Game theory
75 theses under this subject heading
Asimetrik iki oyunculu tahmin oyunu
In this thesis, we theoretically and experimentally investigate the asymmetric players case in the two-person guessing game. We multiply one of the players' chosen number by a positive parameter k > 1. Here, the target number is some proportion (p) of the \weighted" average of the two numbers. The theoretical solution of the model depends on the value of p and k. In the experimental sessions, we have one symmetric and two asymmetric cases in which the theoretical equilibrium is (0,0). We nd that the chosen numbers in the asymmetric cases do not di er from those in the symmetric case. However, the speed of convergence toward equilibrium is slower in the asymmetric cases than that in the symmetric one. Keywords: Guessing Game, Asymmetry, Convergence
Türkiye mobil iletişim sektöründe fiyat rekabetinin oyun teorisi ile incelenmesi
1897 yılında Guglielmo Marco tarafından kablosuz telgrafın icat edilmesiyle başlayan mobil iletişim serüveni günümüze kadar hızla evrilmiş; yaşanan gelişmeler bugün nesnelerin interneti, akıllı ulaşım hizmetleri, akıllı fabrikalar gibi beşinci nesil hücresel sistem (5G) temelli teknolojiler hakkında çalışmayı mümkün kılmıştır. İçinde bulunduğumuz Bilişim Çağı, mobil iletişim teknolojileri sayesinde toplumları, sosyal ve ekonomik her türlü faaliyeti bir araya getirirken bir ağ toplumu yaratmıştır. Ortaya çıkan yeni toplumsal yapı, mobil iletişim teknolojilerine olan ilgi ve ihtiyacın artmasına sebep olurken arz ve talebin niteliğini de değiştirmektedir. Bu değişim, hızlı, kesintisiz ve ekonomik hizmetlerin tercih edildiği mobil iletişim piyasasında, sektör paydaşları arasındaki rekabeti hızla artırmaktadır. Rekabetin olmadığı ilk aşamalarda devlet tekelinde yürütülen telekomünikasyon hizmetleri düşük hizmet kalitesi, düşük verimlilik ve yüksek maliyet gibi problemler nedeniyle liberalleşmeyi mecbur kılmıştır. Özelleştirmeler ile sektördeki kamu varlığı azalırken monopol ya da oligopol piyasalar oluşmaya başlamıştır. Günümüzde halen monopol özellikte mobil iletişim piyasaları mevcutken telekomünikasyon sektörüne genellikle oligopol piyasa yapısı hakimdir. Türkiye'de ise mobil iletişim piyasası oligopol yapıda olup, abonelere Turkcell İletişim Hizmetleri A.Ş., Vodafone Telekomünikasyon A.Ş. ve Türk Telekomünikasyon A.Ş. olmak üzere üç mobil şebeke işletmecisi hizmet vermektedir. Bu çalışma, her 100 kişiden 92'sinin mobil iletişim abonesi olduğu Türkiye mobil iletişim piyasasında, firmaların fiyat stratejileri Oyun Teorisi yaklaşımı ile incelenmiştir. Çalışmanın ilk aşamasında, Turkcell, Vodafone ve TT Mobil firmalarına ait talep fonksiyonları, 2008:1-2020:4 dönemleri arası çeyreklik frekanstaki veriler kullanılarak ARDL metodu ile tahmin edilmiştir. İkinci aşamada ise belirlenen fiyat stratejileri ve tahmin edilen talep fonksiyonları kullanılarak oyun matrisleri kurulmuştur. Tam bilgili statik oyun varsayımı altında oyunun Nash dengesinin, her üç firmanın da en düşük hizmet fiyatını belirlediği strateji profilinde gerçekleştiği tespit edilmiştir.
Oyun teorisi yaklaşımı ile reklam aracı seçim sürecinin ekonomiye etkileri: Bulanık TOPSİS yöntemiyle vakıf üniversitelerinin eğitim sektörü üzerine bir uygulama
Reklam verenler hedeflenen kitle üzerinde en etkili reklam aracına karar verirken belirsizlik yaşamaktadırlar. Tezin amacı, bir eğitim sektöründe alanlarında uzman kişilerle yapılan toplantılar sonucunda, karar verme aşamasında yaşanan belirsizliklerden dolayı alternatifler arasından en etkili olan reklam aracı seçimi için Bulanık TOPSIS ve Oyun Teorisi yöntemleri birlikte kullanılarak farklı bir yaklaşım getirilmiştir. Çalışmada Çok Kriterli Karar Verme (ÇKKV) ve iki kişilik oyun sistemi üzerine uygulama yapılmıştır. Uygulama aşamasında, Oyun Teorisi uyarınca, reklam sektörü ve aday öğrenciler olmak üzere iki oyuncu ve bu oyunculara ait stratejiler belirlenmiştir. Stratejileri değerlendirmek üzere alanlarında uzman beş karar verici tarafından yedi karar kriteri belirlenmiştir. Uzmanlar değerlendirme aşamasında, dilsel değişken ifadeler kullanılmış ve bulanık sayılara dönüştürülmüştür. Bulanık TOPSIS algoritma adımları gereğince matematiksel işlemler yapılarak oyuncuların stratejilerine göre yakınlık katsayıları hesaplanmıştır. Hesaplanan yakınlık katsayılarına göre sıralama yapılarak oyun kazanç matrisi oluşturulmuştur. Elde edilen matrise göre denge noktası belirlenip optimal sonuca ulaşılacaktır. Böylece reklam verenlerin karar verme aşamasında kendi çıkarlarının yanı sıra hedeflediği kitlenin çıkarlarını gözeterek en etkili reklam aracı seçimi için Bulanık TOPSIS ve Oyun Teorisi yöntemlerinin birlikte uygulanabileceğini gösterilmiştir.
