Theses supervised by Prof. Dr. Zühal Ölmez

Halaçça halk hikâyeleri, metin-çeviri, dil bilgisi, dizin-sözlük

Yüksek Lisans Tezi olarak hazırlanan bu çalışma, Gerhard Doerfer ve Semih Tezcan'ın Folklore-Texte der Chaladsch (Halaçça Halk Hikâyeleri) kitabını temel almaktadır. Çalışmada adı geçen eserden seçilen Nasreddin Hoca ve Şah Abbās Hikâyeleri incelenmiştir. Giriş kısmında Halaçlar ve Halaççadan genel olarak bahsedildikten sonra, Halaççanın başlıca dil özelliklerine kısaca değinilmiştir. Ardından Halaçça ile ilgili yapılan diğer çalışmalardan bahsedilmiş ve çalışmada izlenilen yöntem hakkında bilgi verilmiştir. Ses Bilgisi ve Biçim Bilgisi başlıkları altında metinlerimiz temel alınarak Halaççanın dil bilgisi incelenmiştir. Daha sonra Halaçça hikâyeler verilmiş ve bunların Türkçeye çevirisi yapılmıştır. Dizin-Sözlük kısmında ise incelenen hikâyelerden hareketle etimolojik dizin-sözlük hazırlanmıştır. Anahtar Kelimeler: Halaçça, halk hikâyeleri, Şah Abbās, Nasreddin Hoca

Şeyhî'nin Husrev ü Şîrîn'i (İnceleme-metin-çeviri-dizin/sözlük)

Bu tez çalışmasında 15. yüzyılda Şeyhî (ö.1425'den sonra) tarafından yazılan Husrev ü Şîrîn mesnevisi ele alınmıştır. Nizamî-yi Gencevî'nin (1141-1209) 1177-1181 yılları arasında yazdığı aynı adlı eserinden çevrilerek Türkçeye kazandırılan eser, birebir çeviri bir eser olmaktan ziyade bir uyarlama niteliğindedir. Eser, Anadolu'daki ilk Türkçe olan Eski Anadolu Türkçesiyle kaleme alınmıştır. Eski Anadolu Türkçesinin son dönemlerinde, Arapça ve Farsça sözcük ve ibarelerin dilde epeyce kullanıldığı bir dönemde yazılan eser, döneminin dil karakteristiğini iyi yansıtması açısından hayli mühim bir eserdir. Eser hakkında genel bilginin yanı sıra eseri dil özellikleri açısından incelediğimiz çalışmamız altı ana bölümden oluşmaktadır: Giriş kısmında eserin yazar(lar)ının hayatı ve eserleri hakkında bilgi verilmiş, eserin yazılış tarihi, kendisinden önce yazılmış Husrev ü Şîrîn'ler kısaca tanıtılmış, yurt içinde ve yurt dışında bulunan yüzün üzerinde nüshası ayrıntılı olarak açıklanmıştır. Bu nüshalar arasından bizim esas aldığımız nüsha hakkında da ayrıntılı bilgi verilmiştir. Hemen ardından çalışmada izlenilen yöntem alt başlığı altında çalışmada takip ettiğimiz yol anlatılmıştır. İkinci bölümde Dil İncelemesi başlığı altında metnin dil özellikleri ortaya konmuştur. Çalışmanın üçüncü bölümü 6956 beyitten oluşan eserin yazı çevirimini yaptığımız Metin bölümüdür. Bu bölümde nüsha üzerinde yapılan düzeltmeler dipnotlar şeklinde verilmiştir. Çalışmanın dördüncü bölümü metnin günümüz Türkçesine aktarıldığı Çeviri bölümüdür. Çeviri yaparken beyitte anlatılmak istenen ifade, yapılan telmihler mümkün olduğunca dipnotlarla kaynak göstermek suretiyle açıklanmıştır. Çalışmanın son ana bölümü metnin tüm söz dağarcığını ortaya koyan Dizin/Sözlük kısmıdır. Alfabetik olarak sözcükleri sıraladığımız bu bölümde her sözcüğün karşısına anlamı ve hangi beyitte ya da beyitlerde geçtiği yazılmıştır. Türkçe dışındaki sözcüklerin yanına geldiği dil belirtilmiştir. Sonuç kısmında ise bu çalışma sonunda ortaya çıkan bulgularımız ve görüşlerimiz özetlenmiştir. Anahtar Kelimeler: Husrev ü Şîrîn, Şeyhî, Eski Anadolu Türkçesi, mesnevi, Ferhad u Şîrîn

