Theses supervised by Dr. Öğr. Üyesi Ahmet Alabalık
15 theses · Yalova University
Kur'ân ilimleri ve tefsir açısından Nûh sûresi tahlili
İslam deliller hiyerarşisinin en tepesinde yer alan Kur'ân-ı Kerim hakkında tarih bo-yunca sayısız çalışmalar yapılmıştır. Bu çalışmalar "ulumü'l-Kur'ân/Kur'ân ilimle-ri" ve "tefsir/yorumlama" çalışmaları olarak iki ana kategoriye ayrılmaktadır. Ça-lışmamız bu iki ana kategoriden istifade ederek Nûh sûresini ulumü'l-Kur'ân ve tef-sir disiplinleri açısından incelemeyi amaçlamaktadır. Araştırma giriş ve iki bölüm-den oluşmaktadır. Giriş bölümünde araştırmanın konusu, önemi, amacı ve yöntemi aktarılmıştır. Bu bölümde ayrıca kaynak eserler ve müellifleri hakkında kısa bilgiler yer almaktadır. Birinci bölüm Kur'ân ilimleri açısından Nûh sûresi konusu ile başlamaktadır. Bu bö-lümde sûre ulumü'l-Kur'ân eserleri içerisinde incelenmektedir. Ayrıca Nûh sûresi Kur'ân kıssası olması açısından özel bir bölümde incelenmiştir. Sûrenin yapısal tah-lili yapılarak birinci bölüm tamamlanmıştır. İkinci bölüm Nûh sûresi tefsiri ve yorumu konu başlığı ile başlamaktadır. Bu bö-lümde sûre beş ana bölüme ayrılmıştır: i.) Nûh Sûresi, Kavmi ve Hz. Nûh Hakkında Ön Bilgi, ii.) Risalet Görevi ve Tebliğ (1-4. Âyetler), iii.) Toplumun Durumunu Al-lah'a Arz ve Tebliğ Metodu (5-20. Âyetler), iv.) Allah'a Şikâyet ve Putlar (21-25. Âyetler), v.) Hz. Nûh'un Tazarruât ve Temenniyâtı (26-28. Âyetler) Bu bölüm içeri-sinde Klasik ve son dönem tefsir külliyatında Nûh sûresine ilişkin yaklaşımlar ve yorumlara da yer verilmiştir. Sonuç kısmında tezde ulaşılan genel sonuçlara değinilerek çalışma tamamlanmıştır.
Fecr sûresi'nin Rûhu'l-Meânî ve Rûhu'l-Beyân adlı tefsirlerden karşılaştırmalı tefsiri
Mekke'de nazil olan ilk sûrelerden olan Fecr Sûresi'nin, ayet sayısı otuz olup, ismini de ilk ayetinde geçen "Fecr" kelimesinden almaktadır. Sûre, eski kavimlere ait kıssalardan misallerle, insanoğlunun kötülüğe yönelmesinden, bunun vahim sonuçlarından, ahiret hayatından ve oradaki durumlar hakkında bilgiler içermektedir. Sûrede Kur'an'ı Kerim'in kendine has, mucizevî üslûpları benzersiz bir şekilde sergilenmektedir. Geçmiş kavimlerin müreffeh yaşantılarından, Rablerine isyan neticesinde üzerlerine azap indirilenlerin hallerinden, adeta Mekke ahalisinin zihinlerine köprü kurarak zamanın asilerine de bir anlamda korku vermekte iken diğer taraftan da mutmain nefsin Cennet'i hak edeceğinden bahsederek müminlerinin kalplerine de huzur serpilmektedir. Bu bağlamda gerçekleştirdiğimiz çalışmamızı önsöz, içindekiler ve genel bilgilerden sonra, iki bölüm olarak planladık. Araştırmanın konusu, önemi, yöntemi ile araştırmanın ana kaynakları olan tefsirlerin ve müelliflerinin tanıtıldığı giriş bölümünden sonra birinci bölüme geçerek bu bölümü, sûreyi genel olarak incelemeye ayırdık. İsimlendirilmesi, nüzul sebebi, fazileti, önceki sûre ile bağı, metin ve türkçe açıklaması bu bölümde yer almaktadır. İkinci bölümde sûrenin, Rûhu'l-me'ânî ve Rûhu'l-beyân adlı tefsirlerden açıklamaları karşılıklı olarak sunulup, diğer tefsirlerden de, bahis hakkında alıntılar yapılarak, ayetlerin karşılaştırmaları yapılmıştır. Bu bölüm, altı başlık ve her başlığa ait alt başlıklar halinde incelenmiştir. İlkinde "İlahi yeminler" başlığı altında beş ayet, ikincisinde "Peygamberleri yalanlayan sapkın kavimler" başlığı altında dokuz ayet, üçüncüsünde "İmtihan" başlığı ile altı ayet, dördüncüsünde "Kıyamet manzaraları" başlığı altında üç ayet, beşincisinde "Ahiret ve insan tabloları" başlığı altında iki ayet ve son olarak "Cennet'te nimete kavuşan can" başlığı altında da, dört ayet ele alınmıştır. Sûrede Âd, Semûd ve Firavun misalleri ile, geçmiş kavimlerden, haddi aşarak sapkınlık yapanların başlarına gelen azaplar zikredilerek, onlar gibi haddi aşanlar uyarılmış, mal, mülk sevgisi ile dünyaya tamah etmek, azgınlık ve zulme meyletmek, ihtiyaç sahiplerine şefkat etmemek eleştirilmiş, insanların rızık elde ederken kolay veya zorlukla elde etmelerinin Allah'tan (c.c.) kaynaklanan ikram veya ihmal etme şeklindeki zan çürütülmüştür. Sapkınlık yapanların, haddi aşanların, ahiret manzaraları anlatılarak serzenişleri tasvir edilmiş, huzur bulan nefislere sahip mü'minler övülerek, Allah'ın (c.c.) rızasını kazandıkları ve ihlaslı kulları ile birlikte Cennet'e girmeleri tasvir edilmiştir. Anahtar Kelimeler: Fecr Sûresi, Kıssa, İmtihan, Kıyamet, Huzur.
Kur'an-ı Kerim'de ailenin korunması
This study entitled: "Family protection in the holy Qur'an" (analytical and maqsid study) has includedanintroductorychapter and other three main chapters. During this study, the author has tried to figure out the importance of family in the holy Qur'an couple with the Qur'anic methodology in narrating family relationships, the author has also identified the rules that's been initiated by the lawgiver to building a stronger family relationship. In deed achieving a good a family is a determinant factor of having an educative society, also the success of those institutions depends on having a healthy society. The author has also tried to study and gather most of the rulings associated with family in the holy Qur'an, be it commands or instructions that are meant to protect the family formation and its safety. The summary of the research as follows: In introductory chapter, the research deliberated on the meaning of family in its lateral and formal Understanding. In the first chapter: The chapter concentrated on the family formation and structure, and discussed several verses that encouraged marriage and how to choose a sustainable life partner, and brought the relevant rules and regulations that will sustain the family formation and touches the wisdom behind the family formation in the Qur'an and that its protection as one of the Qur'an's top priorities. Chapter two, demonstrated on the rules that been brought before the marriage itself so as to make sure that the top priority is to protect the family formation such as the rules related had qazaf, istizan, hijab, prohibition of zina and its courses, prohibition of marriage between Muslim women with non-Muslim men. Chapter three is demonstrating on family protection after the formation, it discussed the family leadership which has been given to the men and not women, rulings on marriage withhold after divorce, and allowing two arbitrators from the family to adjudicate any quarrelproviding solutions for the family misunderstanding. The chapter also discussed some prohibitions during the marriage contract, such as the prohibition of thihar, rulings in ila' adl, and the prohibition of retaining wife after the final divorce. The research concluded with the most important areas of further studies and highlighted the research findings.
