Theses supervised by Doç. Dr. Güler Tozkoparan
17 theses · Dokuz Eylül University
Duygusal emek davranışının iş stresi üzerindeki etkisi: Eğitim sektöründe bir uygulama
Bu çalışmanın amacı, genel anlamıyla örgütün formel ya da informel biçimde işgörenlerin müşterileri ile etkileşimleri sırasında duyguları üzerinde çeşitli ayarlamalar yapmasına bağlı olarak işgörenlerin söz konusu durum için duygularını ayarlama çabası olarak da ifade edilebilen duygusal emek kavramının, iş stresleri üzerindeki etkilerinin incelenmesidir. Bu doğrultuda, İzmir'de özel bir dershanede görev yapan 130 öğretmen üzerinde bir araştırma gerçekleştirilmiştir. Araştırma kapsamında üç soru formu kullanılmıştır. Birinci soru formu olan Genel Bilgi Formu, 6 sorudan oluşmakta ve örneklemin demografik özellikleri hakkında bilgi toplanması amacını taşımaktadır. İkinci soru formu; Basım ve Beğenirbaş (2012)ın uyarladığı 13 sorudan oluşan Duygusal Emek Ölçeğidir. Üçüncü soru formu ise Ekinci (2006)' nin ilköğretim okulu yöneticileri ile iş streslerini incelediği araştırmasında kullandığı ve özel öğretim kurumlarında görev yapan öğretmenlerde iş stresini ölçmek amacı ile geliştirdiği 24 sorudan oluşan İş Stresi Ölçeğidir. Araştırmadan elde edilen verilere uygulanan analizler neticesinde duygusal emek davranışlarından samimi davranış, erkek öğretmenler tarafından kadın öğretmenlere göre daha sık gösterilmektedir. Bunun yanı sıra medeni durum, duygusal emek davranışları bakımından farklılık göstermezken bekâr öğretmenlerin belirli açılardan daha fazla iş stresi yaşadıkları anlaşılmıştır. Duygusal emek davranışları yaşa bağlı olarak farklılık göstermezken iş stresi için farklılık göstermektedir. Duygusal emek bakımından toplam çalışma süresinin, mevcut işyerinde çalışılan süre bakımından ise iş stresinin farklılık göstermediği anlaşılmıştır. Araştırmada yüzeysel davranış ile iş stresi arasında çeşitli yönlerden ilişkinin olduğu ve iş stresi yaratan bazı faktörler konusunda yüzeysel davranış göstermenin iş stresini arttırıcı etkisi olduğu anlaşılmıştır. Anahtar Kelimeler: Duygusal Emek, İş Stresi, Eğitim
Online marka yönetimi ve bir örnek olay incelemesi
Markalaşma günümüz dünyasında olmazsa olmaz bir kavramı haline gelmiştir. Marka ile ilgili literatürde birden fazla tanım bulunmaktadır. Marka; tüketiciler tarafından diğer ürün çeşitlerinden bazı yönleriyle ayrılan, ürünün ayırıcı özelliklerini sarmalamaya çalışan bir isim, sembol ya da işarettir. 1950'lerden itibaren marka yönetimi şirketlerde önem kazanmaya başlamıştır. Marka yönetimi sadece pazarlama departmanın bir görevi olarak algılanmaktan çıkmış; kurumsal iletişim, halkla ilişkiler, pazarlama, insan kaynakları gibi şirketlerin diğer departmanlarının da bir arada çalışmasıyla yürütülen bir süreç halini almıştır. 2000'li yıllar da ise marka yönetimi, bir markanın itibarının yönetilmesi ve pazarda lider konumunda olması için olmazsa olmaz bir öneme sahip olmaya başlamıştır. Teknolojinin son yıllardaki hızlı ilerleyişi, her şeyi etkilediği gibi marka yönetimini de etkilemiş ve zamanla marka yönetimini online (çevirmiçi) dünyaya taşımıştır. 1994 yılında ilk elektronik ticaretin yapılmasıyla birlikte başlayan bu süreç hız, kazanarak devam etmiş ve ilerlemiştir. Globalleşmenin sonucunda küçülen dünya ve pazar, bu hızlı ve devinimi yüksek internet dünyasıyla birlikte tüm sınırları ortadan kaldırmış ve tek bir ekonomik alan ortaya çıkarmıştır. Web 2.0 'ın ve sosyal ağların gelişmesi ve artmasıyla birlikte markalar itibar yönetimi; iletişim ve halkla ilişkiler faaliyetlerini çevirmiçi dünyaya taşımıştır. Çalışma üç bölümden oluşmaktadır. Birinci bölümde markalaşma ve marka yönetimi konuları incelenmiş; ikinci bölümde online marka yönetiminin ortaya çıkışı ve gelişimi konuları incelenmiş; üçüncü bölümde ise örnek firma incelenmesine yer verilmiştir.