Multilayer mean field differential games in multi-agent systems and an application in intelligent transportation
In this thesis, we describe the results we have obtained on linear-quadratic hierarchical Mean Field Stackelberg differential games with open-loop information structure. We name this new class of games as Mean Field (MF) Multilayer Stackelberg Games (MSG). The model that we have developed consists of three levels of decision making. There is a leader at the top, sub-leaders are at the intermediate level, and followers are at the lowest level. In this structure, Stackelberg Game is played between the leader, sub-leaders and followers in turn. Firstly the leader plays with the sub-leaders and then sub-leaders play with their followers. Consequently, the leader can control the followers not directly, but only through the sub-leaders. The followers are weakly coupled through a Mean Field term, affecting their individual costs. The main novelty in this thesis is to extend the Mean Field Game to multi layer framework. Theoretically, Mean Field Equilibrium arises in the infinite population limit. In our approach, instead of computing the exact Stackelberg equilibrium, the Mean Field equilibrium policies are obtained with the assumption of infinite population. When the population size is sufficiently large, the resulting policy can be regarded as an approximate Stackelberg equilibrium by the law of large numbers, therefore we apply this resulting policy to the original problem in the finite population case. The performance of the developed method is evaluated by a numerical example. In the second part of the thesis, we adapt and apply the developed methodolgy to Intelligent Transportation Systems (ITS) for future Smart Cities. So, another important novelty of the thesis is to apply The Mean Field Game Theory to Automated Highway System (AHS), in order to minimize both total consumed energy and travel time. In this model, there is a Control Center which acts as a leader, Road Links in the intermediate level act as sub-leaders and finally Vehicles are followers. The Control Center, Road Links and Vehicles which are in consecutive layers play Mean Field (MF) Multilayer Stackelberg Games (MSG). Although, the Control Center cannot manipulate the Vehicles directly, it imposes its strategy through the Road Links in the intermediary layer. The Vehicles of each Road Link are weakly coupled through a Mean Field term, which affects their individual cost functions. In order to implement this algorithm to ITS, we have developed our highly realistic simulation environment, Istanbul Technical University City Transportation Simulation (ITUCiTSim) program. The effectiveness of the proposed method is justified by simulations performed in ITUCiTSim.
Türk bankacılık sektörünün değişen yapısı: 2001 öncesi ve sonrası dönemlerin karşılaştırmalı analizi
Bu tezde, endüstriyel organizasyon yaklaşımı kullanılarak 1990-2000 ve 2001-2014 olmak üzere iki dönem için Türk Bankacılık Sektörünün piyasa yapısı farklı yöntemlerle (CR yoğunlaşma, HHI, HKI, U endeksi, Lerner Endeksi, Düzeltilmiş Lerner Endeksi, Panzar Rosse H istatistiği, Lojistik regresyon ve oyun teorisi) analiz edilmektedir. Ayrıca, 2001 yılında Türk Bankacılık Sektörü odaklı ortaya çıkmış olan bankacılık krizinin, piyasa yapısı üzerinde bir değişime neden olup olmadığı, yapılan iki dönem analizi ile ortaya koyulmaktadır. Bu çerçevede öncelikle birleşme eylemi ile sektöre giriş yapan bankaların, piyasa yapısına ve rekabet düzeyine olan etkisi araştırılmaktadır. Bu çerçevede yapısalcı ve yapısal olmayan yaklaşımlarla piyasanın yoğunlaşma oranı ve rekabet yapısı ortaya koyulmaktadır. Yapılan analizler, 2001 yılından önce beklentilerin aksine yüksek rekabetin yaşanmamış olduğunu ve rekabetin daha çok küçük bankalar arasında yaşandığını ortaya koymaktadır. 2001 yılından sonra ise sektörün rekabet yapısında, 2001 yılından önceye göre büyük değişimin yaşanmadığı; ancak 2001 yılından sonra büyük bankaların kendi aralarında rekabete başladıkları görülmektedir. İlaveten, analizlere eklenmiş olan birleşme değişkeninin piyasa yapısı ve rekabet analizlerinde etkili olduğu sonucuna ulaşılmaktadır. Tezin bir diğer amacı, piyasa yapısı üzerinde etki gücü yüksek olan piyasaya giriş değişkeninin belirleyicilerini 2001 öncesi ve sonrası için tespit etmektedir. Bu kapsamda elde edilen sonuçlar, 2001 yılından önce bankaların karlılık ve maliyet gibi banka özelinde değişkenlere dikkat ettiğini; 2001 yılından sonra ise makro ekonomik gelişmelerden daha fazla etkilendiğini ortaya koymaktadır. Çalışma son olarak, 2001 yılından sonra kendi aralarında rekabet eden büyük ölçekli bankaların, rekabet yapılarını ortaya koymak için oyun teorisi yaklaşımından faydalanmaktadır. Bu çerçevede dinamik oyunlardan yararlanılmakta; dokuz bankanın toplam şube sayısında meydana gelen artışa karşılık diğer bir bankanın tepkisinin ne olacağı ortaya koyulmaktadır. Sonuçlar, ekonomik büyüme beklentilerine göre bankaların farklı stratejiler geliştirebildiklerini, çoğu bankanın şube açma veya kapatma üzerinden stratejik planlama yapabildiğini göstermektedir.
Competitive inventory models under demand substitution
This work deals with the equilibrium strategies for substitutable product inventory control systems between two retailers in a finite horizon, two and single period cases. We investigate how a dynamic game framework can be used to develop various demand scenarios in a duopoly setting. We also analyze the equilibrium behavior of decentralized supply chains with competing retailers who are treated as independent agents under an effective demand uncertainty. The agents deal with a single product, they are interested in maximizing their own profits, they do not share a common inventory at retail outlets and finally the excess demand is lost. There is nopricing and the competition of the game is the ordering quantities. In this thesis, we generally make finite horizon analyses including a single period result in a Stackelberg game. First, we provide a strategy applicable in a competitive environment. We show the uniqueness of the optimality while parties gave orders at the same time with a condition on the upper bound on the total number of ordering units in a finite horizon case. Furthermore, we show the existence of the optimality in a two-period model with a more general total demand which depends on two random variables. Lastly, we investigate the uniqueness of the Nash equilibirum in a single period model with a customer satisfaction measure. In addition to this, the optimality of the Stackelberg equilibrium is shown with the same customer satisfaction setting.
