Theses supervised by Prof. Dr. Tahsin Karadoğan
11 theses · Isparta University of Applied Sciences
Şeker pancarında tohum kaplamada kullanılan bazı uçucu yağ ve aktif maddelerin antifungal aktiviteleri ile verim ve kalite üzerine etkileri
Bu tez çalışmasında, bazı uçucu yağ ve ana bileşenlerin tohum ilaçlaması yapılarak şeker pancarında kök çürüklüğüne neden olan Phoma betae, Pythium spp. ve Rhizoctonia solani patojenlerine karşı antifungal etkilerin, tohumlarda çimlenme ve fitotoksisite ile arazi şartlarında verim ve kalitenin araştırılması amaçlanmıştır. Laboratuvar çalışmalarında, yüksek antifungal etkinlik gösterirken, fitotoksik etkisi olmayan veya en az seviyede olan çucu yağ ve ana bileşenler belirlenerek oluşturulan 4 farklı formülasyon şeker pancarı tohumluklarına, kaplama ve ilaçlama işlemlerinde olmak üzere 2 farklı yöntem ile uygulanmıştır. Çimlendirme test sonuçlarında, formülasyon uygulamalarına bağlı olarak normal çimlenen tohum oranları, %37.7 ile %97.7, anormal çimlenen tohum oranları, %1.3 ile %62.0, çimlenmeyen tohum oranları, %0.01 ile %1.3 ve serin çimlendirme oranları %74.3 ile %94.3 arasında tespit edilmiştir. Formülasyonların uygulandığı tohumlukların saksı çalışmalarında dozlara ve uygulama şekillerine bağlı olarak enfeksiyonu engelleme oranlarının Phoma betae için %30.1 - %76.3, Rhizoctonia solani için %58.0 - %77.7, Phtyum spp. için ise %55.0 ile %78.7 arasında olduğu belirlenmiştir. Arazi çalışmalarında kontrol uygulamalarında 9.329 kg/da verimi alınırken, formülasyon uygulamalarına ait verimlerin 6.066 kg/da ile 10.297 kg/da arasında olduğu belirlenmiştir. Çalışmalarda polar şeker oranları %15.3 ile %17.6 arasında, ham şeker verimleri ise 927 ile 1.768 kg/da arasında değişiklik göstermiştir. Çalışma sonucunda, şeker pancarında verim, kalite ve fungal enfeksiyon kontrolü açısından F-II'ye ait 18 ml/ünite dozu ile F-III'e ait 12 ml/ünite dozlarının ilaçlama prosesinde uygulanması ve F-II'ye ait 12 ml/ünite dozu ile F-III'e ait 6 ml/ünite dozlarının kaplama prosesinde uygulanması standart ilaçlı tohumlar ile benzer etkiler göstermiştr. Bu çalışma ile uçucu yağ ve ana bileşenlerin kimyasal tohum ilaçlarına alternatif olabilecekleri sonucuna varılmıştır.
Farklı doz ve dönemlerde cycocel (CCC) uygulamalarının yer elması (Helianthus tuberosus L.) verimi ve kalitesine etkileri
Bu çalışmada, değişik gelişme dönemlerinde (30 cm ve 60 cm) ve farklı konsantrasyonlarda CCC uygulamalarının (0 (kontrol), 500, 1000, 1500 ve 2000 ppm) yer elmasının verim ve verim unsurlarına etkileri incelenmiştir. Araştırma 2020 yılında Isparta Uygulamalı Bilimler Üniversitesi Ziraat Fakültesi Araştırma ve Uygulama Çiftliği deneme arazisinde yürütülmüştür. Denemede materyal olarak yer elması tohumları ve CCC materyal olarak kullanılmıştır. Deneme, tesadüf blokları deneme planında faktöriyel düzenlemeye göre 3 tekerrürlü olarak kurulmuştur. Birinci faktör olarak uygulama zamanları ikinci faktör olarak ise uygulama dozları ele alınmıştır. Çalışma sonucunda CCC uygulama zamanları ve dozları yer elmasının bitki boyu, yaprak uzunluğu ve eni dekara yumru verimi ve pazarlanabilir yumru verimi ile özgül ağırlık üzerine önemli seviyede etki etmiştir. CCC uygulanmayan bitkilerin bitki boyu 125.4 cm iken, CCC uygulama dozlarının artışına bağlı olarak bitki boyu %34 seviyesinde kısalmıştır. CCC uygulama dozu ve uygulama zamanı bitkinin gövde çapı üzerine önemli bir etkisi bulunmamıştır. CCC uygulamaları ile yaprak boyutları biraz küçülmüştür. Yumru veriminde ise CCC uygulanmayan bitkilerde dekara yumru verimi 2630.2 kg iken, 2000 ppm CCC uygulaması ile 3490.2 kg olmuştur. CCC uygulaması ile dekara yumru veriminde %32, pazarlanabilir yumru veriminde %29 oranında verim artış görülmüştür.
