Theses supervised by Doç. Dr. Fulya Topçuoğlu Ünal
12 theses · Kütahya Dumlupınar University
Öyküleyici metin türünde yazma becerisini geliştirmeye yönelik bir uygulama: Kurgu merdiveni
Bu araştırmanın amacı öyküleyici metin türünde yazma becerisini geliştirmeye yönelik yeni bir uygulama geliştirmektir. Bu amaç doğrultusunda tasarlanmış olan Kurgu Merdiveni'nin, ortaokul öğrencilerinin yazma başarısına ve yazmaya yönelik tutumlarına etkisi incelenmiştir. Araştırmada nicel araştırma yöntemlerinden öntest sontest kontrol gruplu deneysel model kullanılmıştır. Araştırma 2017-2018 eğitim öğretim yılında Bursa ili Yenişehir ilçesi Koç Ortaokulunda öğrenim göre 7. sınıf öğrencileriyle yürütülmüştür. Araştırmanın uygulama süreci 10 hafta sürmüştür. Deney grubunda dersler Kurgu Merdiveni Tekniği kullanılarak işlenmiş, kontrol grubunda Türkçe Öğretim Programı'na göre derslere devam edilmiştir. Araştırmada veri toplama aracı olarak Öyküleyici Anlatım Değerlendirme Formu ve Ortaokul Öğrencilerine Yönelik Yazma Tutum Ölçeği kullanılmıştır. Elde edilen veriler Mann-Whitney U-Testi ve Bağımsız Örneklemler T-Testi kullanılarak analiz edilmiştir. Araştırma sonucunda elde edilen bulgulara göre deney grubu lehine anlamlı bir farklılık tespit edilmiştir. Kurgu Merdiveni kullanılarak uygulanan yazma eğitimi, deney grubu öğrencilerinin yazma başarıları ve yazmaya yönelik tutumlarına olumlu etki etmiştir. Sonuç olarak bu araştırmayla Kurgu Merdiveni'nin yazma eğitiminde kullanılabilecek bir uygulama olduğu ortaya konmuştur. Anahtar kelimeler: Yazma, Yazma eğitimi, Kurgu merdiveni, Yazma becerisi.
Diksiyon etkinliklerinin ortaokul 7. sınıf öğrencilerinin konuşma becerilerine etkisi
Bu araştırmanın amacı diksiyon etkinliklerinin ortaokul 7. sınıf öğrencilerinin konuşma becerilerine olan etkisini belirlemektir. Araştırmaya, 2017-2018 eğitimöğretim yılı içerisinde Bursa ili İnegöl ilçesi Alanyurt Ortaokulunda eğitim/öğretim gören (53), 7. sınıf öğrencisi katılmıştır. Araştırma kapsamında nicel ve nitel araştırma yöntemlerinin bir arada kullanıldığı karma yöntem kullanılmıştır. Karma yöntem kapsamında nicel araştırma yöntemlerinden ön test ve son test kontrol gruplu yarı deneysel desen kullanılırken, nitel araştırma yöntemleri kapsamında öğrenci görüşme formu kullanılmıştır. Verilerin toplanmasında araştırmacı tarafından geliştirilen "Konuşma Problemlerini Değerlendirme Formu" ile "Etkili ve Güzel Konuşmayı Değerlendirme Formu" kullanılmıştır. Nitel verileri elde etmek için bu formlara ek olarak, "Kişisel Bilgi Formu" ile "Öğrenci Görüşme Formu" kullanılmıştır. Araştırma kapsamında deney ve kontrol grubu oluşturulmuştur. Deney grubuna diksiyon etkinliklerini içeren 8 haftalık ders planı uygulanmıştır. Kontrol grubuna ise Türkçe dersi öğretmen kılavuz kitabına uygun ders süreci işlenmiştir. Araştırma sürecinde elde edilen bulgular, istatistik programları ile analiz edilmiştir. Analiz kapsamında ilişkili ve ilişkisiz hesaplama analizleri ile betimsel analiz kullanılmıştır. Ayrıca nitel verilerin analizi için görüşme formundan elde edilen veriler içerik analizi ile çözümlenmiş olup kod ve temalara ayrılmıştır. Araştırma neticesinde diksiyon etkinliklerinin ortaokul 7. sınıf öğrencilerinin konuşma becerileri üzerinde anlamlı bir farklılık oluşturduğu sonucuna ulaşılmıştır.