Proje yönetimi ve proje yönetiminde insan kaynakları yönetimi süreçleri: Bir örnek uygulama
Her geçen gün yeni rakiplerin ve üretilen ürün ve hizmetlerin arttığı günümüzde, organizasyonların varlıklarını sürdürebilmesi ve rekabette öne geçebilmesi giderek zorlaşmaktadır. Bu durum karşısında başarılı olmanın yolu; müşteri odaklı çalışarak, yeni ürün ve hizmetleri onların beklentilerini karşılayacak nitelikte benzersiz çıktılar sunmaktan geçmektedir. Bu doğrultuda, organizasyonlar, yenilik yapmak adına hızla ilerlemek için projeler oluşturmakta ve proje ekiplerini yönetmektedir. Proje organizasyon yapılarının yönetimi, organizasyonların olağan faaliyetlerinin yönetiminden daha farklı özelliklere sahiptir. Projelerin kendilerine özgü, birbirini izleyen veya birlikte yürütülen ancak tekrarlanmayan faaliyetlerden oluşmaları sebebiyle projelerin yönetiminde; özel organizasyon yapı ve faaliyetlerine ihtiyaç duyulur. Genel yönetim ilkelerinin kurallarının etkin bir proje yönetimi için yeterli olmaması, bu alan üzerinde yeni bir çalışma konusu oluşturmaktadır. Bunun sonucu olarak proje yönetimi, günümüzde ayrı ve son derece karmaşık bir yönetim alanı olarak gelişmektedir. Proje yönetiminin ve projelerin gerçekleştirilmesinde ihtiyaç duyulan proje insan kaynakları yönetiminin araştırılması amacıyla hazırlanan bu çalışmada; proje, proje yönetimi ve proje insan kaynakları yönetimi konuları detaylı biçimde ele alınarak, İzmir Esnaf ve Sanatkarlar Odaları Birliği'nin, bir yıllık süreyi kapsayan, İzmir ilinde çeşitli sektörlere yönelik nitelikli iş gücünün yetiştirilmesinin hedeflendiği proje, örnek bir uygulama olarak incelenmiştir. İzmir Esnaf ve Sanatkârlar Odaları Birliği'nin "Nitelikli İşgücü Programları" adını verdiği bu projesinin gerçekleştirilmesi sonucunda; elde edilen nitelikli iş gücünün, ihtiyaç duyulan kurumlara yerleştirilmesi ile rekabet üstünlüğü sağlamalarına imkan tanıyacak olan iş gücüne kavuşmalarının ve bu yolla müşterilerinin ihtiyaçlarına özgü, benzersiz ürün ve hizmeti sağlamaya yarayacak nitelikli iş gücünün önemi vurgulanmaktadır. Anahtar Kelimeler: Proje, Proje Yönetimi, Proje İnsan Kaynakları Yönetimi.
Bir örgütsel iletişim platformu olarak sosyal medyanın kurumsal itibar üzerindeki etkisi: Kamu sektöründe bir araştırma
İletişim teknolojisindeki gelişmelerle birlikte bilgisayar ve internet kullanımının yaygınlaşması sonucu ortaya çıkan sosyal medya, bireyleri bir araya getirerek iletişimi artıran bir platform haline gelmiştir. Sosyal medya aracılığıyla gündelik iletişimin yanı sıra ürün, hizmet ve deneyimler ile ilgili yapılan yorumların da süratli biçimde yayılabileceği çeşitli ortamlar oluşmuştur. Bu ortamların aktif kullanılmasıyla birlikte, örgütler de ürettikleri mesajların bireylere ulaşabilmesi için sosyal medyada artan oranda var olmaya başlamıştır. Sosyal medya örgütlere, paydaşları ile daha interaktif bir iletişim kurma ve paydaşların algılarından oluşan kurumsal itibarı geliştirme fırsatı vermektedir. Betimsel nitelikteki bu araştırmanın amacı, bir örgütsel iletişim platformu olarak sosyal medyanın kurumsal itibar ile ilişkisini incelemektir. İletişimin örgütsel anlamdaki önemi literatürde vurgulanmış olsa da sosyal medyanın örgütsel iletişim aracı olarak kurumsal itibar ile ilişkisi üzerine kamu sektöründe yapılan çok fazla çalışmaya rastlanmamıştır. Bu doğrultuda kurumsal itibar ile sosyal medya arasındaki ilişki, İzmir'de yaşayan sosyal medya kullanıcılarının algılamalarına bağlı olarak incelenmiş olup birinci bölümde örgütsel iletişim, ikinci bölümde sosyal medya, üçüncü bölümde kurumsal itibar kavramları detaylı biçimde açıklanmıştır. Araştırma için seçilen kurumun gerçek adına anket çalışmasında yer verilmiş olup tezin yayımında bu adın kullanımı için gerekli izinler alınamamıştır. Dolayısıyla araştırmada söz konusu kurumun adı gizlenmiş ve "X kurumu" olarak bahsedilmiştir. Son bölümde ise X kurumunun sosyal medyadaki faaliyetlerinin kurumun itibar algısı ile olan ilişkisini belirlemek amacıyla düzenlenen anket çalışmasının bulguları ve yorumlarına yer verilmiştir. Elde edilen sonuçlar ışığında, sosyal medya faaliyetleri ile kurumsal itibar algısı arasında anlamlı ve orta düzeyde bir ilişki bulunduğu belirlenmiştir.