Necm sûresi'nin Rûhu'l-Meânî ve Tahrir et-Tenvir adlı tefsirlerden karşılaştırmalı tefsiri
Necm Suresi içerisinde secde ayeti barındırarak inzâl olan ilk suredir. Kerim Kitabımız'ın elli üçüncü suresidir. Mekkî sûrelerdendir. Bu sûre Efendimiz'in en önemli mûcizelerini anlatması bakımından önemlidir. Özellikle İsra hadisesini ve ondaki Efendimizin konumunu daha detaylı görmekteyiz. Necm Suresi Efendimiz'i her konuda desteklemiştir. Özellikle her söylediğinin vahiy olması Efendimiz'e ayrı bir değer ve konum ortaya çıkarmıştır. Âlusi ve İbn Âşur, ikisi de hem dirâyet hem de rivayet tefsirini birbirine mezc etmiş müfessirlerdir. Yaşadıkları coğrafya itibariyle şarkın ve garbın düşünce sistemini aktarmaya çalışmışlardır. Biz de hem klasik hem de modern anlamda düşünceleri göstermeye çalıştık. Surenin tefsirini yapmadan önce, giriş bölümünde tefsirin önemini ve ona olan ihtiyacı anlattıktan sonra neden Necm Suresini tercih ettiğimizi anlatmaya ve farklı kaynaklardan yararlanarak ayetlerden elde edeceğimiz çıkarımları açıklamaya çalıştık. Ulemanın genelde ittifak etmelerinin yanında yirmiye yakın ayette rivayetleri farklı yorumladıklarını gördük. Garanik hadisesinde Efendimiz her yönüyle desteklenmiş ve müşriklerin itham ve fitneleri boşa çıkarılmıştır. Şahsi sorumluluk ilkesi surede işlenmiş ve hiçbir kimsenin değil bir kimsenin yaptıklarından sorumlu olmadığı serdedilmiştir. Kur'an'ı Kerim'in nüzûlünün üzerinden asırlar geçse de ''Hala diri ve yeni nâzil olmuş gibi canlıdır.'' kuralı anlatılmaya çalışılmıştır. Âyetler karşılaştırılarak mukarren metod uygulanmaya çalışılmıştır. Çok fazla îrabî tahlillere girmeden yanlız manaya odaklandı. Çok fazla başlık kullanmadan ana konuya dikkat çekildi. Müfessirleri ve tefsirleri tanıtmama nedenimiz, daha çok ayetlerin çıkarımlarını açıklamaktır. Bu çalışmayı tefsir mev'zui tarzında düşünerek yaptık. Tefsirlerde genelde aradığımız hususları almaya çalıştık. Anahtar kelimeler: Necm Sûresi, Âlûsî, İbn Âşur, Tefsir, Karşılaştırma.
Aişe Teymur'un modern şiirdeki yeri
19. yüzyılın ikinci yarısına damgasını vuran Mısır'lı şair Aişe Teymur, 19.Yüzyılın sonları ve 20. yüzyılın başlarında genel olarak edebiyatta özel olarak da "Modern Arap Edebiyatı"nın nadir kadın Müslüman şahsiyetlerinden birisidir. Çağdaşları el-Barûdî ve es-Saâtî ile beraber Aişe Teymur'un edebî sahada ortaya koymuş olduğu eserler, söz konusu dönem Mısır edebiyatının en yüksek seviyeli ürünlerini yansıtmaktadır. "Kadın uyanışının öncüsü" olarak da gösterilen Aişe Teymur, aynı zamanda modern tarihçilerin ifade ettiği gibi Hidiv İsmail döneminin sosyal ve edebî alandaki reformlarının öncülerinden biri olarak da gösterilmektedir. Aişe Teymur, şiir alanındaki Arapça Divanı "Hılyetü't-tırâz"ın yanı sıra Türkçe ve Farsça şiirler de yazması sebebiyle "üç dilli şair" olarak adlandırılmış olup, nesir alanında da üç değerli eser bırakmıştır. Bunlar "Netâicü'l-ahvâl fi'l-akvâli ve'l-ef'âl", "el-Likâ ba'de'ş- şetât " ve "Mir'âtü't-teemmül fi'l-umûr"dur. Manzum eserlerini daha çok medih, mersiye ve gazel tarzında yazmış olan Aişe Teymur'un şiirinde "gazel" divanının üçte birini teşkil etmektedir. Kendisinden önceki kadın şairlerinin ifade edemediği şekilde duygularını cesaretle ifade etmiş olması, onu kendisinden sonra gelen şairler ve edebiyatçılar açısından çığır açan ve ilham kaynağı olan bir öncü konumuna yükseltmiştir. Sosyal konuları içeren şiirlerinde Barûdi'nin üslûp, teşbih ve kinaye'de izlediği yolu takip etmiş olan Aişe'nin edebi üslûbu'nun etkisi, öğrencilerinden Emine Necib ve Bâhise el- Bâdiye'de açıkça gözükmektedir.
