Theses supervised by Prof. Dr. Turan Sağer
13 theses · Yıldız Technical University, İnönü University
Türkiye'de popüler müziğin tarihsel gelişiminde davul çalım yaklaşımları
Davul setinin 20. yüzyılın başlarında bas davul pedalının icadıyla ortaya çıktığı görülmektedir. 1930'lardan itibaren ülkemizde de çeşitli müziklerde kullanılan bu çalgının, popüler müzik içerisinde ne gibi gelişmeler yaşadığına ilişkin yaklaşımlar çalışmanın çıkış noktasını oluşturmuştur. Bu araştırmada etkilenilen ekollerle birlikte ülke şartları da göz önünde bulundurulmuştur. Bu kapsamda davulcuların popüler müzikte çalım yaklaşımlarını oluşturan unsurlar, davul setinin dünyada ve ülkemizdeki tarihsel gelişimi ile kayıt stüdyolarındaki konumu incelenmeye çalışılmıştır. Dönemin önde gelen aranjör, müzisyen ve davulcularıyla gerçekleştirilen görüşmelerden elde edilen veriler dikte edilerek yorumlanmaya çalışılmıştır. 1960 – 2000 yılları arası süreçte, ülkemizde genel olarak caz ve rock ekolünden gelen davulculardan etkilenildiği görülmektedir. 1980 ortalarına kadar ülkemizdeki müzisyenlerin gelişim sağlayabilecekleri materyallerin yetersizliği davulcuların ilerlemesini kısıtlarken, bir taraftan da kendi çalım yaklaşımlarını oluşturmalarına zemin hazırlamıştır. Davul setinin stüdyo ortamında kayıt edilmesi konusunda da uzun bir süre verim alınamadığı dikkat çekmektedir. Elektronik davulun 1980'lerde popüler müziğin içerisine girmesiyle, hem davul çalım yaklaşımlarında hem de davul setinin kaydedilme kültüründe değişimler yaşanmıştır. Popüler müzik içerisinde en çok dikkat çeken isimler; Durul Gence, Vasfi Uçaroğlu, Salim Ağırbaş, Cezmi Başeğmez, Asım Ekren, Engin Yörükoğlu, Hüseyin Sultanoğlu, Okay Temiz, Cem Aksel, Turgut Alp Bekoğlu, Cengiz Baysal, Aydın Karabulut, Volkan Öktem gibi davulcular olmuştur. Türk davul markaları olan Şeref, Yıldırım, Cümbüş ile birlikte Alman asıllı Amerikan markası Ludwig davulları ülkemizde kullanılmış önemli davul markalarıdır.
Geleneksel Türk müziği öğelerinin flüt eğitiminde kullanılmasına yönelik bir model önerisi
Bu araştırmanın amacı, Geleneksel Türk Müziği öğeleri kullanılarak önceden belirlenmiş temel flüt tekniklerinin öğretimine yönelik bir program oluşturmak ve bu programın öğrenci başarısı üzerindeki etkisini tespit etmektir.Araştırma kapsamında ilk önce Klasik Batı Müziği çalgı eğitimi alan öğrencilere, durum değerlendirmeye yönelik bir anket çalışması yapılmıştır. Bu anket çalışmasında öğrencilerin kişisel bilgilerine, müzik ve çalgı eğitimlerine ve Geleneksel Türk Müziği öğelerinin çalgı eğitiminde kullanılma durumuna ilişkin sorular yer almıştır. Daha sonra Klasik Batı Müziği çalgı eğitimi veren öğretim elemanları ile araştırmanın problemine ve amaçlarına zemin hazırlayacak verileri elde etmek için ?Standartlaştırılmış Açık Uçlu Görüşme? yapılmıştır. Bu görüşmeden elde edilen veriler içeriklerine göre kodlanarak analiz edilmiştir.Araştırmanın ikinci aşamasında önceden belirlenmiş olan 14 temel flüt tekniğine yönelik, Geleneksel Türk Müziği öğeleri içeren çalışmalar yazılmıştır. Her teknik için yazılan 4 farklı çalışma, farklı kapsamlarda ve seviyelerdedir. Hüseyni makamı dizisinde yazılan bu çalışmalar basit birleşik ve aksak ritimler içermektedir. Yazılmış olan bu etütler, alanında uzman ve 10 kişiden oluşan bir uzman grubuna gönderilerek çalışmanın amacı ve etütler ile ilgili detaylar anlatılmış her bir teknik için görüşlerini rapor etmeleri istenmiştir. Uzmanlardan gelen raporlar araştırmacı tarafından belirlenen kategoriler çerçevesinde kodlanarak içerik analizi yapılmıştır.Araştırmanın son aşamasında deneysel yöntem kullanılmıştır. Deney ve kontrol grupları oluşturularak, deney grubuna Geleneksel Türk Müziği öğeleri içeren öğretim programı, kontrol grubuna ise geleneksel flüt öğretim programı uygulanmıştır. Uygulama öncesi temel flüt tekniklerine göre düzenlenen eser, öntest ve sontest parçası olarak her iki gruba da çaldırılmıştır.Öntest ve sontest değerlendirmeleri alanlarında uzman 10 kişi tarafından, hazırlanmış olan performans değerlendirme ölçeği ile değerlendirilmiş, değerlendirme sonuçları da Non-Parametrik Wilcoxon Testi ve Man whitney U testi ile analiz edilmiştir.Araştırma sonunda, Geleneksel Türk Müziği öğeleri içeren öğretim programının, belirlenen flüt tekniklerin öğretilmesinde etkili olduğu ortaya çıkmıştır.