Hamzaname: Metin - dizin (14. Cilt)

Bu çalışmada Hamzavî'nin 14. yüzyılda yazıya geçirdiği söz varlığı ve dil bilgisi bakımından Eski Anadolu Türkçesinin dil özelliklerini yansıtan Hamzanâme'nin Yapı Kredi Sermet Çifter Kütüphanesi'nde bulunan 14. cildi ele alınmıştır. Çalışma metnin yazı çevirimi ve çözümlemeli dizininden oluşmaktadır. Çalışmanın amacı metnin doğru şekilde okunarak çözümlemeli dizininin yapılması, böylece edebiyatımızda önemli bir yere sahip olan Hamzanâmeler'in bir cildinin daha günümüz Türkçesine kazandırılmasıdır. Çalışmayla Hamzanâmeler'in edebiyatımızdaki yeri ve önemini belirlenmeye çalışılmaktır. Üzerinde çalıştığımız metin 19. yüzyılda istinsah edildiğinden, Eski Anadolu Türkçesine özgü dil özelliklerinden kimileri eserde farklı biçimlerde yer almıştır. Müstensihin yazımda yaptığı yanlışlar da metinde ikili yazımların oluşmasına neden olmuştur.

Ali Şir Nevayi'nin Mahbubu'l-Kulub ve Muhakimetü'l-Lugateyn adlı eserlerinde fiilimsiler

Çağataycanın Türk dilleri arasındaki yeri üzerine bir değerlendirme

Bu çalışmada, Şinca? Daşösi İlmiy Jurnili'nde yayınlanan (1993) Mir Sultan Osmanov ve Hemit Tömür'ün ?Ça?atay Tili To?risidiki Karaşlirimiz?(1993) adlı makalesi ele alınarak Çağataycanın Modern Özbekçe ve Yeni Uygurca ile olan ilişkisi değerlendirilmiş böylece Çağataycanın Türk dilleri arasındaki yeri ve öneminin belirtilmesi amaçlanmıştır. Türkoloji çalışmalarında bir kısım Türkologlar Çağataycanın Modern Özbekçenin temelini oluşturduğu ve Çağataycaya ait dil özelliklerinin günümüz dillerinden Modern Özbekçede korunduğu görüşünü savunmaktadır. Bunun yanı sıra Çağataycanın Yeni Uygurcaya kaynaklık ettiği ve Çağataycanın Yeni Uygur Türkçesi içinde muhafaza olduğu yönündeki farklı görüşü savunan Türkologlar da bulunmaktadır. Dolayısıyla Çağataycanın varisinin Özbekçe mi yoksa Çağatayca mı olduğu Türkoloji çalışmalarında henüz netlik kazanamamış bir konudur. Tez çalışmamızın da kaynağını oluşturduğu, Hemit Tömür ve Mir Sultan Osmanov'un ?Ça?atay Tili To?risidiki Karaşlirimiz? (1993) adlı bu makalesi, Çağataycanın Modern Özbekçe ve Yeni Uygurca ile olan yakınlığını detaylı bir biçimde inceleyerek Çağataycanın Yeni Uygurcanın temeli olduğuna dolayısıyla Çağataycanın günümüzde Yeni Uygurcada korunmakta olduğuna dair görüşlerini Sesbilgisel (Fonetik), Biçimbilimsel (Morfolojik), Dilbilgisi (Gramer) ve söz varlığı (Leksikolojik) dil verilerinine dayandırarak açıklamaktadır. Türkoloji çalışmalarında henüz netlik kazanmamış, tartışmaya açık olan bu konu bu tez çalışmasında sözkonusu makaleden yola çıkılarak yeniden değerlendirilmiş sonuç olarak, her iki dilinde Çağatayca ögeler taşıdığı kabul edilmekle birlikte temel kurallar göz önünde bulundurularak Çağataycanın günümüz dillerinden Yeni Uygurcada korunmakta olduğu sonucuna varılmıştır.Anahtar Kelimler: Çağatayca, Çağatay Türkçesi, Çağatay Dili, Nevayi Dili, OrtaTürkçe, Yeni Uygurca, Özbekçe, Modern Özbekçe.

