Theses supervised by Doç. Dr. Alpaslan Yaşar
10 theses · Adana Alparslan Türkeş University of Science and Technology, Osmaniye Korkut Ata University
Examination of the effects of accounting estimates changes on the income statement: An examination on ISE companies
The accounting estimates and the changes of accounting estimates that enterprises have elucidated may have some impact on the resolutions of financial information users. In particular, it is crucial the examination of the impacts of accounting estimation changes be made as any change in the accounting estimates is likely to influence the financial statements of both current and next period. The purpose of this study is to review the impact of accounting estimation changes on the profit/ loss table as part of the TMS 8 standard. In line with this purpose, financial reports of companies in all sectors traded in the Stock Exchange Istanbul (ISE) between 2013-2021, within what sorts of issues accounting forecasting changes were dealt frequently; by what sort of audit organizations, with what type of audit views and in what kind of sectors accounting forecasting changes were presented ; and, the effects of predictive changes on both current and next term profit/ loss tables were all utterly analyzed by using the method of content analysis. The main findings of this study have indicated that useful life change is the most common accounting estimate change; the impact of the accounting estimate change on profit / loss table is as an increase and / or decrease; the most lessening effect of current term on profit/ loss table was in 2014; and the most increasing effect was in 2018.
Zorunlu denetim firması rotasyonunun bağımsız denetim kalitesine etkisi: Borsa İstanbul'da bir uygulama
Bağımsız denetimde zorunlu rotasyon, 2000'li yılların başlarından itibaren ortaya çıkmaya başlayan finansal skandalların zedelediği bağımsız denetim kalitesine duyulan güvenin yeniden sağlanması amacıyla, SOX Yasası ile önerilen bir çözüm yoludur. Ancak, zorunlu rotasyonun uygulanma şeklinin bağımsız denetim kalitesini etkileyip etkilemediği ile ilgili tartışmalar ABD başta olmak üzere, AB ülkeleri ve gelişmekte olan ülkelerde halen devam etmektedir. Bu nedenle, zorunlu rotasyonun denetim firması rotasyonu ve/veya sorumlu ortak başdenetçi rotasyonu şeklinde uygulanmasının denetim kalitesi üzerindeki etkisinin araştırılması önem taşımaktadır. Bu çalışmanın amacı, zorunlu bağımsız denetim firması rotasyonunun bağımsız denetim kalitesi üzerinde etkisinin olup olmadığını araştırmaktır. Borsa İstanbul'da 2010-2016 yılları arasında işlem gören imalat sanayii şirketleri örnekleminde gerçekleştirilen çalışmada, en küçük kareler regresyon yöntemi kullanılmıştır. Çalışmanın bulguları; zorunlu denetim firması rotasyonunun, gönüllü denetim firması rotasyonu gerçekleştiren şirketler ve herhangi bir denetim firması değişikliği gerçekleştirmeyen şirketlerle karşılaştırıldığında, ihtiyari tahakkuklar ile temsil edilen denetim kalitesi üzerinde olumlu etkisi olduğunu göstermiştir. Anahtar kelimeler: Zorunlu Denetim Firması Rotasyonu, Bağımsız Denetim Kalitesi, İhtiyari Tahakkuklar.
Zorunlu denetim firması rotasyonunun bağımsız denetim kalitesine etkisi: Borsa İstanbul'da bir uygulama
Bağımsız denetimde zorunlu rotasyon, 2000'li yılların başlarından itibaren ortaya çıkmaya başlayan finansal skandalların zedelediği bağımsız denetim kalitesine duyulan güvenin yeniden sağlanması amacıyla, SOX Yasası ile önerilen bir çözüm yoludur. Ancak, zorunlu rotasyonun uygulanma şeklinin bağımsız denetim kalitesini etkileyip etkilemediği ile ilgili tartışmalar ABD başta olmak üzere, AB ülkeleri ve gelişmekte olan ülkelerde halen devam etmektedir. Bu nedenle, zorunlu rotasyonun denetim firması rotasyonu ve/veya sorumlu ortak başdenetçi rotasyonu şeklinde uygulanmasının denetim kalitesi üzerindeki etkisinin araştırılması önem taşımaktadır. Bu çalışmanın amacı, zorunlu bağımsız denetim firması rotasyonunun bağımsız denetim kalitesi üzerinde etkisinin olup olmadığını araştırmaktır. Borsa İstanbul'da 2010-2016 yılları arasında işlem gören imalat sanayii şirketleri örnekleminde gerçekleştirilen çalışmada, en küçük kareler regresyon yöntemi kullanılmıştır. Çalışmanın bulguları; zorunlu denetim firması rotasyonunun, gönüllü denetim firması rotasyonu gerçekleştiren şirketler ve herhangi bir denetim firması değişikliği gerçekleştirmeyen şirketlerle karşılaştırıldığında, ihtiyari tahakkuklar ile temsil edilen denetim kalitesi üzerinde olumlu etkisi olduğunu göstermiştir. Anahtar kelimeler: Zorunlu Denetim Firması Rotasyonu, Bağımsız Denetim Kalitesi, İhtiyari Tahakkuklar.