İmge kullanımının okul şarkılarının öğretimindeki başarıya etkisi
Bu araştırmanın amacı; imge kullanımının okul şarkılarının öğretiminde ne ölçüde etkili olduğunu tespit etmektir. Bu amaçla araştırmada yöntem olarak kontrol gruplu öntest- sontest deneysel araştırma modeli kullanılmıştır. Buna göre araştırmanın çalışma gruplarını; Malatya İlinde Milli Eğitim Bakanlığı ?Ali Rıza Aydos?, ?Şehit Asteğmen Feyzullah Taşkınsoy?, ?Emine Nezihe Parlak? ve ?Gazi? İlköğretim Okulları, 4.sınıf (n=120) öğrencileri oluşturmuştur.Araştırmada veri toplama aracı olarak, öğrenci kişisel bilgi toplama formu, öntest-sontest değerlendirme ölçeği ve imge destekli okul şarkıları öğretiminde kullanılan bilişsel ölçme formları kullanılmıştır. Buna göre öğrenciler; 2011?2012 Eğitim-Öğretim Yılı, Güz Yarıyılında dört ilköğretim okulunda deney ve kontrol gruplarına ayrılarak araştırmacı tarafından altı hafta ve haftada iki ders saati süresince, deney grubuna (n=60) imge destekli, kontrol grubuna (n=60) ise MEB müfredat programında yer alan tekniklere dayalı okul şarkıları eğitimi verilmiştir.Araştırmada deney gruplarında kullanılmak üzere, görsel ve işitsel algıların imgelem yoluyla desteklenerek aktif bir öğrenme sağlamayı amaçlayan, her bir okul şarkısının içeriği ile doğrudan bağlantılı animasyon ve videolar hazırlanmıştır. Bu amaçla, ilk olarak hazırlanan video ve animasyonlarda, okul şarkılarının sözel imgelerini temsil eden video görüntüleri ile resimler belirlenmiştir. İkinci sırada ise okul şarkılarına ait işitsel imgelerin, şarkı notalarının çoksesli bir dokuya dönüştürülmesi yoluyla zenginleştirilerek Logic Studio programında dikkat çekici bir hale getirilmesi sağlanmıştır. Son aşamada ise hazırlanan görsel ve işitsel imgeler, Flash CS5 animasyon programında bir araya getirilerek okul şarkıları öğretiminde kullanılacak eğitim-öğretim materyalinin hazırlanma aşaması tamamlanmıştır.Kontrol gruplarında ise geleneksel okul şarkıları öğretim yöntemlerinden ?kulaktan şarkı öğretimi? kullanılmıştır.Araştırma verilerinin analizleri SPSS.17 paket programıyla yapılmıştır. Araştırmadan elde edilen bulgular doğrultusunda;a)İmge destekli okul şarkıları öğretiminde dayalı okul şarkıları eğitimi verilen deney grubuyla, geleneksel okul şarkıları öğretimine dayalı okul şarkıları eğitimi verilen kontrol grubunun öntest-sontest değerlendirme ölçeği, sontest puanları arasında tüm okullarda p<.05 anlamlılık düzeyinde deney grubu lehine farklılaşma olduğu sonucuna ulaşılmıştır.b)Öntest-sontest toplam puanları ANOVA sonuçlarına bakıldığında, Demografik değişkenlerden dinlediği müzik türü sayısı, aile aylık gelir düzeyine ve anne meslek durumuna göre anlamlı farklılıkların olduğu sonuçlarına ulaşılmıştır.
Piyano eğitiminde rubrik ile geleneksel ölçme-değerlendirme yöntemlerinin karşılaştırılması: İnönü Üniversitesi örneği
Bu araştırmanın amacı, piyano performanslarının ölçülmesinde komisyonun ortak kararı ile verilen puanlarla, rubrik puanlarının karşılaştırılmasıdır.Yarıyıl sonu sınavlarında piyano performansını ölçmek amacıyla oluşturulan komisyonlarda fakülte bazında 4'er öğretim elemanı yer almış ve her fakülteden rastlantısal olarak seçilen 16 öğrencinin performans düzeyleri komisyonun ortak kararı ile belirlenmiştir. Komisyon puanlaması ile eşzamanlı olarak, öğretim elemanları öğrenci performanslarını, araştırma kapsamında hazırlanan rubrik ile ölçmüş; elde edilen veriler araştırmanın amaçları doğrultusunda SPSS paket programı ve konu alanı uzmanının yardımıyla analiz edilmiştir.İki ayrı fakültede, farklı gruplara ait performansların birbirinden bağımsız puanlayıcılar tarafından ölçülmesi sonucu elde edilen rubrik puanları ile komisyon puanlarının aritmetik ortalamaları ve standart sapmaları alınmış; gruplar-arası farklılaşmanın çok düşük miktarda olduğu sonucuna varılmıştır. Ayrıca komisyon puanları ile rubrik puanlarının birbirine çok yakın oldukları ve komisyon puanlarının çok az miktarda rubrik puanlarından yüksek olduğu görülmüştür.Rubriğin güvenirliğinin belirlenmesinde puanlayıcılar arası ikili korelasyonlar incelenmiş ve en düşük ilişki düzeyinin 0.70'in üzerinde olduğu görülmüş; bu bulguya dayanarak rubriğin güvenilir ölçüm yaptığı sonucuna varılmıştır.Son olarak, rubriğin geçerliği hakkında bir yargıya varabilmek için uzmanlardan alınan olumlu görüşlere ilave olarak, ölçüte dayalı geçerlik incelenmiş; geçerli bir ölçüt olarak kabul edilen komisyon puanları ile rubrik puanları arasındaki ilişki ?Pearson Momentler Çarpımı Katsayısı? yardımıyla hesaplanmış ve rubriğin uyum geçerliğinin 0.915 gibi yüksek düzeyde bir geçerliğe işaret ettiği görülmüştür.Yarıyıl sonu sınav performanslarının ardından, öğrencilere rubrik aracılığıyla geribildirim verilmiş; sonrasında öğrencilerin rubriğe ilişkin çeşitli görüşleri toplanmıştır. Öğrencilerin rubrikle performansın daha nesnel ölçüldüğü, rubrikteki boyutlarla düzey açıklamalarının anlaşılır olduğu ve rubrik aracılığıyla verilen geribildirimin etkililiği ile ilgili olumlu görüşleri alınmıştır.