Bazı uygulamaların yer elması (Helianthus tuberosus L.) tohumunun çimlenmesi ve dormansi kırması üzerine etkisi
Bu araştırma yumru anormal itesine sahip olan yer elmasını gerçek tohumlarının çimlenme problemini çözmek için planlanmıştır. Bu amaçla tohumlara; farklı dozlarda GA3 (0, 250, 500, 750 ve 1000 ppm) uygulamaları yapılmıştır. Bunun yanında farklı sıcaklık (5ºC ve 20ºC) ve sürelerde katlama (15, 30, 45 gün) işlemi gerçekleştirilmiştir. Gerçek tohumlara fiziksel aşındırmanın (çizme ve çizmeme) çimlenme üzerine etkileri irdelenmiştir. Aynı zamanda farklı dönemlerde (Kasım, Ocak, Mart, Nisan ve Mayıs) ekim yapılarak çimlenme oranlarına bakılmıştır. Ayrıca tohumların morfolojik özellikleri ve bazı kimyasal özelliği irdelenmiştir. Yer elması tohumlarının çimlenmesi üzerine GA3 uygulamalarının etkisinin olmadığı belirlenmiştir. Katlama uygulamaları ile tohum çimlenme oranının önemli seviyede artış gösterdiği belirlenmiştir. 30 günlük katlama ile %70 seviyesine, 45 günlük katlama ile ise %85 seviyesinde çimlenme olduğu tespit edilmiştir. Geç ekim yapıldığında yer elması tohumlarının çimlenmediği erken dönemlerde ekim yapıldığında tohumlar çimlenme gösterdiği kaydedilmiştir. GA3 + Katlama ve Katlama + GA3 uygulamalarının çimlenme üzerine çok ciddi bir etkisi olmadığı belirlenmiştir. Sonuç olarak, yer elması tohumlarının çimlenmesini sağlamak için soğuklama ihtiyacının karşılanması gerektiği gerek katlama gerek ise erken ekimle problemin çözüldüğü tespit edilmiştir.
Göller yöresi'nde yayılış gösteren Apiaceae familyasına ait bazı bitki türlerinin ekonomik değerleri ile kültüre alma potansiyellerinin belirlenmesi
Çalışmada Ammi visnaga, Angelica sylvestris, Bifora radians, Echinophora tournefortii, Echinophora tenuifolia subsp sibthorpiana, Echinophora trichophylla, Foeniculum vulgare, Ferulago cassia, Ferulago pauciradiata, Glaucosciadium cordifolium, Heracleum platytaenium, Hippomarathrum cristatum, Hippomarathrum microcarpum, Laser trilobum, Opopanax hispidus, Pastinaca sativa subsp urens, Peucedanum chryseum, Prangos platychlaena ve Prangos uechtritzii taksonlarında meyve ve herbalarının uçucu yağ oranı ve bileşenleri, antioksidan aktiviteleri, fenolik madde içerikleri, meyvelerinin sabit yağ içerikleri ile tohumların çimlenme durumları incelenmiştir. Taksonların tohum canlılığı ve kültüre alma olanakları; GA3 uygulamaları, soğuk katlama, X-Ray çekimleri ve ilkbahar-sonbahar ekimleri yapılarak belirlenmiştir. Çalışmada uçucu yağlar hidrodistilasyon, sabit yağlar ekstraksiyon yöntemiyle elde edilmiş, bileşenleri ise kromatografik yöntemlerle belirlenmiştir. Taksonların uçucu yağ oranları meyve ve herbasına göre değişmekte olup, F. cassia, L. trilobum, F. vulgare ve H. platytaenium'un uçucu yağ oranlarının % 5'in üzerinde olduğu tespit edilmiştir. Meyve ve herba uçucu yağlarını oluşturan bileşenler ve oranları arasında önemli farklılıklar belirlenmiştir. Meyvelerin sabit yağ oranları geniş bir varyasyon göstermiş, genel olarak sabit yağın yüksek oranda