Hâris el-Muhâsibî'nin tefsiri ve yöntemi
Bu çalışmanın amacı; en eski tefsir usulü kitaplarından birini yazmış olan Hâris el-Muhâsibî'nin günümüze ulaşan eserlerinin, tefsir yöntemleri açısından incelenmesidir. Bu inceleme, Fehmu'l-Kur'an'daki usûle dair görüşlerine ek olarak, müstakil bir tefsir kitabı yazmamış olan Muhâsibî'nin, diğer eserleri ışığında tefsirci kimliğinin daha iyi anlaşılması açısından önem taşımaktadır. İlk olarak giriş bölümünde, çalışmanın amacı, kaynak ve metodu hakkında genel bilgiler bulunmaktadır. Birinci bölümde, Muhâsibî'nin hayatına, hocalarına, eserlerine ve ilmi görüşlerine yer verilmiştir. İkinci bölümde, tefsir yöntemleri terimleri, bu alanda yapılan sınıflandırmalar incelenmiştir. Tefsir yöntemleri, kullanılan kaynak açısından, rivayet ve dirayet tefsiri olarak, açıklamanın derinliği itibariyle, icmali veya tafsili olarak, Mushaf sırası veya bir konuya odaklanması bakımından genel ya da konulu tefsir, farklı bir alt uzmanlık alanına özgü olması itibariyle, fıkhî, lugavî, işâri, ilmi gibi tefsir çeşitleri olarak isimlendirilen çeşitlerde incelenmiştir. Bu tefsir çeşitlerinin delil olma değerleri, kabul şartları ve örnekleriyle beraber açıklamalarına yer verilmiştir. Üçüncü bölümde ise ilk olarak, Muhâsibî'nin el-Akl ve Fehmu'l-Kur'an (Akıl ve Kur'an'ı Anlamak)'ında bahsettiği Kur'an fıkhı, Kur'an ilimleri müfredatından bazı konular ve Kur'an üslûpları hakkındaki görüşleri incelenmiş, daha sonra ikinci bölümdeki tefsir yöntemleri başlıklarına uygun olarak Muhâsibî'nin eserlerinde tefsir değeri taşıyan yazılarından örnekler seçilmiştir. Sonuç olarak, Muhâsibî'nin eserleri tefsir yöntemleri açısından incelendiğinde Muhâsibî'nin rivayet tefsirini ön planda tuttuğu, dirayet tefsiri olarak yazılan yerlerde rivayete bağlı kaldığı görülmüştür. Bununla beraber, tefsirinin fıkhi ve lugavî unsurlar içerdiği, ancak bu konularda ayrıntıya girmediği, özellikle ahlaki ve işâri tefsir diyebileceğimiz alanlarda daha derin açıklamalarda bulunduğu görülmüştür. Tasavvufa fıkhi yaklaşım olarak tarif edilebilecek, işâri boyutları bulunan ayetlerin bu açıklamalarında kolaylıkla anlaşılabilir, kapalı olmayan ve ehline has olmayan bir üslûp kullanmıştır. Bu özelliğiyle hitabının alanı genişlemiş ve ayetlerdeki işâri anlamların da fıkıh hükümleri kadar toplumun tamamını ilgilendirir seviyede anlaşılmasını sağlamıştır. Tasvir başlığı ile Muhâsibî'nin eserlerinin çoğunluğunda bulunan, okunan ayeti daha çok hissetme ve anlatılanları yaşıyormuş gibi düşünme yöntemine örnekler verilmiştir. Ek olarak, bu çalışmada el-Akl, konulu tefsir örneği olarak farklı bir açıdan incelenmiştir.
Elkiyemul Eli'lamiyya Fi Elhitâb Elkur'âni
Every nation must have the values against which it is judging, Values have always been at the forefront of the goals of the heavenly messages. The laws that people put in place write in their prologues their values that they appeal to, Regardless of those values, whether negative or positive, they are the preferences of each society according to what they have agreed upon. And as the matter of values is of great importance to individuals and societies، the researcher sought to shed light on it In this study tagged with (Media values in the Quranic discourse). And because the topic is broad, it was necessary to define it with limits, Otherwise, talking about values is a conversation about Islam, because it is a religion of values par excellence, Therefore, the researcher took examples of values, specifically media values. In the first chapter, it deals with media values and their significance for the Interpreters of the Holy Quran, and that is in two sections: the first: regarding the positive media values in the Qur'an discourse their connotations. As for the second: it was about the negative media values in the Qur'an discourse and their connotations. In the second chapter, the researcher dealt with the significance of the Qur'anic discourse, in two sections, the first was in the semantics of words, and the second was in the meaning of the operative and the concept. In the third chapter, he took the Qur'anic discourse and the effects of media values in it on the formation of the behavior of the individual and society in two sections, the first in the Qur'anic discourse and its significance for the commentators, and the second in the effects of media values in the Qur'anic discourse on the formation of the behavior of the individual and society. Then the conclusion, which included the most important findings of the researcher, that the Noble Qur'an is