Theses supervised by Yrd. Doç. Dr. Nevin Akkaya

13 theses · Dokuz Eylül University

Master'sOpen AccessTR

Türkçenin yabancı dil olarak öğretiminde kullanılan Yeni Hitit ders kitabının dört temel dil becerisi ve kültür açısından incelenmesi

Bu çalışmada, Türkçenin Yabancı Dil olarak öğretiminde kullanılan ders kitaplarından biri olan `Yeni Hitit' ders kitabı dört temel dil becerisi ve kültür açısından incelenmiştir.Yabancı dil olarak Türkçenin öğretiminde kullanılan eğitim materyallerinden biri de ders kitaplarıdır. Ders kitapları eğitim öğretim süreci boyunca sınıf içerisinde en çok kullanılan eğitim materyallerinden biridir. Öğrenicinin seviyesine uygun bir şekilde oluşturulmuş diyalog, metin ve dilbilgisi yapılarıyla hazırlanmış ders kitapları öğretme/öğrenme sürecinin başarısında önemli yere sahiptir.Bu doğrultuda, Yabancılara Türkçe Öğretiminde kullanılan ders kitaplarının, metinlerin nasıl olması gerektiği ve bir ders kitabı veya metin oluşturulurken hangi noktalara dikkat edilmesi gerektiği yönünde yapılmış çalışmalar incelenmiştir. Bu incelemeler sonucunda dört temel dil becerisi ve kültür boyutunda tablolar oluşturulmuş, B1 seviyesindeki `Yeni Hitit' ders kitabındaki metinler dört temel dil becerisi ve kültürel özellikleri açısından incelenmiştir.Temel, orta ve yüksek düzeylerden oluşan Yeni Hitit ders kitabının, `Yeni Hitit B1 seviyesinde bulunan toplam 12 üniteden 8 ünite seçilmiş ve çalışmamız 8 ünitedeki metinler ile sınırlandırılmıştır.Metinler dört temel dil becerisi bakımından incelendiğinde, bu becerilere yönelik hazırlanmış metni anlamaya yönelik soruların öğretmen kitabında yönergeler şeklinde verildiği gözlenmektedir.Metinlerin konu bakımından özellikle Batı kültürünü ve birey kavramını ön planda tuttuğu dikkat çekmektedir, hedef kültür ve diğer kültürler arasında karşılaştırma yapmaya yönelik etkinliklere az rastlanılmaktadır.Kültürel açıdan incelenen 49 metinden 4 tanesinde kültürler arası karşılaştırma yapmaya yönelik etkinlik gözlenmektedir.Öğrenci ders kitabının hazırlanmasında, metinlerde bütün beceri alanlarına yönelik etkinlikler artırılmalı, metinler çeşitli kültürler arasında karşılaştırma ve ilişkilendirme yapılabilecek içerikte düzenlenmelidir.

Ders kitaplarıDil becerileriDil-kültür+4
Cenan İşci
Dokuz Eylül University · Institute of Educational Sciences
2012
10
Master'sOpen AccessTR

Ortaöğretim için belirlenen 100 Temel Eser serisinin Türk dili ve edebiyatı eğitiminin genel amaçları çerçevesinde incelenmesi

Dil bilinci gelişmiş, kültür düzeyi yüksek, eleştiren ve sorgulayan, estetik duyarlılığı gelişmiş bir toplum haline gelebilmek, okuma alışkanlığı ve eleştirel okuma becerileri gelişmiş bireylerle mümkündür. Bu temeli kurmanın en etkili yolu ise bu yönde geliştirilmiş eğitim programlarının oluşturulmasıdır. Edebi değeri yüksek eserler de bu amaca ulaşmada en etkili kaynaklardır.Milli Eğitim Bakanlığı'nın amaçlarından biri de okuma alışkanlığı kazandırmaktır. Bu sebeple Milli Eğitim Bakanlığı tarafından 2004/60 sayılı genelgeyle ortaöğretim öğrencilerine okuma alışkanlığı ve okuma zevki kazanmış, kültür birikimi zengin bir toplum haline gelebilmek amacıyla 100 Temel Eser listesi belirlenmiştir. Bu amaca yönelik de eserlerin Türk Dili ve Edebiyatı dersi müfredat programı ile ilişkilendirilip okutulması gerektiği belirtilmiştir. Genelgede yer alan amaçlar, Türk Dili ve Edebiyatı eğitimin genel amaçlarıyla örtüşmektedir. Bu çalışmanın amacı 100 Temel Eserin Dil ve Anlatım ve Türk Edebiyatı derslerinin genel amaçları doğrultusunda incelenmesidir.Araştırmanın evrenini 100 Temel Eser listesinde yer alan roman türündeki eserler oluşturmaktadır. Araştırmanın örneklemini ise, 3'ü yerli, 2'si yabancı olmak üzere 5 roman oluşturmaktadır. Örneklem doğrultusunda seçilen beş eser; tarama modeliyle incelenmiştir. İncelenen eserlerin öğretmenler rehberliğinde okutulduğunda amaçlara ulaşmada etkili olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Bu sebeple de 100 Temel Eserin öncelikle öğretmenler tarafından okunması gerekmektedir. Bu eserlere yönelik çalışmalar için bir ders saati ayrılmalıdır. Ulaşılan sonuçlar doğrultusunda eserler Dil ve Anlatım, Türk Edebiyatı dersleri müfredat programlarıyla ilişkilendirilmiştir. Osmanlıca sözcüklerin yoğun olarak yer aldığı eserlerde bu sözcüklerin yoğunluğu öğrencilerin okumadan haz almalarına engel olabileceğinden, bu eserlerin gençler için yeniden düzenlenmesi gerekmektedir. Ayrıca öğrencilerin Türk Edebiyatı ve Türkçenin gelişimini takip edebilmesi açısından listede güncel eserlere de yer verilmelidir.