petroselinik yağ asidi içerdiği saptanmıştır. Meyve verimi ve sabit yağ oranı yüksek olan H. platytaenium, F. vulgare ve P. sativa türlerinin yağ sanayisinde kullanılabileceği düşünülmektedir. Çalışmada, toplam fenolik madde miktarı 46.6-148.6 mg/g GAE, antioksidan aktivite ise % 3.3-92.5 aralığında değişim göstermiştir. A. visnaga, L. trilobum ve H. cristatum türlerinin herbalarında antioksidan aktivitenin daha yüksek olduğu belirlenmiştir. X-Ray çekimlerinde tohumlarının doluluk oranları E. tournefortii türünde düşük, diğer taksonlarda ise yüksek olduğu belirlenmiştir. Çimlendirme çalışmalarında taksonların önemli bir kısmının dormansiye sahip olduğu, sonbahar ekimlerinin dormansinin kırılması için daha etkili olduğu tespit edilmiştir.
Göller yöresi'nde yayılış gösteren Apiaceae familyasına ait bazı bitki türlerinin ekonomik değerleri ile kültüre alma potansiyellerinin belirlenmesi
Çalışmada Ammi visnaga, Angelica sylvestris, Bifora radians, Echinophora tournefortii, Echinophora tenuifolia subsp sibthorpiana, Echinophora trichophylla, Foeniculum vulgare, Ferulago cassia, Ferulago pauciradiata, Glaucosciadium cordifolium, Heracleum platytaenium, Hippomarathrum cristatum, Hippomarathrum microcarpum, Laser trilobum, Opopanax hispidus, Pastinaca sativa subsp urens, Peucedanum chryseum, Prangos platychlaena ve Prangos uechtritzii taksonlarında meyve ve herbalarının uçucu yağ oranı ve bileşenleri, antioksidan aktiviteleri, fenolik madde içerikleri, meyvelerinin sabit yağ içerikleri ile tohumların çimlenme durumları incelenmiştir. Taksonların tohum canlılığı ve kültüre alma olanakları; GA3 uygulamaları, soğuk katlama, X-Ray çekimleri ve ilkbahar-sonbahar ekimleri yapılarak belirlenmiştir. Çalışmada uçucu yağlar hidrodistilasyon, sabit yağlar ekstraksiyon yöntemiyle elde edilmiş, bileşenleri ise kromatografik yöntemlerle belirlenmiştir. Taksonların uçucu yağ oranları meyve ve herbasına göre değişmekte olup, F. cassia, L. trilobum, F. vulgare ve H. platytaenium'un uçucu yağ oranlarının % 5'in üzerinde olduğu tespit edilmiştir. Meyve ve herba uçucu yağlarını oluşturan bileşenler ve oranları arasında önemli farklılıklar belirlenmiştir. Meyvelerin sabit yağ oranları geniş bir varyasyon göstermiş, genel olarak sabit yağın yüksek oranda petroselinik yağ asidi içerdiği saptanmıştır. Meyve verimi ve sabit yağ oranı yüksek olan H. platytaenium, F. vulgare ve P. sativa türlerinin yağ sanayisinde kullanılabileceği düşünülmektedir. Çalışmada, toplam fenolik madde miktarı 46.6-148.6 mg/g GAE, antioksidan aktivite ise % 3.3-92.5 aralığında değişim göstermiştir. A. visnaga, L. trilobum ve H. cristatum türlerinin herbalarında antioksidan aktivitenin daha yüksek olduğu belirlenmiştir. X-Ray çekimlerinde tohumlarının doluluk oranları E. tournefortii türünde düşük, diğer taksonlarda ise yüksek olduğu belirlenmiştir. Çimlendirme çalışmalarında taksonların önemli bir kısmının dormansiye sahip olduğu, sonbahar ekimlerinin dormansinin kırılması için daha etkili olduğu tespit edilmiştir.