Etkileşimli tahtanın Türkçe dersinde kullanımının ortaokul öğrencilerinin akademik başarı ve tutumlarına etkisi
Etkileşimli tahtanın Türkçe dersinde kullanımının ortaokul öğrencilerinin akademik başarı ve tutumlarına etkisi Bu araştırmanın amacı, Etkileşimli tahtanın Türkçe dersinde kullanımının öğrencilerin akademik başarılarına, Türkçe dersine ve Türkçe dersinde etkileşimli tahta kullanımına yönelik tutumlarına etkisini ortaya koymaktır. Araştırma, ön test-son test kontrol gruplu modele dayanan yarı deneysel bir çalışmadır. Araştırmanın çalışma grubunu, 2016-2017 eğitim ve öğretim yılında Kütahya ili, Yunus Emre Ortaokulunda bulunan 8-A kontrol grubu ve 8-C deney grubu olmak üzere toplam 50 öğrenci oluşturmaktadır. Araştırmanın uygulama kısmı 6 hafta süresince, haftada 2 ders saati olmak üzere toplamda 12 ders saatinde gerçekleştirilmiştir. Türkçe dersindeki "Cümle Çeşitleri" konusu deney grubunda bulunan 25 öğrenciye etkileşimli tahta kullanılarak, kontrol grubunda bulunan 25 öğrenciye ise etkileşimli tahta kullanılmadan sıradan tahta ile işlenmiştir. Araştırmayı iki grupta da araştırmacı yürütmüştür. Çalışma gruplarındaki öğrencilerin Türkçe dersine yönelik başarılarını ölçmek amacıyla araştırmacı tarafından geliştirilen 20 soruluk "Cümle Çeşitleri Başarı Testi" kullanılmıştır. Her iki grup öğrencilerinin Türkçe dersine yönelik tutumlarını ölçmek amacıyla 2014 yılında Topçuoğlu Ünal ve Köse tarafından geliştirilen "Türkçe Dersine Yönelik Tutum Ölçeği" kullanılmıştır. Etkileşimli tahta ile ders işlenen deney grubunun Türkçe dersinde kullanılan etkileşimli tahtaya yönelik tutumunu ölçmek amacıyla 2016 yılında Topçuoğlu Ünal ve Tayfa tarafından geliştirilen "Türkçe Dersinde Etkileşimli Tahtaya Yönelik Tutum Ölçeği" kullanılmıştır. Çalışmada toplanan veriler bağımsız örneklem t-test ve bağımlı örneklem t-testi kullanılarak analiz edilmiştir. Araştırmanın sonucunda etkileşimli tahta ile ders işlenen deney grubu öğrencilerinin derse yönelik akademik başarılarının, klasik tahta ile ders işlenen kontrol grubu öğrencilerinin derse yönelik akademik başarılarına göre istatistiksel olarak anlamlı düzeyde arttığı görülmüştür. Bu sonuçtan hareketle Türkçe dersinde etkileşimli tahta kullanımının öğrencilerin akademik başarılarına büyük katkı sağladığı söylenebilir. Araştırmanın diğer sonuçlarına bakıldığında etkileşimli tahta kullanımının Türkçe dersine yönelik öğrenci tutumunu yükselttiği fakat bu yükselişin istatistiksel olarak anlamlı düzeyde olmadığı görülmüştür. Etkileşimli tahtanın kullanıldığı deney grubunun Türkçe dersinde etkileşimli tahtaya yönelik tutumu, uygulama sonunda istatistiksel olarak anlamlı düzeyde yükselmiştir. Anahtar Kelimeler: Etkileşimli tahta, FATİH Projesi, öğrenci başarısı, öğrenci tutumu, Türkçe dersi