100 temel eserEdebi eserlerEdebiyat eğitimi+4
Betül Alemdar Özer
Dokuz Eylül University · Institute of Educational Sciences
2012
00
Master'sOpen AccessTR

Yabancı dil olarak Türkçe öğrenenler için ulaçların (zarf- fiillerin) öğretimine yönelik materyal geliştirme

Türkçenin yabancılara öğretiminde üzerinde çalışılan konulardan biri de ulaçlardır. Ulaçlar hem öğretmenlerin hem de öğrencilerin güçlük çektiği bir konu olarak görülmüştür. Çalışmamızın amacı, Türkçedeki ?ArAk, -Ip, -IncA ve ?AlI ulaç yapıları ile oluşturulan ulaç tümcemsilerinin yabancı dil olarak Türkçe öğrenen öğrencilere öğretilmesine yönelik ders malzemesi oluşturmaktır.Çalışmamızın amacı doğrultusunda yabancılara Türkçe öğretimi üzerine hazırlanmış kitapların bir kısmı incelenerek ulaçların öğretimine yönelik eksiklikler saptanmış elde edilen verilerle saptanan eksikliklerin giderilmesine yönelik özgün malzemeler oluşturulmuştur.Çalışmamızda dil öğretimine yönelik işlevsel yöntem ve yaklaşımlardan iletişimsel yaklaşıma ve çalışmanın dayanağı olan göreve dayalı dil öğrenme modeline değinilmiştir. Bu çalışmada Türkçedeki ulaç tümcemsilerinin öğretimine yönelik oluşturulan görevler, iletişimsel bağlamda erek yapıya odaklanmış görevlerdir.Türkçedeki belirli ulaçların öğretimi için oluşturulan malzemeler hedef düzeydeki (orta ileri düzey) öğrencilerin görüşlerine sunulmuş ve bu görüşler doğrultusunda çalışma değerlendirilmiştir.

Dil bilgisi-eylemDil bilgisi-zarfDil öğretimi+6
Aylin Kasapoğlu
Dokuz Eylül University · Institute of Educational Sciences
2012
00
DoctorateOpen AccessTR

Ortaöğretim öğrencilerinin okuma alışkanlık ve tutumlarıyla fen, matematik derslerindeki akademik başarıları arasındaki ilişkinin incelenmesi :İzmir-Buca ilçesi örneği