Göller yöresi'nde yayılış gösteren Apiaceae familyasına ait bazı bitki türlerinin ekonomik değerleri ile kültüre alma potansiyellerinin belirlenmesi
Çalışmada Ammi visnaga, Angelica sylvestris, Bifora radians, Echinophora tournefortii, Echinophora tenuifolia subsp sibthorpiana, Echinophora trichophylla, Foeniculum vulgare, Ferulago cassia, Ferulago pauciradiata, Glaucosciadium cordifolium, Heracleum platytaenium, Hippomarathrum cristatum, Hippomarathrum microcarpum, Laser trilobum, Opopanax hispidus, Pastinaca sativa subsp urens, Peucedanum chryseum, Prangos platychlaena ve Prangos uechtritzii taksonlarında meyve ve herbalarının uçucu yağ oranı ve bileşenleri, antioksidan aktiviteleri, fenolik madde içerikleri, meyvelerinin sabit yağ içerikleri ile tohumların çimlenme durumları incelenmiştir. Taksonların tohum canlılığı ve kültüre alma olanakları; GA3 uygulamaları, soğuk katlama, X-Ray çekimleri ve ilkbahar-sonbahar ekimleri yapılarak belirlenmiştir. Çalışmada uçucu yağlar hidrodistilasyon, sabit yağlar ekstraksiyon yöntemiyle elde edilmiş, bileşenleri ise kromatografik yöntemlerle belirlenmiştir. Taksonların uçucu yağ oranları meyve ve herbasına göre değişmekte olup, F. cassia, L. trilobum, F. vulgare ve H. platytaenium'un uçucu yağ oranlarının % 5'in üzerinde olduğu tespit edilmiştir. Meyve ve herba uçucu yağlarını oluşturan bileşenler ve oranları arasında önemli farklılıklar belirlenmiştir. Meyvelerin sabit yağ oranları geniş bir varyasyon göstermiş, genel olarak sabit yağın yüksek oranda petroselinik yağ asidi içerdiği saptanmıştır. Meyve verimi ve sabit yağ oranı yüksek olan H. platytaenium, F. vulgare ve P. sativa türlerinin yağ sanayisinde kullanılabileceği düşünülmektedir. Çalışmada, toplam fenolik madde miktarı 46.6-148.6 mg/g GAE, antioksidan aktivite ise % 3.3-92.5 aralığında değişim göstermiştir. A. visnaga, L. trilobum ve H. cristatum türlerinin herbalarında antioksidan aktivitenin daha yüksek olduğu belirlenmiştir. X-Ray çekimlerinde tohumlarının doluluk oranları E. tournefortii türünde düşük, diğer taksonlarda ise yüksek olduğu belirlenmiştir. Çimlendirme çalışmalarında taksonların önemli bir kısmının dormansiye sahip olduğu, sonbahar ekimlerinin dormansinin kırılması için daha etkili olduğu tespit edilmiştir.
Isparta ve çevresinde yayılış gösteren çivit otu (ısatis sp. ) türlerinin tespiti ve boyarmadde özelliklerinin belirlenmesi
Bu araştırma Isparta ilinde farklı lokasyonlardan toplanan (Isatis tinctoria, Isatis glauca, Isatis cappadocica) ve Isparta Uygulamalı Bilimler Üniversitesi Tarımsal Araştırma ve Uygulama Çiftliği arazisinde kültüre alınan (Isatis tinctoria, Isatis floribunda, Isatis glauca) farklı Isatis türlerinin morfolojik karakterlerinin, boyama özelliklerinin ve indigo içeriklerinin belirlenmesi amacıyla yürütülmüştür. Bu araştırmada, doğadan toplanan Isatis glauca türü morfolojik özellikler bakımından daha yüksek değerler alırken, indigo içeriği yönünden kültüre alınan Isatis tinctoria türü daha yüksek değerlere sahip olmuştur. Sonuçlar değerlendirildiğinde en yüksek ortalama yaprak eni (33.54 mm), yaprak boyu (160 mm) ve meyve boyu (15.7 mm) ile doğadan toplanan Isatis glauca öne çıkarken, en yüksek bitki boyu (125.78 cm) ve gövde çapı (10.71 mm) ile doğadan toplanan Isatis tinctoria ön plana çıkmıştır. Yapılan boyarmadde analizlerine göre en yüksek indigo içeriği kültüre alınan (2.26 mg/g) I. tinctoria'da saptanırken, en düşük indigo içeriği ise doğadan toplanan Isatis glauca ve Isatis cappadocica (0.004 mg/g)'da tespit edilmiştir. I. tinctoria ile yapılan boyamalar sonucunda lacivert renk eldesi sağlanmış ve yıkama haslık değeri 2-5 aralığında belirlenmiştir.