Çok katlı pazarlama işletmelerinin yönetim ve organizasyon yapılanmaları: X işletmesi örneği
Bu çalışma, doğrudan satışın geliştirilmiş hali olan çok katlı pazarlama yönteminde distribütörler tarafından oluşturulan ve modern bir iş modeli olarak görülen organizasyonların, yönetim fonksiyonları bakımından değerlendirilmesini amaçlamaktadır. Çalışmada çok katlı pazarlamanın temel kavram ve ilkeleri, özellikleri, ortaya çıkma nedenleri, Türkiye ve Dünya'daki gelişimi, uygulanma aşamaları, geleneksel pazarlamayla kıyaslanması, avantaj ve dezavantajlarına ek olarak yönetim fonksiyonları ele alınmıştır. Araştırma kısmında, uluslararası faaliyet gösteren çok katlı bir pazarlama işletmesinin üst kariyer seviyelerindeki distribütörler ile yarı yapılandırılmış görüşmeler gerçekleştirilmiştir. Görüşmeler sonucu elde edilen veriler içerik analiziyle çözümlenmiştir. Bulgu tabloları oluşturulmuş ve bulgular değerlendirilerek çıkarımlarda bulunulmuştur. Araştırma neticesinde, distribütörlerin organizasyonlarını yönetirken yönetim fonksiyonlarını uyguladıkları sonucuna ulaşılmıştır. Buna ek olarak bulgular, motivasyon teorilerinden Alderfer'in ERG Teorisi, dönüşümcü liderlik tarzı ve örgütsel iletişimin özellikleriyle ilişkilendirilmiştir. Anahtar Kelimeler: Çok Katlı Pazarlama, Yönetim, Yönetim İşlevleri, Yönetim ve Organizasyon, Network Marketing, Ağ Pazarlama.
COVID'19 perspektifinden insan kaynakları uygulamalarında kriz yönetimi: Bir gıda işletmesi örneği
Tüm dünyayı etkisi altına alan COVID'19 (Koronavirüs) pandemisi, özellikle çalışma hayatında ve sosyal hayatta köklü değişiklikler meydana getirmiştir. Söz konusu küresel salgının, sektörü ne olursa olsun tüm işletmeler için bir kriz durumu yaratmıştır. Virüsün yayılma hızı ve ölümcül etkisi işletmeleri alışılmışın dışında bir kriz yönetimi uygulamaya zorlamış ve tüm çalışma süreçlerinde köklü değişikliklere neden olmuştur. Yaşanmış olan bu krizin insan kaynakları işlevlerinde yaratmış olduğu değişiklikler bu araştırmanın temel amacını oluşturmaktadır. Bu amaç doğrultusunda içecek sektöründe faaliyet gösteren bir gıda işletmesinde nitel çalışma yöntemine dayalı bir araştırma gerçekleştirilmiştir. Araştırma sonucunda; evden çalışmanın, belgelerin dijitalleşmesinin, uzaktan eğitim ve toplantıların, saha çalışmalarında hijyen temelli uygulamaların yaygınlaştığı ve çalışanların psikolojik dayanıklılığının önem kazandığı tespit edilmiştir. Anahtar Kelimeler: Kriz, Kriz Yönetimi, İnsan Kaynakları, İnsan Kaynakları Yönetimi.
Örgütsel bağlılığın çalışanların performansına etkisi: Özel sektörde bir araştırma
Bu çalışmanın amacı, örgütsel bağlılığın çalışanların performansına etkisini belirlemektir. Araştırmanın örneklemini, İzmir ilinde faaliyet gösteren özel bir işletmenin merkez binasındaki 167 beyaz yakalı çalışan oluşturmaktadır. Araştırma verileri, survey yöntemi ve anket tekniğiyle elde edilmiştir. Araştırma kapsamında gerçekleştirilen analiz sonuçlarına göre, örgütsel bağlılık ile çalışan performansı arasında anlamlı bir ilişki olmadığı saptanmıştır. Demografik değişkenler ile örgütsel bağlılık ve çalışan performansı arasında ise çoğunlukla anlamlı farklılıklar tespit edilmiştir.
Ağırlama endüstrisinde stratejik yönetim: Uluslararası otel zincirinde bir araştırma
Bu araştırmanın temel amacı, konaklama sektöründe yer alanorganizasyonları etkileyen faktörleri ve bu tip organizasyonların özelliklerini incelemektir. Bu amaç doğrultusunda, küresel bir otel zincirinin İzmir şubesinde bir araştırma gerçekleştirilmiştir. Araştırma kapsamnda, bir oteldeki operasyonları birinci derecede etkileyen temel konuların incelenmesi ve stratejik yönetimde kullanılan temel araçlar yoluyla stratejik bir analizde bulunabilmek için bu konuların ele alındığı bir vaka incelemesi gerçekleştirilmiştir. Tezin teorik kısmı ise, stratejik yönetimin temellerinin tanıtılması, konaklama ve otelcilik sektörünün incelenmesinden oluşmaktadır. Araştırma kısmında ise otel ile ilgili bilgilere ve otel müdürü ile gerçekleştirilen yarı yapılandırılmış mülakat tekniğine yer verilmiştir. Araştırmanın nihai sonuçları, genellikle otelin iyi tanımlanmış bir stratejiyi sürdürdüğünü göstermektedir. Ancak odalar ile ilgili olarakdikkate alınması gereken hususlar bulunmaktadır. Odaların şartlarının, müşteriler tarafından şikâyetedilen ve otelin performansını etkileyen temel faktörlerden biri olduğu tespit edilmiştir.
