كَشفُ الحَقَائِقِ وشَرحُ الدَّقَائِقِ مِن تَفسِيرِ كَلَامِ اللّهِ العَزِيزِ للإمام برهان الدِّين النَّسفيُّ(ت:687هـ) مِن أول سورة المجادلة إلى آخر سورة الصف. (دراسة وتحقيق)

Bu tezde, İslam'ın tanınmış önemli ilmi şahsiyetlerinden birisi olan Burhaneddin enNesefi'nin (687 h.) hayatı ve onun eseri olan Keşfü'l-Hakaik ve Şerhu'd-Dekaik min Tefsir Kelamullahi'l-Aziz ele alınmıştır. Yüksek bir kıymete sahip olan bu eser, bize müellifin büyük ilmi seviyesini, en-Nesefi'nin bu tefsirinde takip ettiği objektif yöntemi ve onun İmam er-Razi'nin tefsirini ve ihtisarını tehzip etmedeki yöntemini göstermektedir. Keşfü'l-Hakaik tefsirinde, lügavi manalardan ve Hz. Peygamberin hadisleri ve müellifin selefi olan müfessirlerin sözlerinden istifade edilmiş olmasının yanı sıra kelam ve felsefe gibi ilimlere de büyük önem verilmiştir. Bu çalışmada, yetenekleri nispetince istifade etmeleri için araştırmacıların öncelerine koymak maksadıyla bu eserin bazı bölümleri tahkik edilmiş ve etraflıca açıklaması yapılmıştır. Tez, iki bölümden oluşmaktadır. Birinci bölüm, iki ana başlıktan oluşmaktadır; birinci başlıkta Burhaneddin en-Nesefi'nin hayatı ele alınmış, ikinci başlıkta ise en-Nesefi'nin tefsiri, bu tefsirin ona nisbet edilmesinin araştırılması, tefsirinde kullanmış olduğu yöntemi ve diğer tefsirlerden ayrışan özellikleri ele alınmıştır. İkinci bölümde ise, tefsirin Cuma Suresi'nden Tahrim Suresine kadarki kısımların metinlerine yer verilmiştir. Metni ilmi bir yöntemle tahkik ettik. Metin merkezli bir yaklaşımı takip ettik ve el yazmasında yer alan ayet, hadis, sözler, şiirler ve yine el yazmasında geçen tanınmış kimselerin hayatlarını tahriç ettik. Daha sonra açıklama ve şerhe ihtiyaç duyan bazı metinleri yorumladık. Ardından bu tefsiri diğerlerinden ayıran incelikleri ve yenilikleri üzerinde durduk. Ardından ayrıntılı bir fihristle tezi bitirdik.