Zorunlu denetim firması rotasyonunun bağımsız denetim kalitesine etkisi: Borsa İstanbul'da bir uygulama
Bağımsız denetimde zorunlu rotasyon, 2000'li yılların başlarından itibaren ortaya çıkmaya başlayan finansal skandalların zedelediği bağımsız denetim kalitesine duyulan güvenin yeniden sağlanması amacıyla, SOX Yasası ile önerilen bir çözüm yoludur. Ancak, zorunlu rotasyonun uygulanma şeklinin bağımsız denetim kalitesini etkileyip etkilemediği ile ilgili tartışmalar ABD başta olmak üzere, AB ülkeleri ve gelişmekte olan ülkelerde halen devam etmektedir. Bu nedenle, zorunlu rotasyonun denetim firması rotasyonu ve/veya sorumlu ortak başdenetçi rotasyonu şeklinde uygulanmasının denetim kalitesi üzerindeki etkisinin araştırılması önem taşımaktadır. Bu çalışmanın amacı, zorunlu bağımsız denetim firması rotasyonunun bağımsız denetim kalitesi üzerinde etkisinin olup olmadığını araştırmaktır. Borsa İstanbul'da 2010-2016 yılları arasında işlem gören imalat sanayii şirketleri örnekleminde gerçekleştirilen çalışmada, en küçük kareler regresyon yöntemi kullanılmıştır. Çalışmanın bulguları; zorunlu denetim firması rotasyonunun, gönüllü denetim firması rotasyonu gerçekleştiren şirketler ve herhangi bir denetim firması değişikliği gerçekleştirmeyen şirketlerle karşılaştırıldığında, ihtiyari tahakkuklar ile temsil edilen denetim kalitesi üzerinde olumlu etkisi olduğunu göstermiştir. Anahtar kelimeler: Zorunlu Denetim Firması Rotasyonu, Bağımsız Denetim Kalitesi, İhtiyari Tahakkuklar.
Türkiye'de halka açık şirketlere olumlu görüş dışında bir denetim görüşü verilmesini gerektiren durumların incelenmesi: 2006-2016 bağımsız denetim raporlarının analizi
Bağımsız denetim raporlarında olumlu görüş dışında bir denetim görüşü bildirilmesine neden olan hususların tespit edilmesi, işletmeler, bağımsız denetçiler ve finansal bilgi kullanıcı için önemli bir veri niteliği taşımaktadır. Bu çalışmanın amacı, Türkiye'de halka açık şirketlere hangi durumlarda olumlu görüş dışında bir denetim görüşü verildiğini incelemektir. Çalışmada, Borsa İstanbul imalat sanayi sektöründe 2006-2016 dönemleri arasında işlem gören şirketlere verilen olumlu görüş dışındaki denetim görüşleri yıllar itibariyle nitel araştırma yöntemlerinden birisi olan içerik analizi yöntemiyle incelenmiş ve rapor görüşlerine göre karşılaşılan durumlar, alt sektörler ve denetim kuruluşları itibariyle tablolar halinde ortaya konulmuştur. Araştırma sonucunda, en fazla olumlu görüş dışında denetim görüşünün 2008 yılında verildiği, en fazla olumlu görüş dışında denetim görüşünün imalat sanayi alt sektörlerinden tekstil sektöründe bulunan şirketlere verildiği, görüş bildirmekten kaçınmanın en fazla Kimya sektöründeki şirketlere, olumsuz denetim görüşünün ise sadece Gıda sektöründeki şirketlere verildiği tespit edilmiştir. Şartlı görüşe en fazla sebep olan hususun karşılık ayrılmaması olduğu, en fazla görüş bildirmekten kaçınmaya neden olan hususun bağımsız denetim şirketinin kanaat oluşturacak yeterli kanıtlara ulaşamaması olduğu, en fazla olumsuz görüşe neden olan hususun ise bazı hesaplardaki bir kısım tutarlar için yeterli bilgi ve denetim kanıtı elde edilememiş olması olduğu sonuçlarına ulaşılmıştır. Diğer taraftan, en fazla olumlu görüş dışındaki denetim görüşü, uluslararası denetim firmaları tarafından verilmiş ve bunu sırasıyla ulusal denetim firmaları ve 4 büyükler izlemiştir. Ayrıca, en fazla görüş bildirmekten kaçınma raporu uluslararası denetim firmaları tarafından, en az ise 4 büyükler tarafından verilmiştir. 4 büyüklerce şartlı görüşe en çok konu edilen neden, şirkete açılan davalar; uluslararası denetim kuruluşları ile ulusal denetim kuruluşlarınca şartlı görüşe en çok konu edilen neden ise karşılık ayrılmaması olmuştur. 4 büyüklerce görüş bildirmekten kaçınma yönünde denetim görüşü verilmediği, ulusal denetim kuruluşları tarafından görüş bildirmekten kaçınmaya en çok konu edilen nedenin, karşılık ayrılmaması; uluslararası denetim kuruluşlarınca görüş bildirmekten kaçınmaya en çok konu edilen nedenin ise bağımsız denetim şirketinin kanaat oluşturacak yeterli kanıtlara ulaşamaması olduğu görülmüştür.