Örgütsel bağlılığın sanal kaytarma davranışı üzerindeki etkisi
Teknolojinin gelişmesiyle, internet erişimi yalnızca ev ortamında değil iş yerlerinde de yaygın bir şekilde kullanılmaktadır. Teknoloji kullanımının iş yerlerinde yarattığı avantajların yanı sıra kötüye kullanımına da rastlanmaktadır. Literatürde ''sanal kaytarma'' olarak adlandırılan bu davranışların arka planında çeşitli etmenler rol oynamaktadır. Bu etmenlerden bazıları, iş yükü, tükenmişlik, örgütsel politikalar, kişilik özellikleri ve örgütsel bağlılık olarak ele alınmaktadır. Bu bağlamda çalışmanın amacı, kamu sektörü ve özel sektörde faaliyet gösteren öğretmenlerin örgütsel bağlılıklarının sanal kaytarma davranışı üzerine etkilerini incelemektir. Bu amaç çerçevesinde araştırmanın örneklemini, Aydın ilinde görev yapmakta olan 270 öğretmen oluşturmaktadır. İlişkisel tarama modelinin benimsendiği araştırma, survey yöntemi ve anket tekniği kullanılarak gerçekleştirilmiştir. Örgütsel bağlılığı ölçmek için Allen ve Meyer (1990) tarafından geliştirilen 3 boyut ve 18 maddeden oluşan ölçek, sanal kaytarma davranışlarını ölçmek için ise Blanchard ve Henle (2008) tarafından geliştirilen 2 boyut ve 20 maddeden oluşan ölçek kullanılmıştır. Araştırmanın sonuçları istatistiki olarak değerlendirildiğinde, örgütsel bağlılık ile sanal kaytarma arasında anlamlı ve yüksek düzeyde negatif bir ilişki saptanmıştır. Yine elde edilen bulgulara göre, örgütsel bağlılığın çalışanların sanal kaytarma davranışı üzerinde etkili olduğu tespit edilmiştir. Araştırmada ayrıca, örgütsel bağlılık ile sanal kaytarma davranışının demografik değişkenlere göre farklılık gösterip göstermediği de incelenmiştir. Araştırma kapsamında ele alınan demografik değişkenler; cinsiyet, yaş, medeni durum, çalışılan sektör, eğitim düzeyi, aylık gelir düzeyi, haftalık ders saati, kurumda çalışılan süre ve toplam iş hayatındaki süreyi içermektedir. Analiz sonucunda, demografik değişlenler ile örgütsel bağlılık ve sanal kaytarma arasında çoğunlukla anlamlı farklılıklar tespit edilmiştir. Literatür incelemesi yapıldığında, örgütsel bağlılık ile sanal kaytarma arasındaki ilişkiyi ele alan sınırlı sayıda çalışmanın varlığı dikkat çekmektedir. Dolayısıyla bu araştırma ile elde edilen sonuçların, hem yönetim ve organizasyon alanına hem de eğitim sektörüne önemli katkılar sağlayacağı düşünülmektedir.