Televizyon çocuk programlarında yer alan müziklerin müzik dersi öğretim programı genel ve özel amaçları açısından incelenmesi
Bu araştırma, TV çocuk programlarında yer alan müziklerin, müzik dersi öğretim programına paralellik durumlarını inceleyerek, izlenen programların çocukların yaşantılarını, müzik eğitimi açısından ne derece etkilediğini saptamak amacıyla yapılmıştır.Araştırmanın örneklemini Diyarbakır il merkezindeki alt, orta, üst sosyokültürel ve ekonomik düzeyde 3 ilköğretim okulunun 4, 5, 6, 7 ve 8.?inci sınıfında okuyan 510 öğrenci oluşturmaktadır.Araştırmanın ilk bölümünde kütüphane ve internet kaynaklarından derlenen verilere dayalı kaynak taraması olan ?Belgesel Araştırma Yöntemi? kullanılmıştır. Araştırmanın ikinci bölümünde öğrencilerin görüş ve düşüncelerine başvurulmuş ve veri toplamak amacı ile anket kullanılmıştır. Ankette kişisel bilgiler ile ilgili 8; TV çocuk programlarının beğenilme durumlarını sorgulayan kapalı uçlu 3 ve açık uçlu 3 olmak üzere toplam 6; müzik dersi öğretim programı ile TV çocuk programlarındaki müziklerin paralellik durumlarını sorgulayan kapalı uçlu 13 soru için "hiç (1), az (2), orta (3), çok (4), pek çok (5)" şeklinde 5'li seçenekler yer almaktadır. Anketlerden elde edilen veriler SPSS 15.0 istatistik programı kullanılarak analiz edilmiştir. Analiz sonucunda elde edilen bulguların yüzde (%) ve frekans (f) değerleri grafik ve tablolar yardımı ile yorumlanmıştır. Elde edilen sonuçlara göre, TV çocuk programlarında yer alan müziklerin, öğretim programında belirlenen amaçların çoğunun gerçekleştirilmesinde oldukça etkili olduğu belirlenmiştir. Ancak, TV çocuk Programlarında yer alan müziklerin, öğretim programında belirlenen amaçları gerçekleştirmede, farklı sosyokültürel ve ekonomik düzeylerdeki örneklem gurupları arasında farklılıklar olduğu tespit edilmiştir. Araştırmadan elde edilen sonuçlara dayalı olarak çeşitli önerilerde bulunulmuştur. Anahtar Sözcükler: Televizyon, TV Çocuk Programı Müzikleri, Müzik Eğitimi, Öğretim programı
İlköğretim öğrencilerine değerlerin okul şarkıları yoluyla kazandırılması
Bu araştırmanın amacı, "Paylaşım, hoşgörü, sorumluluk" değerlerinin ilköğretim 5. sınıf öğrencilerine kazandırılmasında ve öğrencilerin farkındalık düzeylerini artırmada okul şarkılarının etkili bir araç olup olmadığını belirlemektir. Çalışmada nicel ve nitel yöntemlerin bir arada bulunduğu karma yöntem kullanılmıştır. Araştırmanın nicel kısmının desenini, yarı deneysel modellerden olan öntest sontest eşleştirilmiş kontrol gruplu desen oluşturmaktadır. Nitel kısımda ise nitel araştırma desenlerinden durum çalışması kullanılmıştır.Araştırma 2011-2012 eğitim-öğretim yılında Malatya ili merkez ilçe sınırları içerisinde, ikinci eğitim bölgesinde yer alan ve alt sosyo-ekonomik düzeye sahip bir devlet ilköğretim okulunda gerçekleştirilmiştir. Araştırmanın deney ve kontrol grupları, özellikleri açısından birbirine denk iki sınıfta öğrenim gören 20?şer öğrenciden oluşmuştur. Veri toplamak amacıyla kişisel bilgi formu, Müzik Dersi Değerler Ölçeği, açık uçlu soru formu ve uzman görüşü formu kullanılmıştır. Deney grubuna, araştırmacı tarafından hazırlanan değerlerin kazanımına yönelik program haftada 2 saat olmak üzere toplam 10 hafta süresince uygulanırken; kontrol grubunda ise dersler MEB tarafından öngörülen müzik dersi öğretim programına uygun olarak işlenmiştir. Bu uygulama sonucunda verilen eğitimin etkisini belirlemek amacıyla deney ve kontrol grubunda yer alan öğrencilerin değerler ölçeğinden aldıkları puanlar ve açık uçlu soru formuna verdikleri yanıtlar karşılaştırılmıştır.Araştırma sonucunda; nicel verilerden elde edilen sonuçlara göre; paylaşım, hoşgörü, sorumluluk değerlerini içeren okul şarkıları ile yapılan müzik eğitiminin, çocukların bu değerleri kazanmasına yardımcı olduğu ve değerlere ilişkin farkındalık düzeylerinin artmasında etkili olduğu görülmüştür. Nitel verilerden elde edilen sonuçlara bakıldığında ise; uygulamanın yapıldığı deney grubu öğrencilerinin, uygulama yapılmayan kontrol grubu öğrencilerine oranla, "paylaşımın tanımına, nelerin paylaşılabileceğine ve paylaşılamayacağına, paylaşımcı insanların özelliklerine; hoşgörünün tanımına, nelerin hoş görülebileceğine ve hoş görülemeyeceğine, hoşgörülü insanların özelliklerine; sorumluluğun tanımına, sahip oldukları sorumluluklara, sorumlu oldukları kişilere, sorumluluk sahibi insanların özelliklerine" ilişkin görüşlerinde kontrol grubu öğrencilerine oranla daha tutarlı ve zengin ifadeler kullandıkları görülmüştür. Sonuç olarak hem nitel ve nicel bulguların birbiriyle tutarlı olduğu ve çocuk şarkılarının değerler eğitiminde kullanılmasının etkili olduğu sonucuna ulaşılmıştır. ANAHTAR KELİMELER: Değerler eğitimi, Müzik Eğitimi, Okul Şarkıları, Paylaşım, Hoşgörü, Sorumluluk.