Cascading behavior in infinite networks
The aim of this master thesis is to analyze the underlying mathematical structure of the infinite network models of cascading behavior. Graph theoretical tools are essential to understand the structure of the network and game theoretical tools are employed for the dynamics of the model. It is tried to determine under what conditions on the structure of the graph or on the parameters of the game, cascading is possible. We also consider the optimization problem of choosing the initial set from which cascading behavior spreads through the network. For this purpose, we use the theory of submodular functions. Submodularity condition provides close approximations to the optimal value when the initial set is selected by Greedy Algorithm.
A horse race among models of strategic thinking across similar games
Human behavior generally deviates from equilibrium in one-shot games. For this reason, a number of strategic thinking models which relax one or more assumptions of equilibrium have emerged. A natural extension to the emergence of these models is to compare their predictive and explanatory powers. In this study we have made a full-fledged comparison of eight prominent models (QRE, Lk, CH, NI, SLk, SCH, GCH and Lm) through a new game and its variations. We have analysed their performances in two ways. First, we out-of-sample predicted experimental results by these models and compared them by calculating the mean of squared distances between predictions and the observed data. Secondly we estimated the models for all games together and compared their log-likelihood values to determine their performance in explaining subjects' behaviors. We found that models with payoff dependent noise had consistently better predictive performances than those without noisy behavior. Our main contribution is to show that a little modification on game structure might lead to drastically different results in the predictive performances and statistical fits of the models. Even across very similar games, there were significant changes on the performances of the models.
Risk sharing rules and investment in groups
In this study, we consider a game among n investors, who individually choose to borrow a certain amount to invest in a risky project. We assume that the success probabilities for the risky projects are independent and that the individuals can agree upon a fully enforceable sharing rule. We define four major rules, namely Full Liability (FL), Loss Sharing (LS), Profit Sharing (PS) and Equal Sharing (ES), which differ in terms of the sharing of profits and losses across all investors. We compute the equilibrium investment levels and expected social welfare levels and investigate coalition formation structure under these rules. Our theoretical findings show that the game has a unique dominant strategy Nash equilibrium under each rule. Regarding the total equilibrium investment levels, although the ordering of the rules depends on the parameter values, we show a clear supremacy of ES and LS rules over FL and PS rules. Furthermore, through employing numerical analyses, we demonstrate the dominant structure of ES rule over other sharing rules in terms of individual, utilitarian and egalitarian social welfare levels. Lastly, we find that, with certain constraints on model parameters, two agents with identical risk aversion levels are able to form stable coalitions under each rule.
Makroekonomi üzerine iki makale
This thesis is composed of two essays on macroeconomics. In the first essay, motivated by the empirical evidence that implies a negative correlation between government trust and the size of informal sector, we develop a game- theoretical model to account for this dynamic. We construct a model in which government type, which cannot be directly observed by households, follows a Markov chain; and households allocate their labor between formal and informal sector, each with different production technologies. We characterize the Markov perfect equilibrium of the model that implies that the size of informal sector is relatively higher for economies in which the level of government trust is lower. In the second essay, we develop a model-based approach to create measures of different types of economic risks, namely fiscal risk, financial risk, and labor market risk, for a panel of countries. We use an annual cross-country dataset that includes fiscal policy, labor market, and financial variables to explain their effect on the variation in total productivity. Using the estimated TFP series, we run a DSGE model by calibrating model parameters to match several moments in the data so as to obtain measures for fiscal, financial and labor market risks. This exercise allows us to construct a model-based dataset of three categories of risks mentioned above, and to calculate the welfare costs of different kinds of country-specific risks.
Dinamik makroekonomi üzerine üç makale
Bu tez dinamik makroekonomi ile ilgili üç makaleden oluşmaktadır. Birinci makalede devlet politikası, eğitim ve maaş eşitsizliği arasındaki ilişki Acemoglu (1998, 2002) tarafından kullanılan teorik modellere benzer bir çerçevede incelenmektedir. Teorik modelin analitik çözümü, iki sektörlü ve teknolojik ilerlemenin kar amacıyla icat edilen ve monopolistik rekabet içerisinde satılan yeni teknolojiler ile sağlandığı bir ekonominin desentralize dengesinin optimal olmadığını göstermektedir. Bu çerçevede izlenmesi gereken optimal devlet politikası, sektörlerden birinin görece daha fazla desteklenmesinin ekonomideki göreli fiyatların bozulması ve büyüme oranını düşürmesi nedenleriyle, varolan tüm sektörlerin aynı oranda teşvik edilmesini gerektirmektedir. İkinci makalede merkez bankası bağımsızlığı ve enflasyon arasındaki ilişki hem empirik hem de teorik çerçevede incelenmektedir. Empirik analiz sonunda bu iki makroekonomik değişken arasında doğrusal olmayan bir ilişkinin varlığı gözlenmektedir. Bu gözlemin teorik dinamiklerinin incelenmesi için oyuncularının merkez bankası ve devlet olduğu bir oyun teorisi modeli kurulmuş ve oyuncular arasında mali genişlemenin maaliyetine ilişkin bilgi asimetrisinin varlığının bu doğrusal olmayan ilişkiyi doğuracak unsurlardan biri olabilieceği gösterilmiştir. Üçüncü makalede European Social Survey veritabanından yararlanılarak Avrupa ülkelerindeki nesillerarası eğitimsel hareketlilik dinamikleri empiric olarak incelenmiştir. Ekonometrik analiz sonuçları eğitimsel hareketlilik trendlerinin ülke, nesil, cinsiyet ve aile yapısına göre farklılaştığını göstermiştir.