Ortaokul Türkçe ders kitaplarında yer alan hikâye kahramanların incelenmesi
Ortaokul Türkçe ders kitapları, MEB ve özel olmak üzere farklı yayınlar tarafından eğitim-öğretimde okutulmaktadır. Öğretim yıllarına göre, Milli Eğitim Bakanlığının onayıyla birlikte özel yayınlar farklılık göstermektedir. Eğitim-öğretim yıllarında belirlenmiş olan ve okutulması planlanan Türkçe ders kitaplarında, metinlerle öğrenciye kazandırılması amaçlanmış özellikler bulunmaktadır. Bu özellikler, öğrencinin akademik ve kişisel gelişimini olumlu etkilemek amacıyla Türkçe ders kitabı ve metinlerinde bulunmaktadır. Bu çalışma, Türkçe ders kitaplarında yer alan hikâye metinlerindeki kahraman özelliklerinin belirlenmesi ve öğrencilere hikâye kahramanlarıyla verilmek istenen özelliklerin tespit edilmesi amacıyla yapılmıştır. • Hikâyelere çoğunluklu olarak hangi temalarda yer verilmiştir? • Türkçe ders kitaplarında yer alan metin türleri nelerdir, kitaplara göre nasıl dağılmıştır? • Yayınların tamamına bakıldığında ortak hikâye ve/veya yazara rastlanmakta mıdır? • Yayınlarda ağırlıklı olarak geçen kahraman özelliklerine bakıldığında, yayınlar arasında kahraman özellikleri benzerlik göstermekte midir? Bu sorular, çalışmaya temel teşkil etmektedir. Bu soruların cevabını bulabilmek için çalışma örneklemi 2015-2016 eğitim-öğretim yılında okutulan, Milli Eğitim Bakanlığının önermiş olduğu, ortaokul (5, 6, 7, 8) MEB ve özel yayınlardan oluşmaktadır. Araştırma sonucunda, Türkçe ders kitaplarında yer alan hikâyelerin kahraman özellikleri belirlenmiştir. Buna ek olarak toplamda üç hikâye metninin Türkçe ders kitaplarında ortak olarak yer aldığı gözlenmiştir. Türkçe ders kitaplarında yer alan tüm metinlere bakıldığında, 29 yazarın ise, birden fazla yayında eserinin olduğu tespit edilmiştir. Yayınlarda bulunan hikâye kahramanlarının özelliklerine bakılarak, yayınlarda en fazla yer alan özellikler seçildiğinde, üç yayında (7.Sınıf Meram, 8. Sınıf MEB ve 8. Sınıf Evren yayınları) ortak özelliğin "Azimli" olduğu tespit edilmiştir. Öğrencilere olumsuz etki sağlayabilecek hikâye metinleri tespit edilmiştir. Ortaokul ders kitaplarında yer alan hikâye kahraman özelliklerinin yoğun olmadığı anlaşılmıştır. Anahtar Kelimeler: Türkçe ders kitapları, hikâye, kahraman, kahraman özellikleri
Ortaokul öğrencilerinin telaffuz hataları üzerine bir inceleme