Kriz yönetiminin işletmeler açısından incelenmesi: Çok uluslu bir işletme örneği
Her işletmenin, herhangi bir krizle karşı karşıya kalınması durumunda vereceği çeşitli tepkiler ve çıkaracağı dersler bulunmaktadır. Bununla beraber, çok uluslu işletmelerin yapıları gereği farklı hazırlık seviyesinde oldukları gerçeği, olası yıkıcı etkiler ve krize hazırlıklı olmanın sağlayabileceği faydalar göz önüne alındığında, kriz yönetimi konusunda da farklı yaklaşımlarının olabileceği düşüncesiyle bugüne dek öğrenilenlerin sorgulanması önem kazanmaktadır. Nitekim, kriz durumlarında bazı liderler, dış kaynaklardan yeterince bilgi alındığını ve içeride ekstra bir şey yapmaya gerek olmadığını düşünebilmektedirler. Ancak, gerçekler ve olası etkiler hakkında zamanında ve kaliteli bir iletişim sağlamanın değeri her zaman önemini korumaktadır. Kriz durumlarında ortaya çıkan sorunların yalnız yönetici merkezli değil, her bir çalışanı da kapsayacak şekilde çözüm odaklı stratejilerle çözülmesi sağlanmalıdır. Bu bağlamda, çalışma kapsamında kriz ve kriz yönetimi konusu detaylı olarak incelenmiş, krize maruz kalma açısından daha fazla risk etmeniyle karşılaşıldığı düşünülen çok uluslu bir işletmede konuyla ilgili bir araştırma yürütülmüştür. Çok uluslu işletmenin tepe yöneticisi ile yarı yapılandırılmış mülakat tekniği kullanılarak gerçekleştirilen araştırmada, işletmenin kriz ve kriz yönetimine ilişkin yaklaşımı incelenmiştir. Ayrıca araştırma sürecine denk gelmesi itibariyle, görüşme yapılan işletme yöneticisine COVID-19 pandemisine ilişkin sorular da yöneltilmiş, çok uluslu bir işletmenin küresel bir salgına yönelik kriz durumunda neler yaşadığı ve kriz yönetimine dair neler yaptığı da ele alınmıştır. Araştırma sonucunda, kriz yönetiminde, işletmenin üst yönetim kontrol mekanizmalı olduğu ve olası kriz durumlarında müdahale ederek krizi sonlandırmayı tercih ettiği ortaya çıkmıştır. Teknolojik imkanların kolaylaştırıcı iletişim sunmasının ise çok uluslu işletmelerin yönetiminde ve kriz müdahalelerinde oldukça etkili olduğu görülmüştür. Anahtar Kelimeler: Kriz, Kriz Yönetimi, Çok Uluslu İşletme
Dijital çağda gelişmeleri kaçırma korkusunun örgüt çalışanlarının motivasyonu üzerine etkisi
Bu çalışmanın amacı, gelişmeleri kaçırma korkusunun örgüt çalışanlarının motivasyonu üzerine etkisini belirlemektir. Bu amaç doğrultusunda, araştırmada nicel araştırma yöntemleri arasında yaygın olan survey yöntemi ile anket tekniği kullanılmıştır. Gelişmeleri kaçırma korkusu, Pezybylski ve arkadaşları (2013) tarafından tasarlanan ve Gökler ve arkadaşları tarafından Türkçe'ye uyarlanan 10 maddelik gelişmeleri kaçırma korkusu ölçeği kullanılarak ölçülmüştür. Örgüt çalışanlarının motivasyonunun ölçülmesinde Semerci ve Bilgiç (2005) tarafından Gordon'un 1993 yılında yaptığı çalışmadan esinlenilerek geliştirilen 18 maddeden oluşan ölçek kullanılmıştır. Demografik değişkenler açısından ise çalışanların cinsiyet, yaş, medeni durum, öğrenim durumu, kurumdaki çalışma pozisyonu ve kurumdaki toplam çalışma süresine yönelik olmak üzere altı soru yöneltilmiştir. Araştırmanın örneklemi, İzmir ilinde, üretim sektöründe faaliyette bulunan üç büyük uluslararası işletmenin beyaz yakalı çalışanlarından oluşmaktadır. Toplam 150 adet soru formu üç büyük işletmenin çalışanlarına elden teslim edilmiştir. Katılımcılardan toplanan ve değerlendirme için uygun bulunan 133 adet anket formunun tamamı analize tabi tutulmuştur. Araştırmanın sonuçları değerlendirildiğinde, gelişmeleri kaçırma korkusu ile örgüt çalışanlarının motivasyonu arasında anlamlı bir ilişki olmadığı saptanmıştır. Literatür taraması sırasında bu konu ile ilgili yönetim bilimi içerisinde çalışmaya rastlanmamıştır. Bu nedenle, araştırma kısmında değişkenler ve değişkenler arasındaki ilişkilerin ele alınmasının işletme bilimine, yönetim ve organizasyon yazınına ve sektöre katkı sağlayacağı, ayrıca araştırma sonucunda işletmelere yönelik sunulan önerilerin, işletmelerin yönetsel alana ilişkin çıktılarına etkisinin olacağı düşünülmektedir.