Multiple queues with simultaneous arrivals
Queuing theory problems have been the topic of deep research owing to the fact that so many difficulties are in existence and their significance in real life cases can not be ignored. Those problems can be observed in numerous sectors such as telecommunications, airlines, logistics, hospitals, computing, production and inventory. Besides, speed is the key word in today's world because population is almost at the peak, thus demands or requests must be met as much as possible. However, our world has limited sources that is why there has to be some delays and queues. Additionally, game theory is one of the most important topics and it comes into prominence due to increasing competition in the world. There are lots of organizations which dwell in aforementioned sectors and they need to compete with each other to maximize their benefits. Just as in queuing theory, application of game theory spans the huge part of real life problems involving so much burden. So, there are abundance of works which dive into the distinct branches of game theory. In this study, both queueing theory and game theory are taken into consideration. We include the concept of game analysis, server rate optimization, multiple queues, loss systems and simultaneous arrivals at the same time whereas the studies in literature just focus on some of them. In our first case, we apply a game theoretic approach to two loss queuing systems under specific assumptions. With the deployment of server rate optimization we reach Nash equilibrium points. We also provide some analytical derivations and validate them using simulations. In our second case, we deal with one loss system with an uncapacitated queue involving quasi birth death process. We find the steady state probabilities employing two different computation techniques and calculate the expected profit for each queue in the system.
Bireysel yatırımcıların yatırım stratejisini belirlemede gri tahmin ve oyun teorisi yöntemlerinin uygulanması üzerine bir çalışma
Bireysel yatırımcılar elde ettiği gelirlerinin bir kısmını tüketime bir kısmını da yatırıma ayırmaktadırlar. Geleceğini güvence altına almayı hedefleyen bireysel yatırımcı, gelecek dönemlerde iyi bir getiri elde etme amacını taşımaktadır. Bireysel yatırımcıların en büyük sorunlarından biri hangi yatırım araçlarına ve ne oranda yatırım yapmaları gerektiğine doğru karar vermeleridir. Bu sorun önemli bir problemi karşımıza çıkarmaktadır. Çünkü karar vermek gelecek ile ilgilidir. Ancak geleceğin bize kesin sonuçlar vermediği gibi tahmin yöntemleri de yeterli bilgiyi sağlamakta yararlı olmamaktadır. İstenilen kesin sonuçlar ise sadece geçmiş verilerden belirlenebilmektedir. Buradan yola çıkarak, bireysel yatırımcıların doğru karar vermesini sağlamak için oluşturulacak tahmin modelinin ve karar verme yönteminin birlikte kullanılması ve minimum risk ve maksimum getirinin elde edilmesi amaçlanmıştır. Çalışmada Dolar, Euro, Gram Altın, Bitcoin, Mevzuat Faiz Oranı, BIST 100 ve Konut Fiyat Endeksi (KFE) olmak üzere 7 farklı yatırım aracının 2018 Temmuz-2019 Haziran aylık kapanış değerleri kullanılarak 2019'un son altı ayına ait verileri gri tahmin yöntemiyle tahmin edilmiş ve hata oranları belirlenmiştir. Oyun teorisi yöntemiyle minimum risk ve maksimum getiri oranına sahip portföyler her bir yatırım dönemi için ayrı ayrı oluşturulmuştur. Sonuç olarak veri dönemi çeşitliliğinin her bir yatırım aracı için farklılık gösterdiği ve oyun teorisi ile oluşturulan portföylere bakıldığında tam stratejinin hakim olmadığı, karma stratejinin hakim olduğunu belirlenmiştir.
Rekabetçi önceliklere göre tedarikçi değerlendirmede oyun teorisi yaklaşımı
İnsanlar hayatları boyunca yaşamlarını olumlu ya da olumsuz şekillendirecek birçok karar verirler. Karar verme, düşünmek ve fikir üretmekten sonraki, eyleme geçmeden önceki adımdır. Karar verme sürecinde kişiler en iyi durumu seçme eğilimindedirler. Dolayısıyla karar verme mevcut seçenekler arasından bir tanesinin seçilmesidir. İşletmeler açısından bakıldığında da karar vermenin, işletmelerin hedeflerine ulaşmasında hayati bir öneme sahip olduğu görülmektedir. İşletmelerin gelecekte hayal ettikleri konumu elde edebilmeleri ve belirlemiş oldukları hedefe ulaşabilmeleri verdikleri kararlara bağlı olacağından işletmeler için karar verme geleceğe yönelik düşünsel faaliyetlerdir. Değişen çevresel faktörler içerisinde işletmeler karşılaştığı problemlerle ilgili hiçbir zaman eksiksiz ve kusursuz bir bilgiye sahip olamayacaktır. İşletmeler de bu zorluklar içerisinde karşılaştıkları problemleri sahip olduğu sınırlı bilgiyi kullanarak çözmek ve rasyonel karar vermek durumunda kalırlar. Bu kararların sonucunda gerçekleştirilen eylemler işletmenin başarısını ve faaliyetlerinin devamlılığını doğrudan etkiler. Dolayısıyla işletmelerin ömrünü belirleyen yine verilen kararlardır. Rekabetin yoğun olarak yaşandığı günümüzde ayakta kalmayı başaran işletmelerin, tedarik zincirlerini etkin bir şekilde planladıkları, yürüttükleri ve yönettikleri görülmektedir. Tedarik zincirinin ortaya çıkmasını sağlayan ve tedarik zinciri performansını etkileyen en önemli faktörlerin başında kaynak kullanımı, kaynak kullanım kararlarının başında da tedarikçi seçimi gelmektedir. Tedarikçi seçim problemlerinde AHP, ANP, ELECTRE, Veri Zarflama Analizi, TOPSİS, VİKOR, Bulanık Kümeler Teorisi, DAMATEL ve PROMETHEE yöntemleri en çok kullanılan çok kriterli karar verme teknikleridir. Literatürde kullanılan bu yöntemlere alternatif olarak oyun teorisinin ilave edilecek olması çalışmanın orijinalliğini ortaya koymaktadır. Tedarikçi seçim problemlerinde sıklıkla kullanılan ve tek taraflı uzman görüşüne dayanan ÇKKV tekniklerinden ziyade tüm tarafların görüşlerine dayanarak oluşturulan etkileşimli bir karar mekanizmasını içeren oyun teorisi yaklaşımının tedarikçi seçim problemlerinde daha rasyonel sonuçlar vereceği düşünülmektedir. Ayrıca sahada oyuncular ile birebir görüşmeler yapılarak gerçek bir ortamın oyun teorisinin kurgusal yapısına taşınması sağlanmıştır. Bu sayede çalışma daha da önemli hale gelmiştir. Oyun teorisi yaklaşımıyla tedarikçilerin rekabetçi önceliklere göre değerlendirilmesi ve tedarik zinciri performansı hakkında yorum yapılabilmesi çalışmanın amacını oluşturmaktadır. Bu çalışmada tedarikçi seçim problemi için oyun teorisi yaklaşımı uygulanmıştır. Küresel Tedarik Zinciri üyesi bir alıcı firma ile alıcı firmanın 8 tedarikçisi çalışmaya dahil edilmiştir. Alıcı firma ve tedarikçilerin uzman görüşlerine başvurularak oyun matrisi değerleri hesaplanmış, alıcı ve 8 tedarikçi arasında alıcı-tedarikçi oyunu oynatılmıştır. Alıcı-tedarikçi oyunları sonucu elde edilen sonuçlara göre tedarik zinciri performansları değerlendirilmiş ve çalışmanın sonuç kısmında detaylı bir şekilde anlatılmıştır. Alıcı firmanın uzman görüşlerine başvurularak 8 tedarikçi literatürde yaygın olarak kullanılan AHP tekniği ile de değerlendirilmiştir. Oyun teorisi yaklaşımıyla elde edilen sonuçlar ve AHP sonuçları karşılaştırılmış, ilk 5'e ve son 3'e giren tedarikçilerin aynı fakat farklı sıralamalara sahip olduğu sonucuna ulaşılmış, oyun teorisi yaklaşımının avantaj ve dezavantajları tartışılmıştır. Anahtar Kavramlar: Rekabetçi Öncelikler, Tedarikçi Seçimi, Oyun Teorisi
