Theses supervised by Doç. Dr. Ahmet Mahmut Kılıç
10 theses · Çukurova University
Türkiye enerji kaynakları, enerji planlaması ve enerji stratejileri
Bu tez çalışmasında, enerji ve enerji kaynakları hakkında bilgiler verilmiş, dünya enerji görünümünden kısaca bahsedilmiş ve Türkiye enerji görünümü ayrıntılı olarak incelenmiştir. Dünya enerji üretim ve tüketimleri kısaca anlatılmış, Türkiye enerji kaynaklarının üretim ve tüketimleri, enerji politikaları, enerji projeksiyonları ve ekonomik göstergeleri ayrıntılı olarak incelenmiştir. En son olarak ise; Türkiye enerji profilleri ile ekonomik göstergeler arasındaki ilişkileri incelenip gelecekteki enerji durumu ve politikaları hakkında tahminler yapılmıştır. Anahtar Kelimeler: Enerji, Enerji Kaynakları, Enerji Profili, Ekonomik Gösterge, Enerji Politikaları
Çukurova yöresi kuvarsit işletmelerinde bilgisayar destekli şev dizaynı ve şev stabilite analizleri
Doktora tezi olarak hazırlanan bu çalışmanın amacı, ülkemizdeki Kuvarsitocaklarında, mevcut basamak ve nihaî şevler için şev duraylılık analizleri yapmaktır.Duraylılık analizi yapabilmek için öncelikle, arazide süreksizliklerin yönelim,eğim ve durumları ile mevcut formasyonlar belirlenmiştir. Ocaklardaki mevcutbasamakların ve şevlerin geometrisi tespit edilmiş ve ocaktaki kaya birimlerininlaboratuvarda birim hacim ağırlık, nokta yükü dayanım indeksi, tek ekseli basmadayanımı ve makaslama deneyi ile kohezyon ve içsel sürtünme açısı değerleribulunmuştur.İşletmelerin şev stabilite durumunlarını belirtmek için Fransa'da Ecoles desMines de Paris'te geliştirilen Stab ve Degrés bilgisayar yazılımları yardımıyla,mevcut ve nihaî ocak planı üzerinde şev duraylılığı analizleri gerçekleştirilmiştir.
Türkiye'de yapı malzemesi olarak kullanılan bazı doğal taşlardaki radyoaktivite seviyelerinin belirlenerek, kimyasal ve mineralojik bileşim ilişkilerinin araştırılması
Bütün yapı malzemeleri değişik miktarlarda doğal radyonüklitler içermektedir. Kayalardan ve topraktan elde edilen malzemeler genellikle Uranyum(238U) ve Toryum (232Th) serilerinin doğal radyonüklitleri ile Potasyum (40K) radyoaktif izotopunu içermektedir. Uranyum serilerinde 22fiRa ile başlayan bozunma serisi önem arz ettiğinden, referanslar genellikte Uranyum yerine Radyuma yapılmaktadır. Yapı malzemelerindeki radyoaktivitenin kontrol amacı, maruz kalınan doğal radyasyon seviyesinin bu malzemeler nedeniyle artmasının önlenmesidir. Toplum üyelerinin alacağı radyasyonun mümkün olan en düşük seviyede tutulması esastır. Ancak, yapı malzemelerinin kullanım alanının genişliği nedeniyle bunlardan kaynaklanan radyasyonun tamamen önlenmesi mümkün değildir. Bu çalışmanın amacı, Türkiye'de mermer, granit, bazalt, traverten ve benzeri yapı malzemelerine, hammadde oluşturacak yapıtaşlarının çıkarıldığı belli başlı maden ocaklarında, yerinde numune alma metotlarıyla numuneler alıp, daha sonra bu numunelerin radyonüklit-alfa-gama ışımasına bağlı olarak, kimyasal özelliklerini belirleme işlemlerine tabi tutmak ve radyoaktif element-jeolojik formasyon ilişkilerini belirlemektir.Çalışmanın sonucunda elde edilen verileri ilgili kurum ve kuruluşlar ile paylaşarak yapı malzemeleri ile ilgili standartların hazırlanmasında doğru ve güvenilir bilgi oluşturmak ve Türkiye geneline yapılacak aynı tür çalışmalar için hem donanım hem de bilgi açısından alt yapı sağlamaktır.
