1996-2016 yılları arasında uygulanan ihracat politikalarının rekabet gücüne etkisi (Türkiye örneği)

Uluslararası ticaretin hacimsel olarak artışı, beraberinde rekabet olgusunu getirerek, ülkeleri uzmanlaşacakları malları belirlemeye ve rekabet güçlerini ölçmeye itmiştir. Ülkelerin, rekabet güçlerini ölçme amacıyla birçok yöntem mevcutken bu çalışmada ilk olarak Liesner (1958) tarafından ortaya atılan ve 1965 yılında Balassa tarafından geliştirilen Karşılaştırmalı Üstünlükler Endeksi (AKÜ) kullanılmıştır. Çalışmanın aralığı, 1996-2016 olarak sınırlandırılmıştır. Söz konusu dönemde uygulanan ihracat politikalarının yansımaları, tarihsel süreçte en önemli ticaret partner olmasından dolayı Avrupa Birliği ile özellikle son yıllarda alternatif pazarlar bulma noktasında ön plana çıkan, Kuzey Afrika - Ortadoğu (ODKA) ve Latin Amerika ülkeleri üzerinden değerlendirilmiştir. Endeks hesaplamaları ise sözü edilen her bir bölgeden, ihracatın en yüksek olduğu ilk ülkeler alınarak yapılmıştır. Çalışmadan elde edilen bulgular, Türkiye'nin Almanya karşısında hammadde yoğun ve emek yoğun endüstri grubunda karşılaştırmalı üstünlüğe sahip olduğu, buna karşın kolay taklit edilebilir ve zor taklit edilebilir AR-GE yoğun endüstriler ile sermaye yoğun endüstri grubunun birkaç sektörü dışında tüm sektörlerde dezavantajlı pozisyonda olduğu yönündedir. Türkiye-Brezilya karşılaştırmasında Brezilya, hammadde ve imalat sanayinde Türkiye'ye göre güçlü bir karşılaştırmalı üstünlüğe sahip iken, emek yoğun endüstri grubunda, genel anlamda Türkiye'nin avantajlı olduğu söylenebilir. Diğer endüstri gruplarında avantajlı ve dezavantajlı pozisyonlar sektör bazında ve yıllar içinde değişiklik göstermektedir. Faktör yoğunluklarına göre Türkiye-Birleşik Arap Emirlikleri (BAE) karşılaştırmasında ise, Türkiye 3 numaralı mineral yakıtlar, yağlar vb. damıtılmasından elde edilen ürünler hariç, hammadde yoğun sektörler dahil olmak üzere tüm endüstri gruplarında, BAE karşısında genel bir karşılaştırmalı üstünlüğe sahiptir. Anahtar Kelimeler: İhracat Politikaları, Rekabet Gücü, Balassa Endeksi, Açıklanmış Karşılaştırmalı Üstünlükler.