Stefan Zweig'in Schachnovelle'si ve J. K. Rowling'in Harry Potter serisinin oyun teorisi ile incelenmesi
Game Theory and Literature were previously studied together by a handful of scholars to identify a better place for game theory as a beneficial companion in literary processes. Although the field of study regarding the relationship between game theory and literature hasn't fully grown up to be a complete area of expertise, previous effort has shown that literary field of practices prove a fertile ground for game theory applications. This research aims to expand upon the idea of the relationship between game theory and literature by bringing forth an argument to follow. Applications of game theoretical concepts to literature generally show that literary works in line with the game theoretical concepts have the ability to enhance, amplify, intensify the overall literary experience. The data for this research will be collected through by applying a few select game theoretical concepts to excerpts from select literary works. The selected works for the application are Stefan Zweig's Schachnovelle and J.K. Rowling's Harry Potter series. Whether the excerpts are in line with game theoretical solutions regarding the presented problem or not will be the key point in determining the overall relationship of game theoretical framework with literary practices . Subjective analysis will be used throughout the research as there would be no possible absolute determiners for this kind of research due to its subjective liability. This study aims to fill the gap in the sub field of game theory and literature where there is a clear lack of a statement and focus regarding their relationship. This research aims to provide a more clear and straightforward approach to the relationship of game theory and literature with the addition of a clear statement regarding their interrelation.
Sıfır toplamlı olmayan üniversite-sanayi yakınlaşması: GIP örneği (Girişimcilik ve inovasyon platformu)
As a result of high level industrialization and urbanization, the number of knowledge-creating players has skyrocketed and the shape of knowledge network got more complicated. Managing this network effectively in accordance with knowledge creation lay a significant base for value maximization and innovation. In order to ensure sustainable benefit of knowledge management in continuously changing market conditions, flexible business models need to be preferred. This study aims to present a win-win strategy seeking university-industry convergence based on the interconnected structure of the multiplayer value creation game. At first, an extensive review of the literature about entrepreneurship, creativity and innovation is undertaken to determine their core traits and inter-relationships between each other. Following this, modern university concept, technology transfer process and university-industry relations as well as cooperations have been studied in detail. Finally, in order to put the theory into practice, the business idea have explained in detail and a platform called "FikreDeger Entrepreneurship and Innovation Platform" is presented which provides a non-zero-sum approach as well as seeking academic and industrial convergence. Also, the proposed platform is enriched with a particular business flow chart which provides the management of ideas and a business model. Keywords: Entrepreneurship, innovation, university culture, non-zero-sum game theory, university-industry convergence.
Essays on institutions and entrepreneurial societies: Game theoretic and econometric analyses
The broad aim of this thesis is to explore endogenous and exogenous relationships between entrepreneurships and institutions theoretically and empirically. The thesis is made up of three essays with chapters one and five as the general introduction and general conclusion respectively. In the first essay (that is chapter two), Prisoner's Dilemma (PD) game is applied to analyze how a rent-seeking society emerges in the absence of institutions and communication between the players. Institutions are exogenously introduced to transform the PD game into semi or full assurance game. It is specifically shown that a society can be productive, unproductive or destructive entrepreneurially depending on the institutional strength. Again, institutional complementarity approach is utilized to analyze how interaction between the state and entrepreneurs result in two reinforcing but stable and saddle equilibria: the state with strong enforcement strategy paired with many productive entrepreneurs, and the state with weak enforcement strategy paired with many rent seekers. The endogenous and exogenous findings are contextualized in different social orders that a society belongs in. In the second essay (that is chapter three), the study tests econometrically multi-directional causality between institutional changes and changes in entrepreneurships in factor-, efficiency- and innovation-driven countries. The findings show many incidences of reinforcing causality between changes in entrepreneurships and institutional changes across both short and long runs in the innovation-driven countries. Whereas, it is observed that there are many countering feedback relationships between changes in entrepreneurships and institutional changes in the short run for factor- and efficiency-driven countries. Another important finding is that overall entrepreneurship granger-causes many institutions in the short run while reverse is the case in the long run for factor-driven countries. We note that property rights granger-causes productive entrepreneurship in the short run for both factor- and efficiency-driven countries whereas reverse is the case in the long run for efficiency-driven countries. In the third essay (that is chapter four), the thesis explores how institutions determine the allocation of entrepreneurial talents towards or away from innovations or public procurement in Nigeria as well as their industrial heterogeneity. The findings indicate that property rights and control of corruption are the key institutions shaping allocation of entrepreneurial talents towards innovation while regulatory quality and control of corruption remains the main institution influencing the allocation away from or towards public procurement. The findings suggest that property rights and control corruption have bigger impacts on innovativeness of IT entrepreneurs than on that of manufacturing ones in Nigeria. Regulatory quality and control of corruption have greater impact on public procurement in the manufacturing industry than do they in the service industry. Interestingly, property rights and oil rents promote both innovations and engagement in public procurement among the entrepreneurs. However, the institution of property rights is more impactful on the innovation than does it on public procurement. Whilst, oil rents impact more on public procurement than do they on innovation.