Türkiye'de halka açık şirketlere olumlu görüş dışında bir denetim görüşü verilmesini gerektiren durumların incelenmesi: 2006-2016 bağımsız denetim raporlarının analizi
Bağımsız denetim raporlarında olumlu görüş dışında bir denetim görüşü bildirilmesine neden olan hususların tespit edilmesi, işletmeler, bağımsız denetçiler ve finansal bilgi kullanıcı için önemli bir veri niteliği taşımaktadır. Bu çalışmanın amacı, Türkiye'de halka açık şirketlere hangi durumlarda olumlu görüş dışında bir denetim görüşü verildiğini incelemektir. Çalışmada, Borsa İstanbul imalat sanayi sektöründe 2006-2016 dönemleri arasında işlem gören şirketlere verilen olumlu görüş dışındaki denetim görüşleri yıllar itibariyle nitel araştırma yöntemlerinden birisi olan içerik analizi yöntemiyle incelenmiş ve rapor görüşlerine göre karşılaşılan durumlar, alt sektörler ve denetim kuruluşları itibariyle tablolar halinde ortaya konulmuştur. Araştırma sonucunda, en fazla olumlu görüş dışında denetim görüşünün 2008 yılında verildiği, en fazla olumlu görüş dışında denetim görüşünün imalat sanayi alt sektörlerinden tekstil sektöründe bulunan şirketlere verildiği, görüş bildirmekten kaçınmanın en fazla Kimya sektöründeki şirketlere, olumsuz denetim görüşünün ise sadece Gıda sektöründeki şirketlere verildiği tespit edilmiştir. Şartlı görüşe en fazla sebep olan hususun karşılık ayrılmaması olduğu, en fazla görüş bildirmekten kaçınmaya neden olan hususun bağımsız denetim şirketinin kanaat oluşturacak yeterli kanıtlara ulaşamaması olduğu, en fazla olumsuz görüşe neden olan hususun ise bazı hesaplardaki bir kısım tutarlar için yeterli bilgi ve denetim kanıtı elde edilememiş olması olduğu sonuçlarına ulaşılmıştır. Diğer taraftan, en fazla olumlu görüş dışındaki denetim görüşü, uluslararası denetim firmaları tarafından verilmiş ve bunu sırasıyla ulusal denetim firmaları ve 4 büyükler izlemiştir. Ayrıca, en fazla görüş bildirmekten kaçınma raporu uluslararası denetim firmaları tarafından, en az ise 4 büyükler tarafından verilmiştir. 4 büyüklerce şartlı görüşe en çok konu edilen neden, şirkete açılan davalar; uluslararası denetim kuruluşları ile ulusal denetim kuruluşlarınca şartlı görüşe en çok konu edilen neden ise karşılık ayrılmaması olmuştur. 4 büyüklerce görüş bildirmekten kaçınma yönünde denetim görüşü verilmediği, ulusal denetim kuruluşları tarafından görüş bildirmekten kaçınmaya en çok konu edilen nedenin, karşılık ayrılmaması; uluslararası denetim kuruluşlarınca görüş bildirmekten kaçınmaya en çok konu edilen nedenin ise bağımsız denetim şirketinin kanaat oluşturacak yeterli kanıtlara ulaşamaması olduğu görülmüştür.
