla ilgili düzey belirlemek amacıyla hazırlananölçme aracı örneklem gruplarına, deneysel çalışmadan önce ön test, deneyselçalışmadan sonra da son test olarak uygulanmıştır. Deney ve kontrol gruplarının önve son testlerden aldıkları puanların aritmetik ortalamaları ve standart sapmalarıhesaplanmıştır. Deneysel işlemin etkileri, iki grubun ön test, son test fark puanlarınaait ortalama puanlar arasında anlamlı bir farkın olup olmadığı 0.05 anlamlılıkdüzeyinde t-testi ile test edilmiştir. Araştırma verilerinin analizinden elde edilenbulgulara dayanılarak şu sonuca ulaşılmıştır.Türkiye' de Nüfus konusunun öğretiminde deney ve kontrol grubuna yapılandeneysel çalışma içerisinde, deney grubuna uygulanan bağımsız değişken yani,grafiklerin etkili ve yerinde kullanımı öğrenci başarısını artırmaktadır.
Ortaöğretim kurumlarında coğrafya dersi müfredat programı ile üniversite sınavlarında çıkan coğrafya sorularının karşılaştırılması
Araştırmada ortaöğretim kurumlarında Coğrafya dersleri müfredat programları ile üniversite sınavlarında çıkan Coğrafya sorularının karşılaştırılması yapılmıştır. Araştırmanın amacı doğrultusunda toplanması gereken bilgilerin elde edilebilmesi için ayrıntılı bir literatür taraması yapılmıştır. Literatür taramasında MEB' e bağlı Talim ve Terbiye Kurulu onaylı Coğrafya dersleri müfredat programlan ve ders kitapları incelenmiştir. Üniversite sınavlarında çıkmış (1982-2001) ÖSS ve ÖYS Coğrafya sorulan incelenerek yıllara ve konulara göre sınıflandırılmıştır. Coğrafyanın hangi konularından ne oranda soru sorulduğu tespit edilmiş ve müfredat programlarıyla uygunluğu araştırılmıştır. Elde edilen bilgiler ışığında genel olarak şu sonuçlara ulaşılmıştır: Üniversite sınavlarında çıkmış olan Coğrafya sorularının müfredat programında yer alan Coğrafya derslerinin konularına ve yıllara göre dağılımında düzensizlikler tespit edilmiştir. Coğrafya derslerinin haftalık ders saatleri ile üniversite sınavlarında temsil edilme oranlarının eşit olmadığı tespit edilmiştir. 1982-2001 yıllan arasında üniversite sınavlarında çıkmış olan Coğrafya sorularının büyük bir kısmı Fiziki Coğrafya ve Türkiye Coğrafyası sorularından oluşmaktadır. Ortaöğretim Coğrafya dersi müfredat programında "Beşeri ve Ekonomik Coğrafya" adı altında bir ders bulunmamasına karşın üniversite sınavlarında sorulmuş olan Coğrafya sorulan içinde Beşeri ve Ekonomik Coğrafya sorulan önemli bir oram oluşturmaktadır.