the greatest source of media values, and that there are positive and commendable values mentioned by God Almighty in order to work with them and adhere to what it call for elevation and advancement. He also mentioned reprehensible negative values in order to avoid and forbid it And the warning against them. the values contained in the Book of God Almighty do not change with the change of time and place, for they are the divine source that acquired their sanctity from God Almighty, and that media values have positive and negative effects. The researcher concluded this study with the most important recommendations in the field of studying values and their implications. Keywords: value- values- media- Quranic discourse
Ahlâkî çözülmelerin önlenmesinde Kur'ân-ı Kerîm'in rolü
Bu çalışmada, Albert Bandura'nın ortaya attığı sosyo-bilişsel bir mekanizma olan "Ahlâkî Çözülmeler" konusu âyetler ışığında incelenmiştir. Bir kavram olarak "Ahlâkî Çözülme" bireyin gerçekleştirmiş olduğu ahlâkî olmayan davranışları kendi iç dünyasında ahlâkileştirerek bu davranışa devam etmesidir. "Ahlâkî Çözülme Kuramı" sekiz sosyo-bilişsel mekanizmadan oluşmaktadır. Bu mekanizmalar: Ahlâkî meşrulaştırma, hafifletici kıyaslama, örtmeceli etiketleme, sonuçları azımsama, insan dışı görme, suç yükleme, sorumluluğun yer değiştirmesi ve sorumluluğun yayılmasıdır. Bu çalışmada, sözü edilen mekanizmalar açıklanmış, âyetlerde bulunan örneklerine yer verilmiştir. Ayrıca ahlâkî çözülmelerin önlenmesi amacıyla öz denetim yeteneğinin önemine değinilmiştir. Ahlâkî çözülmelere sebep olan yüksek kaygı, vesvese, hırs, şükür duygusundan yoksun olma gibi duygular anlatılarak ilgili âyetlere başvurulmuştur. Ahlâkî çözülmelerin önlenmesi amacıyla Kur'ân-ı Kerîm'de ahlâk inşasına, Hz. Peygamber'in ahlâkî örnekliğine yer verilmiştir. Sevginin ve iyiliğin ahlâkî çözülmeleri önlemedeki etkisi belirtilerek, insan hayatında özümsenmesinin gerektiğini tavsiye eden âyetlerden bahsedilmiştir. Faziletleri korumak, bağımlılıktan kurtulmak, duada güzel ahlâk istemek gibi ahlâkî çözülmeleri önleyebilecek değerler anlatılmıştır. Nitel bir araştırma tekniğiyle ele alınan bu çalışma, şimdiye kadar yapılmış çalışmalara katkı sunmakta, tefsir ilmi açısından bu konunun detaylı işlenmesine zemin hazırlamaktadır. Bu çalışma "Ahlâkî Çözülme"ler konusunda araştırma yapan araştırmacıların daha önce yapılan çalışmalarda bulunmayan, konunun âyetlerle ilişkisini ve âyetlerin önerdiği çözümleri açıklayan bir özelliğe sahiptir. Ayrıca bu çalışmanın Temel İslam Bilimleri alanında yapılacak diğer çalışmalara da katkısının olacağı düşünülmektedir.
İmâm Burhâneddîn En-Nesefi'nin (Ö. 687 H.) "Keşfu'l-Hakâik ve Şerhu'l-Dekâik min Tefsîr Kelami'l-Lallahi el-Azîz" adlı tefsirinin tahkîki ve incelenmesi (Mücâdele süresinden Saf süresine kadar)" tahkik ve dirâse / An interpretation of Ibn Arabi's decrees of the Koran with customary
This comment is very important as it shows us the extent of the author's great scientific level and shows us in this commentary the objective approach drawn by Al-Burhan Al-Nasfi and his detailed method and abbreviation for refining Imam Al-Razi's interpretation. In addition to his interest in the linguistic situation and the meanings taken from the words of the Prophet and the words of the translators who preceded him, he is characterized by her interest in the science of speech, philosophy and other Sciences. This study relied on doing some of the scientific research of this book and obviously coming out in a new and clear way and giving it into researchers so they could make use of it as much as possible. I divided this thesis into two parts: First: the academic part, which consists of two parts: First Part: The life of al-Burhan al- Nasfi and what it has to do with it. Second part: the success of its interpretation and attribution, and its approach to interpretation, and what distinguishes it from other interpretations. Second is the Tafsir Text: (He revealed the facts and explained the details of the interpretation of Allah's words Dear Imam Burhan Al-Din al- Nasfi (T. 687 h) from the first surah of Friday to the last Surah al-tahrim) so I reached the scientific research text، I followed a method based on finding the details and creations of the Verses, Hadiths, influences, poems, sayings and biographies of famous researchers mentioned in the text and the article, then comments on some texts that require further explanation, and distinguish this interpretation from others. I finished this Thesis with detailed technical indexes.
