Theses supervised by Yrd. Doç. Dr. Şenol Kandemir
12 theses · Çağ University
Kredi kartları ve kredi kartlarının hukuki niteliği
Bireylere yanlarında nakit para tasımaksızın mal ve hizmet satın alma olanağınısağlayan, ayrıca satın aldıkları mal ve hizmet bedellerinin ödemelerini belli bir süreerteleyen veya belirli bir faiz karsılığında taksitlendirebilen kredi kartları kisilere aynızamanda nakit para çekme imkanı da sağlayan bir ödeme aracı olarak tüm dünyadakabul görmüs bir uygulamadır.Günümüzde kullanımı hızla yaygınlasan kredi kartlarına yönelik düzenlemelerüzerine finansal literatür de sıklıkla anılmakta olduğu gibi hükümetlerin gündeminde deçoğunlukla yerini üst sıralarda almaktadır. Bununla birlikte ilgili kurum ve kuruluslarınfaaliyetlerini biçimlendiren kredi kartlarına iliskin düzenlemelerin önemli bir boyutu daonların hukuki niteliği ile ilgilidir. Bu çalısmada modern yasamın ayrılmaz bir parçasınıtemsil eden kredi kartlarının gerek finans gerekse de hukuk literatürün de edindiği yerincelenmis ve kredi kartlarının hukuki niteliği arastırılmıstır.Anahtar Kelimeler: Kredi, Kredi Kartı, Banka, Bankalararası Kart Merkezi
Bankalarda yönetim kurulunun hukuki sorumluluğu
Bankalarda Yönetim Kurulunun Hukuki Sorumluluğu? konulu bu çalışma birincisi ?Genel Olarak Bankalar?, ikincisi ?Ticaret Kanunu Bakımından Yönetim Kurulunun Hukuki Sorumluluğu?, üçüncüsü ?Bankacılık Kanunu ve Sermaye Piyasası Mevzuatı Bakımından Yönetim Kurulunun Hukuki Sorumluluğu? ve dördüncüsü ?Banka Yönetim Kurulu Üyelerinin Kamu Borçlarından Dolayı Sorumluluğu? ana başlıkları altında olmak üzere, dört ana bölümden oluşmaktadır.Bu çalışmada, bankalarda yönetim kurulunun hukuki sorumluluğu incelenirken, bankaların bir anonim şirket olmasından dolayı TTK'nun anonim şirketlere ilişkin genel hükümleri, bu konuya ilişkin Bankacılık Kanunundaki özel hükümlerle birlikte anlatılmıştır. Ayrıca banka yönetim kurulu üyelerinin sorumlulukları ile ilgili Sermaye Piyasası Mevzuatı ve Vergi Usul Kanunu ile Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanunun hükümlerine de değinilmiştir.Anahtar Kelimeler: Banka, yönetim kurulu, hukuki sorumluluk,
Sıcak para girişinin mevduat bankaları üzerindeki etkisi
Sıcak para, iktisat biliminde genel bir kabul gören tanımı bulunmamakla birlikte, özellikle gelişmekte olan ülkelerin ekonomi gündeminde yer alan en önemli kavramların başında gelmektedir. Bir ekonomi için gerekliliği tartışma konusu olsa da gelişmekte olan ülkelerin kalkınması ve ekonomik hareketliğin oluşması noktasında büyük önem göstermektedir. Öte yandan sıcak paraya bağımlı hale gelen ekonomilerde, sermaye hareketlerinin başka ekonomilere kayması ise önemli krizlere neden olmaktadır.Spekülatif, kısa-dönemci ve aşırı dalgalanma ve akışkanlık gibi kelimelerle tanımlanan sıcak para; hisse senedi, portföy yatırımları, kısa vadeli borç senetlerine yönelim, bankalara açılan kısa vadeli krediler, banka mevduatlarına yapılan yatırım şeklinde ülke ekonomisin de kendini hissettirmektedir.Sıcak para, ülke ekonomilerinin bütünleşmesi olarak tanımlayabileceğimiz küreselleşme kavramı ile birlikte etkisini arttırmaktadır. Sıcak paranın etkisinde olan ekonomilerde gayrimenkul ve hisse senetleri fiyatları gerçeğinden oldukça fazladır ve şişme bir fiyat hakimdir. Sıcak para kar ettiği anda hareketlilik gösterir ve başka tarafa kayar. Deregülasyonun hakim olduğu gelişmekte olan ülke piyasalarda giriş ve çıkışlar oldukça fazladır. Bu ülkelerde kısa vadeli sermaye girişleri ülke ekonomisinin rahatlamasını sağlarken, sermaye çıkışları ise ekonomik krizleri beraberinde getirmektedir. Bu çalışmada, sıcak para girişinin Mevduat Bankaları Bilançosuna etkisi istatistiksel olarak analiz edilmiştir. 