Türkiye'de halka açık şirketlere olumlu görüş dışında bir denetim görüşü verilmesini gerektiren durumların incelenmesi: 2006-2016 bağımsız denetim raporlarının analizi
Bağımsız denetim raporlarında olumlu görüş dışında bir denetim görüşü bildirilmesine neden olan hususların tespit edilmesi, işletmeler, bağımsız denetçiler ve finansal bilgi kullanıcı için önemli bir veri niteliği taşımaktadır. Bu çalışmanın amacı, Türkiye'de halka açık şirketlere hangi durumlarda olumlu görüş dışında bir denetim görüşü verildiğini incelemektir. Çalışmada, Borsa İstanbul imalat sanayi sektöründe 2006-2016 dönemleri arasında işlem gören şirketlere verilen olumlu görüş dışındaki denetim görüşleri yıllar itibariyle nitel araştırma yöntemlerinden birisi olan içerik analizi yöntemiyle incelenmiş ve rapor görüşlerine göre karşılaşılan durumlar, alt sektörler ve denetim kuruluşları itibariyle tablolar halinde ortaya konulmuştur. Araştırma sonucunda, en fazla olumlu görüş dışında denetim görüşünün 2008 yılında verildiği, en fazla olumlu görüş dışında denetim görüşünün imalat sanayi alt sektörlerinden tekstil sektöründe bulunan şirketlere verildiği, görüş bildirmekten kaçınmanın en fazla Kimya sektöründeki şirketlere, olumsuz denetim görüşünün ise sadece Gıda sektöründeki şirketlere verildiği tespit edilmiştir. Şartlı görüşe en fazla sebep olan hususun karşılık ayrılmaması olduğu, en fazla görüş bildirmekten kaçınmaya neden olan hususun bağımsız denetim şirketinin kanaat oluşturacak yeterli kanıtlara ulaşamaması olduğu, en fazla olumsuz görüşe neden olan hususun ise bazı hesaplardaki bir kısım tutarlar için yeterli bilgi ve denetim kanıtı elde edilememiş olması olduğu sonuçlarına ulaşılmıştır. Diğer taraftan, en fazla olumlu görüş dışındaki denetim görüşü, uluslararası denetim firmaları tarafından verilmiş ve bunu sırasıyla ulusal denetim firmaları ve 4 büyükler izlemiştir. Ayrıca, en fazla görüş bildirmekten kaçınma raporu uluslararası denetim firmaları tarafından, en az ise 4 büyükler tarafından verilmiştir. 4 büyüklerce şartlı görüşe en çok konu edilen neden, şirkete açılan davalar; uluslararası denetim kuruluşları ile ulusal denetim kuruluşlarınca şartlı görüşe en çok konu edilen neden ise karşılık ayrılmaması olmuştur. 4 büyüklerce görüş bildirmekten kaçınma yönünde denetim görüşü verilmediği, ulusal denetim kuruluşları tarafından görüş bildirmekten kaçınmaya en çok konu edilen nedenin, karşılık ayrılmaması; uluslararası denetim kuruluşlarınca görüş bildirmekten kaçınmaya en çok konu edilen nedenin ise bağımsız denetim şirketinin kanaat oluşturacak yeterli kanıtlara ulaşamaması olduğu görülmüştür.
Bağımsız denetim kalitesi ve gelir tablosu kalemlerine ilişkin sınıflandırmanın değiştirilmesi kullanılarak kâr yönetimi arasındaki ilişki: BIST imalat sanayii şirketleri üzerine bir araştırma
Sınıflandırma değiştirmesinde net kâr rakamı değişmediği için denetçilerin bu tür kâr yönetimi uygulamalarını belirlemeye yönelik zaman ve çaba harcama ihtimalleri düşük olacaktır. Bu nedenle, bağımsız denetim kalitesi ve sınıflandırma değiştirmesi yoluyla kâr yönetimi ilişkisinin araştırılması önem taşımaktadır. Bu çalışmanın amacı, bağımsız denetim kalitesi ve gelir tablosu kalemlerine ilişkin sınıflandırmanın değiştirilmesi yoluyla kâr yönetimi arasındaki ilişkinin araştırılmasıdır. Bu amaca bağlı olarak, esas faaliyet giderlerinin durdurulan faaliyetler ile faaliyet dışı giderlere kaydırılması yoluyla kâr yönetimi ve bağımsız denetim kalitesi ilişkisi araştırılmıştır. Bağımsız denetim kalitesi göstergesi olarak denetim firması büyüklüğünün kullanıldığı çalışmada, 2009-2017 yılları arasında Borsa İstanbul'da işlem gören imalat sanayii şirketleri örneklemine ait veriler en küçük kareler regresyon yöntemi kullanılarak analiz edilmiştir. Araştırma bulguları; 4 büyük denetim firmaları tarafından denetlenen şirketlerde sınıflandırma değiştirmesi uygulanma ihtimalinin daha yüksek olduğunu göstermiştir. Dolayısıyla, bu sonuç, bağımsız denetim kalitesi arttığında, sınıflandırma değiştirmesinin kullanılma ihtimalinin yüksek olacağını göstermektedir.