Bu araştırmada, ortaöğretim öğrencilerinin okuma alışkanlıkları ve okumaya yönelik tutumları ile fen, matematik derslerindeki akademik başarıları arasındaki ilişki belirlenmeye çalışılmıştır. Araştırma örneklemi, İzmir Buca ilçesindeki 10 liseden tabakalı tesadüfi örneklemeyle belirlenen 525 öğrenciden oluşmaktadır. Araştırmada betimsel tarama yöntemi kullanılmıştır. Araştırmanın bulgularından bazıları şunlardır: Öğrencilerin % 40?ı ?az okuyan okuyucu? aralığındadır. Bir yıl içinde okunan ders dışı kitap sayısı cinsiyete göre kız öğrenciler lehine anlamlı bir farklılık göstermektedir. Öğrencilerinin bir yılda okudukları ders dışı kitap sayısı ile okumaya ayrılan süre arasında orta düzeyde ve pozitif bir ilişki ve televizyon seyretmeye ayrılan süre arasında düşük düzeyde ve negatif bir ilişki bulunmaktadır. Öğrencilerinin çoğunun okumaya yönelik tutumlarının yüksek olduğu, tutum puanlarının cinsiyete ve ağırlıklı derslere göre anlamlı farklılık gösterdiği belirlenmiştir. Okumaya yönelik tutum ile okumaya ayrılan süre ve okunan kitap sayısı arasında orta düzeyde ve pozitif bir ilişki; bilgisayar/internete ayrılan süre ve ailenin aylık geliri arasında negatif yönlü ve düşük bir ilişki bulunmuştur. Matematik ve fizik başarılarıyla okumaya yönelik tutum arasında ilişki bulunmamıştır. Kimya başarısı ile alışkanlık ve gerçeği aşma boyutlarında pozitif yönlü ve düşük; Biyoloji başarısı ile okumaya yönelik tutum arasında ölçek genelinde ve bütün alt boyutlarda pozitif yönlü ve düşük düzeyde ilişkiler bulunmuştur. Matematik, fizik, kimya ve biyoloji başarısı ile sahip olunan kitap sayısı arasında anlamlı, pozitif ve düşük ilişkiler belirlenmiştir. Ayrıca kimya ve biyoloji ders başarılarıyla okunan kitap sayısı arasında, pozitif yönde, düşük düzeyde ve anlamlı ilişkiler bulunmuştur. Kimya ve biyoloji ders başarılarının farklı türde yayınlar okuyanlar lehine anlamlı olarak farklılaştığı belirlenmiştir. Anahtar Sözcükler: Okuma alışkanlığı, okuma tutumu; fen ve matematik başarısı

BaşarıBiyoloji dersiFizik dersi+6
Serpil Özdemir
Dokuz Eylül University · Institute of Educational Sciences
2013
00
Master'sOpen AccessTR

Yabancı dil olarak Türkçe öğrenen öğrencilere kelimelerin öğretimi

Bu çalışmanın konusu Türkçe kelimelerin anlamsal bağıntılı, bir konu etrafında dönen ve anlamca birbirinden bağımsız kelime grupları ile sunulmasının yabancı dil olarak Türkçe öğrenen öğrencilerin algısal kelime öğreniminde hangisinin daha etkili olduğunu araştırmaktır. Nicel bir çalışma olan araştırmamızın örneklemini 2012 ? 2013 öğretim yılında Dokuz Eylül Üniversitesi Dil Eğitimi ve Araştırmaları Merkezi?nde Türkçe öğrenen 21 öğrenci oluşturmuştur. Çalışmamızın konusuna uygun olarak belirlenen alt problemlere yönelik hazırlanmış son testler ve ötelenmiş son testler veri toplama araçları olarak kullanılmıştır. Bu çalışmada öğrencilere her bir derste 8 kelime olmak üzere 9 saatlik uygulama sonunda 72 kelime sunulmuştur. Her dersin sonunda öğrencilere öğrendikleri kelimeler ile ilgili son test uygulanmış ve ders anlatımları bittikten sonra da eşit zaman aralıklarında ötelenmiş son testler uygulanmıştır. Çalışmamızda elde edilen bulguların sonucunda, kelime öğretiminde kullanılabilecek üç farklı gruplama yönteminin son test sonuçlarının aritmetik ortalamalarına göre en yüksek ortalamanın anlamca birbirinden bağımsız kelimelerde olduğu görülmüştür. Ancak bu yöntemlerin algıya dayalı kelime öğreniminde anlamlı bir fark meydana getirip getirmediği incelendiğinde de yöntemler arasında bir fark olmadığı görülmüştür. Yani Türkçe kelimelerin sunumunda kullanabileceğimiz anlamsal bağıntılı, bir konu etrafında dönen ve anlamca birbirinden bağımsız kelime gruplarının - öğretimin hemen sonrasında - aralarında anlamsal bir fark yoktur. Çalışmamızda kelime öğretiminde kullanılabilecek üç farklı gruplama yönteminin ötelenmiş son test sonuçlarının aritmetik ortalamaları incelendiğinde ise en yüksek ortalamanın bir konu etrafında dönen kelime grubunda olduğu görülmüştür. Kelimelerin üç farklı gruplanması yönteminin öğrencilerin algısal kelime öğreniminde anlamlı bir fark meydana getirip getirmediği incelendiğinde de ötelenmiş son testte istatistiksel olarak anlamlı bir fark ortaya çıkmıştır. Yani ötelenmiş son test sonuçlarına göre bir kelime gruplama yöntemi öğrencilerin algısal kelime öğreniminde anlamlı bir fark oluşturmuştur. Hangi gruplama yönteminin bu farkı oluşturduğu incelendiğinde ise kelime gruplama yöntemleri arasında bariz bir fark ortaya çıkmamakla birlikte anlamca birbirinden bağımsız ve bir konu etrafında dönen kelime grupları arasında istatistiksel olarak bir fark olduğu görülmüştür. Sonuç olarak, öğretimin ardından belirli bir süre geçtiğinde, öğrencilerin bir konu etrafında dönen kelimeleri daha kolay hatırladıkları yargısına ulaşılmıştır. Anahtar Sözcükler: Yabancı dil olarak Türkçe öğretimi, kelime öğretimi, kelime grupları.