1986-2011 yılları arasında ülkeye giren sıcak paranın, bankaların konsolide bilançosunda yer alan (bazı) aktif-pasif, gelir tablosu ve nazım hesaplarını nasıl ve ne yönde etkilediği istatistiksel olarak test edilip araştırılmıştır. Anahtar Kelimeler: Sıcak Para, Deregülasyon, Spekülatif, Mevduat, Konsolide , Bilanço, Küreselleşme
Sermaye piyasası araçlarının dünyada ve Türkiye'de gelişimi
Bu çalışmanın amacı küreselleşme süreci ve küresel krizlerin dünyada ve Türkiye'de sermaye piyasası araçlarına etkisinin ve sonuçlarının incelenmesi ve gelişiminin değerlendirilmesidir. Konuyla ilgili olarak sermaye piyasası araçları incelenmiş, sermaye piyasasına etki eden ve pek çok boyutu olan küreselleşme kavramı ve uluslararası niteliği olan küresel krizler analiz edilmeye çalışılmıştır. Orta ve uzun vadeli fon talepleri ile fon arzının karşılaştığı piyasalara olarak sermaye piyasaları 1970'li yılların başından itibaren önemli değişimler geçirmiştir. Yeni ekonomik sistem içinde oluşan ekonomik istikrarsızlık ve belirsizlik, bilgi teknolojilerinin gelişmesi ve yeni finansal ürünlerin geliştirilmesi sermaye piyasalarının en belirgin özelliklerindendir. Uluslararası sermayenin önündeki engellerin kalkması sermaye piyasası araçlarının etkinliğini arttırmıştır. Küreselleşme sürecinin etkisi ile farklı ülkelerde 24 saat işlem yapabilme olanağının bulunması finansal etkileşimin hızlanmasını ve derinleşmesini sağlamıştır. Çalışmada, bu gelişmeler ile birlikte, çıkarılan yeni Türk Ticaret Kanunu ve Sermaye Piyasası Kanunu'nu ile sermaye piyasası araçlarına getirilen yenilikler, sonuçlar ve riskler araştırılmıştır.
Güncel gelişmeler ışığında Türkiye'de vergi kaçakçılığı suçu ve cezası
Vergi, kamu harcamalarını finanse eden devletin en önemli gelir kaynağıdır. Devlet vergilerin zamanında ve eksiksiz ödenmesi için birtakım düzenlemeler yapmıştır ve bu düzenlemelere aykırı hareket edenlere yaptırım öngörmüştür. Devletin uyguladığı yaptırımlar mali nitelikte olduğu gibi hapis cezası şeklinde de olabilmektedir. Vergi kanunlarına aykırı fiiller ve bu fiillere uygulanacak yaptırımlar Vergi Usul Kanunu'nda belirtilmiştir. İnsanlar kazançlarının bir kısmını vergi olarak devlete vermektedir. Birtakım insanlar verdikleri bu parayı "boşa giden para" olarak görmekte ve bu parayı vermemenin yollarını aramaktadırlar. İnsanların vergiye karşı gösterdikleri bu tepkinin en yaygını vergi kaçakçılığıdır. Bu çalışmamızda vergi kanunlarına aykırılık oluşturan fiillerden vergi kaçakçılığı suçunun bütün unsurlarını ayrıntılı olarak ortaya koymaya çalışacağız. Bu amaçla vergiye dair kavramları anlatacağız, ardından suç ve kabahat kavramları ile Türkiye'deki vergi suçları ve vergi kabahatlerine değineceğiz ve son olarak vergi kaçakçılığı suçunu tüm unsurları ile birlikte ayrıntılı olarak açıklayacağız.