Türkiye-Avrupa Birliği enerji üretim ve tüketiminin karşılaştırmalı olarak değerlendirilmesi
Bu tez çalışmasında, Avrupa Birliği'nin oluşumundan kısaca bahsedilerek, üye beş büyük ülkesi ve Avrupa Birliği için enerji koridoru kimliği ile önem taşıyan Türkiye hakkında kısa bilgiler verilmiş, dünya enerji görünümünden bahsedilmiştir. Avrupa Birliği'nin ve Türkiye'nin siyasal sistemlerinde enerjinin etkisini gösteren politikaları, mevcut stratejileri değerlendirilmiş, sahip oldukları enerji kaynaklarının üzerinde durulmuştur. 27 üyeli Avrupa Birliği'nin, beş büyük üyesinin ve Türkiye'nin enerji üretim, tüketim, projeksiyonları belirtilmiş, talep ve tüketimleri doğrultusunda enerji durumları karşılaştırmalı olarak incelenmiştir.
Kızılyüksek krom yatağı'na (Aladağ) ait rezerv ve işletme yönteminin belirlenmesi
Bu çalışmada Kızılyüksek krom yatağının Micromine 11.0 programı ile modellemesi, rezerv ve tenör hesaplamaları, açık işletme ve yeraltı dizaynı yapılarak uygun işletme ve üretim yöntemine karar verilmeye çalışılmıştır. Karar verilen işletme ve üretim yönteminin önemine değinilmiştir. Düşük tenörlü az rezervlive/veya rezervi büyük maden yataklarının işletilebilmesi açısından modelleme çok önemlidir. Üç boyutlu maden yatağı modellemesi, işletme dizaynı ve üretim yöntemleri Kızılyüksek krom yatağındaki üç ocak üzerinde ayrı değerlendirilmiştir.
Afşin?Elbistan linyitleri Kışlaköy açık işletmesi gevşetme patlatması uygulamaları
Dünya'da kömür esaslı üretilen enerjinin payı %29,3 iken Türkiye'de bu oran %29,6'dir. Türkiye'nin mevcut kömür potansiyeli dikkate alındığında, bu oranın yükselme ihtimali oldukça fazladır. Türkiye'deki kömürün kullanım alanları incelendiğinde, kömürün %76'sının termik santrallerde, %14'ünün sanayide ve %10'unun ise konut ve bina ısıtmasında kullanıldığı görülmektedir. Türkiye'nin 13,6 milyar tonluk toplam kömür rezervi içindeki payı 3,2 milyar ton olan Afşin-Elbistan Havzası oldukça önemlidir.Bu tez çalışmasında, Afşin ? Elbistan Linyitleri Kışlaköy Açık İşletmesinde, dekapaj kazısı sırasında döner kepçeli ekskavatörlerin kazı verimi düşüklüğüne neden olan sert tabakaların, gevşetilmesi amacıyla uygulanan, gevşetme patlatmalarında kullanılan patlayıcı maddeler, ateşleme sistemleri, delik paterni ve şarjlama şekli araştırılmıştır. Ayrıca, patlatmalardan sonra döner kepçeli ekskavatörün kazı veriminin nasıl değiştiği gözlemlenmiştir. Sonuç olarak gevşetme patlatmaları sonucunda dekapajda çalışan döner kepçeli ekskavatörün kazı veriminin 2008 yılında ortalama %25,38, 2009 yılında ise %26,82'lik değiştiği görülmüştür.