Isparta ve çevresinde yayılış gösteren çivit otu (ısatis sp. ) türlerinin tespiti ve boyarmadde özelliklerinin belirlenmesi
Bu araştırma Isparta ilinde farklı lokasyonlardan toplanan (Isatis tinctoria, Isatis glauca, Isatis cappadocica) ve Isparta Uygulamalı Bilimler Üniversitesi Tarımsal Araştırma ve Uygulama Çiftliği arazisinde kültüre alınan (Isatis tinctoria, Isatis floribunda, Isatis glauca) farklı Isatis türlerinin morfolojik karakterlerinin, boyama özelliklerinin ve indigo içeriklerinin belirlenmesi amacıyla yürütülmüştür. Bu araştırmada, doğadan toplanan Isatis glauca türü morfolojik özellikler bakımından daha yüksek değerler alırken, indigo içeriği yönünden kültüre alınan Isatis tinctoria türü daha yüksek değerlere sahip olmuştur. Sonuçlar değerlendirildiğinde en yüksek ortalama yaprak eni (33.54 mm), yaprak boyu (160 mm) ve meyve boyu (15.7 mm) ile doğadan toplanan Isatis glauca öne çıkarken, en yüksek bitki boyu (125.78 cm) ve gövde çapı (10.71 mm) ile doğadan toplanan Isatis tinctoria ön plana çıkmıştır. Yapılan boyarmadde analizlerine göre en yüksek indigo içeriği kültüre alınan (2.26 mg/g) I. tinctoria'da saptanırken, en düşük indigo içeriği ise doğadan toplanan Isatis glauca ve Isatis cappadocica (0.004 mg/g)'da tespit edilmiştir. I. tinctoria ile yapılan boyamalar sonucunda lacivert renk eldesi sağlanmış ve yıkama haslık değeri 2-5 aralığında belirlenmiştir.
Isparta ve çevresinde yayılış gösteren çivit otu (ısatis sp. ) türlerinin tespiti ve boyarmadde özelliklerinin belirlenmesi
Bu araştırma Isparta ilinde farklı lokasyonlardan toplanan (Isatis tinctoria, Isatis glauca, Isatis cappadocica) ve Isparta Uygulamalı Bilimler Üniversitesi Tarımsal Araştırma ve Uygulama Çiftliği arazisinde kültüre alınan (Isatis tinctoria, Isatis floribunda, Isatis glauca) farklı Isatis türlerinin morfolojik karakterlerinin, boyama özelliklerinin ve indigo içeriklerinin belirlenmesi amacıyla yürütülmüştür. Bu araştırmada, doğadan toplanan Isatis glauca türü morfolojik özellikler bakımından daha yüksek değerler alırken, indigo içeriği yönünden kültüre alınan Isatis tinctoria türü daha yüksek değerlere sahip olmuştur. Sonuçlar değerlendirildiğinde en yüksek ortalama yaprak eni (33.54 mm), yaprak boyu (160 mm) ve meyve boyu (15.7 mm) ile doğadan toplanan Isatis glauca öne çıkarken, en yüksek bitki boyu (125.78 cm) ve gövde çapı (10.71 mm) ile doğadan toplanan Isatis tinctoria ön plana çıkmıştır. Yapılan boyarmadde analizlerine göre en yüksek indigo içeriği kültüre alınan (2.26 mg/g) I. tinctoria'da saptanırken, en düşük indigo içeriği ise doğadan toplanan Isatis glauca ve Isatis cappadocica (0.004 mg/g)'da tespit edilmiştir. I. tinctoria ile yapılan boyamalar sonucunda lacivert renk eldesi sağlanmış ve yıkama haslık değeri 2-5 aralığında belirlenmiştir.