Uluslararası Vergi Hukuku ve çözüm yolları
Türkiye'deki ticari tahkim, davalarla kıyaslandığında iç vergi tartışmalar kadar yaygın şekilde kullanılmamaktadır. Tahkim, önemli tutarları kapsamayan iç vergi tartışmalarına bir çözüm getiren bir maliyet-etkinlik yöntemi olarak görülmemektedir. Buna rağmen, tahkim, uluslararası vergi uyuşmazlıklarını çözmede yaygı olarak kullanılmaktadır. Tahkimin çok yaygın olarak kullanıldığı yasal sahalar; inşaatçılık, denizcilik ve ticarettir. Yabancı hakem hükümlerinin tanınması ve uygulanmasıyla ilgili 1958 yılı Birleşmiş Milletler anlaşmasının (New York sözleşmesinin), bir yabancı imza ülkesinin bölgesinde uygulanan tahkim kararının zorla kabul edilmesi yoluyla, Türkiye mahkemelerinde uygulanması olasıdır. Tahkim hükümlerinin Türkiye'de tanınmasına ve uygulanmasına, uygun koşulların sağlanması halinde izin verilmiştir. Anahtar Kelimeler: Tahkim, OECD, UNCITRAL, ICA
Osmanlı vergi sisteminde öşür
Osmanlı Devleti kalıcılığını uygulamalarda gösterdiği hukuk sistemi, toprak sistemlerini ve bu sistemlerin doğal uzantısı olan vergilendirmelerle sağlamıştır. Örfi hukukla idare edilen devletler genel itibariyle örf ve geleneğe, devleti yönetenlerin emir ve buyruklarına, içtihatlara, devletin önde gelenlerinin oluşturduğu bir kurul/heyet veya meclisin yasama çalışmalarına dayanan bir sistemle yönetilir. Şeri hukukun ise öncelikle faydalandığı kaynak Kuran'dır. Kuran'dan sonra dayandığı ikinci kaynak ise sünnet adı verilen, İslam dini Peygamberi Hz. Muhammet'in sözleri ve davranışlarıdır. Osmanlı Devleti'nin arazi sistemi incelendiğinde, toprak sisteminin temelinde İslam arazi hukukunun olduğu görülmektedir; ancak devletin güçlenmesi ile birlikte fethedilen topraklar artmış ve bu artışla birlikte, Osmanlı'dan önce hüküm süren Anadolu Selçuklu Devleti, Büyük Selçuklu Devleti, Anadolu Beylikleri ve Bizans İmparatorluğu toprak yönetim modellerinin de Osmanlı İmparatorluğu toprak modeline etki ettiği ve Osmanlıların tüm bu toprak modellerinden kısım kısım yararlanarak topraklarının taksimatını yaparak, yönettikleri bilinmektedir. 16. yüzyıl Osmanlısında vergiye bakış, devletin amme giderlerini karşılamak amacıyla vatan topraklarında yaşayan herkesin özel varlıkları (mal, mülk) üzerinden aldığı pay şeklindedir. Osmanlı hukukunda vergilerin Müslümanlardan ve gayri Müslimlerden alınan vergiler şeklinde de sınıflandırıldığı görülebilir. Öşür vergisi de Müslüman halkın zirai ürün mahsullerinden 1/5 ila 1/10 nisbetinde zekatın alınması şeklinde tanımlanabilir. Öşür vergisi Osmanlı devletinde ayrıntılı olarak tahsilat zamanı ve tahsilat oranı da üzerinde ayrıca durulmuş mevzulardır. Anahtar Kelime: Osmanlı vergi sistemi, Öşür, Aşar,