Tefsiru'l-Hammami (Ö. 1265 H.) fi Dakaiki's-Suver es-Selas Süretü'r-Rahman dirase ve tahkik / Rahmân Sûre, (Verses of Rahmân) edition and study.annotation.testimony
Studying the interpretation of Surat al-Rahman by Hamami Zadeh, may Allah have mercy on him, has several benefits since it is considered a model of the Ottoman interpretations that were widespread in the twelfth-century AH, corresponding to the eighteenth-century AD. Despite the popularity of his interpretations among the public in Turkey and other Islamic countries, hewas not studied and researched as he deserves and his interpretations are still notresearched, controlled, and studied. In most of his interpretations, he relied on the transmitted interpretation, such as the interpretation of the Qur'an with the Qur'an which he handled with elaboration, and the interpretation of the Qur'an with Hadith and the speeches of the companions and followers. His interpretations also contained most of the studies of the science of Qur'an, including the reasons for revelation and the different readings, and others. But he, may Allah have mercy on him, often neglected the chain of transmission in his narrations of the hadiths he cited in support of a specific explanation. It is also noted that he conveyed many news, narratives and stories that have no chain of narration. The most important findings of the thesis are: 1- The scarcity of researchers who paid attention and dealt with the interpretations of that period, as he did not have the opportunity to have his interpretations taken care of, which impoverishes the Islamic library and its need to know the methods of the interpreters of that era. 2- The uniqueness of Sheikh Hamami Zadeh's style of interpretation, as he mentions the verse and then explains it using all the words and meanings that it resembles from other verses. Then he elaborates mentioning the hadiths that support his explanation and interpretation, in addition to the speeches of the companions and followers. 3- The abundance of research of Qur'an science in his interpretation, especially the science of readings. 4- The great care Sheikh Al-Hamami, may God have mercy on him, took in referring to the sources from which he took, narrated, and relied upon.
Allame Abdulkerim El-Müderris ve ahkam ayetlerin tefsirindeki yöntemi - Örnek olarak Maide Süresi / Allama Abdulkerim Al-Mudarris and his method in the tafsir of ahkam verses - Al-Ma'idah time as an example
This thesis is under the title : (Allama Abdulkerim Al-Mudarris and his Method in the Tafsir of Ahkam Verses - Al-Ma'idah Time as an Example) . Through it, I tried to explain Al-Mudarris approach in interpreting the verses of rulings in Surat Al-Ma'idah and the method he followed, in his interpretation (Mavahebul Alrahman fi ulumul Qur'an). This thesis includes an introduction, an introductory chapter, and two other chapters, In the introduction, I explained the reason for choosing the topic, its importance, the problematic of the study, the difficulties I faced, previous studies, and the research plan. In the introductory chapter, I translated this venerable scientist through two topics, The first topic: the Al-Mudarris's personal lifes, And the second topic: the scientific life of the Al-Mudarris, In the first chapter, I defined Surat Al-Ma'idah and Explanation Mavahebul Alrahman; I explained in it his approach, the sources on which he relied, the motive for his interpretation, his history, and the merits and demerits of his interpretation. In the second chapter, I got to the heart of the matter under the title: Al-Mudarris approach to interpreting the verses of rulings in Surat Al-Ma'idah, And I explained the approach taken by the teacher in interpreting the verses of rulings in this surah, And I made it five sections, and under each topic there are demands, At the end of the thesis is the conclusion, the most important findings and recommendations, The most important results are: Al-Mudarris mentioned the reason for the revelation of the verses, and his follow-up to the method of exegesis in the aforementioned, where he interpreted the Qur'an with the Qur'an, and the honorable hadiths of the Prophet, He often cites in his interpretation the sayings of the Companions and the Followers, may God be pleased with them all, But this did not prevent him from studying, deducing and extracting jokes in the verses. So, we can say that he combined tafsir with the maxim and tafsir according to the opinion, Likewise, Al-Mudarris explained the jurisprudential rulings deduced from the verses, and sometimes he came up with the opinions of the sects and discussed their evidence. In this study, the research methodology was taken into account according to approved principles in the field of scientific research, And I ask God Almighty to forgive me for my slips, mistakes and forgetfulness, as no one's deed is free from that. And perfection is for God alone, for He is the Forgiving, the Merciful Keywords: Al Mudarres, Talents Of The Most Merciful, Interpretation, Verses Of Provisions.