Özel yetenek sınavına giren adayların öğrenme stilleri ve bilişsel esneklik düzeyleri ile sınav başarıları arasındaki ilişki
Müzik öğretmenliği alanı özel yetenek gerektiren alanlardan biridir. Türkiye'de bu alana ilişkin verilen eğitimin ana kaynağını müzik öğretmenliği programları oluşturmaktadır. Her yıl, yaz aylarında bu programlar, kişilerin müziksel yatkınlık, yetenek, bilgi ve davranış düzeylerini ölçmek ve öğrenci seçimini gerçekleştirmek amacı ile özel yetenek sınavları yapmaktadır. Bu sayede geleceğin müzik öğretmeni adayları seçilmekte ve ileriki süreçte yetiştirilmektedir. Bu bağlamda, bireylerin müziğin çeşitli alt boyutlarında yapılan yetenek sınavlarındaki başarı düzeylerinin, nasıl bir öğrenme stiline sahip olduklarının ve bilişsel esnekliklerinin ne düzeyde olduğunun tespit edilmesinin önemli olduğu düşünülmektedir. Kişilerin öğrenmeyi hangi yol, biçim ve stilde gerçekleştirdiği, sınava hazırlanma süreci ve sınav başarısı hakkında bilgi verebileceği gibi; bireylerin sınavı kazandıktan sonra müzik alanına ilişkin nasıl bir öğrenme sürecinden geçmesi gerektiği ve öğretmenlik meslek yaşamını öğrendikleri üzerinden nasıl sürdüreceğini etkilemektedir. Ayrıca bireylerin problemler hakkında çözüm yollarının farkında olmasının, alternatif arayışlar içerisine girebilmelerinin ve bu durumları kontrol edebilme beceri düzeylerinin, diğer bir anlatımla bilişsel esnekliklerinin nasıl olduğunun araştırılmasının önemli bir konu olduğu düşünülmektedir. Buradan hareketle, bu çalışmada, müzik öğretmenliği programı özel yetenek sınavına giren adayların öğrenme stilleri ve bilişsel esneklik düzeyleri ile sınav başarısı arasındaki ilişkilerin araştırılması amaçlanmıştır. İlişkisel tarama modelinde olan bu çalışmada, öğrencilerin sınav başarıları ile bilişsel esneklik düzeyleri ve öğrenme stilleri arasındaki ilişkilerin yanı sıra, bireylerin bazı kişisel özellikleri ve müziksel yaşantılarına ilişkin bilgilerine ulaşılarak, bu bilgiler ile sınav başarısı, öğrenme stilleri ve bilişsel esneklik düzeyleri arasındaki ilişkiler de incelenmiştir. Bu araştırmanın çalışma grubunu 2013-2014 eğitim-öğretim yılı İnönü Üniversitesi Eğitim Fakültesi Müzik Öğretmenliği Programı Özel Yetenek Sınavları'na katılan adaylar (N=449) oluşturmaktadır. Adaylara Kişisel Bilgi Formu, Kolb Öğrenme Stili Envanteri-III ve Bilişsel Esneklik Envanteri uygulanmıştır. Sınav başarısına ve yerleştirmeye esas olan puan türlerine ise İnönü Üniversitesi Eğitim Fakültesi veri tabanından ulaşılmıştır. Elde edilen veriler SPSS 17.0 paket programına işlenerek analiz işlemleri bu program aracılığı ile gerçekleştirilmiştir. Normallik durumunun belirlenmesi için normal dağılım eğrilerine, çarpıklık-basıklık katsayılarına ve Kolmogorov-Smirnov testi sonuçlarına bakılmıştır. İlişkisel analizlerin yapılması için;Pearson Momentler Çarpımı Korelasyon katsayısı, Kay-Kare testi, bağımsız gruplar t-testi, tek yönlü varyans analizi (ANOVA), Welch testi, Scheffe testi ve Games-Howell testi yapılmıştır. Araştırma sonucunda, adayların öğrenme stillerinin dengeli bir dağılım gösterdiği, değiştirme grubundakilerin en yüksek sayıda oldukları saptanmıştır. Öğrenme stilleri ile sınav başarısı arasında anlamlı ilişki olduğu tespit edilmiştir. Yaparak ve hissederek öğrenen yerleştirme öğrenme stilindeki öğrencilerin daha başarılı oldukları görülmüştür. Adayların bilişsel esneklik düzeylerinin yüksek düzeyde olduğu belirlenmiştir. Bilişsel esneklik puanları ile sınav başarısı arasında anlamlı ilişki olduğu, bilişsel esneklik düzeyi yüksek olan öğrencilerin daha başarılı oldukları bulunmuştur. Bilişsel esneklik düzeylerinde öğrenme stillerine göre anlamlı farklılık olduğu, yerleştirme stilini benimseyenlerin, değiştirme stilindekilere göre bilişsel esneklik düzeylerinin daha yüksek olduğu saptanmıştır. Ayrıca yerleştirme ve ayrıştırma grubunda olanların alternatifler faktör puanlarının, değiştirme grubundakilere göre anlamlı bir biçimde yüksek olduğu görülmüştür.