Kelime öğrenmeKelime öğretimiTürkçe+4
Mehmet Volkan Demirel
Dokuz Eylül University · Institute of Educational Sciences
2013
00
Master'sOpen AccessTR

Ortaokul Türkçe ders kitaplarının değer iletimi açısından incelenmesi

Bilimsel ve teknolojik gelişmelerin giderek arttığı günümüz toplumunda insani değerler giderek azalmaktadır. Akılcılığa önem verirken sevgi, saygı, hoşgörü, çalışkanlık, dürüstlük gibi değerleri yitirmeyen bireylerin yetişmesi hem bireysel hem de toplumsal açıdan büyük bir önem arz etmektedir. Bireysel ve toplumsal açıdan gelişimin sağlanabilmesi için kültürel ve evrensel değerlere verilen önemin artması gerekmektedir. Eğitim-öğretim sürecinin vazgeçilmez birer parçası olan ders kitapları değer iletimi konusunda önemli bir yere sahiptir. Ders kitaplarında yer alan ve Türkçe'nin her türlü imkânından ve söz varlığı zenginliğinden yararlanılarak oluşturulmuş olan edebi eserler yoluyla milli ve evrensel değerlerin kazanılması sağlanmaktadır.Değer iletiminde önemli bir işleve sahip olan okulun, öğretim programının, örtük programın ve programın yansımaları olan ders kitaplarının değer iletimi açısından incelenmesi gerektiği düşünülmektedir. Buna dayanarak Türkçe ders kitaplarının değer iletimi açısından incelenmesinin bireysel ve toplumsal gelişim açısından önemini belirlemek gerekmektedir. Bu çalışmada Milli Eğitim Bakanlığına ait ortaokul Türkçe ders kitaplarının değerler iletimi açısından incelemesi yapılmıştır. Milli Eğitim Bakanlığına bağlı ders kitaplarının seçilmesinin sebebi ülke genelinde birçok okulda bu kitapların kullanılması ve Türkçe ders kitaplarının öğretim materyali olmasının yanında değer iletimini sağlayan önemli kaynaklardan olmasıdır. Çalışmada Milli Eğitim Bakanlığına bağlı olarak hazırlanmış ders kitaplarındaki metinler Schwartz'ın Değerler sınıflandırmasına göre incelenmiştir. Metinler doküman analizi ve betimsel analiz yöntemiyle incelenmiştir. Çalışma beş bölümden oluşmaktadır. Bu bölümler; giriş, ilgili yayın ve araştırmalar, yöntem, bulgular ve yorumlar ve sonuç bölümüdür.

Ders kitaplarıDeğerlerDeğerler eğitimi+5
Müşerref Aytekin
Dokuz Eylül University · Institute of Educational Sciences
2015
00
Master'sOpen AccessTR

-mIş biçim biriminin farklı işlevlerinin bilinç uyandırma teknikleriyle öğretimine yönelik malzeme oluşturma

Bu çalışmanın amacı ?mİş biçimbiriminin yabancı dil olarak Türkçe öğrenen öğrencilere bilinç uyandırma tekniği ile öğretimine yönelik malzeme oluşturmaktır.Çalışmamızda ilk olarak bilinç uyandırma tekniği ile ilişkisi olduğunu düşündüğümüz öğrenme kuramları ele alınmış, yabancı dil öğretimi yöntem ve ilkelerine yer verilmiştir. Bilinç uyandırma tekniği ile bağlantılı olması nedeni ile evrensel dilbilgisi kavramı üzerinde durulmuş ve geleneksel dilbilgisi ile karşılaştırılması yapılmıştır.Biçimbirime yönelik hazırlanan tüm malzemelerde biçim, anlam ve kullanım üçlüsü göz önünde tutulmuştur. Hazırlanan malzemeler bilgisayar ortamında kullanılabilecek nitelikte hazırlanmış, çeşitli etkinlik ve çalışmalarla desteklenmiştir. Yapının her bir kullanım alanı, işlevi ayrı ayrı verilmiş; tümevarımsal bir yöntem izlenmiştir. Bilinç uyandırma yönteminin uygulanma aşamasında dikkat çekme, girdi artırımı etkinliklerine özen gösterilmiştir.Dilbilgisi yapısının biçimsel değişimleri öğrenciye hazır olarak verilmemiş; öğrencide bir girdiye dönüşebilmesi için zihinsel işlem süreçlerinden geçirilmesi sağlanmaya çalışılmıştır. Öğrencinin hedef dil ile ilgili öğrenmiş olduğu daha önceki bilgileri, yeni bilgiyi yapılandırmak için kullanması amaçlanmıştır.Hazırlanan malzemelerde görsel ve işitsel dikkat çekici uyarıcılar da kullanılmıştır. Sunulan metinler sadece diyalog olarak değil, anlatı, fıkra ve masal içeriği ile Türk halk kültürü örneklerinden seçilmiştir. Tezin son kısmına eklemiş olduğumuz etkinlik havuzunun ise öğretmene değişik olanaklar sunması açısından yardımcı olabileceği düşünülmüştür.

