8. sınıf Türkçe ders kitaplarının değerler eğitimi ve halk bilimi unsurları açısından incelenmesi

Bu araştırmanın amacı, ortaokullarda okutulan 8. sınıf Türkçe ders kitaplarında yer alan halk bilimi unsurlarını belirlemek ve bu unsurların değerler eğitimiyle ilişkisini ortaya koymaktır. Çalışmada, halk bilimi ürünlerinin değerlerin öğrencilere aktarılmasında ve kazandırılmasında üstlendikleri rol tespit edilmeye çalışılmıştır. Araştırma, nitel araştırma yaklaşımı çerçevesinde doküman incelemesi yöntemiyle yürütülmüştür. 2024-2025 eğitim-öğretim yılında okutulan 8. sınıf Türkçe ders kitapları incelenmiş; kitaplarda yer alan halk bilimi unsurları tespit edilmiş ve içerik analizi tekniği kullanılarak değerlendirilmiştir. Ayrıca literatürdeki uzman görüşleri ve ilgili araştırmalar ışığında değerler eğitimi ile halk kültürü arasındaki ilişki kuramsal düzeyde tartışılmıştır. Analizler sonucunda, ders kitaplarında halk edebiyatı türleri, gelenek ve görenekler, halk hekimliği gibi çeşitli halk bilimi unsurlarının yer aldığı belirlenmiştir. Bu unsurlar aracılığıyla dürüstlük, çalışkanlık, vatanseverlik gibi kök değerlerin öğrencilere kazandırılmaya çalışıldığı görülmüştür. Bununla birlikte, bazı değerlerin aktarımında halk bilimi unsurlarının yoğun bir şekilde kullanıldığı, bazı değerlerde ise sınırlı düzeyde yer aldığı ortaya konmuştur. Elde edilen bulgular, Türkçe ders kitaplarında halk bilimi unsurlarının değerler eğitiminin desteklenmesinde işlevsel bir araç olduğunu göstermektedir. Bu durum, ders kitaplarının yalnızca dil öğretimiyle sınırlı kalmayıp aynı zamanda kültürel ve ahlaki değerlerin öğrencilere aktarılmasında önemli bir rol üstlendiğini ortaya koymaktadır.