Hamzanâme: Metin-dizin (158b-250b)

ÖZET Bu çalışmada esas olarak 14. yüzyıla ait Eski Anadolu Türkçesiyle yazılmış Hamzanâme adlı eser ele alınmıştır. Çalışmamız, metnin yazıçevirimi ve çözümlemeli dizininden oluşur. Metnin en doğru şekilde okunuşu ve çözümlemeli dizininin yapılması amacımızı oluşturdu. Çalıştığımız metin, kendi dönemine ait diğer eserlerden farklılık göstermemektedir. Ancak harekelemede ve yazımda yapılan hatalar bize müstensihin bu konuda ehil olmadığını gösterir. Metinde, Eski Anadolu Türkçesi ses özellilerinin yavaş yavaş kaybolmaya başladığı görülmüştür. Bu durum, metnin 18. yüzyılda istinsah edilmiş olmasına bağlanılabilir.

Codex Cumanicus'ta eylem

Bu tez çalışmasında Türk dil ve kültür tarihinin önemli eserlerden biri olan Codex Cumanicus'taki eylem ve eylem yapımı ortaya konulmaya çalışılmıştır. Çalışmada Kaare Grønbech'in Komanisches Wörterbuch, Türkischer Wortindex zu Codex Cumanicus adlı eseri esas alınmıştır. Codex Cumanicus'taki bütün eylemler belirlenmiş, bu eylemler kök eylemler ve türemiş eylemler olmak üzere ayrılmıştır. Kök eylemler ve türemiş eylemler anlamları, eylemle ilgili örnek sözcük ve cümlelerle birlikte aktarılmıştır. Kaare Grønbech'in sözlüğündeki sayfa numarası da eylemin yanında parantez içinde gösterilmiştir. Eylemlerin Tarihî Türk dillerindeki ve Eski Kıpçak sahasına ait sözlük ve gramerlerdeki durumu tespit edilmeye çalışılmış, bu dillerde tanıklanan eylemler, bulundukları şekillerle karşılaştırmalı olarak verilmiştir. Kök eylemlerde kökün durumu ile ilgili alan kaynaklarından açıklamalar yapılmış, eylemlerin etimolojik sözlüklerdeki açıklamaları aktarılmıştır. Türemiş eylemlerde, köklerinin durumu, türemiş eylemlerin gelişimi, türeme şekilleri, türeme şekillerine dair yapılan tasarılar kaynaklarla gösterilmiş; gerekli görüldüğü durumlarda farklı görüşlere de yer verilmiştir. Ayrıca türetme yapan ekler ve eklerin fonksiyonları da belirtilmiştir. Tez çalışması Kök Eylemler, Addan Eylem Türeten Ekler ve Eylemden Eylem Türeten Ekler olmak üzere üç bölümden oluşmaktadır. Tezin Giriş kısmında tezin konusu, amacı, kapsamı ve tezde izlenen yöntem ve kullanılan kaynaklar belirtilmiş, Kıpçak Tarihi ve Kıpçak Türkleri, Altın Ordu Devleti, Memlûk Devleti, Codex Cumanicus'un İçeriği ve Dili, Codex Cumanicus hakkında bugüne kadar yapılan çalışmalar ile diğer Kıpçak Sözlük ve Gramerler hakkında açıklamalar yer almıştır.

Codex Cumanicus'ta eylem

Bu tez çalışmasında Türk dil ve kültür tarihinin önemli eserlerden biri olan Codex Cumanicus'taki eylem ve eylem yapımı ortaya konulmaya çalışılmıştır. Çalışmada Kaare Grønbech'in Komanisches Wörterbuch, Türkischer Wortindex zu Codex Cumanicus adlı eseri esas alınmıştır. Codex Cumanicus'taki bütün eylemler belirlenmiş, bu eylemler kök eylemler ve türemiş eylemler olmak üzere ayrılmıştır. Kök eylemler ve türemiş eylemler anlamları, eylemle ilgili örnek sözcük ve cümlelerle birlikte aktarılmıştır. Kaare Grønbech'in sözlüğündeki sayfa numarası da eylemin yanında parantez içinde gösterilmiştir. Eylemlerin Tarihî Türk dillerindeki ve Eski Kıpçak sahasına ait sözlük ve gramerlerdeki durumu tespit edilmeye çalışılmış, bu dillerde tanıklanan eylemler, bulundukları şekillerle karşılaştırmalı olarak verilmiştir. Kök eylemlerde kökün durumu ile ilgili alan kaynaklarından açıklamalar yapılmış, eylemlerin etimolojik sözlüklerdeki açıklamaları aktarılmıştır. Türemiş eylemlerde, köklerinin durumu, türemiş eylemlerin gelişimi, türeme şekilleri, türeme şekillerine dair yapılan tasarılar kaynaklarla gösterilmiş; gerekli görüldüğü durumlarda farklı görüşlere de yer verilmiştir. Ayrıca türetme yapan ekler ve eklerin fonksiyonları da belirtilmiştir. Tez çalışması Kök Eylemler, Addan Eylem Türeten Ekler ve Eylemden Eylem Türeten Ekler olmak üzere üç bölümden oluşmaktadır. Tezin Giriş kısmında tezin konusu, amacı, kapsamı ve tezde izlenen yöntem ve kullanılan kaynaklar belirtilmiş, Kıpçak Tarihi ve Kıpçak Türkleri, Altın Ordu Devleti, Memlûk Devleti, Codex Cumanicus'un İçeriği ve Dili, Codex Cumanicus hakkında bugüne kadar yapılan çalışmalar ile diğer Kıpçak Sözlük ve Gramerler hakkında açıklamalar yer almıştır.