Algılanan yönetici ve çalışma arkadaşları desteğinin örgütsel vatandaşlık davranışına etkisi
Bu çalışmanın amacı, algılanan yönetici ve çalışma arkadaşları desteğinin örgütsel vatandaşlık davranışına etkisini belirlemektir. Değişkenler arasındaki ilişkiyi ortaya koyabilmek adına öncelikle yazın araştırması yapılarak söz konusu kavramlar açıklanmış, daha sonra konuyla ilgili olarak yürütülen bir araştırmanın sonuçlarına yer verilmiş ve bulgular değerlendirilmiştir. Araştırmanın örneklemini İzmir İl Sağlık Müdürlüğü'nde görev yapan 325 çalışan oluşturmaktadır. Çalışmada nicel araştırma yöntemlerinden survey yöntemi ile anket tekniği kullanılmıştır. Çalışanların yönetici ve çalışma arkadaşları desteği algılarını ölçmek için Giray ve Şahin (2012) tarafından Türkçe'ye uyarlanan yönetici ve çalışma arkadaşları desteği ölçekleri kullanılmıştır. Algılanan çalışma arkadaşları desteği ölçeği 9 maddeden, algılanan yönetici desteği ölçeği ise 11 maddeden oluşmaktadır. Araştırmada örgütsel vatandaşlık davranışını ölçmek için ise Basım ve Şeşen (2006) tarafından Türkçe'ye uyarlanan ve 19 maddeden oluşan örgütsel vatandaşlık davranışı ölçeği kullanılmıştır. Ölçekte; özgecilik, vicdanlılık, nezaket, centilmenlik ve sivil erdem boyutlarını ölçmek üzere 19 madde bulunmaktadır. Çalışanlara ayrıca cinsiyet, yaş, medeni durum, eğitim durumu, kurumdaki çalışma süresi ve toplam çalışma süresini tespit etmeye yönelik demografik sorular yöneltilmiştir. Elde edilen verilerin analiz sonuçlarına göre, algılanan yönetici desteği ile örgütsel vatandaşlık davranışı arasında anlamlı ve orta düzeyde pozitif bir ilişki olduğu görülmektedir. Algılanan çalışma arkadaşları desteği ile örgütsel vatandaşlık davranışı arasında ise yine anlamlı ve orta düzeyde pozitif bir ilişki olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Araştırmada ayrıca, araştırmanın değişkenleri ile demografik değişkenler arasında farklılık olup olmadığı da test edilmiştir. Bulgulara göre, örgütsel vatandaşlık davranışı toplam çalışma süresine ve çalışanların yaşlarına göre farklılık göstermektedir. Örgütsel vatandaşlık davranışının vicdanlılık ve centilmenlik boyutu ile nezaket boyutu, demografik değişkenlerden sadece toplam çalışma süresine göre farklılık göstermektedir. Çalışanların yönetici desteği algıları ise sadece kurumdaki çalışma süresine göre farklılaşmaktadır. Diğer değişkenlerle demografik değişkenler arasında bir farklılık olmadığı görülmüştür. Yazın taraması sırasında, algılanan yönetici desteği ve örgütsel vatandaşlık davranışı ile algılanan çalışma arkadaşları desteği ve örgütsel vatandaşlık davranışı ilişkisini ele alan sınırlı sayıda çalışmaya rastlanılmıştır. Özellikle çalışma arkadaşları desteğinin genel olarak yazında araştırmaya fazla konu olmayan kavramlardan biri olduğu görülmüştür. Bu bağlamda, çalışmanın konusunu oluşturan değişkenler arasındaki ilişkilerin ele alınmasının ve konuyla ilgili olarak yürütülen araştırma sonuçlarının hem yazına hem de örgütlere katkı sağlayacağı düşünülmektedir. Anahtar Kelimeler: Algılanan Yönetici Desteği, Algılanan Çalışma Arkadaşları Desteği, Örgütsel Vatandaşlık Davranışı
Psikolojik sahiplenmenin çalışanların ekstra rol davranışı üzerine etkisi: Özel sektörde bir araştırma
Bu çalışmanın amacı psikolojik sahiplenmenin çalışanların ekstra rol davranışı üzerine etkisini belirlemektir. Bu amaç doğrultusunda, araştırmada nicel araştırma yöntemlerinden survey yöntemi ile anket tekniği kullanılmıştır. Psikolojik sahiplenme, Van Dyne ve Pierce (2004) tarafından tasarlanan 7 maddelik psikolojik sahiplenme ölçeği kullanılarak ölçülmüştür. Çalışanların ekstra rol davranışını ölçmek için Vandewalle (1995) tarafından geliştirilen 17 maddeden oluşan ölçek kullanılmıştır. Demografik değişkenler açısından ise, çalışanların cinsiyet, yaş, medeni durum, eğitim durumu, kurumdaki çalışma süresi ve toplam çalışma süresine yönelik olmak üzere altı soru yöneltilmiştir. Araştırmanın örneklemini, İzmir il sınırları içerisinde faaliyette bulunan Arkas Holding Operasyon Merkezi'nde çalışanlar oluşturmaktadır. Araştırmanın sonuçları değerlendirildiğinde, psikolojik sahiplenme ile ekstra rol davranışı boyutlarından yardım etme davranışı arasında anlamlı ve orta derecede pozitif bir ilişki