Üç surenin tutanaklarında Al-Hamami'nin yorumlanması Duha Suresi، merhumun incelenmesi ve araştırılması (1265 AH) / Explanation of Al-Hamami in the minutes of the three surahs Surat Al-Duha، study and investigation of the deceased (1265 AH)
Scholars - may God have mercy on them - rose to serve the Noble Qur'an from an early age، and their scientific trends varied in that، and they considered this service a great worship that dictated them to exert high capabilities and precious times; To achieve this purpose and fulfill it، the service of the interpretation of the Qur'an was a manifestation of this scientific movement made by scholars - may God Almighty have mercy on them. Interpretation is one of the most important legal sciences، since Muslims have been concerned since the time of the Prophet، peace and blessings be upon him، to the study and interpretation of the sciences of the Holy Qur'an، and that care will continue until God inherits the earth and those on it، the researcher sought to shed light on the interpretation in this tagged study (Tafsir Al-Hamami in the Minutes of the Three Surahs Surat Al-Duha، Study and Investigation of the Deceased (1265 A.H.). In this study، the researcher followed the inductive approach، and based on the foregoing، he started after the introduction with the introduction، which dealt with the methodological framework of the research، including the reasons for choosing the topic، and the difficulties that the researcher faced. Then he dealt in the first chapter: the academic section، as he divided it into five sections. The first topic: Hamami Zadeh's life، the second topic: his scientific life، the third topic: the era of Hamami Zadeh، the fourth topic: the definition of the book، and the fifth topic: a systematic investigation and description of the written copies and their illustrations. . As for the second chapter، it deals with the verified text. Then the sources and references.
The deli̇berati̇ve di̇mensi̇ons i̇n i̇nterpretati̇on (Gui̇di̇ngthe healthy mi̇nd to the meri̇ts of the holy book) for AbuAlsaud al-Emadi̇
This study is an attempt to probe one of the modern linguistic theories, which is the This study examines one of the modern linguistic theories, the "theory of tadawuliyya," in the context of Abūsūsūd al-Imādī's (v. 982) tafsīr Irshād al-ʿaql al-ṣalīm and aims to examine the similarities and differences of the theory of tadawuliyya with various linguistic issues in the Islamic Arabic tradition. It also draws attention to the practices of our scholars in reading the Qur'an in the context of the aforementioned theory and the tools required for this practice. The study consists of an introduction, four chapters and a conclusion. In the first chapter, the subject of the study, Irshād al-ʿaql al-ṣalīm, its author, and the theory of tāwāliyya are discussed. The second chapter discusses the verbal verb theory of the similarities between Western languages and Arabic and gives examples from Abūsūsūd's tafsīr. The third chapter focuses on the way this topic is discussed in Abūsūsūd's tafsīr, its tools and proofs. The fourth and final chapter is devoted to the dimensions and concepts of the modern concept of tedāwuliyya and the identification of its similarities and differences with Arabic rhetoric and grammar in the Islamic tradition and the author's treatment of it. Keywords: Irshād Tafsīr, Abüssuûd, Tedavulıyye, Evidences, Ishārāt.
Vâhidî'nin el-Basît, el-Vasît ve el-Vecîz tefsirleri bağlamında ihtisâr yöntemi
"Vâhidî'nin el-Basît, el-Vasît ve el-Vecîz Tefsirleri Bağlamında İhtisâr Yöntemi" adlı bu çalışma bir giriş ve üç bölümden oluşmaktadır. Giriş kısmında; araştırmanın konusu, önemi, yöntemi, amacı ve kaynaklarıyla ilgili bilgiler yer almaktadır. Birinci bölümde Vahidi'nin hayatı, yaşadığı asır, eserleri, ihtisâr ve muhtasarla ilgili tanımlar yapılmış olup bu eserlerin mahiyetine, telif edilme sebeplerine, gayelerine, özelliklerine, olumlu ve olumsuz manada tenkit edildiği yönlerine ve bu eserlerle ilgili görüşlere yer verilmiştir. Ayrıca bu bölümde müellifleri tarafından ve müellifleri dışındaki ilim adamları tarafından ihtisâr edilen tefsirler hakkında bilgi verilmiştir. Yine bu bölümde muhtasar eserlerin ilişkili olduğu kavramlara da değinilmiştir. Daha sonra muhtasar eserler hakkındaki görüşler ve bu eserlerin özgünlüğü meseleleri açıklanmıştır. İkinci bölümde Kur'ân İlimlerine Dayalı Açıklamalarında İhtisâr Yöntemi ile birlikte Rivâyete Dayalı Açıklamalarında İhtisâr Yöntemi verilerek bahsi geçen eserlerdeki ihtisar yöntemi rivayet açısından teferruatlı bir şekilde ele alınmıştır. Üçüncü bölümde ise Dirâyete Dayalı Açıklamalarında İhtisâr Yöntemi örneklerle detaylı bir şekilde açıklanmaktadır. Anahtar kelimeler: Tefsir, İhtisâr, Muhtasar, Kur'an İlimleri, Rivâyet, Dirâyet.