Oyun teorisi ve ekonomik modelleme
Küreselleşmenin yoğun şekilde yaşandığı günümüzde, işletmelerin varlığını sürdürebilmeleri veya yeni işletmelerin piyasada tutunabilmeleri için rakipleriyle etkin bir şekilde rekabet edebilmeleri zorunluluk haline gelmiştir. Teknolojinin ve diğer unsurların etkileriyle günümüzde rekabet sadece aynı bölgede bulunan rakiplerle değil, tüm ülkedeki veya dünyadaki rakiplerle yapılmaktadır. Bu nedenle, şirketler karar aşamasında kendi iç dinamikleri kadar kendi kontrolü dışında kalan dinamikleri de inceleyip değerlendirmelidirler. Bu değerlendirme neticesinde şirketler kendileri için optimum kazancı belirleyip, bu kazanca ulaşmak için gerekli hamleleri yapmak durumundadırlar.Şirketler, rakiplerini inceleyip değerlendirdikten sonra kendileri için optimum kazancı belirlemede gerek göz önünde bulundurulması gereken değişkenlerin çokluğu gerekse de değişkenlerin karmaşıklığı nedeniyle çeşitli bilimsel yaklaşımlardan yararlanma ihtiyacı duymaktadırlar. Bu doğrultuda, uygulanacak olan bilimsel yaklaşımın yeterince güvenilir ve uygulanabilir olması gerekmektedir. Oyun teorisi stratejik düşünce ve karar verme aşamalarında şirketlerin optimum kazancı sağlayabilmeleri için izlemeleri gereken stratejileri araştıran matematiksel temelli bilimsel bir yöntemdir. Matematiksel özellikleri ve özellikle ekonomi alanında ihale düzenlemelerinden rekabet analizlerine, sosyal, siyasi, vb. problemlere uygulanmasından dolayı oyun teorisi oldukça ilgi çeken güvenilir bir disiplindir. Rekabet halindeki grupların rekabetini matematik temelli bir oyun gibi değerlendiren oyun teorisi grupların izlemeleri gereken stratejileri matematiğin güvenilirliği çerçevesinde irdelemektedir. Son yıllarda bu teorinin ekonominin birçok alanında uygulandığı ve uygulama alanlarının gün geçtikçe arttığı görülmektedir. Oyun teorisi ve ekonomi sentezi ekonomi meselelerine bakışı ve bu meseleleri anlama kabiliyetini önemli ölçüde artırmıştır.Bu çalışma içeriğinde oyun teorisi incelenmiş, karşılıklı çıkar ilişkisi içinde bulunan grupların rekabetlerinin oyun olarak incelenme yöntemleri değerlendirilmiştir.Anahtar Kelimeler : Dinamik Oyunlar, Ekonomik Modelleme, Nash Dengesi, Oligopol, Oyun Teorisi, Statik Oyunlar
Kalkınma iktisadına oyun teorik yaklaşım: Fakirlik tuzakları üzerine üç makale
Fakirlik tuzakları, bir ekonominin ısrarlı bir şekilde az gelişmişlik kısır döngüsüne yakalandığı, kendi kendini sürdüren mekanizmalardır. Koordinasyon başarısızlığı modelinde ekonominin potansiyel üstün dengesine göre daha düşük bir dengeye yapışması olarak modellenir. Bu mekanizmalarla kalkınmanın farklı bir resmi ortaya çıkar. Buna göre büyüme otomatik değil, başlangıçtaki küçük farklılıklar zamanla büyür ve çoğalır. Yani ülkelerin birbirine yakınsaması imkânsız hale gelir, fakir daha fakirleşerek, zengin daha da zenginleşir. Dolayısıyla, refaha giden yolun ilk adımı, fakirlik tuzaklarının neler olduğunu teşhis etmek ve bunlardan kurtulma yöntemlerini bulmaktır. Bu tez çalışması fakirlik tuzakları üzerine üç makaleden oluşur. Birinci makale ile fakirlik tuzaklarını yapısal, davranışsal ve kurumsal olmak üzere üç grupta toplayarak ve çeşitli ülkelerden örnekler vererek, oyun teorik yapılar ve modeller içinde analiz etmeyi amaçlamaktayız. İkinci makalede, kurumsal bir fakirlik tuzağı olan politik klientelizmi koordinasyon oyunu olarak modelleyerek, bireylerin nasıl klientelizm dengesine tutunduğunu göstereceğiz. Daha sonra ise evrimsel oyun teorisiyle, toplumda tekrarlanarak oynanan bu koordinasyon oyununun sonucunda, toplumun klientelizme doğru nasıl evrildiğini göstereceğiz. Üçüncü makalede ise başka bir kurumsal fakirlik tuzağı olan taşeronluk ilişkilerini, işçi ile işveren arasında oynanan bir koordinasyon oyunu olarak modelleyerek, ajanların nasıl taşeronluk ilişkilerine tutunduğunu göstereceğiz. Sonrasında ise evrimsel oyun teorisiyle, emek piyasasının taşeron ilişkilerine doğru nasıl evrildiğini göstereceğiz. Her iki makalenin sonuçları kurumsal fakirlik tuzakları olan politik klientelizmin ve taşeronluk sisteminin çekim bölgesinde olan bir ekonominin bu tuzaklardan kurtulması için yapılabilecek olan stratejik hareketleri analiz etmek açısından önemlidir. Böylece kalkınma iktisadında, oyun teorisi yaklaşımını kullanarak temel politikalar ve öneriler geliştirilebilir.