tespit edilmişken, psikolojik sahiplenme ile ekstra rol davranışı boyutlarından ses davranışı arasında ise anlamlı ve düşük düzeyde pozitif bir ilişki bulgulanmıştır. Ayrıca bulgular, psikolojik sahiplenme ve ekstra rol davranışı boyutları ile demografik değişkenler arasında istatistiksel olarak anlamlı bir farklılık bulunmadığını göstermektedir. Alanyazın taraması sırasında bu konu ile ilgili çok sınırlı sayıda çalışmaya rastlanılmıştır. Bu nedenle, araştırma kısmında değişkenler arasındaki ilişkilerin ele alınmasının hem yönetim ve organizasyon alanyazınına hem de sektöre katkı sağlayacağı ve araştırma sonucunda işletmelere yönelik sunulan önerilerin işletmelerin çıktılarına etkisinin olacağı düşünülmektedir. Anahtar Kelimeler: Psikolojik Sahiplenme, Sahiplik, Sahiplenme, Ekstra Rol Davranışı
İnsan kaynakları yönetiminde eğitim ve geliştirme faaliyetleri: Örnek bir firma incelemesi
Bu çalışmanın amacı, insan kaynakları yönetiminde eğitim ve geliştirme faaliyetlerini incelemek ve bu faaliyetlerin günümüz koşullarında nasıl uygulandığına dair bir örnek ortaya koymaktır. Bu amaç doğrultusunda yapılan araştırmada, nitel araştırma yöntemlerinden derinlemesine görüşme yöntemi kullanılmış, elde edilen veriler betimsel analiz yapılarak temalarla çerçevelenmiş ve değerlendirilmiştir. Çalışmanın ilk bölümünde, insan kaynakları yönetimi kavramsal olarak ele alınmış ve temel fonksiyonları incelenmiştir. İkinci bölümünde, insan kaynakları yönetiminin temel fonksiyonlarından biri olan eğitim ve geliştirme faaliyetleri uygulama yöntemleriyle birlikte süreç olarak ele alınmıştır. Son bölümde ise eğitim ve geliştirme faaliyetlerinin uygulanmasına örnek olarak bir firma incelemesi yapılmıştır. Araştırmada tüm Türkiye'de faaliyet gösteren; üretim ve yönetim merkezleri İzmit, İstanbul ve Aksaray'da konumlanmış, büyük ölçekli bir örgütün eğitim ve geliştirme uygulamaları bütünüyle ele alınmıştır. Araştırma ile elde edilen bulguların değerlendirmesi yapılmıştır. Araştırma bulgularından elde edilen veriler; eğitim ve geliştirme faaliyetlerinin geleceğine, kullanılan yöntemlerin teknolojinin de etkisiyle geçirdiği dönüşümlere ve yeni eğilimlere ışık tutar niteliktedir. Boyut fark etmeksizin tüm örgütlerde kullanılabilecek eğitim yöntemleri ve uygulama süreçlerine dair örnek teşkil etmektedir. Ayrıca insan kaynağının bu faaliyetlerden sonraki gelişimlerinin takibi ve eğitimlerin değerlendirilmesi için kullanılan yöntemlere de değinilmiştir.
Türkiye'de fuarcılık sektörü ve fuar şirketlerinde kurumsallaşma: Bir firma araştırması
Dünya üzerinde fuarcılık faaliyetleri, özellikle ekonominin geliştiği ve ticaretin yoğun olarak gerçekleştirildiği şehirlerde sıklıkla yürütülmektedir. Bu şehirlere literatürde 'Fuar Kentleri' denilmektedir. Fuar kentlerinde gerçekleştirilen ihtisas fuarları, şehirde ve hatta çevre illerde, ekonomik anlamda olumlu etkiler bırakmakla birlikte, orta ve uzun vadede ülke ekonomisine de katkı sağlamaktadır. Şirketlerin varlıklarını sürdürebilmesi için şirket içerisindeki dinamiklerin kurumsal bir sisteme entegre edilmesi büyük önem taşımaktadır. Bu önemin farkında olan küçük ve orta ölçekli şirketler, şirket içinde ve ticari faaliyetlerini gösterdikleri çevrede, profesyonelleşmek için kurumsallaşma yönelimine girmekte, bu kapsamda çeşitli girişimlerde bulunmakta, organizasyon yapısını ve şirket içi işleyişi profesyonelleştirme anlamında çalışmalar yapmaktadır. Çalışmanın ilk bölümünde, fuar ve fuarcılık konuları kavramsal olarak ele alınmış, fuarcılığın tarihsel gelişimi, fuar çeşitleri ve fuarların önemine değinilmiştir. İkinci bölümünde, kurumsallaşma ve kurumsallaşma süreci ele alınmıştır. Son bölümde ise kurumsallaşmanın uygulanmasına örnek olarak bir firma incelemesi yapılmıştır. Araştırmadan elde edilen bulgular doğrultusunda, kurumsallaşmanın kesin bir reçetesinin olmadığı sonucuna varılmıştır. Farklı sektörler kadar aynı sektör içerisinde dahi kurumsallaşmak isteyen şirketlerin, şirket yapılarına göre farklı faaliyetler içerisine girmeleri gerekebilir. Bu nedenle, şirketlerin kendilerini iyi analiz etmesi, çevrelerine iyi adapte olması, esnek bir kurum yapısına sahip olması, değişime açık ve bu süreçte sabırlı olması büyük önem taşımaktadır. Anahtar kelimeler: Fuar, Fuarcılık, Kurumsallaşma, Kurum, Kurumsal Yönetim