Solfej eğitiminde görsel ve işitsel uygulamaların müziksel okuma becerisine etkisi
Bu araştırma, Müziksel İşitme Eğitimi alan öğrencilere, solfej okumanın öğretilmesi bağlamında "Görsel ve İşitsel" uygulamalama ile ezgi seslerinin İnici-çıkıcı olarak bilgisayar destekli programlar aracılığıyla doğruluğunu gösterip, seslendirilen ezgilerin referans monitörleriyle bireye mikrofon ile kendi sesi duyurularak yapılan solfejin doğru algılanması sağlanarak, solfej eğitimine eğitici ve öğretici yeni bir yöntem sunmak amacıyla yapılmıştır. Araştırmanın çalışma grubunu 2017-2018 eğitim öğretim yılı döneminde Erzincan Binali Yıldırım Üniversitesi Eğitim Fakültesi Güzel Sanatlar Eğitimi Bölümü Müzik Öğretmenliği Programı'nda 1. sınıfında "Müziksel İşitme Okuma yazma I-II" dersinde öğrenim gören 24 öğrenci ile oluşturmuştur. Bu araştırmada, eğitim ve sosyal bilimleri alanında birden fazla veri toplamak amacıyla kullanılan "Karma Desen" yöntemi kullanılmıştır. Araştırmanın modelini, Nicel olarak; gerçek deneme modeli ve bu modelin içinde bulunan ön test-son test kontrol gruplu model, nitel olarak ise; Deneklere yapılandırılmış açık-uçlu görüşme tekniğiyle ile elde edilerek verilerin yorumlanması ile araştırma sonuçlarına ulaşılmaya çalışılmıştır. Araştırmada denekler basit tesadüfü örnekleme yönteminin random tekniği ile seçilerek 12'si deney grunu 12'si ise kontrol grubuna atanarak oluşturulmuştur. Araştırmada veri toplama aracı olarak Özdemir'in (2012), "Müziksel Okuma (Solfej) Performans Testi Tasarımı" adlı doktora tezindeki müziksel okuma (solfej) performans değerlendirme ölçeği ve deneklere yapılandırılmış açık uçlu sorular ile, ilgili alan yazın incelenerek ve uzman görüşleri alınarak araştırmacı tarafından hazırlanan, uzman görüşü alma formu kullanılmıştır. Verilerin analizinde non-parametrik testlerden bağımsız örneklem grupları için Mann-Whitney U testi kullanılarak deney ve kontrol gruplarının öntest-sontest ortalamaları karşılaştırılmış ve öntest-sontest arasında fark olup olmadığına bakılmıştır. Bağımlı örneklem grupları için ise Wilcoxon testi kullanılarak öntest-sontest arasında fark olup olmadığına yönelik karşılaştırmalar yapılmıştır. Araştıma, 10 hafta sürecinde her hafta 4 saat olmak üzere deney ve kontrol grubuna ayrı ayrı hazırlanan çalışma programı ile sürdürülmüştür. Deney grubu öğrencilerine görsel ve işitsel bilgisayar destekli solfej okuma eğitimi verilirken, konrtol grubu öğrencilerine geleneksel solfej okuma yöntemi ile çalıştırılmıştır. Araştırma bulgularında, deney grubunun solfejleri okuma ve seslendirme düzeyine ilişkin son test puan değerlerinin ön test puan değerlerinden daha yüksek olduğu ve son test puanındaki bu artışların istatistiksel olarak kontrol grubuna göre anlamlı bir farklılık gösterdiği görülmüştür. Aynı zamanda deney grubu öğrencilerine iletilen görsel teması, işitsel teması ve öğretimin etkililiği hakkındaki yapılandırılmış açık uçlu sorulardan alınan cevapların analizine göre deney grubu öğrencilerinin görsel ve işitsel uygulamanın solfej okuma düzeyinde etkili ve anlamlı olduğunu göstermiştir. Elde edilen bulgular doğrultusunda, görsel ve işitsel uygulamaların bilgisayar destekli solfej okuma, seslendirme ve algılama üzerine önemli değişiklik ve katkı sağlayarak solfej öğretimi yönünde etkili olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Yapılan araştırma bulgularından elde edilen sonuçlara dayalı olarak, solfejle ilgili bilgisayar yazılımlarının kullanılması, bireyin mikrofon kullanarak kendi sesini duyması, solfej öğrenme-öğretimine yönelik bilgisayar destekli özel solfej okuma stüdyoları oluşturulması önerilmektedir. Anahtar Kelimeler: Müziksel İşitme, Solfej, Bilgisayar Yazılımı, Görsel Öğrenme, İşitsel Öğrenme.