Abdülkerîm Müderris'in Mevâhibü'r-Rahmân adlı tefsirinde Kur'an ilimleri
Kur'an ilimleri, İlâhî kelâmın dosdoğru anlaşılmasını, isabetli olarak yorumlanmasını ve bu bağlamda ortaya çıkan tüm meselelerin hassasiyetle incelenmesini merkeze alan disiplinler bütünüdür. İslâm'ın erken dönemlerine uzanan bu tarihî süreç, zengin bir dinî-ilmî geleneğin oluşumuna imkân sağlamıştır. Bu uğurda ortaya konan yoğun emek ve gayretler özellikle tefsir ve kıraat sahalarında zengin bir literatürün teşekkülüne zemin hazırlamış; böylece oluşan bu birikim, nesilden nesile miras olarak aktarılmıştır. Öte yandan yalnızca kutsal metni anlamayı amaçlamakla kalmayan bu ilimler insanlığın entelektüel sermayesine de katkılar sunmuş, İslâm medeniyetinin ilmî ve fikrî gelişimine de olanak sağlamıştır. Bu ilmî ve tarihî zeminin sağladığı perspektifle yapılan çalışmamızda, yakın dönem ilim dünyasında mümtaz bir konuma sahip olan Abdülkerîm Müderris'in yedi cilt olarak Arapça lisan ile telif ettiği müstesna yapıtı Mevâhibü'r-Rahmân tefsiri üzerinden Kur'an ilimlerine yaklaşımı ele alındı. Eserin üslûp ve yöntem açısından belirleyici yönleri ortaya koyularak ilmî literatüre sağladığı katkıları bütüncül bir bakış açısıyla değerlendirmeye tabi tutulmuştur. Müderris'in derin bir ilmî vukufiyetle telif ettiği bu kıymetli eserin, rivayet ve dirayet esasları ekseninde sağlam bir ilmî zemine oturduğu ve günümüz araştırmacılarına yeni ufuklar kazandırma potansiyeline sahip olduğu aşikârdır. Bu bağlamda, çalışmanın alana yönelik müteakip ilmî tetkiklere ve yapılacak çalışmalara da kaynaklık etmesi en mühim temennilerimiz arasındadır. Araştırma beş başlıktan teşekkül etmekte; ilk başlık altında araştırmanın konusu, amacı, önemi, yöntemi ve literatürdeki yeri ele alınmıştır. İkinci başlık altında, Müderris'in yaşadığı dönem, ilmî şahsiyeti ve Mevâhibü'r-Rahmân adlı tefsiri kapsamlı olarak ele alınmıştır. Literatür kısmının ilk bölümünün incelendiği üçüncü başlık altında, Mevâhib'te rivayet esaslı Kur'an ilimleri, dördüncü başlık altında ise dil, üslûp ve mâna boyutlarıyla sınıflandırılan dirayet esaslı Kur'an ilimleri sistematik biçimde incelenmiştir. Rivayet ve dirayet esaslı yaklaşımların nasıl bir denge içinde kullanıldığı dikkat çeken eserde, Müderris'in rivayet geleneğine bağlı kalırken, aynı zamanda dirayet yöntemiyle âyetlerin derin anlam katmanlarını ortaya koyma gayretleri pratik ettiği misaller eşliğinde ele alınmıştır Abdülkerîm Müderris, Mevâhibü'r-Rahmân adlı eseriyle klasik tefsir geleneğinin temel unsurlarını sade ve anlaşılır bir üslûpla günümüze taşımayı başarmıştır. Rivayet ve dirayet esaslı Kur'an ilimlerini sistematik bir bütünlük içinde ele alarak okuyucuya sunan Müderris, klasik kaynaklara bağlı kalmakla birlikte yer yer özgün yorumlar geliştirmiş; böylece eserin hem ilmî niteliğini hem de anlaşılabilirliğini arttırmıştır. Eserdeki açık ve tutarlı anlatım dili, kaynak kullanımındaki özen ve metin düzenindeki istikrar, Mevâhibü'r-Rahmân'ın tefsir literatürü içindeki yerini pekiştiren başlıca unsurlar olmuştur. Bu yönleriyle eser, hem çağdaş araştırmacılar hem de alanla ilgilenen okuyucular için değerli bir başvuru kaynağı niteliği taşımakta, Kur'an ilimleri geleneğinin sürekliliğine önemli katkılar sunmaktadır. Anahtar Kelimeler: Müderris, Mevâhib, Kur'an ilimleri, Yaklaşım.