Ortaokul Öğrencilerinin Telaffuz Hataları Üzerine Bir İnceleme Konuşma insan iletişiminde en etkili, en hızlı ve en pratik yollardan biridir. Toplumsal yaşamın vazgeçilmez bir ögesidir. Etkili bir iletişim başarı için, etkili ve düzgün bir konuşma da etkili iletişim için elzemdir. Bu çalışmada ortaokul öğrencilerinin hazırlıksız konuşma esnasında yaptıkları telaffuz hataları incelenmiştir. Kütahya ilinin Domaniç ilçesindeki bir devlet ortaokulunda öğrenim gören 7. sınıf öğrencilerinden rastgele yöntemle seçilen 25 öğrencinin konuşmaları incelenmiş ve sonuçlar; telaffuz hatalarının oranı, türleri, hazırlıksız konuşma süreleri ve bunların cinsiyete göre oranı gibi değişkenler açısından incelenmiştir. Araştırma, tarama modelinde desenlenmiştir. Verilerin toplanmasında yarı yapılandırılmış gözlem tekniğinden faydalanılmıştır. Ses kaydı ve konuşma gözlem formlarıyla verilerin toplanması sağlanmıştır. Öğrencilerin hazırlıksız konuşma yapacakları konular, Türkçe öğretimi programındaki konuşma amaç ve kazanımları ile Türkçe ders kitaplarındaki temalar dikkate alınarak oluşturulmuştur. Oluşturulan 44 konuşma konusu uzman görüşüne sunulmuş ve öğrencilere en uygun 20 konu belirlenmiştir. Araştırma sonucunda öğrencilerde telaffuz hataları tespit edilmiştir. Öğrencilerin tamamında yerel ağız kullanımı görülmüştür. Bunu atlama (%64), gevşeklik (%52), gereksiz ses kullanımı (%52), vurgu ve tonlama hatası (%36) takip etmektedir. Yerel ağız kullanımından kaynaklı hataların başında ise çoğul ekinin yanlış kullanımı (%95), sert sessizlerin yumuşak söylenmesi (%95) ve şimdiki zaman ekinin yanlış kullanımı (%85) gelmektedir. Konuşma süresi bakımından erkekler kızlardan 8 saniye daha uzun konuşmuş, telaffuz hatası yönünden de kızlar %5 daha başarılı çıkmıştır.
The influence of the aplication my dictionary, my notebook on the secondary school students vocabulary
In this research the aim is to see the effects of the application "My Dictionary, My Notebook" devoloped by the researchers on the secondary school students vocabulary and to submit same advices about improving the vocabulary at secondary school students. Research was performed on the 7th grade students of two public secondary schools in Afyonkarahisar in 2018-2019 educational year. According to the research plan which covered 12 weeks, the students of experimental group were ensured to form a dictionary involving the glossary not being known by the students of experimental group. In control group, Turkish Language lesson was proceeded, as in normal continuum, according to Turkish Language Teaching Curriculum. "Vocabulary Archievement Test" was applied to both experimental group and control group in collecting data period. According to research result, it is disclosed that the application of "My Dictionary, My Notebook" influenced the students vocabulary positively. According to the findings related to gender, it was found that this practice hade more effect on the vocabulary of female students than male students.