Bağlama eğitiminde kullanılan notasyonların öğrencilerin deşifre başarısına etkisi
Bu araştırmanın amacı, uzun sap bağlama eğitiminde kullanılan parmak numarası notasyonu ve pozisyon notasyonunun öğrencilerin deşifre başarısına etkisini ölçmektir. Araştırmanın çalışma gurubunu Kafkas Üniversitesi Devlet Konservatuarı Türk Müziği Bölümü THM Anasanat Dalı 2017-2018 öğretim yılındaki Lisans bir sınıfından n=10 bağlama öğrencisi oluşturmaktadır. Bu araştırmada, konunun belirlenmesinin ardından alan taraması yapılmış ve araştırma konusu kesinleştikten sonra araştırmanın yöntemi belirlenmiştir. Daha sonra belirlenen yöntem doğrultusunda eşit iki grup oluşturma adına denklik testi yapılmıştır. Ön test uygulamasıyla uzmanlar tarafından belirlenen üç eser, çalışma gruplarına çaldırılıp, kayıt altına alınmış ve uzmanlara gönderilmiştir. Uzmanlar tarafından onaylanan performans derecelendirme formu ile ön test puanları belirlenmiştir. Parmak numarası notasyonu ve pozisyon notasyonuna yönelik hazırlanan alıştırmalar, on haftalık süreç içerisinde uygulanmıştır. Son test aşamasında, uygulama sonrası öğrenci deşifre performansları yeniden kaydedilerek ve uzman görüşüne sunularak değerlendirme işlemi gerçekleştirilmiştir. Araştırmanın yöntemi yarı deneyseldir ve ön test son test kontrol grupsuz desen kullanılmıştır. Parmak numarası ve pozisyon notasyonları kullanılarak uygulanan on haftalık uygulama sürecinden sonra ön test ve son test farklılıkları karşılaştırılmıştır. Analiz öncesi verilerin normallik varsayımını karşılayıp karşılamadığı incelenmiştir. Elde edilen bulgulara dayalı olarak; parmak numarası ve pozisyon notasyonlarının öğrencilerin deşifre esnasında; ezgiyi doğru seslendirebilmesinde, eserin ritmik yapısını doğru seslendirebilmesinde, eserin ezgi aralıklarını doğru parmaklar ile seslendirebilmesinde, eserin ritmik yapısını doğru tezene yönü ile seslendirebilmesinde ve eseri doğru tempoda seslendirebilmesinde etkili olduğu sonuçlarına ulaşılmıştır. Anahtar Sözcükler: Bağlama Eğitimi, Parmak Numarası, Pozisyon, Deşifre Başarısı
Aktif öğrenmeye dayalı etkinliklerin viyola öğrencilerinin performans başarıları, motivasyon düzeyleri ve derse yönelik görüşlerine etkisi
Bu araştırmada, aktif öğrenmeye dayalı etkinliklerin viyola öğrencilerinin performans başarıları, motivasyon düzeyleri ve derse yönelik görüşlerine etkisinin tespit edilmesi amaçlanmıştır. Araştırmada hem nitel hem de nicel verilerin birlikte incelendiği "karma yöntem" kullanılmıştır. Araştırmanın nicel bölümünde tek grup öntest-sontest deneysel desen nitel bölümünde ise durum çalışması (case study) yöntemi kullanılmıştır. Araştırmanın çalışma grubunu 2014-2015 eğitim-öğretim yılı bahar yarıyılında Gaziosmanpaşa Üniversitesi Güzel Sanatlar Eğitimi Bölümü Müzik Eğitimi Anabilim Dalı'nda Bireysel Çalgı dersi kapsamında Viyola eğitimi alan 7 öğrenci ve Tokat Güzel Sanatlar ve Spor Lisesi'nde Türk ve Batı Müziği Çalgıları dersi kapsamında viyola eğitimi alan 3 öğrenci olmak üzere 10 öğrenci (N=10) oluşturmaktadır. Sekiz haftalık uygulama süresince çalışma grubundaki öğrenciler ile viyola eğitimine yönelik hazırlanmış aktif öğrenmeye dayalı etkinlikler gerçekleştirilmiştir. Araştırmada veri toplama aracı olarak 'Bireysel Çalgı Eğitimi Keman Dersi Performans Başarısı Ölçme Aracı' nın 'Sınav Performansı' boyutu viyolaya uyarlanarak, 'Güdülenme ve Öğrenme Stratejileri Ölçeği' nin 'Güdülenme Ölçeği' bölümü ve araştırmacı tarafından uzman görüşlerine başvurularak hazırlanan yarı yapılandırılmış görüşme formu kullanılmıştır. Araştırmanın nicel kısmında, öntest-sontest puanları arasındaki analiz işlemleri için Wilcoxon İşaretli Sıralar Testi kullanılmıştır. Etki büyüklüklerinin belirlenmesi için 'r' değerleri hesaplanmıştır. Nitel kısmında yapılan görüşmelerin ise içerik analizi yapılmıştır. Araştırma sonucuna göre, aktif öğrenmeye dayalı etkinliklerin viyola performans başarısını artırdığı, öğrencilerin viyola dersine yönelik motivasyonlarını olumlu yönde etkilediği ve viyola dersine yönelik görüşlerinde olumlu değişiklikler oluşturduğu tespit edilmiştir.