Bilinç uyandırma tekniğiDilbilgisiMateryal geliştirme+4
Nurgül Ünlücömert
Dokuz Eylül University · Institute of Educational Sciences
2010
00
Master'sOpen AccessTR

Yabancı dil olarak Türkçenin öğretiminde halk hikayelerinden yararlanma

Bu çalışmada Türkçenin yabancı dil olarak öğretiminde halk hikâyelerinden yararlanılabilir mi sorusuna yanıt arandı.Belgesel tarama yöntemiyle ilgili yayın ve araştırmaları incelediğimizde Türkçenin yabancı dil olarak öğretilmesinde yazınsal metinlerden yararlanma yollarının yeterince araştırılmamış olduğunu gördük. Gerek Avrupa Birliği'nin çok dillilik ve çokkültürlülük anlayışıyla gerek iletişimsel yöntemin kültürlerarası iletişimi amaç olarak benimsemesiyle yabancı dil öğretiminde yazınsal metin kullanımı önem kazanmıştır. Dilin en iyi işlendiği ve kültür birikiminin en iyi yansıdığı ürünler yazınsal metinlerdir.Avrupa Birliği'nin çokdilli, çokkültürlü bireyler yetiştirme ilkesiyle birlikte yabancı dil dersleri çokkültürlülüğe açılmanın bir yolu olarak ele alınmaya başlamıştır. Yabancı dil dersleri dili öğretirken kültür farklarına hoşgörüyle yaklaşabilen bireyler yetiştirme görevini de taşımaktadır. Böylece dünya barışına katkı sağlayabilecek bir görev yüklenen yabancı dil dersleri özgün metinlerle ve özellikle yazınsal metinlerle bu görevi yerine getirebilir.Yabancı dil derslerine ve yazınsal metinlere yüklenen bu sorumluluk hangi metinlerle, hangi düzeyde ve nasıl çalışmak gerektiği konularının araştırılmasını gerekli kılmaktadır. Yabancı dil öğretiminde, kitaplarda çeşitli türlerden metinlerin kullanılması öğrenme ortamını tekdüzelikten kurtarmak için gereklidir. Bu nedenlerle Türkçenin yabancı dil olarak öğretiminde üzerinde hiç çalışılmamış olan halk hikâyelerini çalışmamızın konusu olarak ele aldık.Halk hikâyelerinin eğitsel amaçları sağlayabilmesi için -diğer bütün yazınsal türler gibi- basitleştirilmiş metin haline getirilmesi gerektiği görülmektedir. Bu nedenle Tahir ile Zühre metnini basitleştirilmiş metin haline getirdik. Türkçeye uygun bir formül olduğundan Sönmez modeline göre metni inceledik. Metnin okunabilirlik seviyesinin anlaşılabilir olduğunu gördük. Metni görsel olarak da sunabilmek için resimlettik. Metnin giriş bölümünü dinleme metni olarak kullandık. Ana olaylar bölümünü okuma metni olarak kullandık. Alıştırmaları Bloom'un bilişsel sınıflandırmasına uygun olarak hazırladık. Amacımız halk hikâyelerinden yararlanma yollarını göstermek olduğu için yapılabilecek her türlü çalışmayı örneklemeye çalıştık. Örnekler ders saati süreleri dikkate alınarak hazırlanmamıştır, öneri niteliğindedir.Türk halk hikâyeleri sadece kültür hazinesi değildir aynı zamanda ilgi çekici bir içeriğe sahiptir, yapısı gereği yaratıcı ve üretici çalışmalarla dil becerilerini geliştirmeye, kültür karşılaştırmaları yapmaya oldukça uygundur. Bu nedenle Türkçenin yabancı dil olarak öğretilmesinde halk hikâyelerinden yararlanmanın yolları üzerine yapılan bu çalışmanın alana özgün bir katkı sunacağı düşünülmektedir.