Bor katkılı perlit karışımlardan hafif tuğla üretimi ve teknolojik özelliklerinin belirlenmesi
Ülkemiz perlit ve bor madenleri üretiminde dünya lideridir. Bu yatakların ekonomik olarak işletilmesi ve katma değeri yüksek ürün haline dönüştürülmesi önem kazanmıştır. Son yıllarda perlit ve bor, yapı malzemesi üretiminde geniş bir kullanım alanı bulmuştur. Genleştirilmiş perlit düşük birim hacim ağırlığı, yüksek ısı ve ses tutma kabiliyeti, işlenebilirliği, ekonomik oluşu, bor mineralleri ise bağlayıcılık ve yangın geciktirici gibi özelliklerinden dolayı tercih edilmiştir. Çalışmaların ilk aşamasında, hammadde yataklarının jeolojisi ve petrografisi incelenmiş, deneylerde kullanılmak üzere numuneler alınmıştır. Doktora tezinin ikinci aşamasında hammadde karakterizasyonu gerçekleştirilmiştir. Karakterizasyon deneylerinden sonra hammaddelerin yapı malzemesi üretiminde kullanılabilir olduğu belirlenerek, laboratuar çalışmalarına başlanmış ve tuğla üretimi dört ayrı reçetede gerçekleştirilmiştir. Çalışmalar sonucunda, üretilen numunelerin içinden en iyi karışım oranı belirlenerek nihai ürün oluşturulmuştur. Dört farklı boyutta üretilen ürünlerin kimyasal, fiziksel ve mekanik özellikleri ile pişme sıcaklığı, pres basıncı gibi parametreler belirlenerek optimize edilmiştir. Son aşamada ise laboratuarda üretilen ürünler üzerinde TS' ye uygun deneyler yapılarak kalite parametreleri belirlenmiş ve yapı sektöründe kullanılan eş değer ürünlerle karşılaştırılmıştır. Yapılan çalışmaların sonucunda, Menderes perlitlerinden bor ve kil katkılı olarak üretilen tuğlaların, teknolojik özellikleri bakımından yapı sektöründe kullanılabilir olduğu belirlenmiştirAnahtar Kelimeler: Perlit; Bor; Kil; Tuğla; Isı tutma; Nötron tutma
Silopi (Harbul-Üçkardeşler) asfaltit filonunun micromine madencilik tasarım programı kullanılarak incelenmesi
Bu çalışmada asfaltitin enerji hammaddesi olması, Türkiye'de ve Dünyada teknolojik gelişmeler ile birlikte bu enerji hammaddesinin daha ucuza mal edilebilmesi ve insanların kullanımına sunulmasındaki aşamalarının başında gelen ve yatırımların ekonomikliğini belirleyen projelendirme ve bunun ışığında üretim yönteminin belirlenmesi anlatılmaya çalışılmıştır. Projelendirme aşamasında günümüzde gelişmekte olan paket programların üç boyutlu modellemedeki başarısı, yatırımların daha doğru yapılması, uygun üretim yöntemlerinin uygulanması aşamasında risklerin minimize edilmesi daha kolay hale gelmiştir. Bu çalışmada Harbul ve Üçkardeşler Asfaltit filonlarının Micromine 11.0 programı ile modellemesi, rezerv hesaplamaları, yeraltı ve açık işletme dizaynı yapılarak uygun işletme ve üretim yöntemine karar verme aşamaları sunulmaya çalışılmıştır.
Park Elektrik Siirt Madenköy Bakır İşletmesindeki iş güvenliği uygulamaları ve risk değerlendirmesi
İş sağlığı ve iş güvenliği çalışmalarının amacı, iş kazalarından çalışanları koruma ve daha sağlıklı bir ortamda çalışmalarını sağlamanın yanı sıra risklerin öngörülmesi, değerlendirilmesi ve bu riskleri tamamen ortadan kaldırabilmek ya da zararlarını en aza indirebilmektir. Risklerin değerlendirilmesi; işletme dahilinde tüm faaliyetlerinde, ekipman kullanımının sağlık ve güvenlik üzerindeki etkilerinin sistematik olarak incelenmesini içerir.Bu çalışmada, Park Elektrik Siirt Madenköy Bakır İşletmesindeki iş sağlığı ve güvenliği uygulamalarına yer verilmiş olup olası riskler değerlendirilmiştir
Cihanbeyli- Kozanlı (Konya) mermerlerinin tekno-mekanik özelliklerinin belirlenmesi
Bu tez çalışmasında, Konya bölgesindeki Cihanbeyli Formasyonuna ait Kozanlı mermerlerinin tekno-mekanik özellikleri araştırılmıştır. Mermerlerin tekno-mekanik özelliklerinin belirlenmesi amacıyla da Konya Kulu Kozanlı mevkiinde bulunan mermer ocaklarından örnekler alınmıştır. Örnekler mermer kesme atölyesi ve Çukurova Üniversitesi Mühendislik Mimarlık Fakültesi Maden Mühendisliği bölümü laboratuvarlarında TSE standartlarına uygun olarak hazırlanmıştır. Sonraki aşamada, standartlara uygun hale getirilen örneklerin tekno-mekanik özellikleri saptanmıştır, bu malzemelerin ilgili standartları sağladığı gözlenmiştir