Ceza infaz kurumlarında uygulanan eğitim-iyileştirme faaliyetlerinde tartışma türleri kullanımının hükümlü/tutukluların dinleme becerisi üzerine etkisi
Ceza infaz kurumları, hükümlü/tutukluların cezalarını infaz edip suç gruplarına ve türlerine göre barındıkları, fiziki yapıları farklılık arz eden, özel mevzuatla yönetilen müesseselerdir. Ceza infaz kurumlarındaki kadın ve erkek hükümlü/tutuklular yaş, cinsiyet ve suç gruplarına göre farklı yerleşkelerde barınmaktadırlar. Farklı gruplardan hükümlü/tutukluların barındığı ceza infaz kurumlarında hizmet unsuru olarak birçok faaliyet süregelmektedir. Bu faaliyetlerden eğitim-iyileştirme çalışmaları, hükümlü/tutukluların salıverilmesinden sonraki hedeflenen yaşantıları açısından ülke politikası adına son derece önem taşımaktadır. Bu çalışmanın amacı, eğitim ve iyileştirme faaliyetlerinde kullanılan ve her faaliyet döneminde eğitim çizelgelerinde ifade edilen münazara, panel, forum, açık oturum gibi sosyal-kültürel faaliyetlerin pratikte hükümlü/tutukluları iyileştirme çalışmalarına katkısı olup olmadığını ortaya koymak, hükümlü/tutukluların dinleme becerisiyle ilgili faaliyetlerinin geliştirilip geliştirilemeyeceği konusunda tespitlerde bulunmaktır. Bu araştırma, Yenişehir Kadın Kapalı Ceza İnfaz Kurumu, Bursa E Tipi Kapalı ve Açık Ceza İnfaz Kurumu, Bursa H Tipi Kapalı Ceza İnfaz Kurumunda bulunan ilkokul, ortaokul, lise ve üniversite muzunu hükümlü/tutuklulardan seçkisiz (random) yöntemle seçilmiş 122 gönüllü katılımcı ile gerçekleştirilmiştir. Çalışmanın verileri, araştırmacı tarafından geliştirilen ve dinlediğini anlama yeteneğini ölçmeyi amaçlayan beş farklı başarı testi ile elde edilmiş ve istatistik programıyla analiz edilmiştir. Hükümlü/tutukluların dinlediğini anlama başarısı, tartışma türleri kullanımıyla öntest ve sontest arasında anlamlı bir farklılık göstermiştir. Araştırmanın sonunda, elde edilen bulgulardan yola çıkılarak bazı öneriler dile getirilmiştir. Anahtar kelimeler: Ceza infaz kurumları, dinleme becerisi, hükümlü/tutuklular, tartışma türleri
Okuyarak yarışıyorum etkinliğinin ortaokul öğrencilerinin okuma başarılarına ve tutumlarına etkisi
Bu araştırmanın amacı, ortaokul öğrencilerinin okuma başarısını ve tutumunu artırmaya yönelik yeni bir uygulama geliştirmektir. Bu amaç doğrultusunda tasarlanmış olan Okuyarak Yarışıyorum Etkinliğinin ortaokul öğrencilerinin okuduğunu anlama başarısına ve okumaya yönelik tutumlarına etkisi incelenmiştir. Araştırmada nicel araştırma yöntemlerinden yarı-deneysel model kullanılmıştır. Araştırma 2018-2019 eğitim öğretim yılında Kütahya ili Merkez ilçesi Seyitömer Ortaokulunda öğrenim göre 5. sınıf öğrencileriyle yürütülmüştür. Araştırmanın uygulama süreci 8 hafta sürmüştür. Deney grubunda dersler Okuyarak Yarışıyorum Etkinliği kullanılarak işlenmiş, kontrol grubunda Türkçe Dersi Öğretim Programına göre derslere devam edilmiştir. Araştırmada veri toplama aracı olarak Ortaokul Öğrencilerine Yönelik Okuma-Anlama Testi ve Okuma Tutum Ölçeği kullanılmıştır. Araştırma sonucunda elde edilen bulgulara göre Okuyarak Yarışıyorum Etkinliği ile okuma uygulamasının yapıldığı deney grubu, kontrol grubuna göre anlamada daha başarılı olmuştur. Deney grubunun okuduğunu anlama testinden aldıkları öntest ve sontest puan ortalamaları arasında anlamlı bir farkın olduğu görülmüştür. Yine araştırma bulgularına göre deney ve kontrol gruplarının Okuma Tutum Ölçeği'nin sontestinden aldıkları ortalama puanlar arasında anlamlı bir farkın olduğu görülmüştür. Sonuç olarak bu araştırmayla Okuyarak Yarışıyorum Etkinliğinin okuma eğitiminde kullanılabilecek bir uygulama olduğu ortaya konmuştur.