Marka yönetim ekonomisi: Oyun teorik bir yaklaşım
Marka yönetimi firmaların stratejik karar alma alanında önemli uygulama alanlarından biridir. Marka yönetiminin önemi tüketici tercihlerine etki ederek firma maksimizasyonuna katkı sağlamasından gelmektedir. Günümüzde rekabet şartlarının daha ağır hale gelmesi sebebiyle firmalar sürdürebilir rekabet avantajı için yeni yöntemlere ihtiyaç duymuştur. Avantajlar yönünden "ortak markalama"yı (co-branding) diğer marka stratejileri ve stratejik işbirliklerinden ayrı tutmak gerekmektedir. Ortak markalama en az iki firmanın bir araya gelip belirli bir süre için birlikte ya da yeni bir marka altında sürdürdükleri bir marka stratejisi aynı zamanda bir işbirliği çeşididir. Son yıllarda önem arz eden ortak markalama stratejisinde firmaların nasıl karar aldıkları, tüketicileri nasıl etkilediği ve piyasada etkinliklerinin ne olduğu yönünde sorulara cevap aranabilmektedir.Mikro iktisadın bir alanı haline gelen oyun teorisi firmaların stratejik durumlarda nasıl davranacaklarını analiz etmeye yardımcı olmaktadır. Bu bağlamda oyun teorisi firma stratejilerinin ortaya konulması ve rekabet analizlerinin yapılması açısından önemli bir araçtır. Oyun teorisi modelleri vasıtasıyla aynı zamanda ortak markalamanın davranışsal ve yönetsel yönleri açıklanabilmektedir. Bu çalışmada ortak markalama marka stratejisinin ve marka rekabetinin oyun modellerine yer verilmiştir. Rodrigues ve diğ. (2009)'un çalışmasından hareketle, tezde doğanın rastlantısal olarak karar verdiği ve buna göre talep durumunun değiştiği oyun modeli ortaya konulmuş ve buna göre sonuçları tartışılmıştır. Anahtar Kelimeler: marka rekabeti, marka yönetimi, ortak markalama, oyun teorisi, stratejik işbirliği
Oyun kuramının ekonomide uygulanması
Ekonomik büyümenin kaynağı yatırımlardır. Yatırımlar ise ekonomik birimlerin gelirlerinden daha azını harcayarak elde ettiği tasarruflara dayanmaktadır. Ekonomik tasarruflar finansal piyasalar aracılığıyla yatırıma dönüştürülmektedir. Finansal piyasalar ekonomideki bu önemli fonksiyonunun yanında yatırımcısına önemli getiriler sağlayarak tasarrufları özendirici bir unsur olmaktadır. Bu bağlamda, finansalpiyasaların tüm bu fonksiyonlarını yerine getirmesi kararların sağlıklı alınmasına bağlıdır. Bu piyasalar çok sayıda sosyo-ekonomik değişkenin etkisi altında olduğundan belirsizlik ve risk içermektedir. Ayrıca bu değişkenlerin birbirleriyle olan etkileşimi alınan kararlarda bu unsurun dikkate alınmasını zorunlu kılmaktadır. Yukarıda bahsedilen karşılıklı etkileşim ve belirsizlik durumları altında alınan kararlarda oyunkuramı bilinen diğer yöntemlere göre çok daha iyi sonuçlar vermektedir. Çalışmamızda öncelikle oyun kuramı ile ilgili temel kavramlardan bahsedildikten sonra, teori sıfır toplamlı, sıfır toplamlı olmayan ve yayvan (genişletilmiş) formdaki oyunlar olmak üzere üç kısımda incelenmiştir. Çalışmamızın uygulama kısmında ise minimum risk düzeyinde maksimum getirili portföyün oyun kuramı yaklaşımıyla luşturulması ve oluşturulan portföydeki hisse senetlerinin geçmişe yönelik alt dönemlerdeki getiri oranları değişimlerinin yine oyun kuramı yardımıyla hesaplanarak mevcut piyasanın içinde bulunduğu durumu anlamaya yönelik stratejik bir bakış açısı getirilmesi amaçlanmaktadır. Buradan hareketle oluşturulan portföydeki hisse senetlerinin getiri oranı performanslarının durağan olup olmadı ve nasıl bir seyir izlediği belirlenmeye çalışılmaktadır.