Halk hikayeleriTürkçe eğitimiTürkçe öğretimi+1
Serpil Özdemir
Dokuz Eylül University · Institute of Educational Sciences
2010
00
Master'sOpen AccessTR

İlköğretim 8. sınıf Türkçe kitaplarındaki olaya dayalı metinlerin, öğrencilerin söz varlığını geliştirmedeki etkisi

Ana dili öğretiminin en önemli aracı, ders kitaplarındaki metinlerdir. Metinler de, öğrencilerin söz varlığı için son derece önemlidir. ?Olaya dayalı metinlerdeki söz varlığının öğrencilerin söz varlığına etkisi?nin ele alındığı bu araştırmada, ilköğretim 8. sınıf öğrencileri hedef alınmıştır. Bugüne kadar yapılan söz varlığı araştırmalarıyla hangi kelimenin, ne kadar ve nasıl öğretileceği ortaya konulmaya çalışılmıştır. Böylece, daha çok, zihin faaliyetlerinden oluşan eğitim ve öğretim sürecine nereden başlanacağı bilinecektir.Bu çalışmada; söz varlığına açıklık getirilip, söz varlığının Türkçe Eğitimi Programındaki yerinden söz edilmiştir. Daha sonra temel dil becerilerindeki söz varlığı incelendi, en sonunda da söz varlığında metinlerin rolü ve söz varlığını geliştirme yolları etkinliklerle pekiştirilmiştir.Bulgular değerlendirilmiş, ulaşılan sonuçlar dikkate alınarak öneriler sıralanmıştır.

Ayşe Betül Erkul
Dokuz Eylül University · Institute of Educational Sciences
2008
00
Master'sOpen AccessTR

6. ve 7. sınıflarda okutulan Türkçe ders kitaplarındaki düzyazı metinlerinin değerlendirilmesi

Bu çalışma 2007/2008 eğitim öğretim yılında okutulan altıncı ve yedinci sınıf ders kitaplarındaki düz yazı metinlerinin değerlendirilmesi amacıyla yapılmıştır.Bu amaçla, öncelikle, Türk eğitim tarihinde Türkçe ve okuma-yazma eğitimi, ilköğretim yıllarındaki gelişimsel dönemler ve kişilik gelişimi, çocuk yayınlarında bulunması gereken özellikler ve MEB İlköğretim Türkçe Dersi Öğretim Programı'nın kuramsal çerçevesi hakkında kuramsal bilgiler verilmiştir.Daha sonra, metinlerin biçimsel incelemesi yapılmıştır. Biçimsel incelemede, metinlerin paragraf sayısı, cümle sayısı, sözcük sayısı ve metinlerde yer alan mecaz, deyim gibi özel kullanımlar bulunmuştur. Daha sonra Veysel Sönmez tarafından geliştirilen Sönmez Modeli kullanılarak metinlerin, sözcük oranı, güçlük oranı ve anlaşılırlık oranı tespit edilmiştir.Metinlerin biçimsel incelemesinin ardından, metinlerle ilgili değerlendirmeler yapılmıştır. Değerlendirme yapılırken, kuramsal çerçeveyi çizerken belirlediğimiz ilkeler ve metinlerin anlaşılırlık düzeyi göz önünde bulundurulmuştur.Araştırma sonuçlarına göre, ders kitaplarındaki metinler genel olarak anlaşılabilir çıkmıştır. İncelenen metinler, içinde yer aldıkları temaya ve alt temalara uygunluk içindedirler.Kimi metinler, önyargılı yaklaşımlar ya da yanlış bilgiler içermektedirler. Metinlerin türlere göre dağılımı çeşitlilik göstermekle beraber altıncı sınıf ders kitabında daha çok öykü türünde metinler; yedinci sınıf ders kitabında ise daha çok deneme, makale türündeki metinler yer almaktadır. Her iki ders kitabında da roman türüne ait örnek ise bulunmamaktadır.Anahtar Sözcükler: Türkçe ders kitaplarında yer alan düz yazı metinler, metinlerin değerlendirilmesi, ilköğretim Türkçe ders kitapları.