Katılımlı dinlemenin ortaokul 5. sınıf öğrencilerinin dinlediğini anlama becerisi üzerindeki etkisi
Bu araştırmanın amacı planlanmış etkinlikler içeren "Katılımlı Dinlemenin Ortaokul 5. Sınıf Öğrencilerinin Dinlediğini Anlama Becerisi Üzerindeki Etkisi"ni tespit etmektir. Bu doğrultuda elde edilen verilerin toplanması, analizi ve yorumlanmasında nicel araştırma yöntemlerinden ön test-son test kontrol gruplu deneysel desen kullanılmıştır. Araştırma 2013-2014 Eğitim-Öğretim yılında Kütahya il merkezindeki bir devlet okulunda öğrenim görmekte olan 5-A ve 5-B sınıfı deney ve kontrol gruplarında bulunan toplam 40 5. sınıf öğrencisi ile birlikte gerçekleştirilmiştir. Çalışma grubuna ön test ve son test olarak dinlediğini anlama testi uygulanmıştır. Deney ve kontrol grubunun dinleme becerilerinin ön test puanları açısından benzer olduğu tespit edilmiştir. Ön test sonrası 10 hafta süren katılımlı dinleme eğitimi çalışması düzenlenmiştir. Deney grubundaki dersler katılımlı dinleme türü kapsamında planlanmış etkinliklerle, kontrol grubunda ise Türkçe dersi öğretim programının gerektirdiği süreçler takip edilerek işlenmiştir. Araştırma için öğrencilere farklı türde dinleme metinleri ve bu metinlere yönelik etkinlikler düzenlenmiştir. Nicel olarak elde edilen veriler üzerinde Wilcoxon işaretli sıralar testi, Mann-Whithey U testi, frekans ve yüzde analizleri kullanılmıştır. Bulgular incelendiğinde deney grubu öğrencilerinin dinlediğini anlama başarı testinden almış oldukları puanların sıra ortalamasının 29.30 kontrol grubundaki öğrencilerin puanlarının sıra ortalamasının ise 11.70 olduğu görülmektedir. Bu sonuca göre öğrencilerin dinleme testi sonuçlarında deney grubu lehine istatistiksel olarak anlamlı bir farklılık tespit edilmiştir. Katılımlı dinleme deney grubu öğrencilerinin Türkçe öğretim programındaki dinleme kazanımlarını uygulama düzeyleri üzerinde olumlu etkiye sahiptir. Anahtar Kelimeler: Dinleme, dinleme becerisi, dinleme türleri, katılımlı dinleme, ortaokul
Mustafa Ruhi Şirin'in eserlerinde eğitsel iletiler
Mustafa Ruhi Şirin'in Eserlerinde Eğitsel İletiler Çocuk edebiyatı, çocuğun daha sistemli düşünmesini sağlayan, kültürel birikimini amaçlayan, edebi dilin zenginliklerini barındıran, çocuğun heyecan dolu kapılarını aralayan önemli yazın alandır. Çocuk edebiyatı ürünleri arasında önemli yere sahip olan şiir ve masal türü; okumak ve okutmak düşüncesinin ardında, çocukların belli bir yaş dönemini hedefleyen çocukları kolaydan zora götüren, edebiyat okuru için gerekli eğitsel ileti kazandırmak öncelikli amaçlarındandır. Edebi dilin zenginliklerini çocuğa çeşitli iletiler kazandıran şiirler çocuk edebiyatında önemli yer tutar. Düşsel açıdan geniş imkanlar sağlayan, sembolik anlatıma uygun masallar da çocuk edebiyatı açısından da önemli yer tutar. Bu açıdan bakıldığında Mustafa Ruhi Şirin, çocukların gereksinimleri doğrultusunda hem eğiten hem eğlendiren hem de zengin