İşletmelerde farklılıkların yönetimi: Özel sektör çalışanlarının farklılık algısına yönelik bir araştırma
Bireyler çeşitli özellikleri nedeniyle farklı sınıf, grup ya da statülere ayrılmaktadır. Dış görünüşleri itibariyle birbirinden farklı olan insanlar aynı zamanda, çeşitli inançlara, değerlere, görüşlere, tercih ve eğilimlere sahiptir. Farklı kimlik, inanç ve değerlere sahip bireylerin bir arada yaşama zorunluluğu söz konusu farklılıklara saygı duymayı gerektirmektedir. Her bireyin eşit yaşam hakkına sahip olduğuna ve hiç kimsenin farklılıkları nedeniyle ayrımcılığa maruz bırakılamayacağına olan inanç her geçen gün önem kazanmıştır. 1960'lı yıllarda ABD'de kadınlar ve azınlıklar lehine başlayan hak arama mücadelesi farklılıkların yönetimi kavramının temellerini oluşturmaktadır. Eşitlik ve eşit istihdam üzerine başlatılan toplumsal mücadele, 1980'li yıllarda yönetsel bir konuya dönüşmüştür. 2000'li yıllarla birlikte hız kazanan küreselleşme süreci; mal ve hizmet piyasalarında olduğu kadar emek arzında da köklü değişimlere neden olmuştur. İşgücünün değişen demografik yapısı ve serbest piyasa ekonomisinin rekabete hız kazandırması, işletmelerin işgücü çeşitliliğine bakış açılarında değişime neden olmuştur. İşgücü çeşitliliğinin işletmeler için verimliliğe ve karlılığa dönüştürülmesi farklılıkların etkin yönetilmesini gerektirmektedir. Farklılıklar karşısında adil ve eşit bir yaklaşım sergilenmesi, liyakata önem verilmesi, farklılıkların yaratıcı ve yenilikçi gücünün zenginlik olarak görülmesi işletmeler için önem kazanmıştır. Gerçekleştirilen alanyazın araştırmalarında özel sektör çalışanlarının farklılık algılarının değerlendirilmesine ilişkin sınırlı sayıda çalışma olduğu görülmüştür. Bu bağlamda, alanyazına katkı sağlayacağı düşünülen bu çalışmada öncelikle farklılık ve farklılık boyutları açıklanmıştır. İkinci bölümde, kavramsal bir çerçeve oluşturularak farklılıkların yönetiminin işletmeler için ifade ettiği anlam, kazanım ve riskler ayrıntılarıyla ele alınmıştır. Üçüncü bölümde ise özel sektör çalışanlarının farklılık algısını değerlendirmeye yönelik bir araştırma gerçekleştirilmiştir. Araştırma kapsamında işgücü çeşitliliği, örgütsel adalet, kimlik, değerler, uygulamalar ve örgütsel iletişim boyutlarına yönelik sorular yöneltilerek çalışanların cinsiyet, yaş, medeni durum, eğitim düzeyi, işletmedeki çalışma süresi ve iş pozisyonundan oluşan demografik değişkenlerle ilişkileri değerlendirilmiştir. Anahtar Kelimeler: Farklılık, Farklılıkların Yönetimi, İşgücü Çeşitliliği.
Çalışanların sosyal zeka seviyelerinin çatışma yönetimi tarzları üzerine etkisi
Bu çalışmanın amacı bankacılık ve sigortacılık sektöründe faaliyet gösteren özel bir firmada çalışanların sosyal zeka seviyelerinin çatışma yönetimi tarzları üzerine etkisini incelemektir. Çalışmanın amacı doğrultusunda araştırma, İstanbul ve İzmir illerinde faaliyette bulunan özel bir firmanın 201 çalışanı üzerinde gerçekleştirilmiştir. Sosyal zeka seviyelerini ve çatışma yönetimi tarzlarını incelemek üzere survey yöntemi ve anket tekniği kullanılmıştır. Sosyal zeka seviyelerinin ölçülmesi için Silvera ve diğerleri(2001) tarafından tasarlanan 21 maddeden oluşan Sosyal Zeka Ölçeği kullanılmıştır. Çatışma yönetimi tarzları ise tasarımı Rahim(1983) tarafından yapılan çatışma yönetimi tarzları ölçeğinin 28 maddeyi içeren C formundan yararlanılarak ölçülmüştür. Araştırmanın sonuçları incelendiğinde, sosyal zeka ile çatışma yönetimi tarzları arasında anlamlı ve düşük seviyede pozitif bir ilişki olduğu tespit edilmiştir. Demografik değişkenler ile yapılan analizlerde ise demografik değişkenler ile sosyal zeka seviyesi arasında anlamlı bir farklılığın olmadığı tespit edilmiştir. Ancak bazı demografik değişkenler ile çatışma yönetimi tarzları arasındaki ilişkiye bakıldığında aralarında anlamlı bir farklılık olduğu görülmüştür. Literatür taraması sırasında, ulusal ve uluslararası yazında bu konu ile ilgili çalışmaya rastlanmamıştır. Bu sebeple araştırmada değişkenler arasındaki ilişkilerin incelenmesinin hem yönetim ve organizasyon yazınına hem de ilgili sektöre katkı sağlayacağı düşünülmektedir. Anahtar Kelimeler: Zeka, Sosyal Zeka, Örgüt, Çatışma, Örgütsel Çatışma