Türk müziği ezgi yapılarına dayalı keman eğitimi modeli
ÖZET Bu araştırmanın amacı, Türk müziği ezgi yapılarına dayalı bir keman eğitimi modeli geliştirmek ve öğrencilerin keman çalma becerileri üzerindeki etkisini belirlemektir. Araştırmanın ilk aşamasında model içeriğini oluşturabilmek için TRT THM ve TSM arşivleri taranarak Türk müzik kültürünün karakteristik bir özelliği olan hüseyni dizisi kullanan, 2¦4'lük, 3¦4'lük ve 3¦8'lik ölçü kalıplarına sahip eserler saptanmıştır. Saptanan bu eserlerde keman eğitiminin temel teknik konularında kullanılabilecek ezgisel yapılar araştırılmıştır. Bu inceleme sonucunda keman eğitiminde kullanabilecek detache, legato, staccato arşe tekniklerini ve birinci, ikinci ve üçüncü pozisyon ve bu pozisyonlar arası geçiş, agilite ve trill teknik konularında kullanılabilecek ezgi yapıları bulunmuş ve bu yapılar, ezgisel bir bütünlük oluşturacak şekilde birleştirilmiş ve düzenlenerek ilgili teknik konuları çalıştıran 22 adet etüt oluşturulmuştur. Araştırmanın verileri nicel ve nitel olmak üzere iki farklı yöntemle toplanmıştır. Veri toplama aşamasının nicel boyutunu 'Keman Performansı Gözlem Formu' oluşturuken, nitel boyutunu ise deneye katılan 10 öğrenci ile yapılan yarı yapılandırılmış görüşme oluşturmaktadır. Araştırmanın çalışma grubunu Adnan Menderes Üniversitesi Eğitim Fakültesi Müzik Eğitimi Ana Bilim Dalı'nda 2014-2015 eğitim öğretim yılı güz döneminde farklı sınıflarda (n=10) okuyan keman öğrencileri oluşturmaktadır. Araştırmanın yürütülmesinde tek grup ön test ve son test deney deseni uygulanmıştır. Araştırmacı tarafından deney grubuna haftada 1 ders saati süresince 14 haftalık Türk müziği ezgi yapılarına dayalı keman eğitimi modeli uygulanmıştır. 5 kişiden oluşan uzman kurulunun, öğrencilerin ön test ve son test video performans kayıtlarını izleyerek yaptıkları değerlendirmelerden elde edilen veriler, SPSS Statistics 21 programı kullanılarak analiz edilmiştir. Elde edilen bulgular doğrultusunda; Türk Müziği Ezgi Yapılarına Dayalı Keman Eğitimi Modeli'nin (TMEYDKEM) gerçekleştirildiği deney grubu öğrencilerinin, modelin içerdiği tüm teknik konulardaki keman çalma becerilerinde son test lehine istatistiksel olarak anlamlı farklılık olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Anahtar kelimeler: Keman Eğitimi, Türk müziği, Keman Eğitimi Modeli, Performans
Klasik dönem ve postmodern dönem besteci eserlerinin incelenmesi
Bu araştırmanın amacı, Postmodernizm kavramının; plastik sanatlar, sinema ve müzik alanındaki gelişmelerini incelemek, ayrıca müzik alanındaki Postmodern Dönem sanat oluşumlarının, yalınlık ve açıklık akımlarından etkilenmesiyle, Klasik Dönem sanat oluşumları ile arasında bir ilişki olup olmadığını tespit etmektir. Bu nedenle nitel bir araştırma olup karşılaştırmalı müzik analizi modeli kullanılmıştır. Araştırmanın çalışma evrenini, Klasik Dönem grubundan; Joseph Haydn "Piano Sonate No. 8 G-Major", Wolfgang Amadeus Mozart "Piano Sonata No:16 in C major, K. 545", Ludwing Van Beethoven "Piano Sonata No. 1 in F minor, Op. 2" adlı besteciler ve belirtilmiş eserleri, Postmodern Dönem grubundan ise; Michael Nyman "The Sacrifice", Philip Glass "Solo Piano, Metamorphosis One", Arvo Part "Fur Alina" adlı besteciler ve eserleri oluşturmaktadır. Ayrıca bestecilerin eserleri "Random" yöntemiyle belirlenmiştir. Araştırmanın doğası gereği herhangi bir ölçme aracı kullanılmamıştır, ancak; analize söz konusu olan eserler internet ve İnönü Üniversitesi kütüphanesinden edinilerek "Klasik Form Analizi Metodu" ile analizler gerçekleştirilmiştir. Elde edilen verilerin analizi için SPSS 21 paket programı kullanılmış; Yüzde (%) değerler tablolarla belirtilmiştir. Araştırmanın sonucunda; Klasik