içerikle çocukların hedef kitlesindeki önemli isimleri arasında yer almıştır. Bu çalışma, çocuk şiirini ve masalını Mustafa Ruhi Şirin açısından ele almak amacıyla yapılmıştır. Çalışmada Mustafa Ruhi Şirin'in çocuklara yazdığı şiir kitapları ve masalları, çocuğa kazandıracağı "eğitsel iletiler" açısından ele alınmıştır. Betimsel bir araştırma olan bu çalışmada veriler doküman incelemesi yöntemi yoluyla toplanmıştır. Çalışma grubunu Mustafa Ruhi Şirin'in 2 masal kitabı ve 5 çocuk şiir kitabının tamamı oluşturmaktadır. Çalışmanın sonucunda, Mustafa Ruhi Şirin'in çocuk şiirleri ve masallarında eğitsel iletiler tespit edilmiş ve yorumlanmıştır. Eğitsel iletiler açısından hayal ve düş gücü, doğa sevgisi, hayvan sevgisi, hayvanları korumak, yardımseverlik gibi eğitsel iletiler bakımından zengin olduğu, şiir ve masallar yoluyla çocukları düşünmeye, sorgulamaya, merak etmeye, olaylar arasında bağlantı kurmaya, çıkarımda bulunmaya sevk ettiği istenen mesaja kendilerinin ulaşmaları sağlanmıştır. Şirin'in, şiir ve masallar yoluyla çocukları düşünmeye, sorgulamaya, merak etmeye, olaylar arasında bağlantı kurmaya, neden- sonuç ilişkilerini fark ederek çıkarımda bulunmaya sevk ettiği ve böylece verilmek istenen iletiye kendilerinin ulaşmaları amaçlandığı sonucuna ulaşılmıştır. Anahtar Kelimeler: Çocuk şiiri, çocuk masalı, ileti, eğitsel ileti, Mustafa Ruhi Şirin.
Ortaokul öğrencilerinin karşılaştıkları dinleme güçlükleri (dinleme güçlükleri belirleme anketi)
Ortaokul Öğrencilerinin Karşılaştıkları Dinleme Güçlükleri (Dinleme Güçlükleri Belirleme Anketi) İletişimin temelinde dil; dilin ilk ediniminde ise dinleme, en önemli basamaktır. Anne karnından itibaren başlayan dinleme, insanın ilk anlamlandırma çabasıdır. Dünyayı anlamanın ilk adımı olan dinlemeyi etkili kullanabilen nesiller yetişirse; diğer becerilerin gelişimi de olumlu etkilenecektir. Bu araştırmanın amacı ortaokul öğrencilerinin karşılaştıkları dinleme güçlüklerini tespit etmek ve bu güçlüklerde; öğrenim görülen okul, sınıf seviyesi, cinsiyet, anne-baba eğitim durumu, ailenin aylık gelir durumu, aylık kitap okuma sayısı, günlük televizyon izleme süresi, günlük internet kullanma (sosyal ağlar, haber vb.) ve oyun oynama süresi, sözel ve sayısal alan derslerini temsilen Türkçe ve Matematik ders ortalaması değişkenlerinin etkin rol oynayıp oynamadığını anlamaktır. Bu değişkenlerle olan ilişkiyi tespit etmek amacıyla ilişkisel tarama yöntemi kullanılmıştır. Araştırmada 2015-2016 eğitim öğretim yılı ikinci döneminde Kütahya merkez ilçeye bağlı seçkisiz örneklem yoluyla belirlenen dört ortaokulda öğrenim gören dört sınıf seviyesinde toplam1064 öğrenci ile çalışılmıştır. Dinleme güçlüklerini tespit etmek amacıyla 25 maddeden oluşan "Ortaokul Öğrencileri Dinleme Güçlükleri Anketi" geliştirilmiştir. Anketin Cronbach Alfa katsayısı (0.69) çıkmıştır. Toplanan veriler yüzde ve frekans olarak ifade edilerek Kikare kullanılarak