Ders kitaplarıEğitimEğitim araçları
Onur Uludoğan
Dokuz Eylül University · Institute of Educational Sciences
2008
10
Master'sOpen AccessTR

İlköğretim 8. sınıf Türkçe dersi uygulamalarında çoklu zekâ ile sunuş yönteminin öğrenci başarısındaki etkisi

Türkçe derslerinde öğrencilerin, okuduğunu anlama ve yazma becerilerinin ilköğretimden başlayarak aşamalı olarak geliştirilmesi, öğrenmenin etkililiğinin arttırılmasının bir ihtiyacı olarak görülmektedir. Bu nedenle okuduğunu anlama ve yazma becerilerinin kazandırılmasında öğrenciyi merkeze alan yeni yaklaşımlara gereksinim duyulmaktadır.Anlama ve yorumlamayı geliştirmeyi amaçlayan Türkçe dersi, birçok bilgi ve ilkeyi içeren beceri ve ifade dersidir. Bilgiler öğrenciler için bir kazanım durumuna getirilmezse, tüm yaşamları boyunca iletişim kurmada, duygu ve düşüncelerini ifade etmede sorunlarla karşılaşırlar. Bu sebeple, öğrencilere anlama ve anlatım becerileri kazandırmada, onların ana dilleri olan Türkçeye karşı tutumları da oldukça önemli bir yere sahiptir.Çoklu zekâ yöntemi ile Türkçe derslerinde okuma, yazma, konuşma, dinleme ve görsel okuma gibi beş temel becerinin kazandırılması ve öğrencilerin Türkçe dersine yönelik tutumlarında anlamlı farklılık bulunmuştur. Öğretimin nasıl gerçekleştirildiği, bireysel farklılıkların dikkate alındığı çoklu zekâ yöntemi ile öğrencilerin Türkçe dersine karşı olumlu tutumlara sahip olduğu ve özgüvenlerinin arttığı gözlenmiştirÖğrencilerin birbirleriyle işbirliği becerileri ve liderlik yönleri artmıştır. Sunuş yoluyla öğretimde sadece (öğretmene ve verilen bilgiye) bağımlı oldukları gözlemlenirken çoklu zekâ yöntemi ile farklı yorumlar yapabilme becerilerini geliştirmişlerdir. Çoklu zekâ yöntemi Türkçe dersi uygulamalarında öğrencilerin ezbercilikten kurtulmalarını sağlamıştır. Bu araştırmanın amacı, ilköğretim sekizinci sınıf öğrencilerinin çoklu zekâ yöntemi ile sunuş yolu öğretimini karşılaştırarak başarılarına etkisini belirlemektir. Araştırma 2006?2007 öğretim yılı bahar döneminde Şanlıurfa iline bağlı Siverek ilçesinde bulunan bir ilköğretim okulunun 8A-8E sınıfı öğrencileri ile gerçekleştirilmiştir. Araştırmaya toplam 44 öğrenci katılmıştır. Araştırma verileri öğrenci kompozisyonları, test sonuçları olmak üzere farklı veri toplama araçlarıyla toplanmıştır. Araştırma verileri betimsel analiz yoluyla çözümlenmiş, daha sonra araştırma soruları temel alınarak bilgiler tanımlanmış ve yorumlanmıştır.İlköğretim 8.sınıf öğrencileri, Türkçe dersi konuşma sürecinde çoklu zekâ yöntemi ile dil becerileri daha gelişmiş, öğrencilerin daha çok kelime kullandıkları anlaşılmıştır. İlköğretim 8.sınıf öğrencilerinin Türkçe dersi yazma sürecinde öğrencilerin ilgilerini çeken konularda daha istekli ve yaratıcı yazılar yazdıkları görülmüş ilköğretim 8.sınıf öğrencilerinin Türkçe dersi okuma sürecinde vurgu ve tonlamalara dikkat ettikleri ve metni anlayarak okudukları görülmüştür. İlköğretim 8.sınıf öğrencilerinin Türkçe dersi dinleme sürecinde dinlemeyi öğrendikleri ve not almaya yönelik dinleme süreci kazandıkları görülmüştür.Öğrencilerin okuma, yazma, yaşantı ve durumları onların sözcük kullanımını etkilemektedir. Okul dışı zamanlarını dil becerileri açısından daha zengin geçiren öğrencilerin, birbirleriyle iletişimlerini etkilediği diğer öğrencilere göre daha çok aktif oldukları sonucuna ulaşılmıştır.21.yüzyıl çağdaş eğitim ortamında davranışsalcı kuram, yerini yapısalcı kurama bırakırken çoklu zeka merkezli araştırmalara hazırlamış olduğum bu tezimin kaynaklık yapmasını umuyorum.