Codex Cumanicus'ta eylem

Bu tez çalışmasında Türk dil ve kültür tarihinin önemli eserlerden biri olan Codex Cumanicus'taki eylem ve eylem yapımı ortaya konulmaya çalışılmıştır. Çalışmada Kaare Grønbech'in Komanisches Wörterbuch, Türkischer Wortindex zu Codex Cumanicus adlı eseri esas alınmıştır. Codex Cumanicus'taki bütün eylemler belirlenmiş, bu eylemler kök eylemler ve türemiş eylemler olmak üzere ayrılmıştır. Kök eylemler ve türemiş eylemler anlamları, eylemle ilgili örnek sözcük ve cümlelerle birlikte aktarılmıştır. Kaare Grønbech'in sözlüğündeki sayfa numarası da eylemin yanında parantez içinde gösterilmiştir. Eylemlerin Tarihî Türk dillerindeki ve Eski Kıpçak sahasına ait sözlük ve gramerlerdeki durumu tespit edilmeye çalışılmış, bu dillerde tanıklanan eylemler, bulundukları şekillerle karşılaştırmalı olarak verilmiştir. Kök eylemlerde kökün durumu ile ilgili alan kaynaklarından açıklamalar yapılmış, eylemlerin etimolojik sözlüklerdeki açıklamaları aktarılmıştır. Türemiş eylemlerde, köklerinin durumu, türemiş eylemlerin gelişimi, türeme şekilleri, türeme şekillerine dair yapılan tasarılar kaynaklarla gösterilmiş; gerekli görüldüğü durumlarda farklı görüşlere de yer verilmiştir. Ayrıca türetme yapan ekler ve eklerin fonksiyonları da belirtilmiştir. Tez çalışması Kök Eylemler, Addan Eylem Türeten Ekler ve Eylemden Eylem Türeten Ekler olmak üzere üç bölümden oluşmaktadır. Tezin Giriş kısmında tezin konusu, amacı, kapsamı ve tezde izlenen yöntem ve kullanılan kaynaklar belirtilmiş, Kıpçak Tarihi ve Kıpçak Türkleri, Altın Ordu Devleti, Memlûk Devleti, Codex Cumanicus'un İçeriği ve Dili, Codex Cumanicus hakkında bugüne kadar yapılan çalışmalar ile diğer Kıpçak Sözlük ve Gramerler hakkında açıklamalar yer almıştır.