analiz edilmiştir. Okul değişkenine ankette yer alan 25 maddenin 16'sı, sınıf seviyesi değişkenine göre15'i, cinsiyet göre 3'ü, anne-baba eğitim durumuna göre 3'ü, aylık kitap okuma sayısına göre 2'si, günlük televizyon izleme süresine göre 2'si, günlük internet kullanımı ve oyun oynama süresine göre 3'ü, Türkçe dersi ortalamasına göre 7'si ve Matematik dersi ortalamasına göre ise 9'u anlamlı farklılık göstermiştir. Ailenin aylık gelir durumu anlamlı farklık oluşturmamıştır. Anahtar kelimeler: Dinleme becerisi, dinleme güçlükleri, dinleme güçlükleri belirleme anketi, dinleme problemleri, ortaokulda dinleme sorunları
Kafiye tablosu uygulamasının ortaokul öğrencilerinin şiir yazma tutumlarına etkisi
Kafiye Tablosu Uygulamasının Ortaokul Öğrencilerinin Şiir Yazma Tutumlarına Etkisi Bu araştırmada "Kafiye Tablosu Uygulaması"nın ortaokul öğrencilerinin şiir yazma tutumlarına etkisini belirlemek amaçlanmıştır. Çalışmada yarı deneysel desen yöntemi kullanılmıştır. 2016-2017 eğitim ve öğretim yılı Kütahya ilindeki bir ortaokulda bulunan 8-E ve 8-C sınıflarından kontrol grubu ve 8-A ve 8-D deney grubu olmak üzere toplam 60 öğrenci araştırmanın çalışma grubunu oluşturmaktadır. Veri toplama araçlarının hazırlanmasında literatür taraması yapılmıştır. Yazma ile ilgili doküman bulunurken şiir yazmayla ilgili yeterli veri toplama aracına rastlanmamıştır. Bundan dolayı araştırmada kullanılmak üzere şiir yazma tutum ölçeği ve şiir yazma dereceli puanlama anahtarı geliştirilmiştir. Bu araştırmada deney grubuna ve kontrol grubuna öncelikle ön test aşamasında araştırmacının kendi geliştirdiği "Şiir Yazma Tutum Ölçeği" uygulanmış ve öğrencilerin şiir yazmaya karşı tutumları belirlenmiştir. Daha sonra iki gruba da aynı konuda şiir yazmaları istenmiş ve yazılan şiirler yine araştırmacının kendi geliştirdiği "Şiir Yazma Dereceli Puanlama Anahtarı" ile ölçülmüştür. Deney grubundaki öğrencilere araştırmacının kendi geliştirdiği ve daha önceki yıllarda öğrencilerde kullandığı "Kafiye Tablosu Uygulaması" ile şiir yazdırılmıştır. Kontrol grubuna ise MEB Türkçe Dersi Öğretim Programı içindeki yöntemlerden "Duyulardan Hareketle Şiir Yazma Yöntemi" kullanılarak şiir yazma çalışmaları yaptırılmıştır ve ders kitabından yararlanılarak kazanım tablosuna göre uygulama yapılmıştır. Daha sonra aynı testler gruplara son test olarak uygulanmış ve yapılan uygulamanın etkileri üzerinde verilere ulaşılmıştır. Araştırmanın sunucunda öğrencilerin "Kafiye Tablosu Uygulaması" kullanarak yazılan şiirlerden sonra şiir yazma tutumlarıyla "Duyulardan Hareketle ve Yaratıcı Yazma" tekniklerini ortak kullanarak yazdıkları şiirlerden sonraki şiir yazma tutumları arasında anlamlı bir fark olduğu görülmüştür. O dönem içinde yazılan şiirlerin en iyileri yarışmalara gönderilmiş ve bu eserler il çapında dereceler almıştır. Anahtar Kelimeler: Duyulardan Hareketle Yazma, Kafiye Tablosu Uygulaması, Şiir, Şiir yazma, Yaratıcı Yazma