Suna Kılınç
Dokuz Eylül University · Institute of Educational Sciences
2008
00
Master'sOpen AccessTR

Muzaffer İzgü'nün "Anneannemin Akıl Almaz Maceraları" serisindeki "aile" kavramının çocuk gelişimi açısından değerlendirilmesi

Çocuk edebiyatı, ülkemizde özellikle Cumhuriyet döneminde büyük gelişme göstermiştir. Öncelikle ?çocuk?, ?birey? olarak düşünülmüş ve eserler çocukların ilgi, hayal gücü ve seviyesine göre hazırlanmaya başlamıştır. Bu dönemde çıkan pek çok eser klasikleşmiş, yazarları da bu alanda kendilerini kanıtlamışlardır. Edebiyat yaşamına öykü türüyle başlayan Muzaffer İzgü de bu yazarlardandır. Önceleri kara mizah tarzında eserler veren yazar, sonraları çocuk edebiyatına yönelmiştir. Çocukları güldürürken eğitmeyi amaçlayan İzgü'nün eserlerinde, çocuklara kültürel değerlerimizle birlikte sevgi, paylaşma, fedakârlık gibi evrensel değerler de verilmeye çalışılır.İzgü'nün eserlerinde ?aile? ve ?çocuk? kavramları ön plandadır. İzgü, eserlerinde yer verdiği aile örnekleri ile hayatı yansıtmaya ve çocuklara çeşitli değerler kazandırmaya çalışır. Anneannemin Akıl Almaz Maceraları dizisindeki öykülerde de ?aile? ön plana çıkmaktadır. Bir Türk ailesinin yaşamının anlatıldığı öykülerde kişilerin ve yaşanan olayların gerçeğe yakın oldukları görülmektedir. Öykülerde Türk insanının gelenek ve göreneklerine, kültürel miras ögelerine de yer verilmektedir. Aile bireylerinin birbirlerine saygı, sevgi ve anlayışla yaklaştıkları seride, iletilerin birçoğu aynı zamanda büyüklere de yöneliktir.Bu çalışmanın temel amacı; Muzaffer İzgü'nün ?Anneannemin Akıl Almaz Maceraları? serisinde ?aile? kavramının ele alışını, seride yer alan aile yoluyla verdiği iletileri ve bunların çocuk gelişimine etkilerini ortaya koymaktır.Nitel bir çalışma olan bu araştırma için önce literatür taraması yapılmış ve araştırmanın evrenini oluşturan 19 kitaptaki 78 öykü incelenmiştir. Öykülerde yer alan olaylar ve aile bireylerinin ilişkileri, verilen iletiler göz önünde tutulmuş ve aile kavramının nasıl işlendiği, iletilerin çocukları nasıl etkileyebileceği belirlenmeye çalışılmıştır. Ardından çeşitli sonuçlara ulaşılmış ve bazı önerilerde bulunulmuştur.

AileÇocuk edebiyatıÇocuk gelişimi+1
Yasemin Koşkunlu
Dokuz Eylül University · Institute of Educational Sciences
2008
00
Master'sOpen AccessTR

Muzaffer İzgü'nün "Anneannemin Akıl Almaz Maceraları" serisinde "arkadaşlık" kavramının çocuk gelişimi açısından değerlendirilmesi

Çocuk edebiyatı; çocukların ruhsal, ahlaki, zihinsel gelişimine, anadili yeterliliklerine uygun, olumsuzluklardan uzak, yorumlamaya, düşünmeye imkan tanıyan ürünlerden oluşan bir bütündür. Çocuk üzerindeki etkisi bu denli fazla olan edebi eserlerin çocuğun dünyasına uygun iletiler sunması da son derece önemlidir.Okul çağındaki çocuk yaşam alanını genişletir ve zamanının önemli bir bölümünü okuldaki ya da ikamet ettiği çevredeki arkadaşlarıyla geçirir. İşte bu dönemde akranları ile olumlu ilişkiler geliştirme, çocuğun sosyal çevreye dahil olması ve gelişimi için büyük önem taşır.Ülkemiz çocuk edebiyatı, cumhuriyetin ilanı ile birlikte büyük gelişme göstermiştir. Bu alanda oldukça fazla eser ortaya koymuş yazarlarımızdan biri de Muzaffer İzgü'dür. Yazarın on dokuz kitaptan oluşan ?Anneannemin Akıl Almaz Maceraları? adlı serisi, bünyesinde taşıdığı iletiler itibariyle incelemeye değerdir. Söz konusu seride arkadaşlık kavramı ile ilgili çocukları yönlendiren, paylaşmanın, yardımlaşmanın, kalıcı arkadaşlıkların önemini ortaya koyan pek çok ileti bulunmaktadır.

ArkadaşlıkÇocuk edebiyatıÇocuk gelişimi+2
Çiğdem Ağzıbüyük
Dokuz Eylül University · Institute of Educational Sciences
2008
00

Other supervisors