Acil serviste kan gazı alımında heparinlenmiş insülin enjektörü ile koruma kapaklı kan gazı enjektörü kullanımının karşılaştırılması (randomize kontrollü çalışma)

GİRİŞ:Halen birçok hastanede kan gazı alınırken kan gazına özel enjektörler olmadığı için insülin enjektörü ve diğer enjektörler heparinle yıkanarak kullanılmaktadır. Çalışmamızda III. basamak acil servisimizde ileriye dönük olarak iki aylık süre içerisinde kan gazı alma işleminde koruma kapaklı kan gazı enjektörü ile klasik heparinlenmiş enjektörü; işlem kolaylığı, hekim-hasta memnuniyeti, laboratuvarda çalışılabilirlik, komplikasyonlar ve güvenlik açısından değerlendirdik.METOD:Acil servise başvuran ve acil servis hekimi tarafından radial arterden arterial kan gazı alınması planlanan hastalardan çalışmaya katılmayı kabul edenler dahil edildi. Hastalar prospektif olarak seçildi, basit randomizasyon ile iki gruba ayrıldı. İlk veriler kan gazını alan acil servis hekimi tarafından, 48 saat sonrasındaki veriler ise çalışmacı tarafından anket formuna işaretlendi. Sonrasında da bir veri tabanı programına kaydedildi.BULGULAR:İki aylık dönem içerisinde çalışmaya dahil edilen hasta sayısı 550'dir. Çalışmaya dahil edilen hastalar arasında cinsiyet, yaş, kilo, boy, BMI ve el bileği çevresi açısından anlamlı fark saptanmadı. İşlem deneme sayısı (p:0,489), hastaların işlem esnasında duyduğu ağrı düzeyi (p:0,145), hastaya göre (p:0,109) ve hekime göre (p:0,554) işlem zorluk derecesi açısından enjektörler arası anlamlı fark saptanmadı. Kan gazı alımı sırasında 115 (%20.9) hastada komplikasyon gelişti. Klasik heparinlenmiş enjektör grubunda komplikasyon oranı (n:69, %25.1), koruma kapaklı enjektöre (n:46, %16) göre anlamlı şekilde yüksek saptandı. (p: 0,0211)En sık gözlenen erken komplikasyon olan lokal ağrı klasik heparinlenmiş enjektör grubunda daha fazla saptandı (n:53, %19,3 ve n:35, %12,7). Ayrıca koruma kapaklı enjektörle kan gazı alınan kadınlarda komplikasyon (p:0,003) ve lokal ağrı (p:0,01) daha az gelişirken hasta ve hekim açısından işlemin daha kolay olduğu saptandı. 48 saat sonraki değerlendirmede klasik heparinlenmiş enjektör grubunda enfeksiyon (n:6, %3,2-n:0, %0) ve lokal hematom (n:78, %41,5-n:36, %15,7) oranının daha fazla olduğu saptandı. (p=0.0213 ve p<0.0001)SONUÇ:Kliniğimizde yapılan bu çalışmada koruma kapaklı enjektör ile klasik yöntem olan heparinlenmiş insülin enjektörünün kan gazı alımı işleminde kullanılmasının işlem kolaylığı ve uygun örnek alabilme yönünden bir farkı bulunmadı. Buna rağmen koruma kapaklı kan gazı enjektörü kullanılan hastalarda daha az ağrı hissedildiğini ve ponksiyon yerinde enfeksiyon ve hematomun daha az geliştiğini bulduk.