18-55 yaş aralığındaki yetişkin bireylerde beyin MRG'de tesadüfi izlenen fokal beyaz cevher T2 hiperintensitelerinin prevalansı ile sayı, boyut ve dağılım özellikleri

Giriş ve Amaç: Beyaz cevher hiperintensiteleri; özellikle yaşlı bireylerde sık görülmekle birlikte, herhangi bir yaşta, bilinen bir hastalığı olmayan ve asemptomatik bireylerde de sıklıkla saptanan MRG bulgularından biridir. İnsidental saptanan ve herhangi bir klinik önemi olmayan beyaz cevher hiperintensiteleri, özellikle genç bireylerde büyük endişe yarattığından beyaz cevher hiperintensitelerinin doğal seyrini ve nörolojik semptomlarla ilişkisini belirlemek son derece önemlidir. Bu nedenle de ilk olarak sebebi bilinmeyen beyaz cevher hiperintensitelerinin prevalansı ve dağılımının araştırılması gerekmektedir. Retrospektif olarak gerçekleştirdiğimiz çalışmamızın amacı; belirlediğimiz yaş aralığında herhangi bir sebebe bağlanamayan beyaz cevher hiperintensitesi prevalansı ve saptadığımız beyaz cevher hiperintensitelerinin özelliklerini araştırmaktı. Materyal ve Yöntem: Araştırma retrospektif tipte olup Ankara Şehir Hastanesi Radyoloji Kliniğinde 01.02.2020-29.02.2020 tarihleri arasında çekilen ve araştırmaya dahil edilme kriterlerini taşıyan 1000 adet Beyin MRG tetkiki değerlendirilerek gerçekleştirildi. Araştırmaya dahil edilen bireylerde Beyin MRG'nin hangi cihazda çekildiği belirlendi. Çalışmaya dahil edilen bireylerin klinik semptomları ya da incelemenin gerçekleştirilme nedeni sistemdeki bilgilerinden öğrenilip kaydedildi. Bireylerin cinsiyetleri ve yaşları not edildi. 18-35 ve 36-55 yaş olmak üzere iki farklı yaş grubu oluşturuldu. Beyin MRG'lerde baktığımız parametreler; konvansiyonel sekanslardan olan aksiyel FLAIR sekansı üzerinden incelendi ve öncelikle beyaz cevherde hiperintens odağın olup olmadığı not edildi. Ardından beyaz cevher hiperintensitesi saptanan bireylerde; beyaz cevher hiperintensitelerinin sayı, boyut ve lokalizasyonları araştırıldı. Son olarak hastaların sistemimizde bulunan eski tetkiklerinin olup olmadığı, var ise de saptanan beyaz cevher hiperintensitelerinde herhangi bir değişiklik olup olmadığı değerlendirildi. Bulgular: Yaptığımız çalışmada araştırmaya dahil edilme kriterlerini taşıyan 18-55 yaş arası bireylerde, beyaz cevher hiperintensitesi prevalansını %40.3 olarak saptadık. Hem kadınlarda hem de erkeklerde yaş ile birlikte beyaz cevher hiperintensite prevalansı da artış göstermekteydi. 18-35 ve 36-55 yaş aralığındaki kadın ile erkek bireyler karşılaştırıldığında; her iki grupta da kadınlarda beyaz cevher hiperintensite prevalansı daha fazla olarak bulundu. Ancak her iki yaş grubunda da cinsiyet ile beyaz cevher hiperintensitesine rastlanma durumu arasında istatistiksel bir ilişki saptanmadı. Beyaz cevher hiperintensitesi bulunan bireylerin %25,6'sında 1 adet, %17,9'unda 2 adet, %7,7'sinde 3 adet ve %48,9'unda 3'den fazla sayıda hiperintens odağa rastlandı. Artan yaş ile birlikte beyaz cevher hiperintensitelerinin sayılarında da artış tespit edildi. Ancak cinsiyet ile saptanan beyaz cevher hiperintensitelerinin sayıları arasında istatistiksel bir ilişki bulunamadı. Beyaz cevher hiperintensitesi bulunan bireylerin (multipl hiperintens odağı bulunanlar hariç) %33,5'inde 2 mm'den küçük boyutta, %9,2'sinde 2 mm ile 5 mm arasında ve %0,2'sinde 5 mm'den büyük boyutta hiperintens odağa rastlandı. Araştırma kapsamında en fazla hiperintens odağın bulunduğu lokalizasyon; frontal derin beyaz cevher düzeyi olarak saptandı. Bireylerin kliniğe gelme şikayetleri ile beyaz cevher hiperintentensitesi varlığı arasında istatistiksel bir bağlantı bulunamadı. Sonuç: Yaptığımız çalışmada elde ettiğimiz verilerin; herhangi bir patolojiye eşlik edebilecek beyaz cevher hiperintensiteleri ile klinik önemi olmayan beyaz cevher hiperintensiteleri ayırıcı tanısında ve sağlıklı bireylerde insidental saptanan beyaz cevher hiperintensitelerinin patogenezi ile klinik öneminin anlaşılmasında bizlere yardımcı olabileceğini ve ileride yapılacak çalışmalara katkı sağlayacağını düşünmekteyiz.