Örnek metinler çerçevesinde Karamanlı Türkçesinin grameri

Bu çalışmada, Karamanlıların yazı dili, örnek metinler çerçevesinde incelenmiş ve Karamanlı Türkçesinin temel yapısı ve gramer özellikleri ortaya konmaya çalışılmıştır. Karamanlılar, Nüfus Mübadelesine kadar özellikle İç Anadolu'da ve İstanbul'da yaşamış Ortodoks Hristiyan, fakat Türkçe konuşup yazan bir topluluktur. Karamanlılar, eserlerini Grek alfabesiyle yazmışlardır. 1923 yılında Türkiye ile Yunanistan arasında imzalanan "Türk-Yunan Ahali Mübadelesi"ne ilişkin protokol gereği İstanbul dışında yaşayan diğer Ortodoks Hristiyanlar gibi Karamanlılar da Rum sayılarak, Yunanistan'a gönderilmişlerdir. Burada ilk kuşak pek çok zahmet çekmiştir. Onların çocukları ve torunları Yunanlara alışmış; birincil dilleri Yunanca olmuştur. Çalışmada ana malzeme olarak 1879 tarihli "Hikaye-yi Köroglu" adlı metin kullanılmıştır. Bunun dışında Karamanlı Türkçesiyle kaleme alınmış 4 metin daha taranmıştır. Bu metinler ses bilgisi, biçim bilgisi ve söz dizimi açısından incelenmiştir. Giriş kısmında; çalışma hazırlanırken izlenen yöntem, kullanılan kaynaklar, Karamanlıların tarihi, edebiyatları hakkında bilgi verilmiş, Karamanlı Türkçesi üzerine daha önce yayımlanmış çalışmalar tanıtılmıştır. Birinci bölümde hem Grek alfabesinin Türkçeye uyarlanışı da değerlendirilmiş, hem de metinlerde görülen ses özellikleri ve ses olayları örneklerle açıklanmıştır. İkinci bölümde sözcük türleri işlevleri ve yapıları bakımından ayrıntılı biçimde ele alınmıştır. Bu bölümde Karamanlı Türkçesinde söz yapımı da ele alınmıştır. Örnek olarak seçilen sözcüklerin türeme biçimleri, köklerin Türkçe mi yoksa diğer dillerden alıntı sözcük mü oldukları üzerinde durulmuştur. Eğer gerekiyorsa, sözcüklerin tarihi Türk dillerinde de bulunup bulunmadıkları, eğer bulunuyorsa hangi biçimlerde bulundukları da belirtilmiştir. Üçüncü bölümde Karamanlı Türkçesinde söz öbekleri ve cümle türleri tasnif edilmiştir. Her kategori için metinlerden örnekler verilmiştir. Bölümler hazırlanırken yöntem olarak çeşitli çalışmalardan yararlanılmıştır. Anahtar Kelimeler: Karamanlı Türkçesi, gramer, ses bilgisi, biçim bilgisi, söz yapımı, söz dizimi.

Örnek metinler çerçevesinde Karamanlı Türkçesinin grameri

Bu çalışmada, Karamanlıların yazı dili, örnek metinler çerçevesinde incelenmiş ve Karamanlı Türkçesinin temel yapısı ve gramer özellikleri ortaya konmaya çalışılmıştır. Karamanlılar, Nüfus Mübadelesine kadar özellikle İç Anadolu'da ve İstanbul'da yaşamış Ortodoks Hristiyan, fakat Türkçe konuşup yazan bir topluluktur. Karamanlılar, eserlerini Grek alfabesiyle yazmışlardır. 1923 yılında Türkiye ile Yunanistan arasında imzalanan "Türk-Yunan Ahali Mübadelesi"ne ilişkin protokol gereği İstanbul dışında yaşayan diğer Ortodoks Hristiyanlar gibi Karamanlılar da Rum sayılarak, Yunanistan'a gönderilmişlerdir. Burada ilk kuşak pek çok zahmet çekmiştir. Onların çocukları ve torunları Yunanlara alışmış; birincil dilleri Yunanca olmuştur. Çalışmada ana malzeme olarak 1879 tarihli "Hikaye-yi Köroglu" adlı metin kullanılmıştır. Bunun dışında Karamanlı Türkçesiyle kaleme alınmış 4 metin daha taranmıştır. Bu metinler ses bilgisi, biçim bilgisi ve söz dizimi açısından incelenmiştir. Giriş kısmında; çalışma hazırlanırken izlenen yöntem, kullanılan kaynaklar, Karamanlıların tarihi, edebiyatları hakkında bilgi verilmiş, Karamanlı Türkçesi üzerine daha önce yayımlanmış çalışmalar tanıtılmıştır. Birinci bölümde hem Grek alfabesinin Türkçeye uyarlanışı da değerlendirilmiş, hem de metinlerde görülen ses özellikleri ve ses olayları örneklerle açıklanmıştır. İkinci bölümde sözcük türleri işlevleri ve yapıları bakımından ayrıntılı biçimde ele alınmıştır. Bu bölümde Karamanlı Türkçesinde söz yapımı da ele alınmıştır. Örnek olarak seçilen sözcüklerin türeme biçimleri, köklerin Türkçe mi yoksa diğer dillerden alıntı sözcük mü oldukları üzerinde durulmuştur. Eğer gerekiyorsa, sözcüklerin tarihi Türk dillerinde de bulunup bulunmadıkları, eğer bulunuyorsa hangi biçimlerde bulundukları da belirtilmiştir. Üçüncü bölümde Karamanlı Türkçesinde söz öbekleri ve cümle türleri tasnif edilmiştir. Her kategori için metinlerden örnekler verilmiştir. Bölümler hazırlanırken yöntem olarak çeşitli çalışmalardan yararlanılmıştır. Anahtar Kelimeler: Karamanlı Türkçesi, gramer, ses bilgisi, biçim bilgisi, söz yapımı, söz dizimi.