Farklı kültürlerde ebeveyn ve çocukların oyun algısına yönelik bir araştırma
Bu araştırmada farklı alt kültürlere sahip (Türk, Kürt, Türk/köy) düşük sosyo-ekonomik düzeydeki ebeveyn ve çocukların oyun hakkındaki algıları incelenmiştir. Araştırmada tabakalı amaçlı örnekleme yöntemi doğrultusunda katılımcıların bir kısmı Mersin il merkezi Akdeniz İlçesinden sosyoekonomik düzeyleri ve etnik kökenleri dikkate alınarak belirlenmiştir. Diğer katılımcılarda Mersin il ve ilçe merkezine uzak olması dikkate alınarak yine tabakalı amaçlı örnekleme yöntemi doğrultusunda Olukkoyağı Köyünden seçilmiştir. Çalışmanın örneklemi Akdeniz İlçesinde iki farklı etnik kökenden (Türk/Kürt) ve köyde yaşayan Türk ailelelerden her gruptan altı aile toplamda 18 aile ve 54 katılımcıdan oluşmaktadır. Çocuklar her grup için üç kız ve üç erkek olarak seçilmiştir. Araştırmada veri toplamak için Demografik Bilgi Formu ve yarı yapılandırılmış olarak Ebeveyn Görüşme Soruları ve Çocuk Görüşme Soruları kullanılmıştır. Katılımcıların görüşme sorularına verdiği cevaplar doğrultusunda toplanan veriler demografik bilgi formundaki bilgiler de dikkate alınarak içerik analizi yoluyla analiz edilmiştir. Araştırma bulguları üç farklı kültürde, alt sosyoekonomik düzeyde ebeveyn ve çocukların oyun ile ilgili görüşlerinin kültürden çok bağlamın etkisine göre değiştiğini ortaya koymuştur. Çalışmada ebeveyn ve çocuklara beş boyutta (oyun algısı, ebeveynin oyuna katılımı, oyun mekânı, oyun materyali, oyun arkadaşı) sorular sorulmuş, bu sorular doğrultusunda ortaya çıkan bulgularda kültürden çok bağlamın etkisinin oluşması araştırma sonuçlarında her boyutta köy-şehir ayrımının tekrarlanmasına neden olmuştur. Çalışmada aynı kuşaktan farklı etnik kökenden gelen katılımcıların algılarında belirgin bir farklılaşmaya rastlanmazken, aynı etnik kökenden ebeveyn ve çocuklar arasında görüşlerin farklılaştığı görülmüştür. Kuşaklar arası algıların değişimi oyun etkileşimlerinde belirgin olarak gözlenmiştir. Anahtar kelimeler: Ebeveyn oyun algısı, çocuk oyun algısı, kuşaklar arası oyun, kültürler arası oyun
İlköğretim 6. ve 7. sınıf öğrencilerinde taktiksel oyun yaklaşımının problem çözme becerilerine etkisi
Amaç: İlköğretim 6. ve 7. sınıf öğrencilerinde taktiksel oyun yaklaşımının problem çözme becerilerine etkisini incelemektir. Gereç ve Yöntem: Araştırmanın evrenini Manisa Milli Eğitim'e bağlı okulda öğrenim gören 6.ve 7. sınıf öğrencilerden oluşmuştur. Örneklemini 60 öğrenci oluşturmuştur. Öğrencilerin problem çözme becerilerinin ölçülmesinde Serin O. Ve Serin B. N.(2010) tarafından geliştirilen, 24 maddeden oluşan beşli likert tipi ölçek kullanılmıştır. Çocuklar için Problem Çözme envanteri 1. hafta ön test olarak uygulanmış, ön test çalışması sonuçlarına göre en düşük, orta ve en yüksek puan alan öğrencilerden deney ve kontrol grubu oluşturulmuştur. Deney grubuna sekiz hafta süre ile taktiksel oyun yaklaşımıyla ilgili uygulamalı eğitim verilmiştir. Uygulamalı eğitim ders dışında haftada iki gün, günde seksen dakika araştırmacı tarafından verilmiştir. Kontrol grubuna uygulama eğitimi verilmemiştir. Uygulama eğitimi bittiğinde deney ve kontrol gruplara son test yapılmıştır. Bulgular11: Elde edilen veriler SPSS15.0 programında değerlendirilmiştir. Araştırmanın verileri istatistiksel analiz olarak Mann-Whitney U, Wilcoxon Signed Ranks ve t testleri sonuçlarına göre değerlendirilmiştir. Deney grubunun ön/son test puan ortalamalarına baktığımızda, x=89.03 iken x=95.40'a yükselmiştir. Bu artış istatistiksel olarak anlamlıdır (t=-2.604, p=0.014). Kontrol grubunun ise ön/son test puan ortalamalarına baktığımızda, ön test x=90.16'dan x=85.53'e düşmüştür. Bu düşüş istatistiksel olarak anlamlı değildir (t=1.774, p=0.087). Sonuçlar: Taktiksel oyun yaklaşımına dayalı uygulamalı eğitim, deney grubu öğrencilerinin problem çözme becerilerini geliştirdiğini söyleyebiliriz
Konaklama işletmelerinde ortaklaşa rekabetin uygulanabilirliği: Kapadokya Bölgesi'nde bir araştırma
Bu araştırmanın temel amacı; konaklama işletmelerin de ortaklaşa rekabetin uygulanabilirliğini belirlemek ve işbirliği ve rekabetin beraber kullanılmasının konaklama işletmelerine sağlayacağı faydaları ortaya koymaktır. Araştırmada nitel araştırma yöntemi kullanılmıştır. Araştırmanın evreni Kapadokya Bölgesi'ndeki 4 ve 5 yıldızlı 24 otel işletmesidir. Araştırma evreninin ulaşılabilir büyüklükte olması nedeniyle örneklem yöntemi olarak tam sayım örneklem yöntemi kullanılmıştır. Araştırmanın verileri araştırmaya dahil olan Kapadokya Bölgesi'ndeki 18 otel işletmesinin genel müdürleri ve genel müdür temsilcileri ile birebir yapılan görüşmeler sonucu elde edilmiştir. Araştırma verilerinin analizinde betimsel analiz kullanılmıştır. Araştırmanın katılımcıları ortaklaşa rekabeti hayata geçirmenin Kapadokya Bölgesi'ndeki turizm pastasını büyüteceği için önemli olduğunu düşünmektedirler. Katılımcıların ortaklaşa rekabetin nasıl yapılacağı konusunda yeterli bilgi ve tecrübelerinin olmadığı görülmüştür ve katımcılar meslek örgütlerinin kendilerine rehberlik edebilecekleri görüşündedirler. Katılımcılara göre ortaklaşa rekabetin uygulanmasının önündeki temel engeller konuya ilişkin bilgi düzeyinin yetersiz olması ve Rekabet Kurumu'nun engelleyici yaklaşımıdır. Konaklama işletmelerinde ortaklaşa rekabetin uygulanabileceği ama öncelikle ortaklaşa rekabetin işlerlik kazanması için ciddi bir düşünce sürecini içine girilmesi gerektiği sonucuna ulaşılmıştır. Diğer önemli sonuç ise, ortaklaşa rekabetin konaklama işletmelerin de uygulanmasının sağlayacağı faydaların çok olduğu, örneğin, kalitenin yükselmesi, çalışanların eğitimi, daha iyi hizmet, işletmenin kendini yenileme olanağı gibi ve bu faydaların sadece sektörle sınırlı kalmayıp diğer sektörleri, ülkeyi de olumlu etkileyeceği görüşüdür.Anahtar Kelimeler: Ortaklaşa Rekabet, Rekabet, İşbirliği, Oyun Teorisi, Konaklama İşletmeleri, Nitel Araştırma, Kapadokya Bölgesi, Türkiye.