Bazı yaprak gübrelerinin şeker pancarı (beta vulgaris var. saccharifera)'nın verim ve kalitesine etkileri
Bu araştırma şeker pancarının verim, verim unsurları ve kalitesi üzerine farklı yaprak gübrelerinin etkisini belirlemek amacıyla 2017 yılında Burdur Merkez Yazıköy köyünde yapılmıştır. Bölgede çiftçiler tarafından zaman zaman kullanılan, farklı firmalar tarafından geliştirilmiş, şeker pancarı tarımına önerilen Aminofol, Batguano, Borzinc, Comozink, Flora-X, Foton, Humatex-SF, Sıvı solucan gübresi olmak üzere 8 farklı yaprak gübresi kullanılmıştır. Çalışmada incelenen özelliklerde yaprak verimi (kg/da), kök-gövde verimi (kg/da), biyolojik verim (kg/da), polar şeker oranı (%) ve polar şeker verimi (kg/da) istatistiksel olarak önemli bulunmuştur. Yapılan çalışma sonucuna göre; yaprak verimi (1055.7 kg/da) kök-gövde verimi (6947.0 kg/da), biyolojik verimde (7896.3 kg/da) ve polar şeker veriminde (1248.0 kg/da) en etkili olan gübre Foton olmuştur. Polar şeker oranında en etkili yaprak gübrelerinin Foton (%17.96) ve Flora-X (%17.81) olduğu görülmüştür. Genel olarak ele alındığında Foton yaprak gübresinin yaprak verimi, kök-gövde verimi, biyolojik verim ve polar şeker veriminde en etkili yaprak gübresi olduğu gözlemlenmiştir. Kullanılan diğer yaprak gübreleri de verime farklı oranlarda olumlu katkı sağlamışlardır. Batguano ve Comozink gübrelerinin verimi olumsuz yönde etkilediği belirlenmiştir. Kesin sonuca ulaşmak için bu çalışmaların uzun yıllar farklı lokasyonlarda yapılması gerektiği sonucuna varılmıştır.
Bazı yaprak gübrelerinin şeker pancarı (beta vulgaris var. saccharifera)'nın verim ve kalitesine etkileri
Bu araştırma şeker pancarının verim, verim unsurları ve kalitesi üzerine farklı yaprak gübrelerinin etkisini belirlemek amacıyla 2017 yılında Burdur Merkez Yazıköy köyünde yapılmıştır. Bölgede çiftçiler tarafından zaman zaman kullanılan, farklı firmalar tarafından geliştirilmiş, şeker pancarı tarımına önerilen Aminofol, Batguano, Borzinc, Comozink, Flora-X, Foton, Humatex-SF, Sıvı solucan gübresi olmak üzere 8 farklı yaprak gübresi kullanılmıştır. Çalışmada incelenen özelliklerde yaprak verimi (kg/da), kök-gövde verimi (kg/da), biyolojik verim (kg/da), polar şeker oranı (%) ve polar şeker verimi (kg/da) istatistiksel olarak önemli bulunmuştur. Yapılan çalışma sonucuna göre; yaprak verimi (1055.7 kg/da) kök-gövde verimi (6947.0 kg/da), biyolojik verimde (7896.3 kg/da) ve polar şeker veriminde (1248.0 kg/da) en etkili olan gübre Foton olmuştur. Polar şeker oranında en etkili yaprak gübrelerinin Foton (%17.96) ve Flora-X (%17.81) olduğu görülmüştür. Genel olarak ele alındığında Foton yaprak gübresinin yaprak verimi, kök-gövde verimi, biyolojik verim ve polar şeker veriminde en etkili yaprak gübresi olduğu gözlemlenmiştir. Kullanılan diğer yaprak gübreleri de verime farklı oranlarda olumlu katkı sağlamışlardır. Batguano ve Comozink gübrelerinin verimi olumsuz yönde etkilediği belirlenmiştir. Kesin sonuca ulaşmak için bu çalışmaların uzun yıllar farklı lokasyonlarda yapılması gerektiği sonucuna varılmıştır.