5.sınıf öğrencilerinin beceri temelli problem çözme performanslarının, problem çözmede yaptıkları hata türlerinin ve hata yapma nedenlerinin belirlenmesi

Bu çalışmanın amacı ortaokul 5.sınıf öğrencilerinin doğal sayılarla dört işlem yapmayı gerektiren beceri temelli problem çözme performanslarını, problem çözme performanslarını etkileyen değişkenleri, problem çözmede yaptıkları hata türlerini ve bu hataların neden kaynaklandığını belirlemektir. Çalışmada karma araştırma yöntemi içerisinde yer alan açıklayıcı sıralı desen kullanılmıştır. Çalışmanın örneklemi Hatay ilinin merkezinde, bir ilçesinde ve bir köyünde bulunan devlet ortaokullarında okumakta olan 56 erkek ve 55 kız olmak üzere toplam 111 öğrenciden oluşmaktadır. Çalışmada veri toplama aracı olarak 8 sorudan oluşan Öğrenci Tanıma Formu, 10 problemden oluşan Beceri Temelli Problemler Başarı Testi ve 6 sorudan oluşan yarı yapılandırılmış görüşme kullanılmıştır. Öğrencilerin Beceri Temelli Problemler Başarı Testi'nde yer alan problemlere verdikleri cevaplar "Beceri Temelli Problem Çözme Dereceli Puanlama Anahtarı" ile değerlendirilerek öğrencilerin başarı puanları oluşturulmuştur. Oluşturulan başarı puanları SPSS 26.0 paket programına aktarılarak t-testi, Anova, Kruskal-Wallis-H testi ve çoklu karşılaştırma analizleri gerçekleştirilmiştir. Analizler sonucunda beşinci sınıf öğrencilerinin beceri temelli problem çözme performanslarının oldukça düşük olduğu belirlenmiştir. Öğrencilerin beceri temelli problem çözme performanslarının cinsiyet, okulun bulunduğu yerleşim yeri ve bir günde okunan kitap sayfa sayısı değişkenlerine göre anlamlı bir farklılık göstermediği; teknolojik aletleri ders çalışma amacı dışında günlük kullanım süresi değişkenine göre ise anlamlı bir şekilde farklılaştığı tespit edilmiştir. Öğrencilerin problemlerde yaptıkları çözümler beceri temelli problemlerde yapılan hata türlerini belirlemek amacıyla Polya (1997)'nın problem çözme basamaklarından yararlanılarak incelenmiştir. Öğrencilerin beceri temelli problemlerde yaptıkları hataların neden kaynaklandığını tespit etmek amacıyla ise belirlenen hata türlerini yapan 20 öğrenci ile yarı yapılandırılmış görüşme yapılmıştır. Bu görüşmeler sonucunda beceri temelli problemlerde yapılan hataların; görsele odaklanma, problemde verilen bilgileri eksik kullanma, dikkatsizlik yaşama ve problemi anlamamadan dolayı kaynaklandığı tespit edilmiştir. Problemlerde yapılan hataların en büyük nedeninin problemi anlamama olduğu belirlenmiştir. Çalışmada problemi hiç anlamayan öğrencilerin problemi çözebilmek için uygun bir çözüm yolu oluşturamadıkları, problemi yanlış veya kısmen doğru anlayan öğrencilerin ise yanlış veya kısmen doğru bir çözüm yolu kullanarak hatalı bir sonuca ulaştıkları belirlenmiştir. Problemi doğru anlayan bazı öğrencilerin kısmen doğru veya yanlış bir çözüm yolu oluşturmalarından dolayı, problemi doğru anlayıp doğru bir çözüm yolu oluşturan öğrencilerin bazılarının ise kısmen doğru veya yanlış işlemler yapmalarından dolayı hatalı sonuçlara ulaştıkları görülmüştür. Problemi doğru bir şekilde çözebilen öğrencilerin ise anlama, çözüm yolu belirleme, işlem yapma sonucu bulma aşamalarının hepsini doğru ve eksiksiz bir şekilde yaptıkları görülmüştür. Ayrıca bu öğrencilerin problemi tam olarak doğru anladıkları, problemde verilen görselleri ve tüm bilgileri birbirleriyle ilişkilendirerek kullandıkları ve işlemlerini daha dikkatli bir şekilde yapmaları sayesinde problemin doğru sonucuna ulaştıkları belirlenmiştir. Dolayısıyla problemi doğru anlamak, problemin sonucunu doğru bulabilmek için gerekli ve en önemli adımdır ama tek başına yeterli değildir. Anahtar kelimeler: Beceri temelli problem, yeni nesil problem, problem çözme, problem çözme becerisi.