Örnek metinler çerçevesinde Karamanlı Türkçesinin grameri

Bu çalışmada, Karamanlıların yazı dili, örnek metinler çerçevesinde incelenmiş ve Karamanlı Türkçesinin temel yapısı ve gramer özellikleri ortaya konmaya çalışılmıştır. Karamanlılar, Nüfus Mübadelesine kadar özellikle İç Anadolu'da ve İstanbul'da yaşamış Ortodoks Hristiyan, fakat Türkçe konuşup yazan bir topluluktur. Karamanlılar, eserlerini Grek alfabesiyle yazmışlardır. 1923 yılında Türkiye ile Yunanistan arasında imzalanan "Türk-Yunan Ahali Mübadelesi"ne ilişkin protokol gereği İstanbul dışında yaşayan diğer Ortodoks Hristiyanlar gibi Karamanlılar da Rum sayılarak, Yunanistan'a gönderilmişlerdir. Burada ilk kuşak pek çok zahmet çekmiştir. Onların çocukları ve torunları Yunanlara alışmış; birincil dilleri Yunanca olmuştur. Çalışmada ana malzeme olarak 1879 tarihli "Hikaye-yi Köroglu" adlı metin kullanılmıştır. Bunun dışında Karamanlı Türkçesiyle kaleme alınmış 4 metin daha taranmıştır. Bu metinler ses bilgisi, biçim bilgisi ve söz dizimi açısından incelenmiştir. Giriş kısmında; çalışma hazırlanırken izlenen yöntem, kullanılan kaynaklar, Karamanlıların tarihi, edebiyatları hakkında bilgi verilmiş, Karamanlı Türkçesi üzerine daha önce yayımlanmış çalışmalar tanıtılmıştır. Birinci bölümde hem Grek alfabesinin Türkçeye uyarlanışı da değerlendirilmiş, hem de metinlerde görülen ses özellikleri ve ses olayları örneklerle açıklanmıştır. İkinci bölümde sözcük türleri işlevleri ve yapıları bakımından ayrıntılı biçimde ele alınmıştır. Bu bölümde Karamanlı Türkçesinde söz yapımı da ele alınmıştır. Örnek olarak seçilen sözcüklerin türeme biçimleri, köklerin Türkçe mi yoksa diğer dillerden alıntı sözcük mü oldukları üzerinde durulmuştur. Eğer gerekiyorsa, sözcüklerin tarihi Türk dillerinde de bulunup bulunmadıkları, eğer bulunuyorsa hangi biçimlerde bulundukları da belirtilmiştir. Üçüncü bölümde Karamanlı Türkçesinde söz öbekleri ve cümle türleri tasnif edilmiştir. Her kategori için metinlerden örnekler verilmiştir. Bölümler hazırlanırken yöntem olarak çeşitli çalışmalardan yararlanılmıştır. Anahtar Kelimeler: Karamanlı Türkçesi, gramer, ses bilgisi, biçim bilgisi, söz yapımı, söz dizimi.

Halaçça halk hikâyeleri, metin-çeviri, dil bilgisi, dizin-sözlük

Yüksek Lisans Tezi olarak hazırlanan bu çalışma, Gerhard Doerfer ve Semih Tezcan'ın Folklore-Texte der Chaladsch (Halaçça Halk Hikâyeleri) kitabını temel almaktadır. Çalışmada adı geçen eserden seçilen Nasreddin Hoca ve Şah Abbās Hikâyeleri incelenmiştir. Giriş kısmında Halaçlar ve Halaççadan genel olarak bahsedildikten sonra, Halaççanın başlıca dil özelliklerine kısaca değinilmiştir. Ardından Halaçça ile ilgili yapılan diğer çalışmalardan bahsedilmiş ve çalışmada izlenilen yöntem hakkında bilgi verilmiştir. Ses Bilgisi ve Biçim Bilgisi başlıkları altında metinlerimiz temel alınarak Halaççanın dil bilgisi incelenmiştir. Daha sonra Halaçça hikâyeler verilmiş ve bunların Türkçeye çevirisi yapılmıştır. Dizin-Sözlük kısmında ise incelenen hikâyelerden hareketle etimolojik dizin-sözlük hazırlanmıştır. Anahtar Kelimeler: Halaçça, halk hikâyeleri, Şah Abbās, Nasreddin Hoca