Dönem ve Postmodern Dönem bestecilerinin eserlerindeki benzerlikler ve farklılıklar belirlenmiştir. Klasik Dönemde araştırmada incelenen Haydn, Mozart ve Beethoven eserlerinin motif kullanma yüzdeliğinin, tarihsel bir sıralama gösterdiği, eserinde motife en çok önem veren bestecinin Beethoven olduğu ve bu eserler ışığında Klasik Dönemin eser özellikleri tespit edilmiştir. Postmodern Dönemde incelenen eserler ışığında en fazla 8 motif kullanıldığı, neredeyse tamamının aynı motiflerden oluşan eserlerin yanı sıra motifin sürekli değiştiği eserlerin de bulunduğu tespit edilmiştir. Ayrıca müzikte ve sanatta tanımsız bırakılan Postmodern anlayışın kısaca tanımı yapılmıştır. Araştırmadan elde edilen sonuçlara dayalı olarak çeşitli önerilerde bulunulmuştur. Anahtar Sözcükler: Postmodern Dönem, Klasik Dönem, Form Analizi.
Bağlama eğitiminde yöresel tavırların öğretimine yönelik bir model önerisi
Bu araştırma, bağlamada Silifke tavrının öğretimine yönelik hazırlanan alıştırmaların, müzik öğretmenliği lisans programı bağlama öğrencilerinin Silifke tavrını ve Silifke türkülerini seslendirme düzeyleri üzerindeki etkisini incelemek amacıyla yapılmıştır. Bu amaç doğrultusunda araştırmada deneysel desenlerden "Tek Grup Ön Test-Son Test Desen" kullanılmıştır. Araştırmanın çalışma grubunu 2016-2017 eğitim öğretim yılı bahar döneminde Atatürk Üniversitesi Kazım Karabekir Eğitim Fakültesi Güzel Sanatlar Eğitimi Bölümü Müzik Öğretmenliği Programı'nda öğrenim gören ve ana çalgısı bağlama olan 11 öğrenci oluşturmuştur. Araştırmada veri toplama aracı olarak ilgili alan yazın incelenerek ve uzman görüşleri alınarak araştırmacı tarafından hazırlanan, öğrencilerin demografik özellikleriyle ilgili bilgileri elde etmeye yönelik "Genel Bilgi Formu" ve deneysel sürecin etkilerini ölçmeye yönelik "Tamamen Doğru Seslendirme" (4 puan), "Büyük Ölçüde Doğru Seslendirme" (3 puan), "Yarı Yarıya Doğru Seslendirme" (2 puan), "Çok Az Doğru Seslendirme" (1 puan) ve "Tamamen Yanlış Seslendirme" (0 puan) olarak derecelendirilen "Silifke Tavrını Seslendirmeye Yönelik Performans Derecelendirme Formu" ve "Silifke Türkülerini Seslendirmeye Yönelik Performans Derecelendirme Formu" kullanılmıştır. Verilerin analizinde yüzde ve frekans analizinin yanı sıra, çalışma grubu ön test ve son test sonuçları arasında anlamlı bir fark olup olmadığını belirlemek amacıyla parametrik olmayan testlerden Wilcoxon İşaretli Sıralar Testi kullanılmıştır. Araştırmanın deney sürecinde çalışma grubundaki öğrencilere uygulama öncesi ön test olarak "Silifke Tavrını Seslendirmeye Yönelik Performans Derecelendirme Formu" ve "Silifke Türkülerini Seslendirmeye Yönelik Performans Derecelendirme Formu" uygulanmış, 10 haftalık deney programı sonrasında son test olarak "Silifke Tavrını Seslendirmeye Yönelik Performans Derecelendirme Formu" ve "Silifke Türkülerini Seslendirmeye Yönelik Performans Derecelendirme Formu" tekrar uygulanmıştır. Araştırma bulgularında çalışma grubunun Silifke tavrını seslendirme düzeyi ve Silifke türkülerini seslendirme düzeyine ilişkin son test aritmetik ortalama değerlerinin ön test aritmetik ortalama değerlerinden daha yüksek olduğu ve son test puanındaki bu artışların istatistiksel olarak son test lehine anlamlı bir farklılık oluşturduğu görülmüştür. Bu sonuçlar hazırlanan 10 haftalık alıştırma programının öğrencilerin Silifke tavrını seslendirme düzeyleri ve Silifke türkülerini seslendirme düzeyleri üzerinde etkili olduğunu göstermiştir. Araştırmadan elde edilen sonuçlara dayalı olarak hazırlanan alıştırma programının, bağlama eğitiminde Silifke tavrının öğretiminde kullanılması önerilebilir. Anahtar Sözcükler: Bağlama Eğitimi, Yöresel Tavır, Silifke Tavrı, Alıştırma