Gümrük Hukukuna ilişkin uyuşmazlıklar ve hukuki çözüm yolları
Gümrük hukukuna ilişkin uyuşmazlıklar, gümrük idareleri ile yükümlüleri ya da yükümlülerin temsilcileri arasında yaşanan ve gümrük mevzuatı hükümlerinin ihlal edilmesi suretiyle oluşan uyuşmazlık türüdür. Gümrük hukukuna ilişkin uyuşmazlıklarının çözümlenebilmesi için uyuşmazlığı oluşturan konuların belirlenmesi ve incelenmesi gereklidir. Uyuşmazlığa ilişkin konuları, yükümlünün veya temsilcisinin mevzuat kapsamında gerçekleştirdiği ihlaller oluşturmaktadır. Uyuşmazlıkların çözümlenmesi de yine aynı mevzuat dahilinde idari ve yargı yolu olmak üzere tüm hukuki yolların incelenmesiyle gerçekleştirilmelidir. Çalışmanın birinci bölümünde Gümrük Mevzuatı kapsamında tanımlar, gümrük işlemlerinin yürütülmesi konusunda yetkili olan ve temsilcilerle ilgili bilgiler verilmiş, eşyanın menşei ve gümrük kıymeti konuları incelenmiştir. İkinci bölümde, gümrük işlemlerinin başlamasını sağlayan beyan usulleri değerlendirilmiştir. Üçüncü bölümde, gümrük vergilerinin tahsil edilmesini sağlayan tarh, tebliğ, tahakkuk ve teminat konuları incelenmiştir. Dördüncü bölümde ise gümrük vergisinin sona ereceği haller açıklanmıştır. Çalışmanın beşinci bölümünde, gümrük işlemlerinin hangi usullere göre uygulanacağını düzenleyen gümrük rejimleri değerlendirilmiştir. Altıncı bölümde ise gümrük mevzuatına aykırılık hallerinde uygulanan cezalar açıklanmıştır. Son olarak çalışmanın yedinci bölümünde gümrük mevzuatı ve diğer kanunlar kapsamında karşılaşılan gümrük uyuşmazlıklarının itiraz ve yargı yolu olmak üzere hukuki çözüm yolları değerlendirilmeye çalışılmıştır. Çalışmada genel olarak gümrük hukuku ile ilgili uyuşmazlıkların hangi konularla ilgili olduğu belirtilerek açıklanmaya çalışılmış, söz konusu uyuşmazlıkların hukuki çözüm yolları, yüksek mahkeme kararları dahilinde tüm yönleriyle incelenmeye çalışılmıştır.
İdari yaptırımlar ve para cezaları
İdari yaptırımlar, kanunların açık bir şekilde olanak tanıdığı ve yasak koymadığı durumlarda, herhangi bir karar olmadan, idarenin direkt olarak hukuka uygun bir şekilde verdiği cezalardır. Devletlerin yönetim hacimlerinin genişlemesi, hukuki kurumlara bazı hukuki müeyyideler yaptırımlar hususunda tasarruf yapabilme yetkisinin verilmesi ve bazı durumların suç olgusu olmasından çıkarılması yönündeki durumun bir sonucu olarak, gün geçtikçe artan bir öneme sahip olmuştur. Günümüzde idari yaptırımlara çok sık uygulanması nedeniyle idari yaptırımların daha çok gündeme gelmelerine yol açmaktadır. Bunun sonucu olarak idari yaptırımların içeriklerinin bilinerek buna uygun hareket edilmesi gerekmektedir. Bu çalışmada ilk etapta idari yaptırımlara genel bir giriş yapılacak, ikinci bölümde ise idari para cezalarından bahsedilecektir.