Bağımsız denetim kalitesi ve gelir tablosu kalemlerine ilişkin sınıflandırmanın değiştirilmesi kullanılarak kâr yönetimi arasındaki ilişki: BIST imalat sanayii şirketleri üzerine bir araştırma
Sınıflandırma değiştirmesinde net kâr rakamı değişmediği için denetçilerin bu tür kâr yönetimi uygulamalarını belirlemeye yönelik zaman ve çaba harcama ihtimalleri düşük olacaktır. Bu nedenle, bağımsız denetim kalitesi ve sınıflandırma değiştirmesi yoluyla kâr yönetimi ilişkisinin araştırılması önem taşımaktadır. Bu çalışmanın amacı, bağımsız denetim kalitesi ve gelir tablosu kalemlerine ilişkin sınıflandırmanın değiştirilmesi yoluyla kâr yönetimi arasındaki ilişkinin araştırılmasıdır. Bu amaca bağlı olarak, esas faaliyet giderlerinin durdurulan faaliyetler ile faaliyet dışı giderlere kaydırılması yoluyla kâr yönetimi ve bağımsız denetim kalitesi ilişkisi araştırılmıştır. Bağımsız denetim kalitesi göstergesi olarak denetim firması büyüklüğünün kullanıldığı çalışmada, 2009-2017 yılları arasında Borsa İstanbul'da işlem gören imalat sanayii şirketleri örneklemine ait veriler en küçük kareler regresyon yöntemi kullanılarak analiz edilmiştir. Araştırma bulguları; 4 büyük denetim firmaları tarafından denetlenen şirketlerde sınıflandırma değiştirmesi uygulanma ihtimalinin daha yüksek olduğunu göstermiştir. Dolayısıyla, bu sonuç, bağımsız denetim kalitesi arttığında, sınıflandırma değiştirmesinin kullanılma ihtimalinin yüksek olacağını göstermektedir.
Bağımsız denetim kalitesi ve gelir tablosu kalemlerine ilişkin sınıflandırmanın değiştirilmesi kullanılarak kâr yönetimi arasındaki ilişki: BIST imalat sanayii şirketleri üzerine bir araştırma
Sınıflandırma değiştirmesinde net kâr rakamı değişmediği için denetçilerin bu tür kâr yönetimi uygulamalarını belirlemeye yönelik zaman ve çaba harcama ihtimalleri düşük olacaktır. Bu nedenle, bağımsız denetim kalitesi ve sınıflandırma değiştirmesi yoluyla kâr yönetimi ilişkisinin araştırılması önem taşımaktadır. Bu çalışmanın amacı, bağımsız denetim kalitesi ve gelir tablosu kalemlerine ilişkin sınıflandırmanın değiştirilmesi yoluyla kâr yönetimi arasındaki ilişkinin araştırılmasıdır. Bu amaca bağlı olarak, esas faaliyet giderlerinin durdurulan faaliyetler ile faaliyet dışı giderlere kaydırılması yoluyla kâr yönetimi ve bağımsız denetim kalitesi ilişkisi araştırılmıştır. Bağımsız denetim kalitesi göstergesi olarak denetim firması büyüklüğünün kullanıldığı çalışmada, 2009-2017 yılları arasında Borsa İstanbul'da işlem gören imalat sanayii şirketleri örneklemine ait veriler en küçük kareler regresyon yöntemi kullanılarak analiz edilmiştir. Araştırma bulguları; 4 büyük denetim firmaları tarafından denetlenen şirketlerde sınıflandırma değiştirmesi uygulanma ihtimalinin daha yüksek olduğunu göstermiştir. Dolayısıyla, bu sonuç, bağımsız denetim kalitesi arttığında, sınıflandırma değiştirmesinin kullanılma ihtimalinin yüksek olacağını göstermektedir.