5. Sınıf öğrencilerinde gezi ve gözleme dayalı etkinliklerin çevre bilinci düzeyine etkisi

İnsanoğlu varoluşundan bu yana, içinde yaşadığı çevreyi oluşturan unsurlardan faydalanırlar. Birçok tür gibi, insanlar da hava, su ve topraksız yaşayamazlar. Yaşam ortamını oluşturan bu çevresel unsurların kirlenmesi ancak görünür ve tehlikeli bir seviyeye ulaştığında ayırt edilir. Çevre sorunları hem insan varlığını tehdit etmekte hem de dünyayı yaşanmaz hale getirmektedir. Bu sorunların yol açtığı felaketleri durdurmak için insanların var olan ve gelecekteki alışıla gelmiş düşünce ve davranışlarından vazgeçmesi gerekmektedir. Davranışların değişmesi ise tutum, bilgi ve değer yargılarının değişmesini zorunlu kılar. Çevreye karşı pozitif tutum ve değer yargılarının oluşması ise çevre eğitimi ile mümkündür. Bu çalışmanın amacı gezi gözleme dayalı etkinliklerin ortaokul 5. sınıf öğrencilerinin çevre bilinci düzeyine etkisini belirlemektir. Araştırmada, nicel araştırma yöntemlerinden yarı deneysel araştırma modelinin, kontrol gruplu ön test - son test araştırma deseni kullanılmıştır. Araştırmanın örneklemini İç Anadolu Bölgesinde yer alan bir ildeki sosyo-ekonomik yönden zayıf bir devlet okulunda eğitim-öğretim gören 5. sınıf öğrencileri oluşturmaktadır. Araştırmanın deney grubunu 21 öğrenci (11 kız 10 erkek), kontrol grubunu 22 öğrenci (12 kız 10 erkek) oluşturmaktadır. Çalışmada bir eğitim – öğretim yılı boyunca çevre ile ilgili gezi ve gözlem etkinliklerinin ortaokul 5. sınıf öğrencilerinin çevre bilinci düzeylerine etkileri, etkinliklerin öncesinde ve sonrasında ön test ve son test olarak uygulanan çevre bilinci ölçeği puanlarının karşılaştırılması yolu ile ölçülmüştür. Verilerin analizinde bağımlı gruplar için Mann-Whitney U testi ve puanlar arası farklılığın anlamlılığına ilişkin analizler için ise Wilcoxon İşaretli Sıralar testi kullanılmıştır. Yapılan istatistiksel analizler sonucunda gezi ve gözleme dayalı etkinliklerin ortaokul 5. sınıf öğrencilerinin çevre bilgi, çevre davranış ve çevre tutumlarında anlamlı bir değişiklik oluşturmadığı belirlenmiştir. Çalışmanın düzenlendiği öğrenci grubunun, sosyo-ekonomik seviyelerinin düşük olması ve ayrıca daha önce bu tür gezilere katılmamış olmaları nedeniyle, çalışma kapsamında gerçekleştirilen gezileri ve diğer etkinlikleri eğitim olarak değil de eğlence olarak algılamış olabileceklerinden kaynaklı olarak bu sonucun ortaya çıkmış olabileceği düşünülmektedir.