İdari yaptırım olarak mülkiyetin kamuya geçirilmesi, el koyma ile karşılaştırılması ve örnek olay incelemesi
Günümüzde hayatın her alanında gelişim ve değişim süreci oldukça hızlı bir şekilde yaşanmaktadır. Bu değişim doğrultusunda hukuk kuralları toplumsal hayatı belli sınırlar çizerek güvence altına almak fonksiyonunun üstünde işlevler yüklenmiştir. Bu şekilde yasama, yürütme ve yargı fonksiyonları arasındaki etkileşim artmış, klasik anlamlarından sıyrılarak birbirlerinin yetki ve görevlerini üstlenir, hatta çoğu zaman birbirlerinin yerine görev yapar duruma gelmişlerdir. İdarenin herhangi bir yargı kararı olmadan yasaların kendisine verdiği yetki doğrultusunda idare hukuku ilkeleri doğrultusunda kurduğu bir idari işlem ile uyguladığı zorlama olarak karşımıza çıkan idarî yaptırımlar günlük yaşamın her alanında yer almaktadır. Bu doğrultuda suç olgusu ve suç işleyen kişilerle savaş vermek, ilgili suçun yapılıp yapılmadığını ve yapıldıysa, yapanı tespit etmek amacıyla bireylerin temel hak ve özgürlüklerine ilişkin bazı müdahalelere olanak tanınmıştır. Bu müdahalelerden olan el koyma, idari yaptırımların genel nitelikleri ile birlikte çalışmamızın konusunu oluşturmaktadır.
Gümrük uyuşmazlıklarında uzlaşma müessesesi
Bu çalışma, gümrük uyuşmazlıklarının idari süreçte çözüm yolu olan uzlaşma müessesesini tanıtmakta ve çalışma yöntemini ele almaktadır. Öte yandan çalışmada uyuşmazlıkların idari süreçte ve yargısal süreçte çözümüne de değinilmektedir. Birinci kısımda genel olarak gümrük mevzuatına değinilerek, gümrük uyuşmazlığına giden süreç ele alınmakta, çözüm süreçlerine değinilmektedir. İkinci kısımda gümrük uyuşmazlıklarının idari süreçte çözüm yolu olan uzlaşma müessesesinin tanımı yapılarak çalışma yöntemleri ve sonuçları ele alınmaktadır.Bu çalışma uzlaşma müessesesinin etkin çalıştırılarak uyuşmazlıkların yargı yoluna taşınmadan daha hızlı ve kesin bir şekilde sonuçlandırılmakta olduğunu ortaya koymaktadır. Anahtar Kelimeler: Gümrük, Gümrük Uyuşmazlıkları, Uzlaşma
Türk Hukukunda banka kredi açma sözleşmeleri
Toplumda süreç dahilinde değişiklik gösteren ekonomik ile mali yapısı ile yatırım ihtiyaçları kredi kullanımını da beraberinde getirmiş, anılan kapsamda ortaya çıkan banka kredi sözleşmeleri ise, gerek finansal piyasanın gerekse toplumsal işleyiş ile temel ihtiyaçların uygulamada ayrılmaz bir parçası haline gelmiştir. Kredi sözleşmelerinin açıklanan önemi nedeniyle anılan çalışmada öncelikle banka kavramı, bankacılık faaliyetleri ile birlikte ele alınmış, ardından kredi veren kurumlar ile kredi türleri açıklanmıştır. Kredi Açma Sözleşmesinin taraflarından biri ile içerikte detaylandırılacağı üzere taslak sunulan şekilde kredi veren ile sözleşme konusu kredi sözleşme sürecinde temel belirleyicidir. Kredi açma sözleşmesi özetle tam olarak iki tarafa da borç yükleyen bir sözleşmedir. Banka ile müşterinin borçları birbirine bağlı şekilde değişim ilişkisi içindedir. Kredi açma sözleşmeleri özellik şekilde diğer değişik cinste tekil kredi işlemlerinin çerçevesini oluşturabilmektedir. Bu durum uygulamada değişikliklere sebep olabilmektedir. Lakin değişiklikler asli, temel değişiklikler değildir. Kredi açma sözleşmesi özünde kredi kullandırma taahhüdüdür. Anılan halden hareketle tarafların borç ile yükümlülükleri önceliklendirilmektedir. Banka – bankacılık işlemleri kredi kavramı ile türleri detayları ile çalışılmıştır. Kredi açma sözleşmesinin tarafları , unsurları ile borç ile yükümlülükler hukuki niteliğiyle birlikte ortaya konulmuş ile son bölümde ise uygulamada kredi sözleşmelerine dair yaşanan ihtilaflara ışık tutmak gayesiyle örnek Yargıtay kararlarına yer verilmiştir. Anahtar Kelimeler: Kredi, Kredi Sözleşmeleri, Banka, Bankacılık.